장음표시 사용
251쪽
1 o Spirituservitutissan Iis in V. T. D. CA XII. Lib. 2.
ssiit 9. Idem Spiritus Dei, qui unus est issem, a Cor. I 2: I i. attamen propter ra. ili donorum, quo dis ibuit, sub numero . ἐπ- πνί των destabiriir Apoc. i : ..i uii, 3e idem hic Spiritus est πνευ ο δι ιιις,&πνευήι ψολοια, alio & alio respectu, tum tempo- spiritus iis, tum modi, quo datus suit & datur Sanctis.' g. so. iritus serrututulisit illo tempore, quo incubuit:&iEustiti uius iis, qui se uim illis erunt obnoxii, hoc est, Israelitis. Servitias illa legalis autore Deo intraverat: bona erat, quia a Deo mandata, quia ad bonum tendebat finem: bonum etiam crat, ut integra obedientia pncitaret & impleretur. θ itus Dei bonus, qui Δcit Samctos in via recta, Plat I 3: i o. non potuit non Sanctos docere, justum cile de bonum, se vitiitem illam, a Deo justim, ad bonum ducentem, ubire o dienter: non potuitnina,
inquam, illis dare oculos mentis illuminatos, ad scrutandum servitutis hujus mysteria: non potuit non in sanctis operari de velle de perficere in inde omnia servitutis hujus opera. Igitur quateii cit Spiritus seu Sanctos servitutem hanc obire, omni cum subjectione& humilitate ; odo it illos scrutari&intelli Te , quinam huius servitutis sinis, imo quis illius scopus esset, calciatis significanter vocatur Spiri servitutis. g. si . Vocatur Spiritus timoris , quia iacit ianctos timere Deum ; precum, quia docet preces fundere ; sipientia, quia sapientes iacit ad saluton ; roboru , quia corda robore & substa implet fortitudine; gratiae, quia docet gratiam Dei salutarem agnosse
re; adoptionis, quia certos nos facit de adoptione. Eadem ratione vocatur Spiritus si vitutis, quia in sanctis operatus est voluntatem lubenter serviendi; agnitionem, ut in fide servirent 1, vires denique, ut subservitute non idccumberent.
g. 12. Non potuit elle Spiritus servitutis, nisi insimul ac pariter estet Spiritus fidei, Pra , agnitionis , timori que Domini. Fides enim servitutem hanc secit utilem : spofructuosam ; agnitio ostendit illius intentiam; timor ad illam sedit lubentiam. Igitur in quibus servitum Spiritus fuit,in illis fuit etiam Spiritus fidei, si , & insignium ill omni
g. 13. Nemo putet injuriam fieri Spiritui tam, dum vocatur Spiritus sit trutinnisi putet injuriam factam Sanctis, quod facti fiant obnoxii illu strvuuti. Utilitet semvitiis illa illis incubuit. Utiliter Spiritus illis servitutis Spiritus suit.
f. ue . Quamvis autem omnis Israel servituti legali factus fuerit obnoxius , non tamen omnis Israel Spiritum illum servitutis accepit. Ut Urim non omnes in fide serviverunt, ita nec omnes in Spiritu tavimus sancto. Multi serviverunt firmi odit Multi se viveriint acti non a Spiritu servitutis bono, qui erat Dei; tal aSpiri tu servitutis malo, qui fuit Diaboli. g. 11. Igitur ne aestimemus Spiritum scrvitutis sanctum , qui Israeli olim desiit est, donum futile vile aut so ἔληπν: mundus enim illum non accepit ; sed asi L. ciamus illum ut donum ccxli , autorem omnis boni, coelitus dolio datum : huic& de illo dicitur accepi iis , quasi e singulari Des dono & munificentia, quae illius vocabuli vis est , ut constat i Cor. cap. V vers. 7. uud habes, o Go. ελα- cie, quod non accepisti , datum a Deo bono & divite Z ita & sumitur Joh. cap. i: vers. ia. Donum , de insigiae donum, imo vere magnum fuit Spiritus hic semirutis: quippe qui in sanctis , quibus datus est, enecit, ne id ver na in illis , ut in multis, esset verbum odorque mortis , aut merum ministerium condenurationis, aut litera occidens ; sed iit in illis servimiis onus faceret peccati sensium , gratiae excitaret diadetium , elletque bonorum futurorum. , magnam adhuc partem invisibilium Φ
252쪽
βi Abus Spiritus Sin Sanctis. CAp. XII. Lib. 2. 1 I
