장음표시 사용
661쪽
m divinis , cum sit Proprietas essentiae: ergo nec
arxesa. An praedicatum ali luia, plurifice tur in divinis Resp. negative; quia aliquia non potest absolute proserri, quin includat duo, cum sit nomen concretum; nec quin dicat naturam S suppositum: sed in Deo concreta reduplicative sumpta, non multiplieantur realiteri alioquin ellent in divinis tres naturae, sicut tres Personae: ergo praedicatum aliquid, non multiplic
tur in divinis . . Dico . Essentialia in concreto nω posse dici pluraliter in divinis Personis substantive. Haec est contra nonnullos , qui censent, seectata nominum proprietate , non solum dici posse adiective, quod sint tres personae divinae, sed etiam substantive , quod sint tres dii: quia, i quiunt, ad pluralitatem nominis c cres, sive substantivi , sive adjectivi , mi icit pluralitas
suppositorum,de quibus dicitur tale concretum ; am nomen concretum supponat pro supposito, quemadmodum nomen abstractum pro forma
seu natura; eilmergo in divinis sint plura simposita , quamvis una se serma, seu ellentia ,'n'men concretum essens te poterit pluraliter diei de suppositis divinis, non solum adjective , sed etiam substantive. Ita discurrunt Marsit. & ALIiaeensis apud Smisinq. disp. num. Q. quo
Probatur nostraeonclusio, iambiim essenti,aia in concreto dici non posse pluralite'm diu, ni . Tum quia in Symbolo D. Athanasii deca
latur di 9 nnipotens Pater , Omnipotens Fritus , omnipotens viritus anctus; non tamen tres Omnipo νentes, sed imus omnisopens F. sed istud concretum
est essentiale, quod non multiplicatur : .ergo mullum aliud potest substantivὰ multiplicari. Tum quia co retum esImtiale non est ratione. Iersonarum, ita ut si per impossibile personaeon essent , esset nutus odi concretum s
662쪽
sed est in Deo, quia Deus est , seu ratione deita 'tis: ergo non debet multiplicari , multiplicatis suppositis, in quibus exitiit, ita ut in Deo, per sonae, in quibus est de iras ,.lant tres Du , sed solum plures, id est tres habentes deitatem; quod idem est , ac dicere cum Athanasio: Deus Pater, Deus Filius , O Deus Spiritus sanctus . Tum quia sacra Scxiptura, dum plures in deitate personas este tradit, numquam pluraliter de illis nomen Dei enunciat. Tum quia data, & non concello , quod ratio ab adversariis adducta sit vera in ri, gore logico , hic tamen non est admittenda Propter unitatem naturae divinae, quae est euentialiter singulari S. , ' . Dico 4. Essentialia in abstracto recte praedecari de tribus divinis personis, non tamen in silua vali, sed solum in singulari. Unde haec praedicatio, Pater, Filias , oe Spiritus sanctius sum deitates , sapientiae, potentia Oe. est salsa; ista autem, Pater, Filius, . Spiritus sanctussunx detras , sapientia, &c. est re cta& vera , saltem idemtice'. Ratio primae partis est, quia tot ebsent deitates in divinis , quot sunt 1 upposita; quod est omnino falsum .. Ratio secundae est, quia deitas, quae est una , communicatur ut si
gulaxis, Patri, Filio , & Spiritui S. & ipsa deitate
Dicos. Notionalia adjectiva non posse praedicari de essentialibus in abstracto, ita ut haec Praedic tio , Deus est genexans, xeι ρirans , sit vera in isto sensu, Gentia est gegum rams velspirans, vel essentia est genita, aut rata et tale siquidem propositiones sunt falsat,ue decisum fuit in Concilio Lateranensi sub Innocentio III. contra Abbatem Ioachim, qui ut resertur in cap. damnamus, de summa Tris ritate & fide Cathol. damnavit sententiam Petri Lombardi magistxi sententiarum , quaddocet, essentiam non generare, nec genxrari cIta sentiunt omnes Oth ci .: ratio est; quia
663쪽
generans& genitum distinguuntur realiter; sed essentia divina realiter idemtificatur cum omni-hus, tum attributis , tum persenis: ergo non Potest esse generans, nec genita , nec spirans nec spirata, quia generaret & spiraret seipsam, seu tem sibi realiter idemtificatam , quod repugnat.
