장음표시 사용
261쪽
i ulis usurpa uti Etquamvis inapiose 'e Dro affectus, Urnen propria Mauto late nihil vicere,aut docere,aut inistit dubuit illeq; εα si γῆς ἡ terra originem ducem, iter ω-s i aicitiae quam audiit,ilec audiet Ecclesiae Dominus eddi ροπων Domus immi ter , Ufamulus. Acbr. 3: 1. Laudatur ectan mite Molis it auum,&mansuetudo, lenitas ac facilitas, Num. ia: s. Et vis L si man tui de omni homine, ira si per faciem a rab inrtanda omnibus, viro emm ira non operatur, uiam Dei. Jacob. I: ZO.. g. so. Huic Mosi parem fore inquit Dominus promissiim Prophetam. Dccitabo Tra fetam instar turi Non hax Domini mens est, Mosen parem fore promisse Prophetae, quuem ordinis cum illo, dignitati, natiuae: neque hunc Prophetam omnino talem fore, qualis Moses fuit, non alium nec diversitum sed id tantum indicare vult, Mose illum non stare mιnorem. Excitabo Proplictam instar tui, hoc est, non minorem aut inferiorem te. Non assimiatur praecise laruas, sed negatur absolute muroruas, nec excluditur maf
f. 3 i. Christus omnino Mose jor est, non tannam qua Filius Dei, imago Delinusibilis, Col. i: is: Hebni: s. sed&qua Rivulionunis: iratus enim est cui reme, quod mi novum in terra, Usignum. Omnis peccati & bibis expecis, victui ,sive malo, non inquim
tus,plenusgrassae veritatis, unctus oleo alacrit.rtis pra omnibus consortibus, adeoque de Moseipso. Denique q vocatus esta Deo ad subeunda munia omnium maxima, quibus Angeli decreaturae omnes silere impares: mimus Sacerdotis, atare votianiam mundum Deo ; Propheta, ad enarrandum Deum, quem nemo via i unquam , Regis, ad dominandum
in vivis S mortuis. Ut brevis sit . Tanto majore gloria pra Asose dignui habitus es, i sttur & tanto naajor est, quanto mavorem habet domo is, qui eam aedificavit. Hcbr. 3:3. T ceo de Christi miraculis f. 3 2. Quare bene animadvertendum est, eam & non aliam esse Dei mentem, excitur Propbetam instar tui, quam jam jam indicavimus. Potitisset Deus dicere, Prophetam exci-xis'majorem te S id quam verissimum est; non placuit autem ino ita loqui, quia fides nostrae non voluit tollere exercitium, & diligentice nostrae voluit ponere incentivuna, de s pientiae suae exbibere indicium. f. 33. Igitur certo habeamus, promissum Prophetam Unde sequiti illum este omnibus ante & post Mosen Prophetis majorem: major enim omnibus illis V ses est. Neque hic intelligi osse aut Iosu ν, aut Samuelem, aut alium quendam: quia nemo illatum futtiit Mosei, sed omnes illo minores, milli illo majores. Hic auteιμ nostri ut Moses est, non illo minor, quamvis infinite illo major, ut ostendinaus, & reliqua textus nostri ostendent. Diabo verba mea inosissius, ii ac t Dominus. Mosi olim renuenti ministerion dicebat Dominus: o ero cum ore tuo,ta docebo te quid loqueris, Exod. :12. ibidem i I. dicitur de Aharone: tu, Moses pon verba in os imus. Quae Prophetae, sanctique Dei h mixes, adti a Spiritu Dei locuti si a Petri I: 2 i. stieruntcerte - λάγα orMula Dei, cruae Iudais concredit uni. ROm. s; 2. Unde & illa, i alitera, in quas relatastat, di itur ἰά, sora, de tota Scir sura Sicutiar in irata divinitus a Tim. cap. 3: veri is. I 6. Attamen laic uta Deus ilicit, ponam verba mea in ore Atius, majus quid intenditur, nempe tale quid, ex quo re itiua appareat, Prophetam hunc μ' , - i, hoc cii, Mos: non minorum, sed onutibus aliis niajorem,ile pro quidem
262쪽
s. 3 6. Non locutus est ut Moses & alii Prophetae, qui paucissima de se ipsis; omnia de iis
quieu fieri decreverat, di de Filio, quelii missiluus erat, scirpsenuit: unde dicitur, is inminetibri de tuo scriptum esse. Pi l m. o. f. 3 . Non locutus est ut alia,qui salutem Deiadducendam,salutare Dei venturum peccata expiaturum, jultitiam adducturum toties consessi luntdcrutantes , in quod*qmiis temia 'pus Spiritin Grain in iuu Ha -infestaret. I Par. i: II. I 2. f. 38. Non locutus est ut merus nunigra, de qui e re mas, qui non loqui nude suo, qui nil propria pronunciat autoritate, & accepta a Domino tantum tradit.,. 3 q. Sed locutus est, docuitqueως ἐξ ἀ- ἔχων, utpotestatemhaginis. Matth. : 10. Verba, α - εξον λαλῆσα , qua non ocet horaunio m 2 Cor. 12: δ Deus Scompetentia, non duxit rapinam Phil. 2: 6.ὶ sibi applicare,& de se enuntiare. Talia verata sunt: Ego sum veruin, via, vita. Ioh. Venite ad me omnes, ego reficiam vos. Matth. ii: EL 2'. 3o. Ego seum panis vitae. Iob. 6: 8. Ego sium Mefia , qui loquor tisi. Ioli. 26. Confide, , remissa μnt tibi peccata tua. Matth. 9:2. Sic Deus dilexis mim m, ut Filium daret miraenitum, ut om us credens vo pereat. Joh. 3: l Omne i dicium dedit mihi F.uer, ut omnes honorent Filium, sicut Patrem. Ph. 1:22.23. Data mihi est omnis potestas in coelo es in terra. Matth. 