장음표시 사용
271쪽
Eeclesia satura. Addere saturam sitienti. summa stipula tionis foederis hina .
16s farderis illius communicatione. C A p. XIV. Lib. 2.
f. tr. Loquitur etiam Scriptura de sui tuta re irrigatis. Ioem. 3 iri . Irri Joanim sacerdotumpinguedine, ta populus meus bono meo satiabuntur. vers 11. Imgabo animam fessim, omnem animam molam implebo. Es s D. r. Comedite bonum, o delicietur iupinguedine anima vestra. conset Psad. x M. s. 'p'a calix meus irriguus est , inoces potu. undat. Quandiniuidem autem Ecdesia Novi Testamenti accepit, quae priorEcclesiae spectivii; & vidit, ac audivit,& gustavit,quae prior audire,videre,gustare desideravit;adeoque cum prima prae desideriis sitiret, haec posterior ex abundantiis situra sit, noscens,si bene itactam in omni benedi Lone 1 irituali insupercoelestibus, Ephes it 3 .peque non destitutum irini tre, Psalm. 23: i. quid impedit, quo minus hanc sub vocabulo intelligamiis 3 ut ita Ecclesia duplex, prior &postictior sibi opponatur, & diversitas unius ab alia oriendatur. s. I s. Dam itaque foederis stipulatio monet, nequis saturam sitientia ar, haec illius inciis est, cletiam satiatam bonis Dei,' titia pace, gaudio in Spiritu Sancto,Rom. I :i7. irrigatam unctimque Spiritupromissonis Sancto, Ephes i: 3. refocillatam&liberatamabonere olim gravi &molesto, M. atth. ii: 28. 29. 3 o. oene ella discernendam ab Ecclesia tiente, quasis antea fuit, neque unquam cum illa jungendam, hoc est, in similitudinem illius redigendam, ut iterum linviis fiat illi, quae olim sitiit, exspectavit, servivit. Quod omnino heri non de t. Sic enim aboleretur Christus, mutaretiar juilitia illius, confunderetur regnum coelorum, sperneretur libertas spiritualis, imo res ascitareuir Moses, & jugum illius de novo imponeretur humeris: quod citet tentare Deum. Actor. Is: Io. g. i . Iudaeorum in corde suo sibi benedicentium insigne dehinc apparet scelus, quod omni nitu voluerunt saturam sitienti jungere. Apostolorum tempore Cirgebant qui clam,
docentes, circumcidi debere credentes, de servare legem Mosis. Actor. Is: r. s. Galat rum Ecclesiam turbabant multi, quaerentes , ut )ugo servitutis rursium innedleretur.
Gabi. 1: r. Hunc utque in diem Judaei non intelli sunt, quid sit fatura, quid sitirens E clesia; quemadmodum extra Christum intelligi id non potest; iperantque perversa sane& cornipta sis, restitutum iri aliquando templum, cultumque cerem ulcin,sub quo olim fideles manna cum siti vixerunt.
g. rs. Dum autem vetatur saturam jungere sitienti, insimul promittitur satietau spi . ritualia; liberatio a siti, exspectatione & iugo; Rupletio desiderii sanctorum, & abundantia
donorum coelestium, sine litibus promit Iasatietas non completur; imo & abrogatio umbrarum, figurariam, placitorum, quorum observansia sitim excitavit, non obinum p dicitur. f. is. Summa totius stipulationis isderis hujus haec est, ut in compendio totam proponamus i. ne Israel unquam cor avertat a Deo suo: sed fici iter teneat, non esse alium Deumpraeter illum, non alium Creatorem, non alium Red morem, non alium SantasNcatorem. 2. Ut omnis radix veneno seu limans, hoc est, Omne id quod simile illi est, ni m. filla domina&sinistra opinio de Deo, de gratia, & de Regno illius procul ab illis absit.
