장음표시 사용
681쪽
authoritas dicentis , aut attestantis, Deum esse trinum a areat , & entitas naturae divin. e in tribus personis lateat, intellectus creatus potes demonstrare mysterium esse credibile , quin demonstret illud existens. Objicies 3. Supposita fide , aut revelatione' de tribus personis divinis, intellectus potest sic discurrere : bonum infinitum est infinite com municativum: sed Deus est ens infinitum & i finite bonum: ergo Deus infinite communicatur ; sed non communicatur sic creaturis, ergo communicatur personis divinis . Hie discursus est naturalis , & naturaliter demonstrans dari in Deo tres personas. Respondeo, rationem n turalem non demonstrare evidenter hanc communicationem esse possibilem , sed solum obseure, & consequenter non demonstrat natur liter mysterium Trinitatis, sed solum, Deum qui est similae & infinite bonus, esse communicabilem ; & ignorat, cui est communicabilis , & credit este continunicabidem divinis per nisquae sunt unus Deus , quia sic revelatum fuit
. . Instabίs: Hominem esse solum est impersebio : sed supposita fide de Deo, intellectus naturaliter cognoscit . nullam este impersectionem in Deo: ergo cognoscit in Deo admittendant esse aliquam pluralitatem personarium ; naili si hominem esse solum sit impersectio, a sortiorierit impersectio Deum esse solum, cum creaturae non sufficiant Deo. Ri, pondeo, quod hominem esse solum est imperfectio ut constat ex illo Genes. a. vers 18. Hon est hominem esse solum : sed hoc provenit ex indigentia conse iii, ut suadent verba quae sequuntur, faciamus ei adjutoritim simile sibi. Item illud Eccles. 4.
vers. Io. Vae soli, quia cum ceeideris , non habes. sublevantemse. Sed.ratio naturalis demonstrat Demn non esse indigentem : ergo non suadet
quod Deum esse solum sit impersectio, & cou-
682쪽
sequenter nec demonstrat pluralitatem pers harum esse in Deo.
Λ D persectam notionem tres conditiones . requiruntur; i. enim debet esse proprietas alicujus personae divinae, vel duarum dumta axat, quia si esset trium, non esset notio, sed attria butum 2. Debet esse ultimus &quasi specificus conceptus, alioquin nomina haec , Presona, producere, &produca , . essent notiones . 3. H dem debet significari in abstracto . Unde haec nomina, Pater, Filiur se Spiritussanctus, nota sunt notiones, quia notiones non sunt ipsaemet personae , sed formae quibus personae notifica tur; idcirco notio sic describitur, Signum difisererisum, quo unam personam ab alia distem mus, vel est ratio sermalis , per quam unaquaeque
Dico I. Ponendas esse in divinis notiones Ratio est , quia divinae pissonae conveniunt &disconyeniunt inter se, conveniunt inessentialibus&in omnibus quae sunt Dei, & disconreniunt per ea quae sunt personalia & singulariar sed ea per quae personae divinae disconveniunt, sunt signa discretiva quibus unam personam ab alia discem mus, ut patet de paternitate qua discernimus Patrem a Filio, de filiatione qua discemimus Filium a Patre , & de spiratione passiva, qua discernimus Spiritum sanctum a Patre & Filior ergo in divinis ponendae sunt
Dico a. Dari in divinis quinque tan*m notioneS, nempe patea nitatem , & innascibilitatem , D tirans Tom. I. Dd in
683쪽
in Patre, filiationem in Filio , 'irationem activari in Patre & Filio , di sitirationem passi,
vam in Spiritu san ; tot enim debent esse notiones in divinis , quot sunt signa discretiva unius personae ah alia , eum in hoc consissat tota notionis estentia: sed quinque signa sunt distri etiva inter divinas persisnas: ergo sunt eam tum quinque notiones in divinis . Prob. mianor Pater. aeternus discemitur a Filio per
innascibilitatem , seu improducibilitatem, cum Filius sit natus, ct produ*us a & per paternitatem , quae non est in Filio . Filius disternituea Patre per filiationem . P r, & Filius disce nuntur K Seiritu saneto per ibirationem est,
uam . . Et Spiritus sanctus ab utroque per spirationem Panivam sed quinarius est horum signorum numerus: ergo in divinis sunt -- tam quinque notiones, scilicet eaternitas, i
nascibilitas, filiatio ,*ixatio activa, & spiratio
mees r. Innastibilitas non est quid positivum: ergo non potest esse notio s. nee signum discretivum unius persos ab alias cum notio debeat este quid notiorine poseivuri conveniens uni personae per modum. proprietatis .
