장음표시 사용
411쪽
Otaeaturae possibiles dupliciter monfidera tur, stilleelsecundam esse Physicum,quod nihil aliud est , quam ipsemet omnipotentia; A fee indum em Logicum seu proprium, quoahalient independenter a divina voluntate, quod nihil aliud eu , quam non repugnantia ad este dum, in quo sensu quaestio procedit. Unde hoc supposito: Advertendum est , Deum rosis amare creaturas possibiles dupliciter , scilicet amore emeaei, seu eflectivo, quo tribuit possibi, libus suturitionem ; 'o amore inessicaci seu simplicis complaeentiae , de quo est controversia
inter nos & Gonetum, contra quem :Dieo, Creaturas Pisiales amaria Deo n cessario.
Prob. prima pars authoritate Scoti in 3. dist. v. q uione unica. hies mi tνia , dicentis: Sicut omnis intellectus potest in q-dlibet intell- sibile , ita volantas in quodlibet volistis. Ex quo sic argumentor : Intcilectus divinus cognoscit possibilia ; ergo divina voluntas diligit ea. Prob. consequentia: Si divina voluntas non diligeret possibilia, maxime quia non habent rationem ainabilitatis, & habent rationem cognoscibilI- vatis ; vel quia divinus intellectus est persectio voluntate di vied utrumque est salsum: ergo pota, hilia amantur a Deo. Prob. minor quoad primum : Ratio cognoscibilitatis est veritas , quae est objectum intellectus, & objectum voltablatis est bonitas, sed possibilia sunt bona , sicut vera ue quia bonitas est passio entis, sicut veritas: ergo possibilia sunt amabilia , sicut cognoscibulia, & consequenter amantur, ut eognoscum
. Prob. quoad secundum: Divina voluntax' est
412쪽
est intaita , sicut intelle s: ergo non est ima persectior intellectu , di consequenter debet attingere omnia attingibilia, sicut intellectus sed possibilia ratione bonitatis quam habent
sunt attingibilia a voluntate, sicut sunt cognoscibilia ratione veritatis rergo amantur a Volum
late divina . Resp. Gonet. Creaturas possibiles este bonasseeundum quid, bonitare transcendentali, qua dicit bonitatem in proprio ordine; non veri, bonitate formali, quae consistit in convenientia
respectu alterius; unde inquir, Deum non amare creaturas possibiles , quia appetibile non eo sequitur aa bonitatem transcendentalem, sed ad bonitatem sermalem.
Contra: Nam p 1ibilla sunt bona, sicut vera:
ergo bonitas poterit sussieere ad amorem, sicut veritas ad cognitionem. 2. Ut aliquid appeta lux amore essicaci reve a debet habere bonit tem in ecmvenientia & proponione eo stentem , quia hujusmodi amor eligit & ordinae inedia ad finem, in quo existit bonitas formalis sed ut aliquid appetatur amore inefficaei & sin
plicis complacentiae , ut divina voluntas vulgm,ssibilia, non debet habere bonitatem form lem in convenientia & Proportione consiste rem, quia hujusmodi amor , cam non ordinet inedia ad finem , non discernit bonitatem serm lem in ipso, sed tantum tranicendentalem, quaesivssicit ad simplicem complacentiam Prob. 2. pars. Tum quia a r dicitur neces sarius vel contingens, per ordinem ad suum o
jectum a quo siecificatur: sed possibilia sum
objectum necessarium,quia secundum proprium esse non dependent a divina voluntate , nuniamque contingentiam includunt: ergo amant. necessario. Tum quia non assantur, sicut crea turae sutuxae & existentes: ergo mrtet, quddamentur necestreio, quoniam existentes, libere amantur. Prob. antecedens: Deus ab ad mo
413쪽
poxuit non amare creaturas existentes , cam ea, ruin existentia sit est eo us amoris divini, & non potuit noli amarς P0ssibiles ; nam si potuisset non diligere creaturas Possibiles ; maxime quia intellectus divinus noR reeraesentaret ea& volum tali, vel quia voluntas divin potuillet remanere suspensa , vel quia creaturae possibiles aliquid mali habuisient : sed hoc est falsum: ergo Deus non cinat creaturas possibiles libere sicut exbsteates, sed necessario. Die es: Voluntas Dei est libera ad extra: erga non amat creaturas possibiles necessario. Deinde si diligeret necessari0 creaturas possibiles , d
ligeret eas sicut seipsum : ergo non amat cream