28: IS. Pater, quos dedim mihi', volo, ut ubi ego sim, etiam Gisimi. Joh. I7:r . Haec inquam verba, ct qualia infisi ita sit in Sacris, sunt verba Der, quae uniri selus verus Deus in veritate tantiun loqui,& de se dicere potest; Ern, qui in Patres, metum cum m. Joh. IT: a I.22. Igitur magnae iami eos sen ain, ponam verba mea moreillius; declarans, Filium Dei, Prophetani, quem excitavit Pater, omnia de se dicere polle, quae Patri competunt ; adeoque unum cum Patre esse, de gloriam Dei, Quae ali non datur, sive Angelo, sive homini, esse MTibi, quemadmodum is de se dicit, se habuisse oriam apud Patrem, tequam mulidus esset. Joh. cap. i7: vos s. Imb mittendino & excitandum esse a Deo Patre, statribus μου, cum mandato, hacque munitus excellentissim automate, ut veris Dei annui ciet in coetu magno, de tali voce loquatur', qualis conveniens est & decet Deum T. O. M. A carneman festat , Redemtorem, si irato Dis, Sandisatorem popi si siti. . t o. Haec dira ba, quae Deus politit more illius, sunt verba Deum mare tiar Deum nemo vivitit unquam, FHum in sinu Patris, tEe enarravit, Joh. I: vers. I S. sunt verba οι- tae: Ph. 6: veti. 68. Domine, verba vita aeterea habes: sunt verba bona, Folatii Ggra. tiae: Psalm. s: veris a. Enuo cor meum verbum bonum. Paetia fusa est in labimmis. conser EL6i: i. a. Sunt verba oli in non audita : Es6 : . Et asiculo non audiverunt. eonser a Cor. 2: γ diu multumquedo rata: Matth. is: 17. Misi prophetaojusti de siderarunt audire, quae auditu. f. i. Haec verba, ut dictum, promittit Deu&publicatum iri per os Prophetae excitandi α mittendi. Audiverat Istaei verba Dei de monte Onarr& illa eram merba bona, 'a statuta bona, Gquia viva. Aia. : 38. Tamen illa erant tali voce fronunciata, ut sit, olea andaverant, deprecaremur, non A si firmenem,
263쪽
1 obedientia Prophctae debita. C A p. XIII. Lib. 2.
Heb. I 2: 1 9.Ita & Moses antinuam enarraret Prophetiam de excitando Prophetamare Fraelitas tunc peti illa,ne adderent audire vocem Ieho e Dei, Deucia 8:16. tumq; Deum prinmisiille,se excitaturumProphetana,qui loqueretur verbaDeirande intelligere ruit,haec verba Dei futura suavia, gratiae plena,mentem pacantia, tali suavitate& charitate a magno Pr heraenuncianda, ut ilia audientes non terrerentur, nec peterent illa non amplius audire; la tarentur in Deo,& illi gloriam darent in excelsis. Fidelitas a. Fι bt item Proplietae huius in eloquendis verbis Dei Deus hisverbis praedi sequetur omne quodpraecipiam il5.Hui jussitaae fidelitatis ipse Cluisti testimonium stit. Pla Ora o. i I.Nunci. ijustitiam tuam: non cohibui labra mea,non rexi in corde meo Iron ais 'gawJoli. 3: r I .ubod novimus oquimur oe quod vidi ,test.imur. cons.'3 2. Job. 17: S. Verba, quae, dedio mihi, demisiis. Ita magnus hic Propheta sititisος fidelis τω mo ex nia ἀν , illi, qui illum jecit, misit, excitavit. Hebr. 3: 2. s. 43. Dicit etiam Deus, illum hac verba in nomine Dei locuturum. Christus saepe prites itus es ,se ven seiu nomine Patris. Iola. 1: 3. Utan nomine Patris venit, ita de in ri mine Patris locutus es oh. ir: 9. Ego a me ipse non locutus sum,sed Pater dedit mihi Pr
f. . Tandem Deus jubet fidem habere verbis hujus Prophetae. Illum audite. consublat. IT: F. α - α ε .Esta μάρτυς α πas . Ap . Us.ί Aretas: i qui testim mum illius accipitiobsignavit, quod Deus verax est. Iob. 3:3 3. Quis ergo illum non audia f. s. Poenam minatur non credentibus. Requiram ab illo,MEN.2s. dis redetur epopulo.lah. s: I8. Qui credit in illuminon condemnatur: qui autem non credit, Iam condemnatus est: quia non credidit in nomen unigeniti Filii Dei. g. 6. Pergimus ad alia. Lev.26:i2. Ambulabo ιn medio vestiri, Γ ero vobis in Deum, pro mittit Dominus. Hic non polliimus non cogitare,ciuic Deum vere in pulo ambulasse, arrimanifestatus in Orne εα νι- habetavit in illudoli. i: I in omnι carne oculo visus ad ocu- Π, Esto: j. 12:8. de quo lege IJoh.r: i. quod audivimus,quodvissim: quod manus nostra attrediarunt desermone vitae: quemadmodum & promissio haec, ero in Deum, est inter promitti novi &melioris Testamenti, quod pangitur inposeremo Herum. Jerem. Ir33. Inrami- f. 7. In Cantico b Iolis de benedintione illius ultima, clarissime describitur, inciam: itio, pasto,gloria Rupis salutis, hoc est, Christi. Petra enim Christus est. Matth. 1 6: is
Loquitur, i nomine Dei. Tropheta audiui de
Chii iii, in I Cor. lo ultimis Mosis ura. ultimis
: . sa. Deut.33:s . . Sancti tui pede tuo medii sunt perambulari. saris. I hum agitiost, s ut cadaver putidum tritavit Rupem sitatis Haec
