장음표시 사용
401쪽
ne . Physica vero est illa, quae coalescit exosii lvibus praedicatis rei constitutae. Dico, Voluntatem divinam non esse de consitutione Metaphysica divinae naturae. Prob. I. Si essentia D. constitinetur Metaphysice per voluntatem, sequeretur, Spiritum S. esse genitum, & Filium , quia procederet a principio naturae,& assimilativo; sed laoc est contra fidem: ergo voluntas non est constitutivum M taphysicinn naturae divinae. χ. Voluntas divina emanat exessentia Dei . Tum quia in nobis voluntas oritur ex anima rationali . Tum quia de ratione volitivi est , oriri ex intellectivo: ergo divina I luntas non constituit naturam Dei Metaphysice, sed eam sic constitutam supponit . 3. Essentia divina est objectum totale , & adae- quatum divinae voluntatis , ut constabit ex dicendis : ergo nequit per ipsam Metaphysice constitui . . 'Obj. I. Divina voluntas compIet, & disti guit naturam Dei a quocumque alio a cum non solum importet intellectionem , sed etiam v litionem : ergo constituit naturam divinam . Resp. distinguendo antecedens : Divina volu tas complet, & distinguit naturam divinam Physice, concedo ; Deus enim Physice disti guttur a quocumque alio per voluntatem: M taphysice, nego: Sic. enim per solam asseitatem completur,&distinguitur. Obj.2. Ea, quae sunt in nobis cum aliqua im-s perfectione , sunt in Deo in sensu contrario, seu fine imperfectione ; sed in nobis voluntas snon constituit Metaphrsice naturam ob impe sectionem, nempe quia est potentia distincta a natura ipsam prFcedente: ergo oportet, quod voluntas , quae in Deo est sine imperfectione, sit laeonstitutivum Metaphysicum divinae naturae . Resp. I. Argumentum probare, voluntatem
l in Deo non esse realiter distinctam' a natura ,
402쪽
nec accideris, sicut est in nobis per Thominas , non vero esse de constitutione Metaphysica . 2. Dico, naturainin nobis non conuitui per voluntatem , non esse impersectionem ; nec per ipsam constitueretur Metaphysice, etiamsi careret omni imperfectione , quia de ratione voluntatis est supponere naturam constitu
Quaeres: An in Deo detur appetitus tam inis natus , quamelicitus ad bona, tam interna , quam externa λ Affrmo ; tum quia unaquaeque
res appetit suum esse & suam persectionem ;tum quia Deus naturaliter quiescit in suis persectionibus : ergo naturaliter in illas inclinatur ;nam appetitus innatus est naturalis inclinatio , seu naturalis determinatio, cujuscunque rei in mam propriam persectionem ; quae inclinatio in persectione habita, est per modum quietis,& in persectione non habita, est per modum tendentiae, Sprosecutionis, ut advertit noster Foelix Matritensis . Deus habet etiam appetitum elicitum, seu voluntatem per modum appetitus eliciti ; delectatur enim, & quiescit in bonis intrinsecis, quae cognoscit 3 appetit etiam inobis gloriam , quoniam vult omnes homines salvos fieri, & ad agnitionem veritatis venire. ἐD ees : Appetitus innatus est pondus qu-dam naturae, seu conatus in propriam persectionem; sed conatus ille nequit esse in Deo , quia omnes persectiones fiant inseparabiles ab ipso iergo is Probatur minor r Appetitus naturalis est id, quod potest auferri a subjecto: ergo non est in Deo. Respondeo, majorem esse verant de appetitu desiderii, non autem de appetitu complacentiae, delectationis, & quietis, qualis est in Deo . Ad probationem , dico, appetitum desiderii auferri a subjecto, non vero appetitum gaudii, & delectationis. r Dises hevum : Appetitus ad bona externa semper nascitur ex indigentia subjecti 1 quqdin'.
403쪽
clinatur ad aliud , ut perficiatur ab ipso; quod
de Deo non est dicendum : vel appetit, ut compleatur , vel satietur ue sed 'Deus est ex seipsb simpliciter perseditis, & beatus: embnon habet appetitum innatum ad bona ex te na Nego antecedens 3 'iquando enim na
scitur ex lacunditate, & infinitate subjecti,&Praecipue in Deo, qui infinitus est, & appetit
bona externa, ut ea perficiat di & compleat; ut v. gr. dum appetit salutem hominum.Potest etiam appetere bona externa Propter aliquas utilitates , vel propter aliquid extrinsecum r
Unde licet Deus sit simpliciter persectus , & fatus propria beatitudine , potest nihilomianus aPPetere creaturas, ut ex illis resultet ipsi laus, honor extrinsecus , manifestatio attrib trarum, Scis
S posita' existentia voluntatis D. conside randa sunt objecta, quae vult, & amat .