lium, visibile Sacranaentiva L Donum igitur fuit quidem, quamvis non tam excellens &sibliine donum, ut exstitit in post emo dierum, quo Cluiltus Dominus exaltarus dextra Dei, promistone Spiruus Sancti accepta a Patre, illum effudit in omnem camem, Actor. cap. 2: veti. 3 3. a quo tempore incipit elle secundum excelloatiam Spis ius adoption , & desinitelle Spiritui servitutis , nec amplius in laneris cinnat, servite ervite;jugum suscipite; sed, audete, staudete, in libertiuestate. Clamar in issis, ta tu itiriamant ιZ, 'Acta Rom. S: I s. g. 16. Spiritui servitutis junctias fuit.Timori. Spiritum servitutis clς ψοοον ad timo- s, A Mrem, inquit Paulus. Dupliciter verba haec sumi possinit. Spiritum strvitutis ad timo-koirum rem, hoc est, servitutis, quae timorem junctum habuit : ut vidimus ex Hebr. p. a: vers. i s. Fuit servitus ad timorem, hoc est, servitus multo cum timoreperiata, multum timorem pariens, multum timorem exigens. Ain, Spiritum servitutis ad rimorem, ut Spiritus habeatur effector utriusque & servitutis de timoris. Ut donum sitit Spiritus, ter- .vitutem in fide obire: ita & donum filii, in timore illam obire. Timor ille non potuit esse sine amore Dei , sine lubetitia obedientiae , sine charitate & dilectione terrestris pignoris, adeoque non sine siti & desiderio coelestis turreditatis. Igitur & Spia tritum Sanctum non pudet, ut a strvitute, ita & a timore denominari. Est igitur aut fut olim non tantum Spiritus servitutis, sed de Spiritus timoris. 2T . cap. I: vers 7. Non dedit vobis Deus πις μιαι δ λίM Spiritum formidinis: eadem sere loquendi forin b, qua noster utitur textus, non accepistis Spiriium fervitutis. 17. Non accepistu παλιν rubus, inquit Paulus: docis , Spiritumservitutis estim, Nonare cum servitus incum ret, datum; nunc, postquam servitus desiit, non amplius, ut talem,
accipi. Ubi enim servitus non est, nec Spiritus este potest. g. 18. Neque dissicultatem parit, quod Paulus scribit ad Romanos, qui non tantum Oblectio. erarit Judaei, iii Gnia rami Wας, sed Sc gentiles, quemadmodum Roma caput pa- isini erat. Nunc autem constat, genulo nunquam sub servitute legis Mosaicae e , quomodo ergo spiritus servitutis, ab illis acceptus, eo quo secimus sensu accipi
Potest ε6.10. Atqui Paulus Romanos non amplius considerat ut gentiles, sine Deo, alici solita. nos a politia Sanctorum , sed ut sanctos, vocatos , cum Itiele factos εν unum, in idem corpus complantatos, & utrostue ut unum novum homnem. Ephescap. 2:veri I s. Igitur quia unum facti siuat cum Isracle, eorundem etiam beneficiorum sunt capaces &participes. Spirisus itaque ex aequo competat illis. Nunc tamen non rursus ab illis accipi potest, ut Spiritus, quemadmodum olim datus est, quod tempus nunc praeteriit, sed acceptus est, ut Spiritus filiationis. Non rursum accepi s Spiratum se motiuis , qualis olim salaira datus fuit. Deus melius quid de vobis providit. Sed accepistis Spiritum Mutionis filiorum. Non dicit Paulus, illos olim, cum adhue uentu est,it, accepisse Spiritum P vitutis; sed illos illum, postquam vocati &conver- u sunt, non acceptile; imo non rursum, &leainta vice accepisse, qualis 'vel, &prima vice acceptus est, non cerie a gentilibus ; ut enim illi tunc fuerunt in mundo
sine Deo & Christo, ita & sine Spiritu; sed ab illis, quos Deus communione se
deris & Spiritus dignatus est , hoc est , Israelius. Eadem ratione loquendi utitur Paulus Galati cap. 4: vers. 9. Quomodo convertimini di is rursum ad infirma egena elementa. atqui Galatae, qua gentiles, nuti am sub elementis mundi subjectitarunt: α tamen dicit Paulus, Con inumbrussum. Ita de hic, non accepistii rursum
253쪽
Spimum in vitretis, quein tamen qua gentiles nunquam acceperant; ut nec fideles illum talem accipzrc pocerant. Cohe- so. Et ita accepta haec Pauli sententiacu pulchrer ondetes,quod dixerat veisi .
, es,' ' -aguntur, Ab siunt lilii Dei. Quod autem sint Dri, &eum ante- &qui iust iii seissu plenissio', non ita sibi, ut sincti olim, qui sinaui erant fer nil.
R ih Asferentes . . Gallat. : a. t. 3. probat, Nam non accepistis, Spisuum scrvitutu innsum, sed accepistis Spiritum diationis. Quid ni illi sint Dra verillime & plenissime, qui acceperiant Spiritum, non id vitutis iterum, qui filios servitutem docuit latre, & illos quasi in stivis oluit servorum,sedfliationis, adoptionis filioriam, qui de filiatione sanctas certos facit, &ailectum in illis gignit omnino lilialem; & vocem e pectoribus illorum
cogit onantiao fiducialem, in illo mum clinant,
Locus Succedat hi e lociis Pauli. Hebr. Io: i8. UHest remi spereatorum,Hς' ' φ' pro peccm est. Inde emergit quaestio, an crgo stante Veteri Testimento, Cib quo oblationes &sacrificia allata sunt pro peccato, peccatorum non suetit, remi IIta εsancti V. Sanctos Veteris Testatrienti ante jacta mundi undamenta electos. Ephes 1 η.