Deut 3 2da .rtem it ινσπι,la. e. gloriam, Deo vos o. N. DDElmessis Ischurun Rex. h. 8. Neque praeterciuida sitiat vaticinia Bileam quem Petrus 2. U. 2: I6. 'Propheis iam vocat, ejus tari a culpans& docentque viam illius nousuille cθtire, re tam, eu quod mercedem injustitia, oblatam illi a Balais amavit; hoc est, lubentissime acceptallet, &Eraeli maledixister, nisi divinitus sitisset prohibitus consuveae i su de Iudae. vers. II. b. 9. taleam magnam de se habuit opusionem. Vocat enisi se virum i . quo notare yoluit, se ei te viri inpressicacem, qui multa expertiis sit, cujust: te oculus multa viderit. Chaldaeus. 'λ' LXX. ο ἀληθνῶς ρρῶν. t. ὸ g retectum oculis, cui res videndae exhibitae 1 int. 3. Dicit, 'se audivise verba Dei vidisse visiones omnipotentis senosse ciemiamastissimi. .Vocat se cadentem, qui lape incidit in &profundas co lationes. Num. a : . . II. I 6.
g. 1 o. Priscisionem ibit a ris vera Dei, de obedientiae, Nil voluit in Isiaelem de
264쪽
T O U Ois ejus de Christo vaticiniis. CAP. XIII. Ub. 2. 2s3
cernere, antequam De lac siluisset. Renuit Ieho permittere mihi ad eundum vobiscum, dicit ad legatos Balari, Nuna. 22: i3.δes . i8. Si daret mihi Bala plenitudinem do , aratri ta argenti, nonpos 'm transgredi in suo, Dei mei. Fuit etiam cubi sacrificiorum, erebat inseptem altaris; uVev soarietes. Num v. s. si . Qualistanaen fuerit, e g. 8. apparet. Magis etiam csacra iustoria. Prout a Deo verbum hoc accepisset, Sucie,scum illis, iratim vix se conuiuitit, in qua λεγξιν ἰοῦ ba moeri: ιtas ab ἁψώνου, ειν φωνῆ φλγξαμένω. 2 Pet. a: i 6. Qui, quamvis statueret, se nihil locuturum, quam Deus positurus essetis ore mus, Num.1 vis. tamen satis ostendit, se male in Dei populum auectum, neque cellaturum fuisse
illi maledicere, ivli intubuillet Deus: abunde malignam in populum mentem testitus, quod e tricto seu consilio & sint i illius Filii lirael seducti sunt, ad scortandum cum
is Moab: de magna in illici existunt plaga. Num. ai: I ro. Et Ioc cap. 2 : vers io. dicit Domi tuis: Noluso re Bileam: in cans, melitein illius fuissent educere populo. f. 12. Huic tamen Hypocritae, qui etiam dici uir attendisse ad G rauturia; aquibus tandem destitit, Num. 2 : i. in apparere Deus voluit, &saepe illi venire obviam ,
i id ore verbum, quod debebat eloqui. Num. 22: 9. 2O. 3 1 - 2I. 23: F. I 2. I 6. I9. 2o.
Imo dicitur sitissesuper illum Ninn. 23:2. Verbum, quod vali- .cinatus est, fuit verbum vetitatis, & implementis ii aut caruit. Igitur fuit Bileam unus ex illis Pr hetis, de quibus Servator loquitur, Matur. 7: 22. 2 3. adeoque numerandus inter far i Prophetas, quales olim fuerunt, semniantes smnia, edentes signa ta portent.s;
intenti tamen in id, ut esticerent defeectionem a Domino. Deut. I 3: I - 6. Notetur etiam Caiphas prophetam Joh. is: I . II: SI. f. 13. Bileam prima vice in hunc estatus est modum. Num. 23:8. Quid ex viilolal, Mor, quem non execratur Deus Θ quid detestabor , quem non detestatur Demi Ita est. Si Deus pro nobis , quis , alia ruid contra nos ZRom. S: I. p. 9. A capite rupium video di. EJum, Garconbus comemplor illum. In excelsa loca diauxerat illum Balali; unde totum poterat videre Israelem. Ecce popului, solus hab:tabit , cs inter gentes non reputabitur. opulum peculiarem, secretum a gentibus, sore Israelem indicat i o. Quis numeravit
pulverem Iacob, Γ numerum, qui est cum quadrante II ely Qv Abramo dictum,
ponam Semen ιuum, ut pulverem terra, Gen. IN. I 6. II: F. idem Bileam innuit: utitur
simili: si numerus uadrantis, sive quartae partis Israel innumerabilis est, multo magis t tus Israel. ε Voriatur anima mea mortem rei torum, o sit mihi tandem ut ipsi. Agnoscit moriendum sibi. Non ignorat dis tamen mortis rectorum & pravorum. Reflos vocat Deo placelites; atque sine fide impossibile isi lacere. Hebr. Ii: c. Rectis morientibus tan otim sol in fine &exitu vitae bene esse fatetur: alias non id sibi optaret. Cupit mori, sed moriatem rectorum, hoc est, tranquilla & beate decedere. Ita, Hypocritae saepe beatam mortem
exoptanta se imam dicit. Aniura rationalis immortalis est: neque enim illius ponit mortalitatem, aut negat immortastasem. Sed se totum denominat ab utra sui parte. con- .ser Rom. i 3: i. Moriatur Anima, hoc est, moriar ego, secundum ilham nempe partem, quae moti potest, hoc est, carnem. Venit 5 τθὶ anima pro vita. Job. 2:6. Serva )zῆΤοι- main0us, hoc est, vitam. Ita erit senilis, Moriatur anima mea, hoc est, ita de trana vitam meam, & ultimum halitum reddam, ut tecti faciunt. Non tamen voti hujus compossachisest Pileam, neque sea morte desiuiitiis est, nec seu me mortuus cst, scd ad mortem id ius a fit is Israel. Ita violenta morte extremum diem confecitdos. 13: 22.