Quodnam sit objectum formale, in
imum, θ' terminativum divinae voluntatis Z
ADvertendum est, dubium non erocedere de
objecto totali, & primatio divinae voluntatis, quia certum est,estentiam esse id, circa quod immediate versatur 3 sed Procedere de ratione
404쪽
sub qua essentia divina Primo determInat 3c
Dico, Objectum formale motivum divinae . voluntatis esse solam bonitatem divinam &increatam a. Prob. Illud est objectum formale primo mo'tivum & specificativum , ratione cujus 'o einctum totale & adaequatum primo in et 3d specificat potentiam; sed bonitas essentialis εο increata est id, ratione cujus divina estcntia m vet&specificat voluntatem Dei: ergo bonit essentialis &increata est objectum formale mi tivum divinae voluntatis. Prob. min. Sola bonitas est objectum formale voluntatis: ergo boni-'tas increata debet esse objectum voluntatis imcreata . Conseouentia prob. Τum quia labonitas increata eu infinita sicut voluntas divina. Tum quia bonitas increata est finis eorum quae vult divina voluntas, ut suadet illud Proverb. IGOmn a propter semetipsum operatus est Dominus: Ergo bonitas increata est objectum formale dia vinae voluntatis. Dises: Sacramenta movent divinam volunt tem ad collationem gratiae, & opera meritoria ad collationem praemii: ergo sola bonitas Inci'ata non est objectum sotmale motivum divinae voluntatis . Resp. Sacramenta & opera merito- ria movere divinam voluntatem de secundario , non vero per se, nec de Primario. Deus enim confert gratiam ad positionem Sacramentorum,& praemiat justorum opera; quia primδ' move- eur a divina bonitate,quae est finis,propter quem Deus omnia secit. . Dices a. Deus amat creaturas&vult eas ratione bonitatis quam habent, ut probat Christus Ioan. Io. dicens: Propierea diligit me Pater, 'Μνa ego pono animam meam r Ergo bonitas
increata non est objectum motivum divinae
voluntatis. Resp. dist. antecedens: Deus amat creatura. Durand Tom.I. Q
405쪽
ratibne bonitatis quam habent in seipςs, priina i id ε immediate, nego ecundarid & mediante
bonitate increata, concedo antecedens . 8c negoeonsequentiam. Unde verba relata debent imitelligi de secundario, & mediate: positio etenim animae Christi non fuit ratio motiva divini am ris, sed tantum terminativa de secundario.
Instabis: Deus amat creaturas amore amici tiae t ergo amat eas propter bonitatem quam ha
bent in seipsis; quia amor amicitiae est amorali cujus propter ipsum, non autem propter aliud .. Rem, neganao antecedens: Quia ad amorem amicitiae sussicit, quod amans non amet propter utilitatem suam& suum commodum; cum in hoc consistat amor concupiscentiae: ideo climasserendo Deum amare creaturas ratione bonitatis increatae, non dicam mare eas Propter commodum; non est inserendum, Deum noti
'Dises a. Voluntas divi na est libera ergo bonitas increata non est objectum ejus. Probatur consequentia: Ue actus voluntatis sit liber,opo tet , quod ita amet objectum , ut poessit non am re illud; at bonitas increata amatur necessarior ergo non est objectum formale voluntatis divinae . conseq. Ad cujus probationem, dico actum d vinae voluntatis non esse liberum ex objecto formali secundum se considerato , seu obonitate divina secundum se sumpta; sed ex b nitate , ut applicata tali vel tali ereaturae, quod fit liberὰ: unde licὸt amet necessario bonitateminereatam sicutobjectnm formale , nec possit velle bonitatem divinam non esse objectum sor- male divinarum operationum , potest tamen non conjungere in actu exercito b6nitatem illam cum hac vel illa creatura, cum Deus ad extra libere operetur ; hoc suscit ad pers
406쪽
An Deus diligat se necessario , nonsolum' . quoadsse dicationem, sed etiam quoad
N Ecessarium quoadi specificationem' est ,
quando voluntas est ita determinata ad
objectum, up non possit illud odio habere is Necessarium quoad exercitium est , quando est ita determinata , ut non possit ab illius amoro
