장음표시 사용
701쪽
Hum artieulum, & dist. Io.. g. ad argumenta. Illorum ratio est haec: priusimam Pater generet Filium, cognoscit & diligit seipsum ; quia in illo prioris signo originis est adaesmate constitu- tus in sua person it te, Sudeo sub illa ratione erat in illo priori signo cognoscibilis & diligibi
lis ; unumquodque enim eo modo quo est,
etiam cognoscibile &diligibile ess: ergo in illo signo priori ad generationςm,in quo cognoscit& diligit, cognoscit etiam Filium ; cuin eate nitas & filiatio sint simul natura .& cognitione , alioquin non essent duae eorrelationes: hinc est , quod Filius procedit ex cognit nς divinarum
Restondeo I. verum esse, Patrem eqgnoscere
se, priusquam seneret, prioritate originis 3 quia est prior Filio prioritate originis, hconseque ter est prius origine cognitus : nee inde sequitur Patrem in illo signo originis e noscere fili,
tionem ν quia correlativa non sunt simul cognitione simultate originis , sed naturae . Unde cum Pater,priusquam generet Filium , priorit, te naturae non se cognsati sequitur, quod F, lius non est notus Patri, priusquam generetur , ut docet Scotusseco citato, ubi ait: Oportet essentiam divinam cujus amorspiratur, esse proο-gnitam Patriem Filio ad hoe ut spiret ; sed non Oportet in isto instant; ονiginis eoncedere Spirisum sanctum esse praeeunisum Patrici Filio, liset in
Uanti aeternitatissis tota Trinitas nota euilibet personae in Trinitate εοῦ nam Doctor vult his verbis Seiritum Sanctum non esse notum Patri &Filio in instanti productionis suae. Ratio est, quia Pater& Filius sunt priores Spiritu Sancto Prioritate originis ; ει vult, quod si notus in instanti aeternitatis, quia pater & Filius non sunt
priores Spiritu Sancto Wioritate aeternitatis: ergo cum ex Scoto Pater sit prior Filio priorit te originis, certum est , quod Filius non est prae cognitus Patria dum generMur.
702쪽
' Respondeo secundo , negando antecedens rquia ex Scotistis adversantis sententiae, Pater eonstituitur in ratione personae per paternitatem sub proprio formali conceptu relationis, quae relatio est dictio seu actio productiva verbi: nullam enim admittunt distinitioilem inter paternitatem dictionem, ut constat ex dictis supra: ergo Pater, priusquam generet, non cognoscit se, nec diligit, cum in illo signo priori in quo Filius non generatur, Pater non sit Pater nec persona, possitque selum concipi individuum deitatis Nec valet dicere, in illo signo cognitionem Dei este infinitam, & 'conseque .ler attingere omnia , quia in illo signo nulla persona est cognoscibilis : ergo inde non sequitu cognitionem Dei non esse insinitam cum cognitionem infinitam sufficiat cognoscere ominnia cognoscibilia , & in illo signo Paternitas
non sit cognoscibilis. . ' ν -
an merbum procedat ex cognitione creat rarum. Possibilium λDIco , Verbum divinum non procedere ex
' cognitione creaturarum possibilium t Prob. si Possibilia habent esse possibile seueste proprium a se . ipsis , vel a d ino intellectu ; sed ex utroque capite repugnat , quod ex eorum cognitione Verbum divinum procedat rergo &c. Prob min. Dato, quod habeant esse a se ipsis , non Migunt prius terminare divinam cognitionem, 'quam Verbum actionem productivam: ergo licet habeant esse a seipsis, non praecedant Verbi productionem , ideoque eπ' eorum cognitione Verbum non proeedit. Probo antecedens ex 'Doctore quodlib. I .
703쪽
mod est prius naturaliter movens , & infinitum smplieiter , prius debet moyere potentiam imtellectivam, & ab illa attingi, quam objectum secundum , & terminus finitus ; sed ereaturae possibiles , sicet sint a se ipsis, nihilominus sunt obiectum secundarium , sep posterius Filio , &terminus finitus ; & Verbum est objectum prius
naturale , & terminus infinitus: ergo prius exigit a Patre moduci , quam ereaturae possibiles cognosci ideoque est productum antecedenter ad cognitionem possibilium. Prob. minor principalis quoad i. membrum: Dato , quod cre
tum possibiles non habeant esse a se iplis, debent habere illud ab intellectu divino , ut s tentur omnes , a quo etiam Verbum divinum habet suum esse ; at hoc supposito, evidens est , quod Filius prius reeipit suum esse peti,
nate , quam creaturae esse possibile & cognitum , aut ideale ; nam creaturae possibiles exigunt produci secundum proprium esse a divino im tellectu cognoscente, Filius etiam ab eodem intellectu per cognitionem: ergo ei im sit pelta cognitus , quam creaturae possibiles , & produ-eatur cognoscendo, Praecedit cognitionem pos sibilium. Confirm. Intellectio ex Goneto est actus proe
ductivus Verbi divini , & eadem intellectio entitativere s maliter iumpta, est actus quo imtellectus divinus cognoiuit possibilia; ideoque actus quo Verbum producitur , & actus quo possibiIta cognoscimtur , est emitative & sormali texunus & idem: ergo ille actus cognitionis seu intellectionis , debet prilis intelligere quod idem est in sententia Goneti e producere) quod prius intelligibile&producibile est; subsumos sed Uybum divinum est prius producibile & ttingibile , quam creaturae possibiles: tum quia
est ens divinum omnino necessarium: tum sui est ens ad intra: . ergo debet prae dere cognitio
emi seu Productionem possibilium .