265쪽
is 4 Meahni vatis se. CAp. XIII. Lib. 1.
q. ue . secundarice ita fitur. Num. 23ri 9. Novi vir L , mentia rurico, riser. Tit. i: vers. a. aut Fium hominis , ut paeniteat eum. confer I Sam. p. Ist vers 1 mPerpetuitas Lyeaetis non mentitur , ta non pomiter eum. Psalin. Ilo: . Jerem.
ao: i 6. Rom. i iis'. Sicubi poenitere dicitur, neci Sam. is: 3 s. notatur ffecti; excluditur a senim. Ille dixit, ta non faceret Z locurui est, non stabiliret 3 pr initit Israeli bonum , benedaetionem: id impleri certo debet. p. Eo. Ecce benedicere a cepi, hoc est, justiis linia, ta benedixit. nimirum Dei ficto ipso & opere: et non faciamia irritum. p. EI. Non intuetur vanitatem in Iacob; non patietur vanum tin illo obtinere cultum & doctrinam: non videt aerumnam in Orael; non permittet, ut subnia
dis, tyrannide & inju: Elia , succumbat. Dominus Deus illius cum illo est ; perpetuus dux de comes, Deus faederis. Et jubilatio Regis in ilio. Populus in mi. 2:6.)jubilat & laetatur. e. 22. Deus, qui eduxit Hos ex Euplo, ut vires monocerotis ei sunt. Potens est, robustior robustissimis. 23. Non est augurium in Iacob, nec divinatio is oraeis. Statim dicitur illis , quid agat Deus. Verbum Dei, & revelatio coelestis, de eo, quod Deus secturus est, intelligitur. Q. a . Ecce Populus , ut Leo surget, ta se eret: edet tradam: sanguinem bibet sauciorum. conser Gen. 9: 9. Robur, Se bellicosa mens, &victoria populi notificatur. f. s. Tertia vice ita vaticinanir. s. si ampulchra s2nt tentoria tua Dorita tabernacula tua oraris Praevidet Israelitas habitaturos in pace, de rerum omnium abundantia; imo Dei inter illos de fandisarium admiratur. Tenedictus qui tibi
benedicit: maledictus, qui maledisit. Gen. I 2: s.f. si . Quarto in hare erumpit verba. Num. 2 :17. populum Issael, c non nunc'. contemplabor eum ,-non propinquum. Illa, quae de populo hoc vaticinatur,
non nunc, hoc est, statim omnia futura, nec propinqua esse, ut jam jam fiant, sed post longum intervallum implenda, fatetur. Procedit Stella e Dcob , fregit sceptrum eae oras, ta defuit angulos Moab: ta evertit omnes filios Seth. Stella e Iacob potest iam
rare qui e Iuda ortus, in populo suave lumen accendit. Sceptrum ex rael , Regnum Christi, cujus sceptrum , rettudinis sceptrum est. Psal. 1: . Stellam dicit eversuram a Dabum. Id David secerunt Sc posteri. Sceptrum, omnes filios Seth. Omnes sumus filii ut Adami, ita& Sethi. In Setho revixit mundus, qui in Habete videbatur interfectus. Ut autem filii Adami sunt peccatores, ita & Sethi: hos ergo Christus evertet, hoc est, peccatum illoriam abolebit; naturalem corruptionem destruet, e filiis Seth faciet filios Dei. Q. 18. Et erit Edom haereditas, ta erit haereditas Seir inimici ejus, 2 orael facit robur. Idumaeos , montis Seir incolas, inimicos Israch, subigendos ab Israele, ita ut unus cum Israel e fiant populus & ut haereditas nova accedant ad Israelem, prae dicit. Id impletum est scib dumo secunda. Et dominabitur e Jacobo aliquis. Is est idem, qui Reptrum dicitias , ex Issaeis exsurgens. Christi e Jacobo oriendi divinum in omnia a minium praedicitur. Et perdet sive/stitem de Urbe. Urbem omnem, quae Dominatori
huic se opponet, sive sit Hierosolyma rebellis, sive Roma idololatrica, sive Babylon Aimtichristiana, eversam iri; imo usque ad superstites ipsos , & ultimas reliquias praevidit Buleam. Notatur iterata URBIS eversio; dc clim esset tota, & in reliquiis. f. s 7. tandem vaticinatus est Bileam de Amale , de innitis, de Cittaeis, de d bilitatione Assur, de tibi re, leSantur Num. 2g: 2o- 2 s.f. 18. Concludet hoc caput duoriam consideratio locorum. Horum primus est Num.. 6: vers. ai. 23. 2I. Praescribitur Abaroni de Acti, semiuila benedictionis. 'Benedicat tibi
266쪽
Dominus Usi et te. Fociet lucere Dominusfacie uam ad te, crat gratissius tibi. Ω- ut
L s i. .s cecidinibus datur potastas benedicendi. Faciebant id elatis manibus. Levit. 9: sacrido vos. 22. Benedicunt tamen illi, uouinistri tantum&lervi; qui nec sibi, nec aliis potentes erant dare bona, quae adprecabantur: huac non in nomine sito, sed Dei benedicinat. Benedicat Dominus. Quamvis autem minus a majori beneicaetur, Hebr. 7: vers 7. &
nedicens majore honore a Deo sit inoctiis, quam illi quibus benedixit, tamen ad imitationem Pauli in i Cor. 3: . dicimus de illo, liliisque illius: benedicens Maronnitul est; benediistionem effundens Deus.