I u es Christum pro illis sposponsile per Spirisum aternum, Hebr. 9:i . & peccata illorum insiluiti. ses isti phle; imo illos in hac vita participes sectos Spiritus Sancti, qui fide corda itu meu inviti, Achor I s: p. his tulisse trionem justi Dei servi, dem ala justi iratos, Effs:
veri. I r. pos hanc vitam in gloriam introductos cxxlestem, Hebr.2:io. per iratiam Christi Domina f. diaton id omne inquam certum est & indubium. si' V. T. f. 3. Igitur si per αῖε nu remissonem intelligas immunitatem a poena peccati , in imisui . justitiae, ab lutionem ab ira S maledictione, communionem Dei, animae salta. rem, cottisIimum est, Bb Veteri Tinamento mille αφε ny Emente g. 6 . Nihilominus Paulus, qui, si ullus alius, has praerogativas sanctis Veteri Test, ubi est, ivin est eamplius oblationem pro pe suit ibi , iq.. Unde si panar, uita adhuc oblinio ex iuir pro peccato, ut sub Veteri Teinamento cottidie dc ,αιτ' ωι -- factum, ibi nondum esse αφεαν, adeoque illam sib Veteri Tu.
stamento non Assentitur 3. 6 c. Accedit Scriptura, quae remissionem peccatorum promittit ut beneficium poste- . Tinis temporis. Jerem. 3ae 33. 3 Hoc ess Te 1 mentum, quod pangam cum domo I ae . nam condonabo iniquitatem illorum, tapeccatorum non recordabor adhuc. Et quod quasi
.macum Chiisto apparuit: Actor. i. :38., tum sit vobis, quod per hunc αφεως ammunciatur. imo quod cum filsioneiar uinis Christi immediate iunctum est Matth.16:18. . Hic est sanguis ιs, qui essendii- ώςαίφεαν conser Ephesi i :7. Col i: i Deliique Scriptura docet, mortem Christi ob/:am, ad redemtionem transgressionum, qua fuerunt sub priore Testamemo. voi is me f. 66. Hinc sequitur, vocem g pHrn esse latioris significationis; & non Luauim illas e
254쪽
sub Veteri Testamen o. CAP. XII. Lib. r.
Ucima de tempore Vet.Testamenti non possit dici, apparet nec eidem in plenissin is signis tui de attribui. f. 69. Ubi eii αφεσις, non semcit ut pro peccato non patiaris, sed requiritur ut pro illo nil amplui sit persit patiendum. Ubi , non iusticii ut Sponsor ut Mu Deum, qui
peccana ituriuscepit bapilanda,led requiritur,ut idem peccata sitiecpta de se a poluent quod fieri non potest, nisi necubialem sui oblationem. Ubi est α pisit, non si allicit ut peccatum tibi non imputetur, hed&requiritur, ut nulla plane illius recordatio fiat, quemadmodum olim iactum est in sacrificiis. Ubi est non sufficit ut ob vim aeternae sponsionis Christi in quin introducaris, sed requiritur, ut si mim habeas is introssum in Iesu; AHebr. io: i9. &uteuma in terra non in uis cogitare procul, sed cumpa - - aereiatronumgras . Hebr. :i6. Ubi est αφεσις, non uillicit utDeus non sittibi iratus, de amicus tuus; sed & requiritur, ut actu sit reconciliatus, & myustitia sancti sic Ata iniudicio exest uus,dc ut nihil amplius exigat ad demonstrationem,usEtiae Lia: Ubi est: , non sumit ut Lex non tibi maledicat, aut maledicendoa communione beatitudianis excludat, sed & requiritur, ut m Aκαιωμα νιμι in te stadimpletum Rom. S: L7o. Haec aurem maim ide excellentiora bona cum in tacita demum sint mantis . i. ta, sequiuir etiam per illain demum plenissimana αφε- rramsinonem partam &adductam s. i. Haec considerans Paulus let uti duobus vocabulis ad notandam peccati condo onem; quori unum est σι , alterum m lam, quod tamen nonnisi temet insa- Ita om is invenitur, nimirum, Rom. 3: χ s. de quo loco nunc e professis agere non libet : sussiliat inde ani teste, Christum elsepropitiatorium,non tantiun propter nostia peccata, meri in Pis τώ propter remisi ionem sive ae
Deus tolerabat, & non evertebat gentes peccatori sἰ populumque desectorem; imo etiam dissexcbat I iatu peccati, ut ita loquar, quam filius petierre debebat. Illo autem tempore
est προεσή ς peccata, illa in san us irim puniendo. sed illis imputando justitiam . & ivitam dando aeternam ac salutem. Fuit tamen illu- εσις talis, ut propter illam filius adhuc debuerit 'roponi propitiatorium; imo ut non obstata te illa cottidie fieretosi in opere. D. At με nς talis est,utili exstante, nec Sacerdos nosternecellum amplius habeat se ipsimi ψofferre; nec illlaoblatio pro peccato locum inveniat. Itaque αφεσις diuerta et ici plenit
g. 7 2. Ut utem concludamus, si quis locum, Hebr. io: i 8. ubi est grame, non assime ira explica, ac si α γεις olim potuerit convere cum secrificiorum jugi . latione; non veropostea, setiuo nunc pretio, is monitus sit, Apostolum hocssiserimini non fuere, sed tollere. Dicit enina absolvitvubi eumpario, non im inplitis soblatis: si L
uu sici Veti Test inemo illa suillat, nequcibi locum oblatio habuisset.
255쪽
α Petra, virga Aa ronis. c. C A p. XIII. Lib. 2.
