장음표시 사용
571쪽
Coeitra Illa modificatio intellectioni si, peraddita est aliquid . aut nihil virtuarier λ Si nihil , nihil valet nomistarum re*onsio : Si
aliquid , debet esse in linea relativoriun velabsolutorum. Si sit in linea absolutorum, & esse, tialium , debet tae communis , & consequem ter in tribus persenis , quia in divinis omnia abseluta sunt communicabilia. Si sit tu linea notionalium, & relativoxum: I a ebet distingui ab intellectione abselate sumpta , quod Thombstae negant: a Poteris esse actus productivus Ue bi. &consequenter processio activa verbi non
competit intellectioni , sed potius actui modu
Prob. 2. Actis noductisa Verbi divini non debet priecedere suppositum Patris . sub coni,ceptu aetionis , & praecipue indoctrina Goneti'ui docet, actiones prosormali , esse suppositorium t sed hoc seueretur, si actus intelligendi etiam cum: modificatione esset actio productiva mi Di init ergo, &c. Prob. minor : Αctusm- redigendῖ est actus Dei, & proprietas Divinae essentiae, nec potest corinipi, quia sit actus in tellectualis naturae Divinae , & suppositum Patris aeremi non estproprietas Dei, alias. Filius' esset Pater: ergo actus intelligendi ,si esset actio Produeciva Verbi , praecederet ita aliquo signo iuppositum Patris , ratione modificatamia inperadditae , aut propter eamdem.modificationem includeret rationem posterioritatis respectu essentialium , quam omnia relativa includunt , quod est falsum is, Prob. 3. Actio productavaeVerbi debet esse in Deo propter Verbumita ut si Verbum Divinum M impossibile , etiam impossibilis esset hu- modi actio ; quoniam. sicut Potintia est propter actum, ita actio propter terminum. Prod
572쪽
E DEO TRINO. . IMetitam hae duae personae forent impossibiles: e go actus intelligendi, & volendi non possum esse Processiones activae , seu actiones activae divin xum per narum. Minor est certa': nam Deus est necestirio intelligens, & volens, sicut est immensus,& aeternus: praeterea intellectio, & vol tio sunt persectiones simpliciter simplices. Prob. iritur major: Aetio productiva non potest eo cipi nisi ut influxus unius ad aliud , aut tende' 'tia: ergo actio productiva Verbi debet esse in Deo propter Uerbum Productum . . Prob. 4. Aetio productiva Verbi Divini de.
bet ex natura sua , non vero ratione alicujus con inti, aut modificationis , opponi, Ar Pugnare termino producto; alioquin terminus productus, nempe Uerbum, posset denominari ,
ει esse mincipium sui ipsius, cum ex se posset tabere illam . actionem productivam , & illa actio productiva possit ex se esse in ipso Verbo ,
modo in teso reperiretur modificatio, quae non est de ratione intrinseca actionis productivae Verbi, quia in doctrina Goneti est quid connotatum, & accidentale in Intellectione , nem paternitas; sed actus intelligendi ex natura sua non opponitur Verbo Divino; tum quia ex se petit eue in tribus personis a tum linia est si uialiter infinitus : ergo actus intelligendi non potest esse actio prciquaeva verbi , sumptus
etiam eum modificatione. . Prob. Intellectio ut modificata per Pate, nitatem , seu connotans Paternitatem, non P
test este actio productiya Verbi : ergo , &c. Prob. antecedensis Actio modificata per Paternitatem est posterior Verbo Divino : ergo noti potest esse ejus actio productiva. Prob. antec dens, ri Antequam Paternitas modificet intellectionem, debet esse: nam, quod non est , non dificat, nee connotat; sed Paternitas nequiζesse. nec concipi sine termino , nempe Verbo divino, quia est relatio, de cujus natura est esse .
573쪽
ad terminum: ergo sicut intellectio, ut modis, cata per Paternitatem, est posterior ima pate
nitate ; ita similiter est posterior Υerbo Divino,
ad quod terminatur Paternitas Intellectionem inodificans, quia correlativa sunt simul natura . a. Praecipuum , & primarium Paternitatis munus est constituere primam per nam ineste P. tris, &eam referre ad Filium: ergo antequam Paternatas modificet intellectionem , constituit Patrem, eumque refert ad Filium productum s& consequenter intellectio nequit esse actio rim ductiva Uerbi. iProb. 2. pars: Intellectio non est actus productivus Verbi; tum quia ex dictis constat; tum quia ex. Goneto qu. sequenti est principium quor ergo dictio debet esse actio producti' Verbi.Prob.consequentia r. In omni productio me debent reperiri principium,quod, principium quo, & actus productivus, ut patet in I. notabili : ergo dictio, non autem intellectio quae est principium q- debet esse acti:o productiva Verbi Divini. i. Actio productiva Verbi Divini debet esse id eui Verbum dictum , seu productum, tribuirmam denominationem ; sed dictio est id cui Verbum dictum lxibuit suam den minationem , ut patet s ergo dictio est actio
productiva Veria Divini. Quod autem haec diactio distinguatux formaliter ab actu inteluem di, patet; nam dictio est actio , & intellectio est operatio ; dictio est relativa, & intellectio est
ab Iuta: ergo habent diversos conceptus objectivos , & consequenter formalisex distinguuntur . ' .