turas possibiles necetiario . Resp. ad primum , Divinam voluntatem que liberam ad ςxtra, dum emcaciter agit, non autem dum agit inefficaci, ter, seu actu simplicis complacentiae. Rati0 est, quia amor essicax tribuit xius existentiam vel conservationem,& amor inessicax nihil tribuit ;& consequenter vel nQR amat creatura possibules, licet sint ad Gix , quia divina Voluntas, git ineficaciter & actu. simplicis c*mPlacen
tiae, vel amat eas necessario Nec valet dicereidos amare possibilia libere, & consequenter i eum amare exi m ea libere : Quia volunt snostra tendit ad objectum per actum superaddi tum, libere & contingenter productum . ideo'que semper amat libere contingenterat volu tas divina tendit ad Ohjectum per se dc imme diate , & consequenter amat necessario ea, quae necessari0 sunt secundum proprium esse. Ads cundum, nego assumptuni , quia amat. se infinite, Primario:, & propter seipsum: possibilia vero finite, secundario, & propter bonitatem
.: Obji.I . Gonetus: Si Deus creaturas possibilas ditiinet, non libere , sed necessario eas amaret ; at in divina voluntate non est ponendus mors reatur rum necta, ius: ergo &cinrob minoata
414쪽
1. Quaelibet potentia sertur necesiario quoad specificatione in solum ad rationem sornaaleiri sui objecti; non autem ad obieeta materialia de secundaria; ut patet invisu, qui solum necessitatur ad atting dum lucidum, aut coloratum , non autem ad videndum lapidem ; sed res creatae vel creabiles non pertinent ad ratioaem forma
lem & specificativam divinae voluntatis , sed sunt ejus qbjecta materialia &secundaria: ergo non necessario, sed libere. diliguntur a Deo.
Σ. Si in voluntate divina es et aliquis amor creaturarum necessarius, Spiritus S. ex illo procederet , cum ex amore Dei naturali & necessarici procedat ; sed hoc non potest dici: ergo &c. Rese. negando minorem ; ad cujus primam
probationem , distinguo majorem : Quaelibet Potentia sertur necessario seluin ad rationem formalem sui objecti, primario dc principaliter concedo ; secundario & minus principaliter ,
nego : uti suadet exemplum allatinn de visu , qui necessitatur ad videndum parietem , reveri non tamquam ad objectum motivum primario& principaliter ; nam visus attingit parietem necessario, lucido movente: unde concessa .minori, neganda est consequentia . Ad secundam Probationem, concessa minori, nego majorem d. Quia Spiritus S. procedit ex amore Dei necessa xiis, primario, motive & immediate, non autem secundario, & terminative tantum ; & consequenter cum creaturae possibiles amentur neces, sario, secundario, ex earum amore Spiritus S.
minime procedit . . . . 'Objicies a.Objectum voluntatis es quiddilax
rei , ut exercite existens, vel saltem ut dicenx ordinem ad existentiam: ergo quidditates possinbiles nullum actum voluntatis possunt termin re , nec coissequenter a Deo amari. Antecedenς' prob. multipliciter. I. Quis aliqua potentia n
ubilior est & immateri alior, eo rest icit objectum abstractius: ergo eum intellectus nobilior sie N
415쪽
immaterialior voluntate , ab stractius & nobilius pbjectum debet respicere: at haec major abstraetio intellectus subsistere nequit, nisi es strahat ab existentia, illainquo concernat objectum voluntatis, &c. 2. Prob. ex dive so modo tendendi intellectus & voluntatis: Voluntas enim sertur ad res, prout sunt in seipsis ; intellectus vero in seipsereseontemtatur: ergo etsi intellectus res pure possibiles cognoscere .possit, quia illas intra se meditatur ; voluntas tamen eas amare non Potest, quia debet serri ad ol iectum ut in seipse; creaturae autem possibiles , 'in seipsis non siint . Denique idem antecedens' suadetur: quia, ut inquit C etanus, manifeste expetimur nihil nos impedire , quod non existat sanitas; v. g. ut illa intelligatur: in viauntate tamen non ita sit; ntulus enim finitatem desiderat, ut illa pdecise possibilis est, sed ut inressi; nec insanitate ut possibili quipiam delectatur, sed in illa ut existente, vel in se, vel in proxima spe: ergo objectum intellectus est quidditas Per modum quidditatis; voluntatis vero, ves ut existens eXercite, vel dicens ordinem ad existentiam.