De typis ' vaticiniis illustrioribus. quae de Christo Domino exstant in libris Mosis: ut ' de Bileanui. R illius prophetiis: Item de formula
benedictionis c Num. cap. 6. R de loco Deut. 6: .
g. r. U Gimus hactenus deleralibus, in quibus Christiam Dominum vidimus adumbra- tum. Agamus nunc ae aliis tunis pis, tum qui in deserto exhibiti sumque ibi pronunciata suin, ut ne putemus libros Mosis tantum agere de institutis carnalibus, ct claris testimoniis carere. Idque eo potiori ratione faciemus, quia Servator ipse docuit, Mosesi de se scinpiilles Si crederetis Mosi, crederetis etiam mihi, de me enim ille scripsit. Job 1: 6. Et di pulis in via ad Emmaus repti iturus ea, qua in omnιbus Scripturis dests pia essent, incum τὸ Niωαιως a Mose. Luc. 2 :27. pes ith in deserto Zin, aquas emittetis, illastris Christi typus est, ἡ ὀHia piis Clui- πς. I Cor. Io: . Jubetur Moles accipere scipionem svium, o loqui ad petram: non ciuere, sed tantum loqui ad illam. Moles mandatum hoc transgreditur, & ad quam loqui debebat, illam percutit petrani, nec semel tantum, scit za via Labus vicibus. Num. 2o: 8-i . Quia aute hujus petne mysterium jam sivra cap. Jexto f. 2 I. 21. 25. 27.explica s
Virga A'αρων ἡ ελας, - virga Maronis, qua fronduerat, Hebr.9: vers rii. mysterium liabet, de illa lege Num. i : vers. t . 18. Volebat Deus visibili signo duit. Ottendere, Sacerdotium, quod Korach & Datan ad se voluerant rapere, proprium Ahar uis esse, & c nulla alia tribu quemquam ad altare accedere debere. Sumuntur δεο- decim virgae : ponuntur ante a am foederas: Aharonis virga ponitur in medior illa ret, & proteri lemmam, florem, amygdala: servatur illa virga ante arcami numsiliis inobedientIa. Notakii f. q. Vnga haec notavit Christum, qui est virga, exirer est ita sese. Ec ii: i. Ubi istum. In asymbolui poteritia est Ezech. 49:i . Virga roboris. Igitur notata est Chimiti δυνος tu potentia. Virgastondet: notatur, Christium plenum s.cci cile &liquoris. Ini a vita est. Iob. cap. i: veri . Pro gemmam, fores,amgdala . notatur, Christiam praestantis imos fructuis ferre; imo demubos, hi simi varia dona, quae accepis in homini bus. Virga Sacer is frondet: notatur Sacerdotii Christi vigor & efficacia: talis Sacem dos nos decebat. Hebro: 26. Frondet inter Christiis in coeti stetit hominum. Aliae Virgae non stondebant: notatur, in homine naturaliter nullum elles cuin. Virga stolad bat una nodie: Christias subito elatus Sc exaltatus, fructus exhibuit justitiae. Ante non stoim duerat: notatur, Christius exinanitus,&quamvis ἶ- λῶ, sine forma ta aspectu naanli stutus. Virga Fervatur ante arcam: notatur perpetuitas Christi Sacerdotis; semper vivit: in perpetuum sedet ad dextram Dei. Virga servatur, ut s 'cietur a diis imbedientiae Christiam,
Dimis s. Scquitur serpens eus, possus insignum, Num.1i: Dio. de quo is se Christin, n us Joh. 3: i . sicut Mosis exaltatio pentem in deserto, De hara decet sitium homino. rici serpens an uim deserto exaltatus symbolum est sta hominu exaltati. m. Serpens in Patacito instrui uentum seductionis fuit. Genes. s. Inde Diabolus, qui
256쪽
De serpente aeneo upo Christi. C A p. XIII. Lib. 1. 2 p
illum serrpentem obludit, serpens dicitur. Apoc. I 2:y. 2 Cor. I I: . Potuit Deus sopcim serpentestes multos in castra & domus Israelitaruila immittere, quemadi nodum rativi & locustas in serpentes hi vocantur ibi ignes, ut notentiu fila sie maxime venenati. Venenum instar ignis vocat. Israelitae iscuti erant in Deum V Mosen: spreverant Manna cibum coelestem. Tordium hara anima nostra , 7 I in pane vili hoc. Id filii tentare Christum, i Cor. ior'. statim mittuntur serpentesin: nutarari: moriuntur multi: id est Apostolo, Gπὸ . ἴψεων απωλον re. I Cor. I C: 9. Inde clamor populi. Videmus quantum immineat malum iis, qui panem vita fasti liose s rmini. Obnoxii fiunt non serpentibus brutis, sed serpenti antiquo: mordentur, hoc eu, Indi rantur & in reprobum dantur sensum. Exemplo sint Iuda i , qui salutare Donum interfecerunt. Ut in deserto populus a serpentum inscitationibus liberaretur, auxilio opus erat divino. Docemur, Dei ene conterere Satanam. Rom. is: Eo. Aschaem pugnare cum Dracone, Apoc ι 2:7. Principu salutis, abolere Diabolum. Hebr. 2:io. I i. iq. Jubet Deus serpentein aeneum poni in signum, aspici a morsis, di sic illos lanari. Serpens aeneus Per sanon poterat s mare morbos: neque enim in illo vita erat aut potentia. Ut vetulo . aureo non poterat honor competere e Itionis populi ex AEgypto; ita nec huic Serpentia nera honos tribui debet si it u populi a morsu. Sanavit quidem vulneratos aspeetus, at non per se, ut dictum, sed propter voluntatem Dei, qui hoc remedium huic dedit