f. co. Sacerdotes benedicunt; in signum, Sacerdotem verum omnis benedictionis sacerdo, carin & hrincipem elle. In Semine tuo benedicentur omnes familiae, quod Semen Christus est Gah3:i6. confer. p. is .i . Actor. 3: Assit Deus Jesium, ut benediceret Ioriis vo . Hic Sacerdos abrogavit Leviticum sacerdotium , & benedictionem Leviticam, hoc est, quemadmodum sacerdotes secundum ordinem Aharon desierunt facrificare, ita & benedicere: non opus est, ut quis ab illis benedictionem petat; sed qui sibi benedicit in terra, beneiacas siri in Deo Amen. Es cap. 63: vers. I 6. Sedenti in throno in s λογίοι o 1: ι . s. si . In formula benedictionis nominatur ter non tantum, quia Dominus Iehova, unica benedictionis causa est, & autor, conser Jacob. 1: vers I7. sed quia treolis, in ψ' o i antei, unumsunt, a Plias: vers 7. & communi voluntate & potciaualargiun-dicii . vir tactis παν- --Glta , ό - αν. a Pcti i: s. Paeter dando, Filius merendo. spiritus salictiis applicando bened cit & άγhmia. In hunc modum optat Paulus iriniam coram, d lectionem Dei, cs communionem sincti Spiritus, esse cum sinctis, 2 Corias: vers 13. confer Pisim. 8o. s . - 9. 2o. ibi ire invocatur Deus, quemadmodium hici ova. Non postumus non in his&similibus locis animadvertere dulce miratis myst num, quo ut profundius nullum, ita ad certitudinem salutis ethracius nullum.
S. 6α. Jeliora benedicat tibi. Domini est benedicere. Psalm. 3:9. IIS: Ia. I 3. I 4. I S. Benedi-Cencs ia: voca. 3. Benedictio est corporis&animae. Benedictiones corporis sunt pluri- .mum terrestres; nam corpus e terra est. Animae spirituales; nam anima cit spiritui. corporis.
tamen & benedictiones corporis spirituales : quando id nimirum fit temptam Spiritus Sax ti, i Cor. 6:is. &ab illo sanctificauim suitur Deo victima sancta, Rom. Ia: a. Apostresacreotionem erit πις ρια nisν1 ramale. I Cor. is:vers ψ . 41. 6. Benedicti nesspiritualis scint D Otia, sanctificatio, redemptim confer Eph. I: 3. Lat. V sunt ficiati ius vox in , Iehma benedicat tibi. In Christo Semine benestietionis adducitur: in sutura ita erit plenissime: ubi exuta mortalitate, abolita omni corruptibilitate & soluctione, justitia, οἰ*Dραία, & ά νασα habitat. I Cor. II: 2.s 3.
f. 6s. Jeliora servet te. Psalm. i 2 a: vers. 7. Iebova custos mus. Servat ex om- Domitius m malo : conservat Amptices Ral m. iro . vers 6. animas piorum Pi a. 97: vers Io. Munia ossis: Plata. 3 : vers . 2I. consereat urbem Pu M. I 27: vers. I. conlanatιn τι
S. 6 . Diiova lucere faciat faciem seram ad Iri conser Ralm. 3r: 17. 67: M Ichora Domin Ax est, Joh. I: vers . lucem inhabit v. 1 Tim. 6: veis i6. Lux radios spargit. Sol totam LM haire mundi comp. agem radiis suis illustrat. Multo magis aeterita Lux, Sol jestitiae, Ociis, luce siri illustiabit ianctos. Faciet lucere faciem suam. Exod. 33ἰ IS. Facies mea inunt.
267쪽
Trinitare ex Teuter. 6. C A p. XIII. Lib. 2.