3. Ut sibi nunquam benealcant in credesito, sed benedictionem quaeranti Deo,&in Semine mulieris & Abralaae. Ne nutopacem sibi fore unquam, neq; te poralem neque aeternam,su ambulet in obstinata cordis sui firmitudine, renueiis obedire Deo vocanti, silmens Dei ii gligens spernens illum qui dicturus erat, V enitead me omnes onerati. Fgo reficiam vos. TOL IDONum meum. Matth. i I:28. D saturam jungat sitienti, de beneficia, quae Christus adducturus erat, fastidiat,& tempus libertatis mutet in tempus servitutim, gratiae iii irae; quietis in laborist, altivationis in jugi.
f. i7. Unde apparci, sirius hoc viam sternere Euangelio, & corda Istaclis p pa
272쪽
De Genti sumptione in Ddm. CAP. XIV. Lib. 2. 26I
r ad aenoscendum praestantiam illius ad recipiendum illud, ubira cur ide proximEducere ad Christrum, ex cujM
s. Quandoquidem autem&mitrita letis hujus participes fore si rademonst aviamin etia olidissim stipulatio sep xvia ad i ac obedien
tiam & subjectionem astipulationis Euangelii & gratiae Dei. Et ut illa quae de Sinadusta sunt, . etiam nobis dicta sunt: ita & quae in terra Moab dicta sinat, non minus Ecclesi. nosteri
tis tangi memporis; suntque illa foris, vita, inquam nuti Testamentum super m . iis, ibi omisionibus redactum est. Hςbr I - . . . i0 Foedus hochabet etiani comminatrono. Deut. 29: Dominus novois condonaretia ni m. illi, qui saturam sitienti jungit, jui pacem e duritie cordis sibi promittit, quis, in corde suo benedicit, qui cor suum a Deo averti I. uuomodo effigiet, qώι tantam ne-plexerit se Henαὶ Hebr. 2: s. quanto puram deteriore dignus censtebitur poena, qui Fiarum Dei conci leat, UsAnquinem Testamenti profanum aestimat, 21 Spiritum gra traprobro a eisi Hebr io 10. Voluntarie peccantibus nobM post acceptam cognitionem veritatis, non amplius pro peccatis superes villima. Hebri io: 26. Si non victima, monec condonatio.
vitam enim ἡ ωλθ άφεm:. conser Gal. 3: .. Vbi H Chrasto, sutcunque in ore in amisi, quicunque jugo servitutis rursum innodammi ; quicunque saturam addiari, adiitientem; gratia excit iis I HL ao. Fumabit ira Desin virum illum; incumbet illa omnis execratio delebit Domnus .
illis, Amen de ubter caeloisi arabit illum in inarum ab omnibus tribubus Urael;ιnsirmabit terram imuiplagis es infirmitatibus. D t. 29:2Ο. 2I. 22. Talia&majora etiam pam lunt Iudaei, Actiamnum patiuntur,Judaei inquam Mai singi, qui Dominum gloria cruci erunt a C r Σ:8. confer PElna. 69:22 28. Imo nec minora incumbunt cohorti Aiulchritu, ovio .rint mutare legem Ustatutum, Efformare erumnam ustra aratum. . 11. Hec judiciam terram lita transgressoris imimittendagraitra merito ad Geuum rae erant: nonne enim stupendum, illos, Quorum fuit adoptio, orta, Testamentum, legisiatis, promisi nes, Patres, e quibus Christus secAudum carnem, Rom. 9: s. repetu, in
rari, excaecari, incurvari, cadere, imminuι, erad. cari, concludi in inobeddenti.rm i quibus vobis Paulus utitur Rom. II: I. 2. 7. 8.io. II. 2. I7. 32. GenteSira Introducit Moses dicturas, Quare fecit Dominus sis terra huic ὶ quis asturira magna huyus Z Dalr. 29:2 . Et tale responsiim sibi ipsis daturas; quia dereliquerunt foedus Domini Dei Patrum seuorum. ibid. si as . conser Q. 26. 27.28. denique agnituras Gentes graliam sita datam, quae in eo consistit, quod cum olim sinerentur ambulare omnes in viispropriis, Aα I : Isto, Deo, te, Eph. 2:ia. reconciliata siunt Deoper crucem Filii unigeniti Eph. 2: i 6.ha cyreoncives anctorum, ta domestici Oes, Ibid. I 9. cohaeredes, concorpores, ta participes Domi ionis Dei in Christo Eph. 3:6.istuminara Vnitione impervestigabilium dimica umoriri, tam sterii absconditi a secutis in Deo, Eph. 3:8. 9. silentio involuti temporibus sicularibus, mam erati autem nunc, o in omnes gentes norificati. Rom. 16: 2s. 26. De quo latio, occultatoolim, nunc manifestato accipienda sunt illa veita, q Mo gentes introducit pronunciaturas Deiat. 29:19. absconditafuerunt Domino Deo no,iro, Ursi larastini nobis cs fuit nostra ' si m. . . C ra. Haberies nised hoc ἐ-γaλ M promisisiones, putam terrestres, passim propri Israelis, qui primas in hoc sordere tenci Pries, utpote cum quo id imitosolemniter pactima est; partim communes, Israeli&genubas.