704쪽
Prob. 2. Intellectus divinus non cognoscit
creaturas possibiles in se iesia, sed in essentia duvina , quae est objectum primarium, & motivum divini intellectus ad cognitionem omnium imrelligibilium: ergo intellectus divinus producit suum Verbum , antequam cognoscat possibilia . Prob. con uentiar, Essentia divina movet in tellectum ad cognitionem possibilium in ips metessentia, & iseundat eumdem intellectum 'productionem Verbi divini de ipsemet essentia, juxta illud Symb. Dein, de D O: ergo Priusquam divina essentia moveat intellectum ad c mitionem possibilium , movet ingem intellectisn ad productionem Verbi divini , & cons inquenter verbum est productum ante cogniti nempossibilium. Prob. 3. Personae divinar nullo modo inel
dunt conceptum creaturae: emo Verbum divisnum non procedit ex cognitione creaturarum
possibilium . Prob. eonsequentia: Illud quod n icitur ex potentia vitali &ex objecto cognito, sequitur naturam oriecti s cognitiones enim quae ex cognoscentibus & cognitis nascuntur, specificantur ex objectis ex quibus producuntur, ut patet de visione beatifica, quae ex Goneto est ejusdem speciei in Angelo & in homine , quia objectum est unum & idem: ergo si Verbum divinum nasceretur ex cognitione possibilium, includeret conceptum ereasurae sed hoc est lausum: . ergo cum Verbum sit mere divinum, ex cognitione divinitatis dumtaxat tamquam e objecto proredere debet.: Prob. 4. Illud non concurrit ad product--.nem Uerbi, quod si auferretur Verbum, invari
tum remaneret&ejusdem rationis; sed sublata cognitione possibilium , Uerbum divinum o-nino invariatum labsisteret: emo &c. Prob.minor . Obiectum infinitum in omni linea sufficit, ut intellectus producat Ver=uni, seu cognitionem
infinitam; sed es tia divina secta. ea ε
705쪽
possibilibus , est obiectum inlinitdmi ergo sei lusis creaturis possibilibus , Verbum produce retur . Maior est emta k quia infiniici infinitam sussicit. Probu iminor: Esi intia divina praecisa ab attributis virtualiter, in sententia Goneti, est objectum motivum divini intellectus infiniti iergo est objectum infinitum . M Ex eodem Goneto, Deus non est extensivὰ perfectior simuh in omnibus creaturis, quam si situs esset rergo si creaturae possibiles, impostibiles essent, di vina eslentianon esset minus persecta , nec iris finita. 3. Creatura possibilis non est formaliter Deus : ergo illa sublata, essentia remaneret in finita. Tandem, Deus non 'min s perfectus quia dantur plura impossibiliae ergo si ea quae sunt possibilia , . essent etiam impossibilia, este tia divinaesset infinita, & moveret intellectum divinum ad productionem Verbi, & conseque ter cognitio pinibillium non concurrit ad ejus
productionem, nec eam Praecedit. .