Huminatat vitam es incorruptionem. 1 Tim. i: io. Illius merito fictum, piodilluxit gratia Dei salutaris. Titia: ii. conser Ec 9: I. f. Et fit tibi gratiora. conser Pulm. 67: a. Exod 3 s Exod. 33: is. In omni gratiae collatione agnoscatur Dei libertas &coiis tia. g. 66. Eferat L Ova faciem siuam si per te; ut te aspiciat, rationemque habeat tui. Et Ponat tibi Pacem. Coinmentarii instar sit locus Pauli Phil. : .f. 67. Alter locus est Deut. ,: . Aut Bhoυών, Demno
f. 68. Potest locus hic dividi in duo colla. Ieho est Deus nosteri, Ieho est unus:
ses bonus, non tamen otiu*αm--τ . Quidam ita vertunt, I ova Deus noster, I
hova uniu est: ita alleretur MU imitas Dei, de qua i Tim. χ: 6. Uni est Deus, quam & daemonia credunt, Jacob. 2: i p.& de qua Judaei miseri, & Muhamine i , c nentes cottidie, La a Iah dtillis, Non es Dem, nisi Deus, perverse lentiunt. Versi nem quod attinet, illi obstare videtur, quod te a cit nomen proprium, non vero appetativum. Ig tur ut non bene dicerctur , Mosi, legislator est Moses unus , ita nee lamiae convenit, ut dicamus, Inova est. I ova unus. Igitur te nemus illam, quam j. 67. posuimus versionem; ex qua Uriret, Tres nominari , de Tres dici unum. conser i Joh. cap. n. vers. 7. Tres testantur, et hi tressum unum. Joh. io: o. Ego ta Pater is ἐσμεν, unum symus. f. 69. Pro eo quod hic habemus, Luma, Deus, Iehova, est Ios 22: χχ. Deus , Deus, Leho . conta Psalm. so: i. & septa in formula benedictionis , L ova, Ieho , I ova. g. 7o. Plutes esse in Deitate Persenas Moses variis in locis hactenus docuerati Genes i: vetc r. a. dicit Deum quitato λο - Joh. cap. i: vers i. 2.ὶ creasset, Spiritum Dei imcubasse silper aquas. Ibiae p. a. s. facit Deum pluraliter loquentem. Faciamus hominem. 3:aa. Ecce Adam factus est, ut unus e nobis. II: 7. Descendamus, co= undamus ti bium. Genes6:3. Spiritus mus non deliberabit in seculum. Mitto plura. Ita asteria pluralitate per inarum Dei tuis, utile erat de necet Iarium, Triunitatem Dei claro testimonio asscia, hoc est, Dei essentiam eisse Unam; Persenas unius hujus essentiae Tres: ne quis plures credendo multiplicaret Essentiam; aut in una Eliciatia plures esse personas tribus sibi
g. i. Cum autem textus, de quo impraesentiarum agimus, aptus natus sit id mystorium docere, & verba illius id valeant significare, non possumus non Mosen in illo timmeri docentem, Tres personas Deitatis, ' nominat, Iebova, Deus noster, Lebo , esse Unum, hoc est, in una indivisa vivere clientia, modo Angelis omnibus & creaturis ii
Persemtabili & incomprehensibili.
f. a. Non possumus nunc in explicandis singulis vocibus esse prolixiores; id tantum monemus, suille Viros do s, inter quos Galatinus aliique, qui in antiquissimorunt Iudaeorum scriptis eandem hujus sententiae intemretationem invenisse se gloriati sitiat. -- tum quoque est circumserti vulgo sententias Heotaucas, quae de Deo Patre, de Deo Filia, de Deo Spiritu Socto testimonium serunt. Ita dicitur ly pila Parer Deus, Filius Deus, Spiritus Sanctus Deus: tres in uno : unus in tribus. Item N 'a f N is , R is emta rv i ,κ la , , . Pater Deus , Fibus Deus , Spiritus Sandius Deus. Sed non tres Dii , sed unus
Deus. Qui sententiae sive sint a Iudata compositae, sim a piis Christianis , dis
268쪽
Se dere is terra Moab no. CAp. XIV. Lib. 2. rasy
ram & orthodoxam 'birant vetitatem, quae vetitas tam sit blimis est, ut Gενς νοῦς, 'M.' λινονά ς -nulta mens nec humana nec angelica Erumpositassequi, Mulita eloqm, Ua vcr simi β ιμολογίας καθολικῆς 'Eκκλησίας άναρο- orthodoxa con se nis Catholica Ecclisia orientatu.
De scedere pacto in terra Moab; de Cantico, benedictione,
i. DBDeusci lii Aepepimiisdus. Unum in II1reb. Detit. s: 3. Dominus Deus raeduran nosterpepigit nobisium foedas in Horeb. Uniarn in terra AE ab. Deut. 29: ver i. Hοις. mc siint verba foederis, quod jugit Dominus Mosin pangere cum Filiis draia in terra μ' - ' Moab, ater si,d foedus, quodpepigit cum illis in Horeb.
s. r. Idem utriusque foederis est aluo I hova Dominiu. Idem ut iusque minister&in- Utriusque tum ias . vis inter Deum I Lyraelem, ad indicandum illi verbum Domiηr, D t. s: Ebri 4 verss. a ses. Iidem utrobique kederati, Filii rael. Eadenriurobique stipulatio. Et mentia. servis is verba foederis. Exod. Deut. 19:0. Eadem utrobique patia divina, quae paraditur.