. Dico igitur Deum diIirere se necessario utraque nec late . . Tum quia Deus est necessario& eflcntialiter beatus : ergo. necessario se amat , quoniam beatitudo donsistit in amore Dei.Tun quia est infinite & necessario amabilis : ergo Deus necessario amat se ; cum intellectus& voluntas in Deo ratione infinitatis serantur in εbj a secundum eorum ' exigentiam , & mo-
. dum.ipsis connaturalem , modo nulla oriatur
imperfectio. Tuin quia Spiritus S. procedit eN amore etantiae divinae 3c attributorum ; sed hujusmodi amor est necessarius, licet sit liber libertate essentiali , ut dicemus in tractatu de Τrinitate: ergo amor quo Deus amat se, est
Dices: Deus non amat creaturas necessario ergo nec se sium. Prob. conseq. Finis amatur amore quo media amantur: ergo , cum Deus sit finis omnium creaturarum, oportet , quod du
ligat creaturas amore quo diligit seipsum. Respondeo negando consequentiam: Ad c jus prob. disting. antecedens : Finis dependens a mediiS , concedo ; Finis independenter, nego antecedens & consequentiam . . Quia Deus noridePendet a creaturis tamquam a mediis , up iis
407쪽
. Probatur iterum: Divina voluntas a sola bonitate increata moveri potest primario & in mediatῆ, ideoque. non potest moveri ad amorem oppositi s clim entia divina' ex sua bonitate moveat primario ad amorem sui. Deinde,
non potest apprehendi a divino intellsu nisi
ut bona & imnite amabilis , igitur divina voluntas non est libera libertate contrarietatis, seu Quoad specificationem in ordine , ad Deum iκd necessitata , cum nequeat elicere actum
odii , seu distinctum ab amore , nec diligere
objectum oppositum & contrarium Deo. Amat etiam se necessario quoad exercitium; nam utrit Scotus quolib. 16. potentia quae necessario agit cit ca objectum , necessario continuat actum illum , quantum potin e sed divina voluntas ne eestario agit in amat , quapropter Ioan. I. eap. ε D us est charisa seu amor: ergo necessario continuat actum amoris sui quod idem est , ac se amarenecessario quoad exerin
Objicies: Voluntas divina est essens aliter li-Bera: emimon amat divinam essentiam necetario, sed libere, cum operatio .sequatur esse, ae per eonsequens Deus amat se libere . Res' negandocόnsequentiam. Tum quialibinas es sentialis & necessitas possunt voluntati co Otere, quia liberum & necessarium non opponuntur , ut docet Scotus ; liberum enim op- Ponitur naturali modo Mendi , & necessarium nitur contingenti : ergo Deus potest. se amave necessario & libere libertate etantiali Propria , cum divina essentia sit infinitὰ amabilis, &rapiat voluntatem beatorum ad ne
Instabis : Uni potentiae correspondet unicus agendi modus f ergo si di ina voluntas ametenentiam libere, mon amat eam necessario .: mi Potentiar. correspondet unicus
agendi modus ratione sui, concedo : ratione
408쪽
objecti & circumstantiarum , nego: nam agens naturale agit naturaliter ratione sui, nihilomunus aliquando agit contingenter, scilicet dum impeditur ab aliqui cau1a exisinseca aut ei cu instantia. Ita pari ratione , voluntas mares potentia libera S libere agens, potest agere necessario, quia determinari potest ad amoxem per infinitam objecti bonitatem, ut tradit Scotus 3 sicque Deus amat seipsum libere libertate essentiali , licet amet se necessario utraque
Deus diligat necessaria creaturas exia
MEmo negat in Deo amorem creaturarum s Dilexit enim nos νn charitate perpetua: teste Ieremia 3I. Sed sunt rionnulli , qui existimant Deum amare nosneeestario, contra quos Dico, Deum non amise necessariis, sed libere creaturas existentes, aut suturas. Prob. Deum amare exeaturas existentes , est ipsis velle bonum : ergo amat eas eo mota quo vult bonum. Subsumo : sed Deus non vult necessario, sed libere bonum creaturifexistentibus & futuis ris : ergo eas amat libere. Irob. subsumptume Deus vult bonum, nemPe existentiam creaturis, eo modo quo eas producit & conservat; sed Deus producit &conservat creaturas libere, ueest determinatum in Cone. Constantiensi sessi 8. contra Vuiclesium: ergo vult eas libere. Probatur i. Ut aliquid necessario diligatur . oportet, quod ita rapiat Voluntatem, ut eam necessitet ad amorem ratione bonitatis suae, ut