273쪽
16, De circumciscordis aliisq; infoedere omis . CAp. XIV. Lib. 1
f. 13. Ad prior ei pertinent haeri Dei cap. 3o: vers i. t. 3. . s. Restimet Dominio jactum tui, miserebitur tui, col et te Epopul , quoi interfuisti dissersius: reducet te auterram patrum tuorum benefaciet tibi, c multiplicatu te a patribus tuis, qvies cundum literam implerasiant in restitutioneJudaeoruin a Babyloniis abductorum; illorum reductione in Canaan; reaedificatione Hieros blymae; beneficiorum multoriam collatione;& virium, ac potentiae & numeri augmento. Ut auitan ob peccata antecedentia maledicti nes &plagae in illos venerant , ita&haec beneficia non nisi antecedente seria poenitentia illis evenerunt. Id docet Moses Deuci cap. 3o: versa. Reverteris ad Domimum Deum tuum G. Et avertet Dominus DLIuras tuas. G. f. et . Ad posteriores pertinet insigne hoc verbum. Deut. 3 o. c. Et circumcidet Inova
Deus tuus cor tuum, E cor Semniis tm, ad amandum Dominum Deum tuum e toto corde tuo, ta tota anima tua, propter vitam tuam.
f. 2s. Haec circumcisio non sit manu: est οἰχειρο πίητο , Col. 2:rr. non est carnis sed vis D tan κα λική cordis, Rom. 2: 29. est in Spiritu; non litera, ibi d. est opus Dei, non li minis: imprimis Christi: in siti rircumcissis circumcisione, qua non fit mariu, COI 2: ii. est ad amandum Deum: nempe tali amore, qui per Spiritum promissionis Sachum in cooda effunditur. Rom. ue: s. in ad vitam; tum i morte la uum, tum e morae corporis, quod vivificatur per resurrectionem. Ita Paulus duo haec circumcisioni adjungit. In quo circumcisi sis, in quo G resuscitati estis per fidem potentiae Dei, qui excitavit Hum a mo
tuis. Es nos mortuos in lapsibus una vivificavit cum illa. COL 2: II. I R. I 3. f. 16. Plinc praeterea circumcisa ni adiuncta est condonario omnium lapsum, Udel
tis chirographi in dormas, olim sanctis jubcontrarii, docente Paulo Coh χ: Is .i .is. Adeo ut illi demum circumcisi in plenitudine veritatis haberi debeant, non tantum, qui sanctificantur & vivificantur a morte peccatorum; nec tantum, qui habent spem resurrectionis corporis, quod exuunt in morte, quo D innamque Patres & tacti Vetcris Testa menti etiam habuerunt; sed imprimis illi, qui praeter haec dona consiminatissimam illam acceperunt lapsuum condonationem, quae nullam amptim oblationem pro peccaro admi tit, Hebr. io: i 8. & qui liberati sunt a scriptione chirographi, a baiulatione legalis j , de aio omnibus, 'uibus in lete Mosis non poterantisinsicari A L t 3:38.39. f. 27. In hisce consimi circumcisio non-manualu, interna, spiritu , Christi missi&per passiones consiunmati donum & beneficium. . 28. Igitur ubi haae circumcisio promittitur, insimul promissa censim debet missio&mmisistitio Christi in carne: in illo enim, &ω τη in circumcisione illius cimcumcidimur, COI 2: i t. adia ut externa Christi circumciso sit sigillum internae nostrae circumcitionis, nec suis let circumcisio κοροποιητρο in sanctis consummata, nisi caro Chiisti allumpta fuisset circumris, hoc est, ni Christiis factiis fuisset sub legem, & omnem iiii plexistet justitiam. M. 29. Imo promittitur collatio omnium gratianam & beneficiorum, quae astatis Primcipe consummato ex viari&exspectari potuerunt: quae gratiae tales sinat, tam sublimes,
tam excellentes, ut de illis Paulus testimonium ferat. i Cor. cap. 2: vers. 9. Oculus non vidit, Auris non audivit, in cor hominis non Uendit, qua paravit Deus d Mentibus illum
f. 3o. De circumcisione, quae opus Dei&Christi cst, notabilis exstat locus. Phil. 3:3. Nos mi umus circumciso, qui Spiritu Deo servimus, tagistriamur in Chrso L sis, ta
274쪽
Defoederis hujus aeceptou contestat. Misi'. CAp .XIV. Lib. 2.