s. s. Non t en idem est locus, ubi studem haec pacta sint. Primum in monte Sina, i*ς
moxime ab exitu ex .Emto. Secundum in terra Moab, proxime ab introitu in Can. aan. ah.ie . Nequeidem modus publicandi. Primum multo cum fulgure, igne & terrore, Qua Dei vo- xx
ce enunciatum, & in hapidibus instuli tum est manu Dei. Id non legitur de secundo. Neque eadem restri o isderatorum. Primum pepigit Deus ci Israel e tantum: posterius etiam cum Israele, sed ita ut nec excludantur gentes. Etsi eadem utrobique pangitur Natia tameti in posteriori in orillius promittiturabim tanti. a, larius illius describitur excellentia, de ma- οῦ joteillaniariis statur gloria. Primum est foedus quasi Veteris Testamenti: posterius est si diis, ut ita loquar, novi & melioris. Ad primum accissit Lex&servitus: Secundum exit in Evangelium & libertatem. f. . Sed inani stiora haec fient, si ad ipsim Sc ipturam attendamus. Foedus in Moab mdiu in
lemniter promulgatum est & publice. Deut. 2 i: Io. ii. Vos ris hodie, vos omnes, coram Domino, capita, tribus, seniores, parvuli, forminae, imo operegrinus in castris, ut promul in satis in oravi Domini Dei, ta in ad rationem ejus. salum λs. s. Finis hujus studetis est, ut is terati sint populus Dei. Deut. 29:i3. Ut erigat terim, so hodiesibii opulum, Uizesit tibi in Deum. conser Exol Etsumam vos mihi inpo-ρHum,ta ero vobis in Deum. Exod. I9: s. Si servabitis foedus meum, eritis mihi pecutium ex omnibus popuIM. Est hoc intcr promissa novi foederis. Jerem. 3 i: 33. Et hinc mriatio. Teatus tu Omael, quis es ut tu, populus salvatus in Domino. Dcut. 3 s: 29. conser 'Pulm. 33: 12. . c. Foedus hoc pangitur de Plentibus&futuris, hoc est, iis, qui j.am erant, &iis, qui Foelesti adhuc venturi erant. Dcut. 29: i .is. Non vobiseum selis pango ego foedus hoc sed cum ii qui ho Hestat nobisium coram Domino,& cum illo, qui novilum est nobisium hic hodie. Quo pertinet generat 'posterior, hoc est, tum Eu, ct post i Israelis; tum extri: neus e terra
269쪽
, s a Deo deris italus e. consortibus. Uc C A p. XIV. Lib. 2.
t ra, hoc est, z'. agentes, Dinit. 29:22.24. I tur &gentes, olimsine Deo in munda, EpncL 1: t r. foederis Dei consortes fiunt. Impi cntum habemus in verbis Petri. Actor. 1: vers. 3 9. Vobis est omisito, cssilio vestris, ta omnibus, qui suntprocul, hoc es gentibus. conser Ephes 2: χ s. Ita Moscs me itor, qui unius non est, Galat. 3: I9. citius Lea fili a-Epheca: is genti uin culinationem praedicit, de qua & alias propheta.
F leris hujus legidario sive stipulatio in his cst. Detit. 19:i8.i9. Ner. Ne eor fit in vobis quisquam, cujui cor avertatur a Don rno Deo nostro ad eundum ci colendum Iz. .a Moigentium. Corpostulat sibi Deus: & cor totum: omnem obedientiam, fidem & fidi militin Gun sibi vendicat. Haec sitiat impartibilia: neque quis illa partiri potest Deiuri inter &Deos. Gentes habuerunt Deos iratura non Deos. Galat. veri. 8. Tunc non cognoscentes Deum, servivistu illo, qui natura non erant Diti Avertitur cor a Dco ad Dialium Deos, do abjecto Christo, si reta illius justitia, homo in viribus luis ponit fiduciam, & ita se cere Deo putat. Nam qui Dcum considerat, ut non in Christo reconciliatum ;&iustutiam statuit non in Christo, & per illum adductam, eundem colit Deum, quem miserae gemtes columnati, imo non colit Deum, Deus erum ita coli non vult, nec potest, nec Getat sed colit cum gentibus non Detos. Hujus peccati maxime rei siuRJudaei, qui omiserunt Deum, qui ilus serit, caerupem Iutis celerate habuerunt, D t. 3 2: i s. alium dotarunt, Psalm. i6: .c si nati sunt cum filia Dei peregrini, Mila: ir. Morum marer pudenda quippe quae relicto viro suo primo, inoccat, Deo, qui Israelem habuerat ut vir conji mari, qua ii Upersecuta est ab amasios, i quibus monizξ glotiabatur, sibi dataquam, lanam oleum,panem, potum. Hos 2:6. 7. Huc pertinet vox sacerdotum, Joh. Non habeo, R em, nisi Castrem. Id lare filii avertere cor a Dco Rege ad gentium Deos&Reges. f. 8. Pergit legislatio. Nesit in vobis radix veneno fructificam V absinthio. Lucem huic dicti, facit Paulus Hebr. i 2:is. Cavete, nequis deficiat a gratia Dei, nimirum ab
..id sis, *c quum in sirmitudine cordis mei ambulabo. Ita Ribbin: multi explicant
henedicit. R, & R firmum cistabile. I tur firmitudo cordis est obfirmatio & periinacia coiais, illiusque obstinatio. conta Psalm. 8a: i 3. Jerem. 3: II. Interdicit sciam, ne Israes