Objicies i. Gone : Verbum divinum perise procedit ex cognitione illorum, quae ex vi suae processioriis exprimit ; sed exprimit non solum, essentiam , attribui di per nas, sed etiam omnes creaturas possibiles: ergo per se ex illarum cognitione procedit. Minor prob. ex 'D. Thmma super cap. I. Ioan. lect. I. ubi ait: Verbum disinum est expressivum totius , quod in Des est , nec solism peποnarum , sed etiam creaturarum ἔαlias esser imperfectum & hic are 3. docet, quod: sicut stientia divina est tantum cognoscitiva Dei, creaturarum autem cognoscitiva & factu va: ita Verbum divmu est expressivum tum Dei, creaturarum veris expressimini, ni Moperativum; , q. 4. affexit omnia quae Mithre nientia Patrἰου, exprimi Per Verbum: in selentia .aurem Patris eontinentur non sqlum Persenae divinar s. sed etiamteaturae
vossibile r ergo Vethi ex vi suae processionis
706쪽
Respondeo negando minorem: Verbum enim ex vi processionis suae solum exprimit ea, quae pro illo signo sunt in cognitione Patris , & ex quorum cognitione PIocedit; at cum creaturae possibiis' non e noscantur a Patre in signo generationis Verbi , ut ex dictis constat , sed tantum in signo sequenti ; sequitur, Verbum ex vi processionis suae non exprimere creaturas pombiles, sed tantum per processionem 3 nam Verbum divinum est in medio signo , seu inter intellectum divinum & creaturas, cum sit id in quo & quo intellectus cognoscit creat ras possibiles , & sit speculum repraesentans etiam & exprimens omnia bintelligibilia in proprio signo : sicut speculum materiale repta sentat ea quae sunt ante , S retro ea quae sunt,& ea qua: non sunt, quando sunt : ergo licet repraesentet vosSibilia. & essentiam divinam , non valet inferre, quod procedat ex cogniti ne possibilium quae repraesentat , sicut ex e gnitione essentiae, cum repraesentet possibilia, quia est; non vero quia ex ipsis est, seu ex visuae processionis a & repraesentet essentiam , quia ex ipsa est e & se intelligendae sint omnes rationes Divi Thomae , eum in signo generationis , creaturae possibiles, in scientia Patris minime contineantur actu , seu cognos
i objicies r. Verbum divinum procedit ex cognitione comprehensiva divinae essentiae & ominnipotentiar, & per consequens ex cognitione illorum, sine quibus omnipotentia comprehem di non potest : sed omnipotentia eomprehen cognitis, creaturis,sub ratione possibilium : ergo per se in quarto, modo ex illarum cognitione procedit. Minor. Prob. r. ex Divo Thoma quaest. I . art. s. ubi probat, Deum a a se cognoscere , quia se comprehendit ut causam ; virtus autei' causae comprehendi non potest , non cognitis estectibus in illa Dηraad T . I. E e
707쪽
contentis quod etiam asserit contra gentes , eap. ys. ubi docet, animam Christi in Verbo non cognoscere omnia quae continentur in potentia divina, quia alias illam comprehendo. rei ; & rationem reddit , comprehendis enim
in Verbo omnis crea inae essentiam. per eonfidi. quens potentiam, in omnia quae sunt in potentia eveaturae: Sentit ergo D. Τh mas, ex cognitione omnium eflectuum incausa inferri comprehensionem causae i & musam comprehendi non posse non cognitis estinibus in illa contentis . 2. Suadetur eadem minor: Non stat causam comprehendi, nisi in ea cognoscatur omne,quod in illa & ex illa potesti cognosci ; sed ereaturae sunt cognoscibiles in omnipotentia divina D eum in illa eontinean-elix persectissime: ergo omnipotentia comme hendi non potest, . non cognitis creaturis possibilibus. Respondeo negando minorem absolute prelatam : Omnipotentia enim dupliciter accipi potest , I. sub conceptu attributi , & realis persectionis infinitae De G in quo sensu est om- .nino indistin'a a voluntate, & terminatur ad essentiam divinam tamquam ad obiectum pria marium. 2. Prout dicit relationem rationis ad possibilia, quae creare potest ; unde si possibilis impossibilia serent , talis respectus deficeret,' sed semper restaret in Deo 'omnipotentia in I. serisu considerata . Omnipotentia in I. sensu considerata potest comprehendi, & quiddita, live cognosci, ut persectio est, quin creaturars 3ssibilas cognoscantur, licet in z. seni com . PrehendI nequeat non cognitis possibilibus; idcirco dicendum est, quod Divus Thomas i
quebatur de omnipotentia in h. sensu explic ta. Ad prob. minoris, nego maiorem: OPtime enim stat causam comprehendi, de intuitivo cognosci, quin in ea cognoscatur omne, quod
tot illa de ex illa cognosci potest , modo illud.