Resp. distimendo antecede : Objectum:
mutivum &primario sp'cificativum voluntatis est quidditas rei, ut exercite existem, concedo antecedens s Objectum mer terminativum ει secundarium, nego: Non enim implicat, quod
rea existens mo eat voluntatem ad amorem re
quam intelle s possibilem demonstrat. Ad pH-
mam probationem , gratis conceta antecede ii ,. nego consequentiam. Tum quia voluntas est
nobilior intellmu, ut docent Philos hi nosti. Tum quia non est ad propositum in Mecas, i cum intellectus & voluntas in divinis sint ei demnobisitatis&immaterialitatis. Ad
a. distinguo. antecedens ; Voluntas sertur ad res, prout simi in seipsis , dum trahitur amari et aci, seu Producenter aut conservan3e, con
416쪽
eedo antecedens: Dum trahitur amore inesticacia seu simplicis complaeentiae, quo fertur ad Possibilia, nego antecedens. Volumas siquidem divina amore inefficaci fertur ad obieAa, eo modo quo ipsi ab intellectu repraesentantur , nihil curando de eorum existentia, sed tantinia complacendo in ipsorum possibilitate. Ad ultimam, nego assiimptum; Quia aegrotus amat sanitatem quam non habet, quaeque non existit; imbnec dicit actualam ordinem ad existentiam, eum aliquando optet finitatem quae est mere possibilis, non quidem amore emeaci seu procurante inedia idonea ad ipsiusmet sanitatis consecutionem , sed amore inefficaci: plures enim patiuntur, qui sibi complacent insanitate possibili, cujus existentiam minime noscunt rergo voluntas amore simplicis complacentiae potest serri in rem mere possibilem. Objicies 3. Deum amare creaturas possibiles est velle illis bonum a sed Deus nullum bonum vult creaturis possibilibus. quia primum bonum, quod Deus potest eis velle, est existentia: ergo non amat eas. Probatur uerum minor; Deus vult bonum illis, cum quibus habet eo nexionem : sed nullam connexionem habet eum possibilibus: ergo. Addes , si amaret pos-sbilia amore complacentiae , amaret Peccata possibit lar sed hoc est salsum : ergo non amae
Res ondeo, argumentum valere de amore efficacii non autem de amore simplieis complacentiae, qui tendit in rem simplici asteAu, ut inquit Sotus , acceptando & approbando bonitatem quam in ea supponit , & quae sequitur elle, quod possibilia habent a divino imtellectu . Ad additum. nego majorem; malo Deus amat sutura, ut fatentur omnes 3 tamen non 'at peecata sutura e ergo potest amare possibilia, quin amet peccatum possibile': vel
dico, quod amat illud quoad materiale nec
417쪽
persectissimo , si non iacit semper quod
optimum pro gloria sua. Nego consequentiam: ad probationem , dico , quod si homo nollet
praestare Deo obsequia majora x revera convinceretur non amare Deum; sed hoc non Prove niret eX eo, quod non faceret , quod est optimum pro gloria Dei, sed quia faceret, . quod magis sibi placeret, quam quod Placeret Deo ,
& ideo convinceretur magis amare se, quam Deum: at Deus faciendo minus bonum relicto
meliori, facie quod sibi magis placet , & pex
cons*quens non convincitur non amare se amo
re persectissimo , quia hon est necesse , quod semper faciat, quod est optimum, ut amet se ,
Gioquin teneretur creare propter se omnia Possibilia: sed sufficit, quod faciat propter se quid
Di. ., hemn: Divina volitio est ira Iau dis ut nulla alia laudabilior exe-itari possit sed Κnon amet semper , quod est optimum. haeσ volitio non est laudabilior , cum laudabilius sit amare, quod est optinivim , quam quod est bonum, ct eligere quod est melius relicto bono, qui elimve bonum relicto meliori: emo iam . per amat 9 facit, quod est optimum - 1 s. a sumentum esse verum de vositione ex parte voluntatis divinaeHujus est actus , qua nulla
cogitari ponest laudes ilior, ouia vivi modo immutabili, recto, & intependenti V non autem de volitiorieo parte obj cti terminativi seu in mini voliti,4ta ut id quod vult, sit ita honestumν laudabile & persect- , ut non possit excogit rirectinius, ut constat ex dicti se
418쪽
De I ertate voluntatis Dei. . ,
NIhil in fide , & naturali ratione ape
eius , quam Deum habere libertatem , omnia enim quaci que voluit , fecit: Ponenda
yer via constituatur liberum Dei dere tum , seu quidsuper addat a Jus liber mi, ad perfectiora ejus necessarias FDIeo, libertatem divinam esse ipsum actum,
necessaritim divinae voluntatis ρ non ut nemeestarius est,& ut terminatur ad bonitatem diu, nam ; sed ut terminatur ad ereaturas, & eas con lat. Ita Scorus in I. dist. 39. g. iuxta pra arΡrob.Cognitio qua Deus se cognoscit, estentitative actus necessarius, & est idem actus entitative quo respicit creaturas; alioquin in
Deo essent duo actus cognitionis distincti ;quod repugnat divino intellectui , qui cum fit infinitus, debet unico actu entitative Adivisibili videre omnia cognoscibilia at haec divina cognitio dicitur cessaria & libera ; necessaria quatenus respicit divinam essentiam , S libera quatenus tendit ad creaturas conti
gentes & liberas, quin divinus intellectus duos actuςcognitionis habeat; quia si actus cogni-- tionis, quo creaturae liberae cognoscuntur, esset
solitaure diversus ab actu cognitionis, qu.