' , 7. Figura exstitit serpens aeneus Christi Domini. Hircus hiscivus in figura Christumrcpi tentavit ; nunc & serpens: non participavit tamen nec de hirci lubria, ncc de se Impentis venenata malitia. Et nim sane Im,innoti inquinat m. Igitur quatenus I. missis serrens. es in si nititudine Grais peccati, quod seducente antiquo serpcnte venit in mundum. a. Substitutus est intactim illorum, qui omnes natura fiant γε- μαα ἐγ ν 8rcgenies WZerarum, Matth. 3: 7. 3. pro illis, peccata illorum bajulando, factus est peccarum, e. Iecratio; eatenus inquam, a serpente adumbratus suit. 8. Deinde de ratione exestationise ut Ferpens, ita exaltari decet Rhumhominis. Dim 1. Qua plex est exaltatio Rilii hominis ; una gloriosa, in coelum; una ignominiosa in crucem: de illa e ix ιλ est Actor. at 3 3.- Dextra Dei exestarus. Phil. 1: 9. Ideo es Deus illum superexaltavit: non e vastavit t. uitium, sedi, ερυ ζωα sve ea alim it: ut talis intelligatur exaltatio, quae FVio Dei in potentia digna filii; deliri Joh. 8: vers 18. Dixit Iesim Pharisaeis; Ouando sin o exestabitis filium hominis. I 2: 32. Et ego ἐὰν cum exestitus fuero e terra: explicatur placuis haec 3 3. hoc autem dicebat, indicans, qua morte futurum esset, ut moreretur. Plebs in eam mentem main sermonem illum capit , p. 3 . Audivimus, quod Christus manet insiculum;*quomody tu dicis, ruod decet exatiari mirum hominis: Sunt qui in hunc lenilun accipituit locum Esaiae cap. 12:is. Ecce servus
meus, prudenteroget exaltabitio , ni m. in cruce.
g. 9. Christus in locoJohannis cap. 3:i . loquitur non de exalvatione in gloriam, sed de exaltatione in ignominiam. Cum enim exaltatus cst, non suit in coelo, sed in ligno; non inhonore, sed in contumelia. Ciura in coelum gloriose ascendit, non sicci est ut serpentis typum adhuc implens, sed ut Victor, & Heios, & triumphum de serpente ostentans. Cogia tus est Iecundum careem, iuncesta filii in terra: nunc non a-- plura illum ita cogns cimus. 1 Cor. Ποῦ i6. Cognitus est in forma serpentu , quaindiuexinanitus & humilis suit in terra: nunc non amplius aestimandus ut serpens, quod olim fuit, sed ut sinitis Piinceps consummatus, Utior coelis factus. Satibfaciendo pro peccat s ,
257쪽
implevit typum serpentis. Resurgendo & ascendetido iii gloriam aliam plane se amin. luit; & e servo sinus est Dominus; ex huauli ni di one omnisibiub
nucietioliis. g. io. igitur &exaltatios pentisaenei in deserto, non sitit illi deputanda in honorei sed potitu in contumeliam. Oitens aenam omitibus, declarata est impotens, insinam, tr Puique cjus, qui nostra causa adlitie infirmandus erat, Nec exaltita serpens est indes et ut coleretur ab Israele, sed tantum ut nude aspiceretur, nulla in elevatione illais ostensio libe in creauiae, quia non in typum honoris, ita ui typum ignominiose crucis et ara est, & p sita uti num. s. ii. Ut autem Christias exaltatus est, ita decuit, hoc est, decens ibit, ut exabaretur. Dccuuid i eum, Hebr. 2: io. quia exactaardara erat iniudicio, Di tisic. intra in EL F . I 6. Cyia multos tuos introduxerin ingloriam , Hebr. 2: io. quia id antepromiserat pcr Prophetas inscripturis sacris. Romi: α. Decuit id FPium, quiaper Spiritumaternum se mjam obtulerat, Hebr. V: i quia est Sacerdos secundum potent mm uua indistinc . At, dc voluntatis unmutibilis, Hebr. :i6. quia Uem snctorum ab initio, non poma falla lare, nec spem illorum illudere, Luc. 1 : 16. άχ. in παρῶν τε. it. Si autem S in eo typus cst, quod serpens fuit Enos, ii iicitio filii roboris desertituduais, quae in Christo fuit, peccata mundi b ulante. Robur illi de ai t lex circa P ctus tat, qui corpus de animam commisit legis nataedictioni, trucis Satanae potestati; quique se obtulit ad patiendum de serendum omnia, qtuae peccati tali stipendia, angorcs, P , mortem, iram, de id genus alia. g. is . Denique typus luit Arpens Christi ratione boni, quod Istaelitis attulit. A 'eam avit. Christus aspiciendus est ; amplectendus fide. Adicite ad me, c silvamini omnes Hesierrae. Ec s: 12. Cluistus sanat, in aliis eius est natio, LR : a. senas omnes N 'mitates tuas. Pitam. ios: s . s. Morbos nostros ille a distulat, ta dolores nostras bHulavit, Effs: . pertinet id etiam ad morbos corporis. Mattia. 8:i7. Scrpens aspectus vim v i natis serpentibus abstulit. Christus abolevit Habrium, Hebr. 2:i . mortem, 2 Tin I: Vei L Io. infernum. Ubι, inferne, vi Ionia tua' i Cor. Is: ss. Se Tem semimortuos vivificavit. Aos mortuos inlapsibus, Christus. Ephes 2: s. Talia observare&Ailatare cuivis ficile est. Quae autem uilei pente fit eruntum utiliter; in Christo omnia sunt corporaliter,