Diees : Sancti Patres & Concilia appellant Filium sapientiam de sapientia, lumen de lumine, gloriam de gloria , Deum de Deci; tamen sapientia , lumen &c. realIter idem tilicanin . tur qum personis divinis, & sunt locutiones Plane aequipollentes huic, . essent a est generan rgenata: ergo haec ultima locutio , seu essentia est generans vel es genisa, est admittenda. Resp. cum D. Thoma, sanctos Patres sumere abstractum Pro concreto , seu velle, Deum de Deo procedere ; & licet ita recte Patres explicem tur , non debemus tamen illos imitari in hoc modo loquendi 1 inquit Divus Thomas, ut refert noster Matritensis. Quod nostra responsio Vera sit, patet, quia Patres dicunt, quod Filius qui est sapientia, Deus, lumen &c. est de Patre ui est Deus Sc. quin tamen sint duo dii, nec uae sapientiae, quia absoluta & essentialia non multiplicantur in Deo, quamvis sint comm nia tribus Personis.
dibus nominibus, ad declarandam in divinis Unitatem in Essentia, ct distin- ctionem in Personis, utendumsit
Duo r. in divinis utendum esse nomine Trinitatis , non triplicitatis: Deumque tridinum , non triplicem esse appellandum. Ratio ast, quia quod est triplex, continet tres entitates
664쪽
D E DEO TRINO. 6 Lyciuarum una aliquando specifice & numerice di. minguitur ab alia , ut patet de anima quae est triplex , vegetatisa scilicet, sensitiva, & ration lis: vegetativa aliquando est distincta totalitera sensitiva, ut patet in arboribus ; & vegetativa& sensitiva a rationali , ut patet in brutis: at quod est trinum non d scit tres entitates inter se totaliter distinctas, ut patet in anima rationaliquae est trina & una: una in substantia , & trina in potentiis: ergo licet in divinis uti nomine Trianitatis, non autem triplicitatis.
Dico x.Quhd Filius in divinis potest diei alius
a Patre, non tamen aliud ; & econtra unum
cum Patre , non vero unus escendus est.
Prob. I. u alius, cadit in suppositum , quia est nomen masculinum, quod non attribuitur nasurae, sed personae: ergo cum Filius habeat personam distinctam a persona Patris , Potest diei alius a Patre , & non aliud ; quia nomen neutrum, licet sit substantivum , cadit supra naturam; unde cum Filius non habeat naturam distinctam a natura Patris, non potest dici aliud 4 Patre, licet dicatur alius. Prob. a. pars: Illa
unitas potest dici de Patre & Filio, quae cadit super illud, ouoaeest unum in Patre & Filio; sed
D unum, eri nomen neutrum cadens super naturam, qua Pater & Filius sunt unum: ergo Filius potest dici unum cum Patre, non vero unuS. Quia Ly unus, est nomen masculinum, quod non cadit supen naturam, sed super personas, quae elim sint tres, inter quas est persona Patris, Filius nequit dici uiuis cum Patre .
. Dico 3. Quod haec dictio exclusiva , sias , nequit dici in divinis, si sumatur in ordine ad
Personas; nam. Pater non est solus in divinis, cum sit eum Filio& Spiritu sancto, rergo si solus , sumatur pro exclusione consortii unius Personae cum alia , non potest dies de divinis Personis: potest tamen dici de Deo , si linatur in ordine adnaturam & dignitates, cum nullR
665쪽
creatura sit Deus, tamen si sumatur quoad exsestentiam, Deus non est solus, cum de facto dentur creaturae quae existunt simul cum Deo , sicut estectus existit cum causa. . .
ι Dico 4. Non licet uti nominibus divi fionis&separationis ad significandam distinctionem pe
sonarum,quia unapersona est in alia per circum-
incessionem , & tres, scilicet Pater, Filius , &Spiritus S. unum sunt unitate naturae: ergo non
sunt divisi, nec separati , quamvis sine maliter . distincti. Unde hare propositio: est separatus a Patre, vel aisistis, est salsa: solum nomina dist/nctionis & diserationis , sunt apta adsignificandam distinctionem personarum , ut proderio habemus in variis C OFiliis, & praesertim in L teranensi sub Innoeentio 3.&Toletanis r. & II. His suMagatur ratio: nam secernere , idem est ,
quod discernere & distinguere , quidquid dicant
VasqueΣ & Lactantius existimantes secretionem idem esse ac divisionem, quod rejiciunt alii Theologi, & volunt, discernere idem significare ac distinguere; quod verum esse, fatis probat usus Philosephorum, qui saepe utuntur verbo x
. Nec licet uti nomine diversitatis ad declara dam personarum pluralitatem ; quapropter haec' propositio , us est doersus ἀ Patre , Eon est admittenda, quia nomen, di Utis, importae diversitatem m natura, cum disersitas solito sumatur a forma , quae dat esse rei, seu a disterent. tia rei constitutiva . Unde si haec propositio, Filius est diversus i Patre, esset vera, sequeretur,
quod i per qMd Pilius est diversus ab Angelo, jeu natura divina, es et ei quid proprium & 6s' serentiale, 'uod est falsum, cum natura divinast communis Patri, & Filio , & Spiritui sanctu: ergo Filius non potest diei diversus a Patre. inamvis lieitum sit dicere, quod Filius disterea
666쪽
denotant diversitatem cadere solum in constitutivum personarum , quod de facto est diversum , cum paternitas, filiatio & spiratio passiva sint relationes diversiae, ut Probat D. Damascenus lib.I. de fide cap. Io. dicens: Solis perionalibus prostrietatibus differre ab invieem tres Sanctas m- pq ases: Item Ioannes Theologus in Concilio
Florentino dicens: Von lina alia ratione, quam νε relationis , Patrem a Filio, ae unam perisnam ab
aliud erret quibus verbis suadetur diversitatem cadere in constitutivum rei , sicque pariter sub detur Filium non posse dici diversum a Patre,
nisi diversitas intelligatur solum de personalitate Filii ue in quo sensu propositio est vera, juxta illud Athanasii: Alia est persi a Patris, alia Filii , alia Spiritus S. Idem dicendum est de his kominibus dissimilis, dispar &c. quae non possunt absolute dici de Filio re ectu Patris, seu absque
Nomen, unitum, non potest dici de personis divinis: non enim debet admitti, quod divinae personae sint quid unitum , vel unitae, nec quod Deus sit unitus, vel quid unitum. Ita docet Smisinq. citans D. Bernardum lib. s. de considis ubi ille sanctus Doctor ait: Deum esse unlam, sesnon unitum . Ratio est, inquit, quia non partibus constat, ut corpus: unio enim est quaedam in par
tibus compositio , quae Deo repugnat. Deinde , unio regnat inter duo extrema essentialiter diversa, ut patet de unione Hypostatica, & de unione animae & corporis: sea Ρater, & Filius,& Spiritus S. non sic se habent,cum hi tres unum
sint: ergo nomen, unitum , aut, coniunctum dinon potest dici de personis divinis, nisi per hujusmodi nomina in telligatur unitas, ut de facto plures ex Graecis Τheolosis ea intelligunt, uetestatur Smisinq. DI
667쪽
De cognitione divinarum personarum. tCUm in hac disputatione nulIa sit difficultas agitanda, bisviter eam ideo Pertractare debemus.
An ex esse tibus naturalibus masterium Trinitatis demonstraripo sis DIco, exestectibus naturalibus mysterium
Trinitatis non posse detrionstrari naturaliter. Prob. Ratio, naturalis solum demonstrat evidenter ea, ad quorum cognitionem ducitur per causiam , vel Per estectum ; cum demonst12 tio sit tantum duplex, a priori scilicet Sc aposteriori: sed de mysterio Trinitatis nulla datur: eausa, nullumque videmus essectum: *rgo ratio naturalis nequit demonstrare illud naturali ter ex erietibus naturalibus. Prob. min. Pers me SS. Trinitatis nullam causam babent; quia, causa debet distingui realiter ab etactu , . & ab ipso distingui secundum naturam, numerice saltem; sed in divinis nihil potest dari, quod distinguatur realiter secundum naturam aTrinitate personarum: ergo nullam causam cognosci-1nus deSS. Trinitatis mysterio, nullumque eL- sectum videmus; cum omnes creaturae sint a Deo, ut est unus, non vero ut est trinus, quis
668쪽
principium quo Deus cuncta creat , est omnipo tentia, quae cum sit una, sequitur, quod estectus quos videmus , non sunt a Deo , ut est trinus , sed ut est unus. Eamdem veritatem suadet facta Scrὶptura; nam Luc. io. habetur: noxii Filium, no Pater, nec Patrem , nisi Filius , aut eui volvemit Filius revelarer ergo nullus in-tesiectus creatus potest naturaliter cognoscere mysterium Trinitatis . . ', mees: Plures antiqui Philosophi, ut Aristoteles, Plato, & alii, cognoverunt mysteriuintanctissimae Trinitatis; sed illi Philosophi nullam notitiam habuerunt de hoc mysterio, nisi ex eflectibus naturalibus: ergo mystextum Trinitatis potest cognosci. Re P. gratis conce)sa majori , negando minorem; nam illi Philosophi cognoverunt mysterium Trinitatis ex lib. Moysi vel ex Ρrophetis, vel ex traditione Iudaeorum,
vel ex Sybillis, quibus lacta suit revelatio, ut
ait Felix noster . . ' Obii. I. Ratio naturalis demonstrat evidenter,animam rationalem esse imaginem SS.Trinitatis: ergo cognoscit Trinitatem, quia cognita
imasine, cognosci potest illius prototypus. Resp. ne ando antec. nam licet homo sit imago SS. Trinitatis, saltem deficiens & imperfecta,
ut ait D. Thomas; tamen non cognoscit nat
xaliter illam rationem imaginis, nec habitudinis ruam habet ad prototypum , cum hoc notuint omnibus ex iIlo Genec I. Faetamus homianem, Oe. Non enim impliPt , quod videam aliquam imaginem, & omnino ignorem proto
Obji. E. Etactus ducit. in cognitionem causae ideatis&exemplaris, aqua dependet: sed sunt plures estectus creati, qui a relationibus divinis& personalibus exemplariter dependent: ergo ex estectibus creatis cognosci potest adorandum Trinitatis mysterium. Prob. minor: Paternit creata dependet a paternitate divina tamquam.