consequentiam: quia innascibilitas , licet non sit quid positivum, importat tamen rati nem distinctivam Patris ab aliis personis i pd rationem primi principii r Pater enim est sens & or o totius Trinitatis , non quia P ter est , ita ut hoc habeat a. Paternitate ) sed quia .improductus est & ideo innascibilitia est notio in Patre . quia negat processionem
'Dicos 2. De ratione notionis est i comi tantum uni personae, ut constat ex eius deiffiniatione r sed spiratio assisa non sic se habet , cam conveniae Patri Sc Filio : ergo non est notio.
antecedens: nam de ratione notionis est
distinguere, sive distinguat imam personam ab-
684쪽
alia, sive duas ab alia, & sussicit, quod per ipsam
divinae personae non conveniant, sicut conveniunt per quodlibet attributum. Deinde, spir
tiς activa non exigit essistialiter esse in duobus siphositis cum Spiritiis sanctus non postulet necessario produci a duobus, ut eum Seoto diremus in proprio loco ereo licte de facto sit in Patre & Filio i nihilominus ex natura 'a est notio & proprietas personalis , & distinctivinunius per nae ab alia. 'Dises 3. Filius est verbum & imago Patris.& Spiritus Sanctus est donum atque amor utrius. que , & per hujusinodi rationes quae reales sunt, Filius distingui tuta Patre, qui non est ver bum, & Spiritus Sanctus a Patre Filio, quibus non convenit ratio doni , nec amoris: ergo sunt eiusquam quinque notiones. conse quentiam : tum quia sita nomina per processio nes exprimuntura Filius enim dieitur Verbum
quia est ab intellectu, qua ratione' est Mago& Filius genitus; & Spiritus Sanctus est donum
S amor quia est a voluntate: indeDivusA gustinus ait: Exiit non quomodo natin , sed quo modo datμsi. Tum quIahare nomina potius sin ficant appropriationes , quam proprietates,sicut nomens pientia reurri Deus possit diei, imo de facto dicatur amor seu charitas :i ergo non sunt
notiones , vel si Di , non debent distingui a filiatione Sc aspiratione passiva, & conseque ter non suntylusquam quinque notiones , .scili
cet innascibilitas, paternitas, oiatio, spiratio
685쪽
,Revis&sacilis est praesens disputatio, cum
de solo Patre agat, cui duo nomina dumi xat conveniunt ;, idcirco duae tantum quaestio nes sundaucyroponendae.'
Q U AE S T IV I. 'ima 'ibilitas' pei negationem , Peller aliquid positivum, 'in ratione notioe
i in s constituatura DIco . innassibilitatem non conmtui in .r tione notionis per aliquid positivum Idusinctum ex natura rei apatemitate , sed pernegationem omnis processionis, vel producti nis. Prota Si mnasiabilitas in Patre diceret aliquid positivum ex naturas ei distinctum a Pate mitate , daretur in Patre aliquid praeter pate initatem, quod esset-ommunicabile, nempὰ illa misit positiva innascibilitatis; sedisieestis u-- qiuae Pater communicavit, omnia Filio pralter paternitarem, ergo. innatabilitas non est qUd positivum distinctum apaternitate ;sed negatio prodiictionis sequens ex paternitate. Deinde, si innascibilitas esset formalitas Positiva in Patre, estet absiluta, vel relativa Mon ab luta, quia deberet este in Filio, cum in divinis omne absolutum sit infinitum & communicabile;enec relativa, quia deberet habere correlationem in Filio, aut in Spiritu sancto,
686쪽
distinctam a filiatione & spiratione &consequenter in Filio , aut Spiritu sancto erie aliqua relatio praeter filiationem , si irationem activam, & spirationem passivam; sed hoe est falsum: ergo & illud , unde sequitur.