s. s i. Ex hac promissione circumcisionis, quae insita latitudine complectitur tium&ωnsuiminationem onviis omnino gratiae salutaris, apparet, in Moab pactum, Oxima & pretio ima promissa Evangelii & Testamena melioris aperuisse, &he tuita intinuasse., 32. Depraecepto&verbo hujus faederis, quod nullum aliud est quam νο-Bmα ψ
Eurio illlicas, Cunnpromisionibus, de quibus hacti nus egitims, ita magnifice latur Moles. Deut. 3o: ii -iq. Traeceptum hoc , quod ego praecipio tibi hoais, de non addenda latura Redelis. adsuentem, de vera ima pace de tranquillitate ac benedictione, de circumcisione cordis tui, n mirabile iit prae te erit, hoc est, illius myttena& excellentiae ad salutarem agnitionem ubi revelabuntur ita non longituruum illud erit, hoc est, praedicii bitur de manus stibi uir in medio tui per impletionem omnium illorum, lue decebat fieri, ut veritas hujuspraecepti & promissionii in illius adimpleretur. Abn in earu illud , ad dicendum. hoc eu, ut dicere opus habeas; Quis Ucendet in coelum, ita accipiet illud nobu, ta faciet mi aurire EDd, illud rhoc est, non opiis est, ut ad adduci nilum praeceps hujus bona, promissa, gratias, is qui in coelo est, ia dextram Pulis, Christus, bcccio dest dat, & e coelo deducatur, & secunda vice tanquam consimmatis omnibus inciHina misim ascendat. Unico enim illo descensii, quo semel e coelis descen lit, &in terra mani testatus est, omnia secit, qi ad id fieri debebant; ut&peram una ascensione ita caelauia approbatum est & public)ndes secta nil superessc agendum, & omnia facta, quae lapiciatia, veritas, iustitia, exigebant, ut bono cum jure p= aceptum hoc & promitia ititiis promulgarentur &annunciareiamr. Et non ulva mare illud, ad dicenuum ; Quis trai t nobis ustra mare, S illud accipiet nobis, ta faciat illud audire, ut faciamur il uti Non opus erit, ut adhuc secunda vice mari se quis committat, & periculorum ac lacturarum pium se exponat, praecepti hujus promulgandi gratia; hoc est , ut Chiistus rihus Dei secun vice pastionem & mortem gestit, quae mors& cum aquis, &cum& cum n ari eleganter comparatur, in ut meritoria exstet causa promulgationis de donationis Pia certi hujus, & gratiarum in illo promi istarum : fecit enim Chrillus id semet Hubr. :27. ἐαυταν se ipsum offerens. Sedpropinquum tibi hoc verbum valde emin ore tuo, in corde tuo, ad faciendum iliud. q. s. Commat hanc expositionem Paulus. Rom. cap. io: verss-0. Iustitia autem ἡ si desse dicim, Ne dicas in corde tuo. cuis ascendet in caelum hoc est Christum καταγγῶν deuincere. Aut, quis dsendet in absum hoc es Christum e mortuis οἰναγγειν reducere. Seu pita dicitὶ Prope tibi est verbum in ore tuo, G ιn corde tuo. Hoc est verbum fidei, quod praeic m. Quod si confessus fueris ore tuo Dominum Iesium, ta re Haemis in corde tuo, quod Deus Hum excitatis e mortuis, salvaberis. Unde apparet,
aceptum h de quo Moses loquivir, es verbum fit; in illo doceri justitiam . me, mortem Christi, resurrectionem Christi; denique in illo mandari confessionem Se sim,