669쪽
ab exemplari, ut constat ex illo ad Ephes. g.
Ex paternitas in ea lis in in terranomia natur: ergo Paternitas creata est essectus dependens a divina Paternitate, tamquam a causa
Resp. negando minorem , cum essentia divina sit causa exemplaris δέ ideatis omnium rerum .
Ad cujus probrdico, quod verba Apostoli sisne intelligenda de dependentia appropriationis &attributionis, non vero influxus & causalitatis , sicut v. g. sapjentia creata appropriatur Filio, &charitas viri tui sancto, quina solo Filio, nec a Spiritu sancto depensant f sed a solo Deo, ut 'uno & omnipotenti; ita pasiter paternitas creata appropriatur divinae paternitati, quin ipsa paternitas divina sit causa ideatis & exemplaris
Paternitatis creatae. - . Dices : Naturaliter cognoscimus Deum esse
persectissimum, & ipsum habere intellectum &voluntatem , quibus competit ratio Principii productivi cum homo,qui est imago Dei,habeat hujusmodi principia eroductiva: ergo naturali
ter cognoscimus ex existentia animae rationalis,
intellectum divinum esse productivum verbi, &voluntatem productivam amoris, seu Stiritus S. ac proinde cognoscimus naturaliter Trinitatem personarum in unitate eilentiae aut naturae: quia verbum productum,& amor spiratus non debent disti ut a producente , nec elle alterius naturaet ficut in nobis ; cum ratio suadeat, hujus odidistinctionem esse in creatis ratione impersecti ni S. suadeat pariter Deum esse infinitum &
.Respondeo ut supra, nempe intellectum nostrum non Poste concipere animam eri imaguneni Trinitatis, nisi per fidem, ut docet D. Augustinus lib. I s. de Trinit. cap. 24. ergo licet ex effectu aliquo a Deo producto deveniamus adeognitionem tanti mysterii, haec tamen cognitio non est naturalis. Vel dico, quod principia
670쪽
productiva quae sunt in anima rationali , non sucunt ad cognitionem Trinitatis; quia actus producti in creatis sunt omnino absoluti , nec hoc provenit ex impersectione creaturarum; at in Deo sunt relativi. Item in nobis actus producti ab intellectu & voluntate ita inter se dii inguuntur, ut nulla ratione inter se, & cum esse tia nostra, vel cum intellectu scircundo & memoria foecunda, realiter idemtificentur 3 personae autem divinae ab intellectu & Ioluntate procedentes, ita inter se sunt realiter distinctae, ut cum essentia, & intellectu, & voluntate realiter idem-tificentur: ergo imagQ Trinitatis in nobis non lassicit ad cognitionem tanti mysterii. . :Obji. 3. Intellectus beatus naturaliter cogno- scit suam visionem , &kuitionem beatificam, Scunionem humanitatis cum Verbo divino, cumentia finita naturaliter cognoscantur ab intelle- .ctu, & visio beatifica & unio hypostatica sint e tia finita ; sed non potest cognoscere visionem beatificam, nec unionem hypostaticam, nisi cognito termino, quia ordo ad terminum est actui cognoscendi & volendi essentialis, ut & unioni ordo ad suum terminum , qui terminus involviti mysterium Trinitatis: nam beati vident Patrem, Filium, & Spiritum S. & unio hipostatica te
minatur ad verbum: ergo mysterium Trinitatis est naturaliter cognoscibile. Respondeo , intellectum a carne suaratum posse cognoscere visionem beatam, renectendo se supra suum actum visionis, vel sidei de inste, rio Trinitatis , aut Incarnationis, & inde cognoscere Trinitatem, vel Verbum Incarnatu im: sed haec notitia Trinitatis , vel Incarnationis cum sit reflexa , & rectam istorum nosterio-xum notitiam supponat sui datam in uipernatural i eorum revelatione, non est naturalis im
ventio alicujus ex his mysteriis ; sed supernaturalis : idcirco semper restat, nullum intelle-ctum Posse viribus naturalibus seesu