nascibilitatem consistere in negativo. Est etiamniens Divi Thonice , & Divi Basilii lib. s. ad
Eunom. ubi ait: Ingenitism , quod natum non
demonstrat: quibus verbis constat, innascibilit tem denotare negationem : item Concilium Ietanum II. ubi legitur: Si modum quo Pater eonsistit, quiseras, eism eum a nullo alio ortum v deas, ingenitum appellabis : ergo ingenitumseu innascibilitas est negatio , seu non esse ab alio. I voer, Pater&Filius. sunt correlata, & P
terest Pater per oppositum illius quo Filius est. Filius, stilicet per paternitatem: go Filius est genitus pex aliquid oppositum illius quo P, ter est ingenituri sed Fili nota est genitus per
aliquid positivum a filiatione distinctum , sed
per ipsa et filiationem connotantem pri Mupium: ergo Pater est ingenitus per ipsammet Patemitatem,quatenus excludit principium, seu per negationem principii connotatam Per paternitatem; &per coinquens innastibilitas est
Dieos: Quaelibet denominatio vera & realia sit a forma positiva; sed innascibilitas ex se,
Praecisa paternitate , est denominatio vera &realis: Patex enim dicitur ingenitus, ut suppono. eum D. Aligustino lib. s. de Trinitate, ubi ait:. Si Pater non esset ingenitus , possiet tamen esse Paterer e eonversa: ergo innascibilitas est Arinalita positiva distincta a paternitate . 2 ego majorem nam homo coecus denominatur talis vere, tamen coecitas est quid privativum: natura hum na dicitur vere & realiter personata , tamen s mPositum creatum ex Scotistis consistit In dupli . cinegatione communicabilitatis . Τandem, li-
687쪽
cet negatio non sit positiva in se, eam illud, ex quo nascitur & sequitur, sit positivum tamen d nominat vere S realiter , quia ad hoc sufficere debet, ut subje m, cui competit,denominetur
tale vere & realiter. Dices: Ratio, aut conceptus ingeniti importat
necessario rationem primi principii & sontalis divinitatis, sed haec ratio est quid positivum: ergo . Nego minorem: nam ut ait Doctor, ratio
primi principii potest dupliciter eonsiderari, eL sective scilicet & negative; eflective, dum aliquid est ita a se, ut sit causa sui ipsius; & negative, dum aliquid est a se , quia nullum habet Princiuium sui i s. Haec ratio primi principii , aut fontalis, non es' accipienda in primo sensu, alioquin Pater esset principium sui ipsius, quod est absurdum i sed in seeundo: ergo illa ratio primi principi i est mera negatio prineipii.
Quaeres, an Pater aeternus sit proprie sens &yrineipium divinitatis Resp. amrmative : ita Toletanum 6.ubi legitur: credimus o eo Demur
strem ingenitum, increatum , fontem se origia
mem totias disin rastis. At pro intelligentia hujus responsionis dis andum est, deitatem esse duispliciteramnsiderandam , in abstracto scilieet &in concreto , seu quatenus potest praescindi a personis, auicqnsiderari secundum se praeelse,&quatenus est in divinis personis. Unde hoe supposito, certum est, quod Pata non est fons deitatis in primo sensu, &seeundum se consideratae; sed solum in secundo, seu quatenus divinitas est in personis . Ratio est, quia divinitas est in Filio & in Spiritu S. a Patre i na m Pater gene rit Filium,& communicat ei omnia quae habet, excepta Paternitate , & simul eum Filio spirat in unitate principii Spiritum S eique communicat
omnia quae habet, exe tis relationibus: ergo
potest in hoc sensit esse fons & prineipium divinitatis communieatae Filio de Spiritui Sancto.