419쪽
Deus cognoscit seipsum, sequeretur, quod esset
in Deo aliqua perfectio xatione existenti e crear rurarum,& contingenter, quod est falsum . ergoaetus liber est ipsemet actus voluntatis divinae, non quatenus est actus necestarius seu volitio . sed quatenus terminatur ad objecta, quae sunt libera, seu quae potuerunt non este. Antecedens est certum: Prob. consequentia . Τum quia actus divinae voluntatis quo Deus amat stiesum est infinitus, sicut actus intellectus quo seipsim cognoscit: ergo divina voluntas unico actu em
ras , sicut intellectus unico actu entitative cognos citestentiam Screaturas. Tum quia velle necelsarib velle libe1 e non arguunt majorem diversitatem in actu volitionis , quam cosnosce re necesiario, & cognoscere libere: erpin si cognitio libera sit ipsemet actus necessarius divini intellectus, etiam volitio libera erit ipsemet
actus necessarius voluntatis entitative,&diversuaratione diversitatis objectorum tantum. - ni m. Amor quo Deus amat creaturas exi
stentes, est liber & contingens ; decretum etiainde rebus existentibus, est contogens doliberum, quia potuit non esse: sed bic amor non potuiς non esse, quatenus est actus divinae voluntatis, i voluntate divina realiter indistinctus , quia sic est realiter Deus , sed tantum quatenus tendit ad
objectum contingenter futurum, aut existens ergo actus liber est ipsemet actus necestarius, non ut est necessarius,seu ratione voluntatis duvinae, sed quatenus tendit ad creaturas conlita, gentes,seu r tione osjecti.Major est certa: amovenim desumit denominationem ab objecto . Prob min. In Deo non sunt duo actus volitionis, cum unica volitio ratione infinitatis sufficiat, &infinita in eadem linea sint immultiplicabilia tergo volitio qua vult creaturas , est entitative
illa qua vult seipsum, δο diversa ratione objecto ι
420쪽
Confirm. iterum. Deus non est modo in rua
tiis imaginariis positi Ie , tamen potest in illis
creare mundum, quem si crearet , in illo ellet: Hoc supposito, quaero, an tunc in divinλ immemsitate acquireretur aliqua nova persectio intrinseca μ substantialis P Si dicas , quod non ; emo
acquireretux in divina inmensitate tantum no- ita denominatio . eXtrinseca, quam modo non habet: ergo similiter quando actus divinae v o . 'luntatis se extendit & terminatur ad creaturas liberas, additur actui necessarici divinae voliti . nis nova terminatio Proveniens ex objecto libe-vo 1 ciuae non multiplicat entit live actum ne-eellaxium divinar volitionis. si dicas , quod si di ergo immensitas divina non est formaliter infinita: quia aliquid perfectum potest ips addi , &potest concipi immensitas persectior & major: sed hoc non valet dici ergo nec Uud, unde sequitur, & ideo actus liber eis entitative ipsemet actus necessarius , & nihil addit supr v0litionem nccessiriain t nisi te luationem lia
Obji. i. Libertas debet consistere in posse non esse; cum liberum sit illud, quod potest esse Scnon esse ; s ed non potest non esse , nisi consistac in alioua perfectione intrinseca ab actu necesi rio distincta ; ergo libertas consistit in aliqua perfectione ab actu necessario distincta. Prob. minor Actus necessuius non potest non eli nec deficere: ergo c. Resp. distinguendo majorem: Libertas debet consistere in posse non esie, entixative, nego majorcm: Terminative&connotative, concedo. Similiter distinguo minorem; non potest non esse, nisi consistat in aliqua perfectione intrinseca entitatiYς,cyncedo;Terminative S co dotativo , nego minorqm & consequentiam; quia actus liber non est ipsemet actus necessarius, nisi entitative. Ad prob. distinguo ante-ςedens: Actus necessarius non potest non esse i