tum monis, tum murrections Domini. S. 3 . Denique protestatur vicies, Ecce ego dedi coram te vitam cs bonum. Et mor- usi. s. lam S malum; benedidi, mem V maleHEtionem : eliges vitam, ut sis tu U Semen bonum, tuam, ad amiandum Dominum Deum tuum, ci ad adhaerendum ilii: nam ilis est vita tua. inuti cap. 3o: vers. I s. r 9. 2o. Igitur in hoc scedere declarata est unica de vetissima eoram ratio periendi vita, bono, senedicitione , quaeratio diacit damorem Dei, ad obedientiammisi, id ad Uituim . e. Hac ratione omissa impossibile est vita & bono potiri; e contra
ulta manci mori, marum, maledictio.
275쪽
164 me cantico . benedictione, morte, G sepultura Mos.
f. 31. Scripsit Mota Foedus hoc jussitque Sacerdotes& omnes seniorer l, ut singulis somniis, in Festo tabernaculo: una, publice pi egeretur c ram toto I mele, in
3 6. Ad finem nunc appropinquat ministerium Mosis. Mors vitae finem & ministerii
factura erat. Ecce tu obdormi es cum Patrabiu tuis. Deut. 3i: Ii,. Conclusit autem nu-nisterium situm Cantico, quod Deus'ibi , filios Israel doceri, in ore idorum poni jussit; ut esset Canticum hoc Deo in testem in filiis O ael, & regi deat in faciem Israelis, & nulla oblivione sepeliatur. Deut. 3I: I9.2I. f. 37. Canticum hoc pl.me di inum est; salsis illius pro Andissimus; materia amplissima ; platalis mamista; estque id omnium aliorum verborum Limina; omnium Propheti ram compendium & regula; omnis denique veritatis ad stautem credendae bre larium de
f. 38. Si Moses ullibi de Christosiri idoli. 1 . s. id in hoc Cantico fecisse existimandus est; in quo Christi & δόξα scrutam est,& in quod V quale temptu illa en-
tura ellent. I Petr. i: ii. Agit in hoc Cantico divinus vir de allumptione Judaeorum in populum; de multiplicibus illorum pectatis, imprimis illo, quod commiserunt crucifigentes Dominum oria; de illorum reiectione & reprobauone; de gentium conversione; de defoctione multorum e gentibus; de illorum poenis & phagis; de liberarione Ecclesiae plenaria; deque conversione plenitudinis tum Gentium , tum Judaeorum. De quo Cantico, ut & de benedicitione, qria Moses bis Uraelante mortem benedixit, D t. cap. 3 s. quae ct ipse prophetica est, & de ingenti sus rebus, qinarum finis non erit nisi cum fine mundi, si quis c Enoscere plura cup:t, legat Co biderationes in ultima Mosis incomparabilis viri, Domini J sannis Cocceji, beatissimae ii , Nuria f. 39. De morte Mosis ita est DeuL 3 : s. Et mortuu est Mosis, servus Domini, in terra Moab. Quamvis sint qui per mortem intelligant transinutationem, qualis erit viventium in die novissimo, i Cor. is: si . quae immutatio mortis instar cfit momontaneae, nos umen Mosen vere m tuum cite Lituimus. Nam Devi. 31: se. ita dicit ad illum Dominus rere in mente, quemadmodum mortuus est Abaron frater tuus. Mocivus igitur est Moses ut Aharon, qui vere mortuus est,&ex fir seu animam emalle dicitur. Num. 2or 28. Desim
de dicitur Moisipultus.Atlii mortui sepeliunturDeliique ipse modus loquendi id indicat:
Et mortuus est Mosis Paucas immutationem a morte distinguit: Non dormiemus omnesnmmtab murautem omnes. I Cor. II:1 I. Ergo qui mutabuntur, non obdormierunt, non ino tui Cint. Si igittit Moles mortuus est,ut dicitiar mortuus ei te, uti ciue non immutatus est. f. U. Causa mortis in Mose eadem est, quae in omnibus. Hesr. 9:27. Incumbit homi retibus semel mori. Causa autem mortis maturioris . hoc est, antequam Moses in terram limrraret promittam, estpraevaricatio, 3 αm sc Mosis. Num. 2αI2. Dcut. 32rs r.