688쪽
haec nomina, Puer, dc Principium',
ADvertendum est ,istud nomen, Pater, dupliciter sumi posse. I. Largo modo rilicet Pro principio productivo alicujus rei, in quo
sensu Deus dicitur Pater.omnium creaxurarum aut constat ex illo Deuter.3 . Λ nquid isse est P - νμux , q- possedi re , O fecit re , O erea is te v. Nomen, rater , potest rumi stricte pro principio generativo Filii ejusdem naturae. Nomen, Pater, in I. sensu consideratumVconvenit tribus divinis per nis 3. cum virtus creandi sit comm
nis Patri, Filio, & Spiritu sancto. Undae quaestio
procedit de Patre in z. sensu accepto. Dico Hoc nomen, Pater, Primae personae dumtaxat convenire . Prob. Pater proprie dictus
est ille qui vere genuit Filium de sua substantia; sed in divinis sola prima persona geniae Filium de sua substantia: ergo sela prima perssina Po-
test diei Pater . Prqb. min. in divinis datur uri cus Filius , & ideo in sacris paginis vocatur unigenitus a Patre: ergo oportet , quod sit genitus a prima vel a tertia Persona ; sed non est genitus a tertia persona seu a Spiritu sancto, cum ipse spiritus sanctus a Patre & Filio procedat et ergo est genitus a lo Patre qui est prima persona. Eamdem veritatem suadet Christus Matth. 28. i. alloquens Apostolos: Baprigantes eos innum ne Patris, Filis, et Spiritus sancti: ergo tribuit nomen, Primae per artantiim; .&Iban. I6. aal: Venis hora , eum jam non in provesebiis loquar vobνs, sed palam de Patre meo annun
,iabo vobis: unde dum in sacra Scriptura hoc nomen, Pater attribuitur tribus persenis, de
689쪽
Dico 2. Hoc nomen, principium, non esse absolute' proprium Patri , quia Filius simul cum Patre est principium Spiritus sancti , ut dicemus insta contra Graecos: erso nomen Aprincipium , convenit etiam Filio; lamen si asdatur haec particula, primum , sonuenit tantum Patri, quia solus Pater est primum princivium , cum a nullo procedat, & Filius procedat
Quaeres T. An hoc nomen , inirium, conve-
.niat Patri & Filio, sicut istud , principium ' Respondeo neFative. Tum quia initium est de aentitate initiati , ut patet de initio libri , aut lineae, & principium in ratione principii, semper est aliquo modo distinctum a principiato ;sed in divinis nulla persona in ratione producem ris est de entitate , aut realitate relativa ait mus, quia non distinguerentur: ergo hoc nomen, misium, non potest convenire Patri & Filio , sieut istud nomen priseipium . .Tum quia nomen, initium ab lute prolatum significat principium quantitatis, vel durationisi sed in divinis non reperitur quantitas nullaque da--tur diversa duratior erFo hoc nomen , ' initium , non reperitur in divinis . Nec valet objicere illud Ecel. 14. ubi habetur : Minitis Oiante saeuia ereata sum, nee illud Mach. Io. Egressus. est ab initio a dἰebus aeternitaris, quia ster Dabinitio , non debet intelligi: Pater , sed aete nitas 3 unde dicere ab initio . idem est, ac dicere
res 2. An hoc nomen ,eauo conveniat in dimis P Re*. negative contra GraecoS, quia de natura causae est habere eflectum a seipsa de pendentem ; sed in divinis nulla persona dependidet ab alia; ergo nulla est causa alterius. Nec . valet dicere, D. Hie nymum vocasse Patrem aeternum causam Filii, qui adoquebatur more solito populorum, sed non sumebat nomen eau se pro causa vera & propria, sed pro principio ,
690쪽
Dieas : Causa & principium sunt unum &idem quid enim est causa proprie dicta, nisi id a quo est, aut procedit aliud λ sed principium proprie dictum convenit Deo Patri respectu Filii, ut ait Divus Augustinus lib. contra Μωήximum cap. I7. ubi ait : prine pium non de priseipio , Filius principium de ρνineis O , sed uirumque si ui non duo, sed unum yrine, tum rergo nomen, causa, convenit Patri respectia Fisii : convenit etiam Patri & Filio simuliespectu Spiritus sancti . Responclio distin, guelido majorem : principium & causa sunt unum generice, concedo; specifice & in m do producendi , nego :.:verum etenim est , quod mnnis .causa eu principium, sed omie principium non est causa a naec minus pateς quam principium, sicut homo minus quam animali nec valet dicere, est principium, e go est causa; sicut non valet dicere , est anumal, ergo est homo; quia disterunt ia in do producendi
ΡRaesentem di sputo examinant Theolos nosti i sub alio titulo, nempe de objecto divianarum processionum; tamen sub praesenti tit la omnes dissicultates de persona Filii sunt re solvendae; unde sit