sin ens stacitur fecisse, quod per se non potuit: Cluistus, quod dicitur tactilis, revera potuit&cffecit. f. a . Id etiam obsinari potest. Moles, serpent aeneum exaltavit. -- gore. Molis, Legulatores, Christum in mortem traditum crucifixerunt. Imo Lex, per Moicia data, subruam Christio factio est, Gant. : . motae ilitia stabuit reconciliatri, ut
πη δεκα μοι ζ νομου impleretur in noris. Rom. 8: . s. 11. Et hoc mirum est, per serpentem larpentes subiguntur: quod noxam inser noxae sit remedium. Scrpens a serpuntibus sanata ita mors morte abolatiar. Maledii lio per m sedit tionem exstinguitur. Galat. 3:i3. Peccasum per peccatum vincitur. 2 Cor. s :2 I. Se
pentis capsu contritione calcanes conteritur. Genes. V. II. i 6. Ita habuit Israel in deserto typum visibilem Filii Des in plenitui line temporum crucifigendi. Ii, qui illuminatos h. abuerunt oculos, &in serpente typo aspexerunt chriatam veritatem, ii, inquam, vere lanati sunt, & externe & interne ; oc quoad corpus, de quo id animum. Qui autem coeci hierunt, Scarnales, &apud aeneum substiterunt se cim
258쪽
etali, ab externis sanati sui it morsibus; manserunt auteni nihilominus si iritualiter aegro ii, instini, mortis, de quibus dici potest ex. Ec i: s. Totum caput est in infirmisinem: totum
f. i7. Inter vaticinia, in desertodiet issent, primum teneat locum excellentissit num Lo Gillud oraculum, quod in uno eodonque tapite, primo seu enunciat verbis; Dςς
phetam e medio tu instar mei, excitatit tibi Domimur iis, m dictu: dehide Dri veta ' ' ' ''bis; Propheta excitabo ipsis e muli ratrum ipsorum,parem tibi. Et Arbo verba mea more Ebin, ef loquetur ad illos omne, quod illum jubebo. Et erit viri qm non auscultabit veribis me quae Aquetur in nomine meo, e o requiram ab illo. D r. i8: Is .i8. I9. Scimo
nem hunc cile de Christo, Filio Dci, etiam Petrus testis est, Actor. 3:12.23. confer vcsta Stephani. Achor. 7:37.
g. i8. Rilius Dci non tantum est Psilin. 2: s. 41:2. I 2. Jerem. 23: F. Zach. 0:9. Magni uci Dominator, Ier n. 3o: 2 r. Misa. s: i. nec tantum Sacerdos. Psal IIo: .racs 6: i 3. Jerem. 3o:2o. 2I. Sed etiam η aa Propheta. Luc. 2. : D9. De IesuNa rao,qui fuit vir Propheta, potens in opere Usecranone. Mulier Samaritana, Joh. : is. D mine, video, quod Propheta es tu. conis veri . In librris Veteris Testamenti, nisi me in moria fallit, non dicitur alibi Pirapheta, sunt tamen nomina, quae tantundem valent. ECF s:
vis. . V Testem dedi illum, Π' re praeceptorim gentium. Ec sa: c. Co-gn et pultu nomen meum, quod ego rum Ia ὀ λίγ' Is qui loquitur. Hcbr. 2:Index, Praeco μb sinem erit, seu venter, qui non mentιetur, ergo vera tritictur, eritque non mendax, sed iustiis veraxque Propheta. i'. Prophe in i verbum Dei pronunciare. 2. Futura praHicere. 3. Signa edere. Munia Fecit Christus illa omnia. Primum. Psalm. orio. m. Funclavi Iustitiam in cortas ampsi, labia mea non continui. Secundum. Mortem iliam & passiones & resurrecticutem diu ante praedixit. Joh. 2: iv. Laaci i8: 31. 32.33. Etiam Martyrium subeundum a Petro, Joh. Li: i 8.is. & a distipulis omnibus. Matth. io: i7.i8. 2 :9. Etiam l. aptum Hier Olymae& interitum Judaeonina. Matth. 23:37. 8. 2έ: Is-I'. Etham varios liis Eces si Matth. 2 : 23- o. Tertium. Matth. ii: . s. Nunctare Iohanni, carci vident, claudi ambulant, lepro purgantur,siurdi audiunt, mortui res citantur. Act. 2:21. demon Am tu potentiis, signis,prodigiis, quae per ipsum fecit Deus. 3.1O. Ut autem C finitiis uerdos est heri, hodie, &issera is, item Rex, ita&'Ho- Christiis et . Locutus est in Paradisse: Abe, III t. n. i'. iii monte Sina. Actor. 7:38. Seiritui illius adti locuti sunt sancti Dei bonuves. 2Petr ir 2I. In ultimo aereum locutus tu . est nobis Deus in Filio. Hebr. i: r. ε postolos misi in totum mundum. Mattha. 8:i9.2o. Euangelium illius manet in seculum. IJoh. 2:27. f. ii. De hoc Pr phrea ita est in vaticinio: Prophetam ra cisabo, id alibi est, ιλ. Ec Eisitabo s: s. Dabo te in lucem gentium. Es 9:1. Filius datus est nobis. mittam. Zachi. 2:vercy. I sies, quod Dominus misit me. Ei Gi: r. 8:I6. Nunc Dominus Deus missime. A me Christi id dicitur veni e. Ps lira. o: 8. Ecce vens. Mat 3: i. Zach. 9 vers. 9. Exire. Micia. s: i. Ex te exibit mihι Dominator. Ad se. Jerem. 3 o: ao. Et arint Magnificus ex illo, ct Lmperator e meloqui exibit. Oriri. Mal :2. orietur Sol Vitiae. 1M .23Σ . Et ut lucente matutino orietur Sol. Descendere. Ephes. :9. Id autem, ascendit, quid est
ni seuod descendit prius 83 22. Excitabo, aptando im corpus, Hebr. io: s. manifesZando in came, i Tim. 3r
ac i c. adeoque ita ut nassatur puer. Es 9:1. Misit suium, natum . muliere. GaI :
259쪽
tui; e sta tribus ipsorum. illis. Instat tui.