708쪽
non si deformali conceptu cauta, ut dictum est supra , & causa accipiatur in ratione talis
entis, & secundum suam naturam : v. g. ut comprehendam Petrum, non requiritur, quod
comprehendam filios quos genuit, nisi vellem comprehendere ipsum, prout est Pater, non ve ro Prout est homo: ergo, ut divina omnipotemtia compresten/atur a divino intellectu , qu tenus est persectio Dei, auς Deus ipse , non requiritur, quod comprehendantur possibilia , nisi debeant comprehcndi ut omnipotentia & ausa rerum , quod ion est necesse ad Verbis Euctionem .' 'bjicies ultimo. Virtus causae comprehendi yon otest , ni si cognoscantur omnes esse eius in tali causa curenti ; sed omnipotentia est vidi eris erativa Dei, in qua continentur creatum possibiles: ergo, illis non cognitis comprehe di non potest. Respondeo distinguendo maj rem : Virtus eausae comprehendi non potest, nisi
cognoscantur omnes etactus secundi im: suam naturam & entitatem, nego; secundium suam tendentiam, connexionem', & extensionem . concedo. Unde concesta minori, pariter distinguenda est eonsequentia : Illis non cognitis non potest comprehendi secundum stram e tensionem& connexionem; concedo: Secum dum siuam naturam & entitatem , nego . Ιει circo quia omnipotentia secundum entitatem
lusin, & quatenus est persectio Dei, concurrit ad productionem Verbi in ratione objecti , non
vero quatenus dicit ordinem se creaturas, non requiritu quod compreselidatur,quatenus te
dit ad possibiliai sine quibus non potest in hoc lentu comprehendi; sed quatenus est persectioe
c D pei: In illo signo in quo omnipotentia fluit
ab euentia, priusquam verbum producatur , ων
dat ordinem ad possibilia, & est ipsisfuin causa, uec Potest cogn9sci ut causa, quin cognoscatur
709쪽
tendentia ejus ad possibilia: ergo falsa respon- sio. Probatur antecedcns: In illo signo possibilia sunt possibilia, vel impossibilia non secundum, quia sic numquam esse possent: ergo possibilia, &consequenteriunt nota. . ant cedens: ad cujus probationem, dico, in illo signo emanationis , possibilia nec est e possibilia nec impossibilia ponti ve, sed tantum non P 1 bilia , quia in illo signo nullum habent esse cognitum a 1vino intellectu , quia ut inquit Scotus in I. dist. I 8. g. Re 9ondeo primo , Prius hue letiitur tota. Trinitas ,n esse persohali mundis mcuodcumque esse , quam eseatisra intelligituν 1ici,ndam aliquod ese, sula quodcumque ese attri- luitur oreaturae' 'reale, stye seminutim, illud G ἀ ioia Trinitate O ideo ereatura secvnom quodcumque rite eius, neeessario est posterior omniewe ad intra : quibus verbis Doctor suadetpro ductioneni Verbi,quae fit per gnitionem, Praecedere cognitionem possibilium ,, re respectum omnipotentiae ad ipsa. . mi spiritus Sanctus procedit ex amore
polubilium nam procedit ex .am e . ne ina'
rio, quo amore Deus amat possibilia, ut dictum
est: ergo Filius procedit ex cognitione eorum- 'dem. Respondeo negando antecedens: ad c 3us probationem, dico, Seirstum Sanctum Pro
cedere ex amore necessaxio 'ecqssitate Prima- ,.
ria, .seu de amore objecti primarii & specificativi , qualis est amor entis divini absoluti, seu
essentiae de attributorum ρ mon fero eX amore
objecti secundarii seu terminativi , qualis est amor possibilium. Unde neganda est conseque
tia ., cum ex responsione sequatur, Verbum
Proeedere ex sola cognitione objecti primarii S 'ecificativi, qualis est cognitio essentiae &
attributoxum. Nec valet dicere, Verbum Procedere eX cognitione ' infinita , inu attingente.
omne suo st cognoscibile, qu a scientia, ue
saepe; dixi , ea infinita, lieet in illo signo uisn
710쪽
DE DEO TRINO. 6s3 attingat possibilia , quia in illo signo non
sunt, non plusquam futura , quae in omni sententia non cognoscuntur, quia non sunt , & tamen omnes concedunt scientiam esse infinitam ε
An Verbum divinum e procedat ex cognitione suturorum oco , Verbum divinum ex cognitione sui
rorum Perse non procedere. -Prob. Nutilum suturum, sive sit absolutum, sive conditionatum, potesta Ded cognosci ante decretum divinae voluntatis, cam decretum sit causa eff-cax totius suturitionis, ut dictum est in tractatu de scientia Dei: ergo cognitio futurorum .non praecedit productionem Uerbi divini , & co sequenter ex ipsoruui cognitione minime Pr cedit . Prob. consequentia : Operationes ad extra sunt communes toti Trinitati, ut eo muniter dicunt Theologi, quia virtus cre*ndi&agendi ad extra est communis tribus pers nis: sed omne decretum divinum essicax, buo ires fiunt suturae, est operatio Dei ad extra a que ad existentiam & creationem rei jectans: ergo est commune tribus adivinis personis, &consequenter nullum decretum praecedit Verbi productionem, nec Verbum divinum ex saturorumcognitione procedit, cum ipsum Verbum sit causa decreti , & ideo suturorum, tam quoad esse, quam quoad cognosci, juxta illud tritum axioma Inod est causa evisse , est causa
Objicies r. Divus Augustinus & alii sanct1 Patres.docent, Uerbuin Dei procedere eX Omnibus quae iunt in seientia Patris : sed nulla, Ee 3 est