Obj. I. Gonetus: Ex eo probanv Τheologicum D. Thoma, duas tant m esse processiones in Divinis , quia in natura intellectuali sunt tantum duae acti es , scilicet intellige, re , & velle : sed haec ratio non concluderet , si vera ellet sententia Scoti , & si praeter actio nes intelligendi amandi , darentur, innatui
574쪽
fa intellectuali aliae actiones intellectus , & v
. Resp. concedendo majorem quc d priimam Partem, negando secundam,scilicet intelligere,& velle elle actiones quae in divinis admittum . tur; intelligereenim,& velle non habent veram
rationem actionis, cum sine quid absolutum in Deo , & actio sit quid relativum: ergo in Deo sunt tantum duae processiones, seta actiones prcis ductivae k stalicet sicere , α spirare; &ideo comcludit ratio Seoti . t. i. Si Filius , & Spiritus Sinctus non procederent peramim indellisendi, & volendi sor- maliter, sed per alios actus; Filius ex vi suae processionis' non posset dici sapientia genita ;' nec Spiritus Sanctus, amor Patris , & Filii :conseqtientia est salsa ergo , &c. Sequelam j is patet nam sapientia , Scamor eetunt eΝ sua natura ab intelaectione , 32 volitione Pr
Resp. negando sequelam 3 ad cujus Rrob. dico, quod ut Filius dicatur sapientia genita
sufficie , quod λ intellectio producta , quae apud omnes est sapientia, 'el quὁd sit ab intel
lectione tamquam a princi pioe quo non vero tamquata ab actitane produc a , quia terminus productus non assimilatur . actui productivo . , neNὰ actioni ei Ooj-3- destruendo, praecipuum Scoti land mentum : Idcirco enim inquit) ille Author fingit in intellectumramim ab intellectione esse, quod Verbum procedit per actionem intelligendi essentialem, & reibuspersenis communem:sed haec ratio non emitatur admittendoin intellectu
Dei aetiim ab intellectione essentist distinctum:
ergo huit praecipuum ejus similamentum. Μὶ- nox prob. Illa actio sermaliter ex natura rei' ab elientisi intellectione distincta, est in rati ne actionis actus absolutus, sicub di intellectio
575쪽
ipsa: emo in ratione actionis est communis , ει estentialis,sicut & ipsa intellectio. Consequentia Patet : Antecedens prob. Actio illa in ratione actionis ab intell*ctu dimanantis non est formaliter relatio ; haec enim nec productiva est, nec Eer modum actionis egreditur ab intellectu cum ut terminus divinae naturae , ipsam in ratione Personae constituens: ergo talis actio sub co
ceptu actionis, quid absolutum est, sicut intellectio; nam in Deo quidquid non est relativum, est absolutum, & pertinet ad ellentialia; ac proinde sequitur ex sententia Scoti, quod Pater Peractum absolutum , & tribus Personis comm nem, suum Verbum producat ; quidni ergo idem posset concedere de ipsis intelligere essentiali , ne frustra multipliςentur actiones in
Deo . Resp. negando minorem 3 ad cujus probati nem, nego antecedens ; actio enim cum inel
dat essentialiter re ectum ad aliud, noo potest esse, quin sit Uus relativus , ut probant otistae in Philosephia; ex quo patet falsitas antecedemtis, eum actio sit relatio, , productivri quod de Intellectione D. dici nequit. , iobi. 4. In nobis intellectio , & dictio nis sunt duo actus totaliter , & ex aequo distincti ised dictio essentialiter intellectionem includit,euque solum ex dit quemdam modum cald
litatis, &emcaesae : ergo idem a sortiori iuremiam erit in Deo. Consequentia patet, antecedens vero pris. r. ex D. Thoma docente, quod
quieumque intelligit, ex hoc ipsis, quod intellis git, producit verbum: si autem intelligere esset actus ex aequo adictione distinctus , fallam esset quod quicumque intelligisi ex hoc ipso,quod i telligit, exerimat verbum: imo illud exprim
xet, inquantum haberet aliam actionem ab intellectione diiunctam : ergo ex D. Thoma intellectio, & dictio in nobis non distinguuntur. 2. IuX-ta D. Thomana , verbum est intellectionis te
576쪽
m nus: ita enim expresse docet 4. 34. art. I. ad 2. & coni. gent. cap II. sed verbum est te