1 8 De Christi Prophetae origine. C A p. XII I. Lib. 2.
conser Actor. 1: 3 o. David scivit, quod juraverat Dem, . fructu lumbori m j ,
quantum ad camem excitare Christum. De hac ipsa excit itione hic sermo est. Excitabo, ni m. ut incipiat particen esse carnis. conis Adt. 13:32. Promis nem Patribiti fastam, implevit Deus nobis, α ι ,ας 'Iηυν excitans Iesum. Vox hebraea excitabo si ritur etiam pro resurreetione seu excitatione mortuorum ,& eorum, qui lapsi ii vir. Hol 6:1. I Oficabit nos Dominus a biduo, ta die tertio excitabri nos, tamvemus coram illo. Psalm. Iris. Cum cubuerit, non a et 'surgere seu excitari. Iob. 39:2 s. Redemptor meus vivit, caepost emus μper pulverem γῆ reser et seu exvitabitur. Ita & graeca vox ά, ἀσω utiumque significat Christi nativitatem & resurremonem. Illud. Ach. 2: Io. V. 16. Isr32. Hoc Acha: 2 . Quem De i ανἐ σε excitavit ,selvem dolores
est Chrastus, α,io, V excitatus est, ct retraxit. Joh. 6: 3 9. άνας σω excitabo illum uti mole. Quare aenol mus latitudinem significatiotiis vel bi hujus, Prophetam exotabo, Dim. i. Manlisitabo in carne. 2. Carne monilicatum resuscitabo. Ita Deus irativitatem Pilii, & res irrectionem praedixerit Filii. Iinprimis tamen nativitatem; dicit enim : exciso
bo e fratribus. f. 23. Tempus hujus excisationis non definitur: indefinite tantum dicitur , excitabo. E prophetia Iacobi sciebant, Aceptrum non recessurum , U Iegi rorem , dore veni. . Genet. 9. Placuit Deo id tempus satis praecise definire posterioribus temporibus. Est: r. Et erit in postremo dierum. Hab. 2:3. IVisio erit ad salutum, cs Praco subfinem illius
erit: Id Paulo dicitur si Ἀκρωριοι ἔ-Gal. 4: . τοῦ π ἡμερῶν ἀτων. Hebria: i. Quemadmodum etiam diem resurrectionis nominavit, Hos 6: 2. pra die tertio; dem Iona, ut typo, praefiguravit.Matth. 12:3 9. o. g. 2 . autem, & e excitaturus ellet, indicavit, dicens: Excitabo Emedio tui. Lociis is fuit Bethlehem, in terra Iuda. Matth. 2: 6. conser Mich. s: i. E citabo e frauribus ipsorum. Ergo cJudans oriturus erat: Non receda sceptrum aJuda, d nec venias Siloh. nimirum e Iuda. Manifestum est, quod da ortus est Dominui. Hebr. 7:i lia Ies illum accepit honorem, Es ii: i. Achor. 2rso. Rom. I: 3. 2 Sam. 7: I 2. is .i . 23:1. Amos. 9: ai. sed semilia lapsJesse , ipitis instar habens,&uit Ummum lapsim ide domus non germinor. Estairibus excitabo, inquit Dominus, innuens,
quod, que admodums irra Upueri participes sintsinguimi es camini ita dolium fore
γπαλ ως similiter. Hebr. 2:i . Neque tamen etiam hic aperit Deus, se excitaturum hunc Prophetam informa reta, abjecti, vili, ut secit rach. 9:9. Escya: I 13:ῖ. s. 2s. Addit Dominiis, quibus excitariarmellti hunc Prophetam. Excit illic conser Es V: s. Puer natus nobis; Filius datus nobM. Es 9:1. 6. Luz i: 59. mu salutis nobis in domo Davidis. Lucia: II. Vobis natus es hodie Servatori Aector. 3:26. Hobis primum misit Deus Dum, ut benedicat Vobis. Matth. is: Σ . Non sum m sius nisau perditi otes domin Gai L nimirum utcst: Acti r. 3:26. πρώτον prius de principaliter. Nam V excitatus est gensibus, Luc. 2:32. lucem ac Arritioin ν ἐθωων. Vide, alit leve nimis suit, inesset imumservui is erigendum NB. ergo est
η οῦ a PN) iribus Iacob: sed deo te in lucem gentium, ursiis ui mea ad fines ume
. a 6. Imo etiam cuius instar sani rus ille e siet. Prophetam excitabo instar tui. Qii lis quantusque Petit Moses, Dra ipsius nos doceat testimonium. Num. p. ia: vers. 7 8. Serens meus Moses, in tota domo mea fidelis est: in ad os loquor cum i , aspectu, non
260쪽
comparatione Mosscum Christo Tropheta. C A P. XIII. Lib. 2. 1