dicitur de essentia D. respectu intellectus beati s vel ratione alicuius conjuncti de intervenienti , 3 ut
409쪽
ut dicitur de morte Christi , quae est necessaria respectu praecepti, & libera ratione voluntatis ipsi uiui Christi: sed creaturae tam existentes
quam futurae, non habent, unde rapere possint divinam voluntatem , eamque ad amorem ne cessitare, eum creatorum & creandomita entium bonitas sit finita & contingens, nullaque in terveniat ratio necessitans Deum ad amorem et orgo Deus non amat creaturas existentes &furituras necessario, sed libere. I. Amare libere includit mutationem: sed Deus non potest mutari: ergo nec amare,
libere. Prob. major: Qui libere amat, potest non amarς , vel odio habere, quod amat: sed
utrumque importat mutationem: ergo &c.
Resp. distinguendo majorem: Amare libere includit mutationem in amante, nego majὀrem sin amato, concedo. Ad cujus prob. distinguo minorem: Utrumque importat mutationem increvis, conςesia an divinis, nego. Ratio est ;quia volunt*s creata, dum ςesiax amare , deper .dit amorem qui in abus inhaerens voluntati, &dum odio habet, quod ama recipit de novo let se actum odii quem producit, Onsesquenterm se mutatur Sectis autem est de voluntate di vina, quae si cellaret ab amore , non deperderet quoad entitatem , actum amoris quo no4 amat, sed tantum tetrminationem; & si odio haberet, quod amat, nulliana actum de novo in se reciperet, ut videbitur in disp. sequenti: ergo ex libero Dei amore non sequitur mutatio in Deto ised in creaturis.. Dices 2. Deus amat creaturas existuntes& suturas eo modo quo habent esse, & cognoscuntur ; quia cognitio sequitur esse, & amor cognittionem: sed creaturae existentes nςcessario simi existentes; & suturae, necessario sunt suturae,& necessario cognoscuntur a Deo: ergo necesqsario amantur.
. Resp. negando majorem ue alioquinDeus n R
410쪽
Posset amari a creatu is ; quia deberet amari Infinite, cum habeat este infinitum. Ad prob. dico, quod cognitio sequitur elie, & amor cognitio nem in agendo, quia cognitio non potest oste de aliquare, quin ipsa res habeat cite; nec amorde re amanda, quin prius ipsa res amanda sit cognita ; sed in modo agendi cognitio i d sequitur esse , quia seq ueretur, quod cognitio qua Deus cognoscit lapidem , elici contingens εο
dependens, cum eiiu lapidis sit contingens μd endens & amor esset assimilativus , qui vcognitio est similitudo ob ecti: sed umimque
est falsum: ergo voluntas in amando non sequi itur naturam rei, nec amor modum cognitionis.
In b,s: Deus necessario cognoscit creaturai
existentes & futuras, quia talentia Dei movet intelleetum ad cognitionem cujuscunque intelligibilis: ergo movet etiam voluntatem ad *mo. rem cujuscumque amabilis neceILiri ὁ . Kesst, 1. in lectum divinum attingete. creaturas eXim stentes & futuras libet e, cum attingat eas sciethlia visionisquae emibera. 2. nego Paritatem; quia intellectus est Potentia uaturalis & determinata ad cognitionem oblecti praes)ntis, & voluntas est potentia libere dote, minativa. In his: Creaturae existentes amantur ratione boni
tatis increatae,quae necessario amatur: ergo etiam ipsae creaturae necessario amantur, sicut cognoscuntur ι Distinguo antecedens et Amantur ratione bonitatis i ncreatae motive, nego; termi native, concedo,&nego consequentiam. Unde amantur libere, licet amor sit necessarius ratione objecti moventis , quia amor necessariis amans Objectum motivum , libere attingit sereundarium & terminativum.