minus dictionis: ergo dictio est formaliter intellectio . Resp. negando antecedens , quIa in nobis ire. tellectio est actus secundus productus ab intellectu mediante actione productiva, quae solitδdieitur dictio, eum intellectio producta sit verabum : ergo intellectio non est formaliter dictio. Ad I. prob.dico,quia debet intelligi causaliter,& propter innitatem nominum, non vero se maliter: ut si quis v. g. diceret, Petrus diligit ex eo ipse, quδd cognoscit, recte loquemur; tamen non intenderet dicere amorem esse cognitionem 4 nec amorem ex cognitione formaliterproeedere : ita similiter dum D. Thomas diacie , su H quicumoue intelligit, ex eo ipso, quia intelligit, piadueirrectum , non intendit asserere , quod in nobis dicere sit intelligere so maliter, seu causaliter tantum, & propter amnitatem , eum solito dieat, qui intelligit ; de intelligat , qui dicit seu loquitur mentaliter . Ad secundum i dico, quδd D. Thomas sumit intellectionem in actu r. seu prout est intellectus , alioquin ex D. Thoma in nobis essest duae intellectiones , seilleet intellectio terminata ad verbum, Se ipsum vestum, quod est intellecti non vero prout est intellectio producta , quiaste silmpta non terminatur ad verbum: imo est ipsemmet verbum , & terminus dictionis quae est actio productiva verbi , seu intellectionis
Obj.s. Respectus ad terminos se habentes odidinata , non sumetunt ad constituendum actus ex aequo distinctos; sed respectus ad verbum, &terminum productum sin quo dictio eonsistit λ& respe s ad 'bjectum cognitum in quo consistit intellectio) sunt ad terminos ordina se habentes: ergo non sumetunt ad distinguen' dum adaequale dictionem, de intellectionem -
577쪽
Najor est certa; nam una & eadcm actio potest duos terminos producere, unum primarium , &alterum secundariuna,ut constatin visione beatifica, primario termmata ad Deum, secundario ad creaturas: ergo termini adaequale se habentes non specificant .actiones ex aequo distinctas . Minor autemProb. I. ex D. Thoma quaest. 34. art. I. ad 3. ubi ait, Dicere i ortat principaliter habitudinem ad Uerbum conceptum, nihil enim aliud est dicere, quam proserre verbum ;sed mediante verbo lineortat habitudinem ad rem intellectam , quae in verbo prolato mansesestatur intelligenti: ergo ex D. Thoma, Verbum , & res intellecta ordinate se trabent interminis habitudmem dictionis,&intellectionis. 2. Respectus terminatus ad verbum non uinstit in illo , sed transit ad rem intelle'am, cum
verbum etantialiter si repraesentatio objecti tergo objeetium intellectum , & verbum ordinate se habent. Resp. distinguendo maiorem et Reipecius ad terminos se hahentes ordinate , non suffciunt ad constituendum actus ex aequει distim sinum sunt ad terminos sub una, & eadem consider tione, concedo: dum sunt sub diversia consideratione , nego; v. g. intellectus meus dicit res. pectum ad Petrum quem cognoscit, & voluntas mea dicit etiam re ectum ad eundem Petrum quem amat 3 cognitio, & amor sunt termin. producti , unus ab intellectu , & alter a voluntate , ct ordinate se habent, cum cognitio Petri ordinetur ad amorem ejusdem : tDmen constituunt actus ex aequo diversos , . quia sunt ad terminos sub diversa consideratione , licer ordinate se habeant ; unus enim est ad Petrum ut cognitum , & alter ad Petrum ut amatum: ita similiter respectus ad Verbum ,&ad terminum productum , quamvis ordinate se habeant, debent constituere actus ex aequo distinctos , quia sunt sub diversa consideratione ο
578쪽
d ctio enim terminat ad verbum ut productum s 'R intellectio ad verbum ut cognitum. Unde distinguo probationem majoris : una & eadem actio potest duos terminos producere , unum primarium , & alterum secundarium , dum unus est de conceptu reali, & adaequata contaderatione alterius, hoc est verum, ut patet in productione ellentiae, ubi una, & eadem acti ne producuntur passiones,quae sunt de adaequata , & reali consideratione essentiar ; & invisione beatifica, quae terminatur ad Deum , & ad creaturas, quia Deus, &exeaturaealtinguntur sub eadem consideratione, nempe cognoscibi litatis : dum unus non est de conceptu reali, nec de adaequata consideratione alterius , nego antecedens , & consequentiam, dum termini sunt sub diversa consideratione, ut contingit in
Obj.6. Omnis actus intellectus est xmaliter intellectio sed dictio est actus intelle,s: ergo dictio est intellectio se aliter. Major probatur I. a simili: Omnis actus voluntatis est volitio .