in stet tibis, caeli ciem Dei videt. Deut. 3 : io. ri. Non m exit adhuc Prophetata Israel, ut nos . Hebr. ii: 27. In pilam ut videns. S. 27. Fueriint magni ante & post Mosea Prophetae. Enoch prophetavit, ij moriem non vidit. Hebr. p. i i: rc s. Jud. g. I r s. os finavit Naarnanem a lepra: Elias saturavit Zareponam: excitavit mortuum, suod & secerunt O Eliis: denique in coelum evomis eae Ad mandatum Iosiue Sol stetit & Lin:α Fuere qui sanariint aquas; qui dederui r& inhibuerunt ventos de pluvias, qui imperarunt fluminibus. Moses non lω-
tur, mortuos excitasse, neque ipse mortis expers suit. Igitur in fuerunt Propheta Mose maiores.'Attamen in universum Moses major sint omnibus: nemo enim unquam sitit, in quo, cum quo, per quem , tot, tanta, toties Deus Ut & operatua
est; licet fuerint, qui in uno aut altero & in paucis quibusaeam praelati sint. Etiam
Matth. II: II. dicitur non Furrexisse in natis mulierum majorem Joanne: quod ratione particii larium quarundam praerogativarum intelligendum esti Manet, sistraxit in Israel Propheta, ut Mosis. s. as. In ipsi nativitate id mirandum, quod Tyranim filia servatrix illius exstitit: quotaque undae collibitae sunt, ne ab illis demerseretur. In educatione, quod quamvis inmim rus in omni sapientia Fraptiorum, & deliciis aulae innutritus, tamen non corruptus ibit, sedc rn adolevisset, renuit dici filius sitiae Pharaonis. Hebr. I I:2 . Ach. 7:22. Lia vocatio- ,quod non vocatus est ab hominibus,aut per hominem,sed ab ipse Domino,Angelosia ris. Exod. In missione, quod matura timidus, tantos cepit animos, ut Regis potentissi:nin iram, nec severa timeret mandata. In quod maxillia& plurima edidit. Pota tentis illius obstinatissimus Pharao coactiis misit Israelem. Pet mare rubrum sicco duxit Israelem pede. Amaras edulcavit vis. Durissimas cautes secit scatere aquis,&arentia iis temperavit pectora. Coeli dederunt panem&cibos. In conversatione cum Deo ; in monte Sina fuit cum Angelo: deinde in illo, cibi potusque abstemius integros quadraginta dies & noctes, vidit tactuarii formam de vasbrum. Lucis quasi divinae particeps Ω-etias, cutem accepit radiantem. Audivit nomen Jel vae proclamatum. Vidit omnem
Domini gloriam. Intercessio illius saesiissime grata fuit Domino. In domina, quod j delis exstitit in testimonium των λαληλα νων. Hebri cap. 3: vers s. Omnium Pr lihetarum fustus est Pater &Doctor: nihil nost illum dictum, quod non ab illo jam es et di bim: ita nihil extra illum dichim. Omnis veritias in illo tabet testimonium: libri illius piciti sunt sipietitiae coelestis, prudentiae politicae, exactissimorum stitutorum. Est in illis vitae ministerium& mortis. Totus in illis descriptas est Christus. Tota etiam Lex.
Totum denique Euangelium. In tentarionibus, nemo illo plura tulit, nemo sortius pertulit: nemo felicius e st: quas non excepit minas Pharaonis, quem tandem vidit perire in mari Z quas non populi murmurationes, cujus magnam partem ira divina consumsit rquae non subiit a gentibus pericula, quas felicibus saepe praeliis xicit, fugavit, profligavit 3 In
morte, quod mortuus est, nemine vidente; sepultus a Deo, nemine locum sepulturae Pentet de stis a Michaeis Archangelo contra Diabolum, qui e cadavere illius meditabatur facere idolum, Judae versis. Ita in nativitate, vita, morte vere magnus & mirabilis Mosis statis. 29. Q atus, quantus autem fuerit, filii tamen homo, ομοιρ- - iisdem quibusn obnoxius, Iac. n. vers 17. habuit naturae desectus, & organa imper cha: nec volubilis filii linguae, nec promtioris. Vixit ιn carne, cui dissicile erat inde iram saepe iuvinam in se concitavit, etiani usque ad periculum vitae. Exod. : vers l . 2 . Inobedientia sua effecit, ut non intrarit in terram Canaan, quam eminus tanim