a mo sibi in corde suo, hoc est, benedietionem sibi a cordis corrupti instinctii i,olliceri, insimul ac pariter monetur, ut in Deo Mmine sibi benedicat, secundum id quod Paulus dicit. Ephecias. Benedictus Deus, qui nobis benedixit in omni benedictisuestirii uinciripo. Qui diis vendi agnitiorie&aestimatiotae sidularisimus, quae o nibus illuxit. I it. 2: Is.) ne quae radix η' amaruuinis Rad fuct eos veneno 2 absinthio est ρίζαοπυγας insursem germinani ob repat, Gp llam inquinentur multi. Omnis falsa do strina& sinistra opinio de Deo, de graiiaDei, de iustitia Dci, de liberi. re Regni Dei est radix, ex qua alia progerminam; sed radix venenosa amarat, quia errores ex erroribus Irascentes non possunt nisi ven num& amaritudinem Uerre conscientiae. Saepe radix amantiadanis1u6umgerminat. EN ror saepe prsessus facit, de latam sibi aperit viam. Igitur stipulatur hoc foedus ab Israel ciuitenentes hdem in Deum erasiam illius amplectantur; illamque non minuant, nec co nimi uit depravationibus fusae doctrinae, quae ut hic cum amina radice, ita alibi cum se
f. q. Addit stipulatio equis benedicatsibi in cordesso, dicens, Pax mihi erit, 'asibi benedicat in corde sita nam qui benedicit Ui benedicat sibi in Deo e men. EL 6 ue: i. iiis ' promissis benedicuntur omnesfamilia. G nel. 21. Dum vetatur Israel benedicere
270쪽
m fideris illi uargumentis. CAP. XIV. Lib. 2. et syb re is sibi in editae sero, hoc est, a corde sito&a semetipse benedictionem sibi blande
promittit, ita dicit& ratiocinatur,pax erit mihi, hoc est, bene & prospere agam, turn in hoc, tum instituto seculo: quum iam Libo in pertinacia cordis mei, hoc est, quum d
ctum pertinacis mei cordis, & in illo habitantis vetusti hominis, S: peccari stibillantis ac concupistantiae sinuar; agens omnia c praeici ipto δ lubitu illius. Judaei ex ecati, rejucientes Christum tales fuerunt: benedixerunt sibi in corde suo, hoc est, perluaserunt sibi, se esse benedictos in se; non egere semine Miacdictionis&salutis causa ac principe: dixerunt , pax nobis, quum a-bulabimm in taritie cordis, hoc est, persitierunt sibimetipsis, pacata & tranquilla sere illis omnia, dummodo persistant in cordis duritie, &in perversa hac sbitentia, veteres de inoli as illorum consuetudines, veterem legem, antiquasceremonias, in quibus obstinatum illorum cor quaerebat justitiam, afferre pacens, hoc eri conciliare cum Deo & coelo. f. to. Haec benedicentiumstat in corde, depacem sibi e pertinacia cordis promittentium seductio& iniquitas eousque procedit, ut & aliquando meditaturi sint
ad addendum satiatam cumsiliente. Vocem sensualidendi us imatam vide, Ec 19: r. 3o: i. -υ- ad addendum peccatum peccato. confer Jerem. 7: vers.2I.
Num. 3a: vers i . Vox Ila significat humectum, irriguum , succosium , satiatum potu, non tientem, P. s8: ii. A hortus irriguus. consesserem. 3 I: vers i 2. Qui vetativit eseium, in vertendo liberales nimis sunt. Verba, quae tractamus metaphorica stat sine dubio. Ponuntur in genere taminino. Solent autem taminina singularia sensim habere collectivum. 6. . ConDregabo claudicantem , ta depulsam recolligam, hoc est, claudicantes & depulses. conser Zophon. 3: I9. Igitur de luc foeminina Drigua i satiata, sciens, notant plures lauatos & sitientes. Ad addendum satiaram sitiemitant dum esta adjungendum sariatos cumsitientibus. g. ii. Desitientibu Scriptura non uno modo loqvitur & sensu. Anima sanctorum Te Iosiassicitrusitire is Deum vivum , hoc est, desiderio illius teneri. Plata. cap. 1: vers 3. Esti
sitis corporalis ad aquas ; est & spiritualis ad audiendum verba Domini, Amos. p. 8:voc ii. sunt&sitientes justitiam Dei. Matth. cap. 1: vers 6. Qui olim exspect rivat&desiderunt desiderio magno audire druidere Semen pro illim & beneficia illius, d mmar sitientes. Ut enim concupistentia ad hauriendum aquas signum est sitis corporis, ita desiderium divinarum gratiarum sitis est animae. Sic est Eccap. 11: veri r.
- omnis sitiens, venite ad aquas. conser Es. cap. ia: versi s. haurietis aquas e fontia
i salutis. Eodem modo Christus, Joh. cap. 7: vers 37. si quis sitit, veniat ad me , tasMari Ecclesia Veteris Tinamenti venit in figura gravida mulieris, ob spem, quae illam Dest gravidam; de patientis mulieris , ob datum illi Filium, & natum illi puerum Jessem, Apoc. cap. ir: vers i. a. s. Cur non etiam illa possit repraesentari sub Dura sitientis, quae tam longam sitim, exspectationem, desiderium habuit Christi manifestandi, donorum in hominibus accipiendorum, & Spiritus filiationis effundendi Z Imprimis si locum Zach.
cap. 9: versi ii. In sanguis ardens tui dimisi vinctos tuos e fovea, in qua non erat aqua . de fidelibus Veteris Testamenti interpretemur, ut & de illis non incommode videtur a
cipi posse nulla dubitandi ratio supererit. Nonne enim illi pro sitientibus habendi sunt,qui
vincti fuerunt in fovea, in qua non erat aqua ' neque tamen puta, s actos Vet. Test.omniabus aquis ruisse: absiti biberunt e spirituali sequente petra, I Cor. io: . gustarunt Domini bonitatem; sed aquas non habueriint in tanta abundantia, ut invicissas in Christo lia