omnis actus potentiae visivae est visio : ergo omnis actus intellectus est intellectio. i. Objectiun adaequale seecificativum intellectus, est verum, & intelligibile: ergo omnis actus intellectus debet esse intellectio . Consequentia patet 3 nam actus tendens in objectum sub ratione
veri,& intelligibilis, est intellectio, sicut tendo ita in objectum sub ratione boni, & appetibilis ,
est volitio, 3. Intellectus est potentia adaequale intellectiva:ergo omnis actus ejus est actus intelligendi. Consequentia patet, quia si intellectus esset elicitivus alicujus actus qui non esset in- . tellectio , ex hac parte non estet intellectivus , clim non possit vocari intellectivus, nisi ut elicitivus intellectionis , & sic non esset adaequale
intellectivus. Antecedens autem Prob. Intelle'ctus est potentia adaequale cognoscitiva : em
& adaequale intellectiva. Denique actus qui uo
579쪽
est intellectio, suffcit ad specificandam pote tiam, ex aequo ab intellectu distinbam : ergo omnis actus potentiae intellectivae se aliter est intellectio . Consequentia patet: Antecedens prob. Non alia ratione volitio specificat potemtiam ab intellequ distinctam , nempe voluntatem , nisi quia formaliter intellectio non est r ergo onmis aetas qui non est intellectio , valet specificare potentiam ab intellectum distinctam. Resp. dissit endo majorem: Omnis actus intellinus est formaliter intellectio, si sit actus ut concedo maiorem; si sit a s quo , nego majorem di similiter dist uominorem rdissio est a quod, nego minorem 3 est actus
quo , concedo minorem 3 Duo enim reperiuntur actus in intellectu, ut constat in a. ρο- tabili , quod scilicet, & -ο. Actus, quod, est ille ad quem intellectus ordinatur veluti ad ultimam persectionem, & actualitatem, qualis est intellectio, qua intellectus fit intelligens in a secumdo, & completur in ultima linea intelligi'illa tis , visio in potentia visiva, & 'olitio in voluntate : Actus est ille quo intellectus alti git, &produci tactum, ut quod, seu intellecti nem ; impossibile enim est, 'uod intellactus producat verbum seu intellectionem, quae est verus actus & partus intellectus, sine se productivo, qui non est intellectio; alioquin non esset productivus , sed productus : ergo est
dictio . Ad primam prob. distinguo similiter
Uteeedens: omnis actus voluntatis est voli- . tio, a sui concedo; Actus ut quo nem, quia in omni potentia duo actus reperiuntur, quorum unus est productus apotentia, & alter Productivus, quq mediante actus ut pro- lducitur. Ad a.distinguo consequentiam: Omnis
actus intellectus debet ese intellectio, si sit productus, εcut quod , concedo: Si sit actus Pro-
ductivus,&ut quo, nego . Ad 3. distinguo sinis liter
580쪽
titer consequentiam: Omnis actus ejus ut quod , est actus intelligendi seu intellectio, concedo: Omnis actus ut quo, nego.Nec valet dicere intellectum non esse potentiam adaequale intellectivam, si omnis actus ejus non sit intellectio: quIaut sit potentia adaequale intellectiva & cognosci, tiva, non requiritur, quod actus mediante quo
Producit, & quo denominatur productivus, sit intellectio: sed semeit, quod actus quem paritS producit, sit intellectio, quia eflectus sumulatur causae, & ex eflectu causa eognoscitur 3 non vero ex causalitate , nec ex actione productiva quae non est actus productus , sed emanans .Ld ultimam prob distinguo antecedens; Actus qui non est intesiectio , suffieit ad specificandam
potentiam ex aequo ab intellectu distinctam, si sit actus ut quod, seu productus, ut v. g. volitio , vlfio, &c. concedo; si sit actus ut quo, seu actus productivus, nego: intellectus enim & voluntas non specihcantur,nec distinguuntur per actus
dicendi & spirandi, seu per actiones Producti vas; sed per verbum: productum & amorem piratum, id est per intellectionem δι voliti
Obji. ultiso; Dictio attingit verbum in esse
inteIligibili sorinaliter: ergo est formaliter intellectio. Consequentia patet: nihil enim potest attingere objectum sub ratione intelligibidis formaliter, nisi intellectio. Antecedens au tem prob. Dictio habet attingere verbum in raritione repraesentantis objectum sermaliter, eum iverbum essentialiter sit imago & repraesentatio
objecti : sed hoe est attingere illud in esse intelligibili , seu thielIecti sermaliter : ergo dictio attingit verbum in esse intelligibili se
maliter. Resp. negando antecedens ; ad cujus probationem, nego majorem: dictio enim attingit ferbum praecise in ratione termini, non vero in ratione repraesentantis objectum, quia non