g. i. Mors Molis fuit Mors justorum, hoc est, decessit placide & beate: anima illius reversa est ad Deum facitorem suum. Eccl. ia: 7. Ida congregatus cstoloses ad populos μου
Deut. 3r: so. hoc est, acce ad SpirituiIustorum Uummiuorum. Hebr. I 2: 1 3. f. i. Mulims est Moses, non ab hominibus, sed a Deo Deut. 3 :6. Et sepelisit issum Dominus, ta nemoscivit monimentum illius, inrue in diem hunc. Irichael Archa erui
disceptavit cum Diabolo est de corpore Mosis Judae p. 9. Videtur abuti voluisse Diabolus corpore & ossibus Mos tentando per illa Isiraelem ad idololatriam; ut Iper aeneum eos tentavit serpent . Id Archangelus Mich res, Angelus faciei,Dominus toties Mosi visus noluit concedete : inde disceptatio illum inter de Diabolum; Diabolo indubie varii, id staudia
276쪽
si itione Mosis in monte Thasor. CAP. XV. Lib. 2. 26s
siiudibus, set in & aperta vi tentante; Michaele autem conatus illius impediente verbo hoc potenti, increpet te Domitim. Illuc fixit, quod corpus Mosis inultum est in loco timcognito, non Israeli tantum, sed&sorsan ipsi Diabolo. Non enim novit Diabolus onusia,
In monte, ubi Christus transfiguratus suit, collocuti sint cum illo viri, AG- Motatasti M. Luc. V:3o. Ergo tunc Moses informa viri, hoc est, in ore apparuiti Ni mψπις velimus dicere, Mosen illo tempore per potentiam Dei ors 'num assumsisse corporis, quod uricias finito alloquio iterum depositit, 'uenaadmodum ipse Dominus in apparitionibus sirpe fecit, si proclive erit putare, corpus Mous aliquamdiu post mortem resuscitatum a Deo fuiste, &in
Hunc finem vitae Moses habuit, sidelu Dei sierem in tota domo illisu: quis en-
tib ipsis vir Θ - αι st: eo a trandus dc disium, δε-ιοπταγων ηΘως θεο- ζης Potitia cultor, vere pius, habitus est. vide Flo. h. libr. contra App. i. ubi pilos Mosis laudatores citat,&Strabone lib. i ,. Geographiae. Etiam de illo Iuvenulis Satyr. XIRTradidis arcano quodcunque volumine assis. f. s. Mori, finis vitae, finem Mosi fecit omnium curarum, selli trudinum, &lis Moses rum; quosingenti numero & mole in hac vita tulit; ex quibus experientia didicit, pr stam, imum vitae esse . A laboremta molestiam. Psalm. 9o: io. igitur 11 se, in Domino mortuus: requiem ab omnit aes na rus es laboribu3. Apoc. i i Mors sanctaeuum liberatis, & lucrum est. Rom. 7:1 . Phil. i: χr. Multi inter sentiles morat membraulctione habuerunt. Notabilis est sententia mpude Arrianum lib. I i: Op. s. ς θ εον ἐπὶ παχυιον τὸ , λως ἰδεον ἔπι e ἐπ αιθρ ων si 'si μηδέ
De iis qMe duce Iehosua. & sub Judicibus in Ecclesia δc politia
i. T N locum Mosis Ciccessit cui ipse Moses, dum adhuc viveret Iehosis, A impollut manus, illumque Deo & canui Israel conlecravit. Num.17: Is-23. Fuit in multis Mosi par. Ut cum Mose Dominus fuit, ita de cum illo,Ps. Hs. magnum it, erit Dominus in oculis totius O ael, Ioc N. 7. ri . ut Moscii populus audivit'timuit, ita ostiana omnibus diebus vita illius. DC i: i . vii . Plura gessit bella, plura fecit praelia, praeclara & secunda; plures cepit urbῆ plures sit git gentes, quam Moses, ipstin denique Canaan, in quam Moles non intravit, sorte distribuit. Major tamen fuit Moses Propheta, major Legis re, hocque selo titulo anteis endus omnibus, quod dictius est, fidelis imus in tota domo Dei, in testimonium iliorum, qua dicenda erant. Hebr. : F. . s. r. Idem Angelus Domini, qui Mosi apparuerat in rubo , qui illum iussimat educere Antes . Populum ex AE pto, Exod. 3: a. io. qui locutus erat de monte Sina, Actor. 7: 3 8. & de quo Deus ipse test sciat; Exod. 23:1o. Ecce ego mitto Angelum coram te, idem inlaam liositae. Angeiassen siuae apparuit,&illi ductu, imperio, auspiciisque egitJehosuali, quaecunque egit.
277쪽
Is su triinceps eicitus Dei. Illius aia
g. 3. CunaJos Oellet ' γῆ mkricta, hoe est, in o sive territorio urbis Iericho; sive etiam qua Iericho; nam nonnunquam vicinitatem notati P . i C: Io. Percusit B insebon, hoc est, apud Gibeon vidit stantem, cujus gladii serat Diti mmanu uus. Roganti Jehostiae, an nobisium tu, aut cum hostibus nosti is, respondit, non, nam ego inceps exercitui Dei: nunc teni. Adoravit Ichobia, dixitque, quid Dominor meus loquitur ad servumsuum 'Dcs: i3-is. f. . Igitur is, quem vidissostasii, su:t- ,hoc est, uasori viri visus est. Ita&Abraham vidit tres viros, quos tres alloquitur ut unum, Gen. I 8: a. 3. Non igitur hic cum fiamno &igne apparuit, ut olim in rubo Exod. n. a. sed in forma & q,ecie hinnana. Fadiusficto notavit, illum adeste ad pugnandum pro lsraele,& ad si vendum vindictam a gentibus,quae oblitae erant Dei creatoris & benesinoris.
f. s. Nec tantum et D , sed mi pie verritus Dontant. Donain ea mi una habet,nec ηῖS tantum, scd& exercitus: unde dicitur Deus exercituum,2S .s: io. I Reg. 19: ip. i . Pul. 89:9. Hos ia: c. Amos. :i3. conser Pin ios: ri. Benedicue Domino omnes exercitus Wur. Exercitus lii sunt vel caelestes, Angeli, vel terre es sive in te ra, exercitus V. M, Exod. ia: r. Ierem. 3:i'. Horum exercituum 8ranceγι-' est vir, visiis Iosiaan dominatur enim visibilibus&invisibilibus, vivis S mortuis, COL I:i6. Rom. I r'. confer Dan. I 2: I. Princept siem Inus. Dan. ac:2i. Michaelprinceps vester Dan. 3:21. Princeps Principum. Col. ι: L . - ἐον
f. 6. Hic vir, τὸ Dominator exercitura Dei dicit ΠN Nunc veni. Moli dixerat e rubo: Vias aerumnampopuli, ta desiendi, Exod. 3:7. 8. ad quid ad liberandum populum e manu εAEgyptiorum. ibid. id jam nunc factiun erat: ad introducendum illum in terram bonam, in locum Cananaeorum. ibid. id adhuc agendum supererat: igitur ad id efficiendum se nunc tu ille &adesse niuaciat. Nanc veni, ut gentes e sedibus sitis. eiiciam, & populo meo terram promissionis distribuam, &promissa mea impleam. coimser verba Angeli. Jud. 2: l. 2. f. . Abiaiam cum videret tres illos viros, demisit se in terram. Gen. iῖ:r. Moses Angelum videns in rubo, occultat faciem timet. Exod. 3: G. Non minorem exhibet reverentiam Iehosust: Pro e it se in faciem et auisar: ossicia sita liberaliter offert: quid loqui . tur dominusadsimumsuum' non ita suill promtitudo Mosis, in initio vocationis. Exod 3: Ii. Quis ego,ut eam i conser Exod. :i3. Jeliosi jussa rogat Domini illast sponte sus cepturum , taeste promittit. Dicit Dominus meus. conser PlaL Iro:
f. s. Prim a quod Princeps ex citus Dei loquitur ad Jel suam, est, Exue caeceos: nam locus, in quo stas, sanctuin est, hoc est, lanctus. conses Exod. 3: s. Princeps eriercitus Dei locum illum praesentia sita sanctificab at. Exuere calceos signum est reverentiae, & abiectonis sordium. Dominum exercituum nemo videbit sine matrone, Hebr. ι' ia: veri i4. deponeta laesum sordes peccau& concut dictauiae, ut pateat accelliis ad I Orientia S piaculum est, calceato pede templorum pavimen calcasI . f. s. Idem hic P inceps exercitus Dei est Dominus, quemadmodum & magulus. in rubo visus, Exod. 3:2. 6. 7. ita enim est Joc ,:2. Et ditait Domanus au LUuam citra tur continuatio sermonis, quem Princeps exercitus habuit. Igitur & omnia ilia cxiiii verba, quae Dominus Jos dirit, ego ero tecum, non mittam is, nec derelinqua
278쪽
Do I uegestis in tra Pu Iordanis. C A P. X V. Lib. 1. 267
υ, Hebr. i 3: s. forti esto, ne time, nam ego tecum ichoza Deus tuus, Joc I: s. 9. linit verba illius, qui te dicit Principem exercitus Dei. s. io. Omnia quasscholiuis egit, pertinent aut ad occi attollem terrae Canaaia, illius- Rει gestaque distributionem ε, aut ad firmam coiistitiuioi cm cultus, quem P cci crat Moses ob- dii: i, Drvandum in terra Caivan, & ad stibilitionciri ac continnationem lixderis di ini, cum im se, res Dele in deserto pacti. Iuntur.
ii. Non poterat adiri haereditas terrae promisse, nisi fluvius Jordan transiretur. Jos i: et lacri,
Verc ii. Intra triduum transii Dis Jord. in hunc, ad veniendum ci hareitandum terram, Iordani. Dim Dominus dAbιt vobis. S. ra. Hunc fluvium, insigni miraculo, ut olim mare Roμη , Exod. I 2: 22.29. 0 set Hebr. ii: 29.ὶ sicco trajecerunI pede; idque illo tempore, quo totus plenus erat. Ios . rvos is. Et Aram plenus erat seuper omnes ripassisas, omnibus diebus me s. Messis tempore alveosIordanem excedere, & redundare ut Nilum, & multum tertae irrigare proditum cst. Factum id dis decimo, mensis primi. Jos. :i'. conser i Paralip. i 2: is. Issi transis runt hi danem me eprimo , , iue replebat omnes ripas has. f. is. Arcas cederis, pol tam a Sacerdotibus, los 3. 6. cujus alias portandae vices acceperant Filii Lehat. Num. :is. antecessit. Ecce arca foederis, Dominus totius terra, trust tante vos. Ios cap. 3: vers. I i. Arca seederis symbolum erat praesentiae Domini t fusteriae. Illa transeuhte ipse Dominus videbatur transire. conser Num. cap. Io: s 23 . 3
area tamdiu substitit in medio fluvii, usque dum omnis multitudo transiit leti Ios 3:i . f. t . In loco, ubi in fluvio sacerdotes portantes Arcam substiterant, etexit Iosiua duode cim lapides; & alios duodecim, e Iordane sumtos, erexit in Virgat, in memoriale, ut 0rael,
F. is. De tota hac actione ita Iehosuas. Cras faciet Dominus in messio vestri mirabilia. . Ios 3:1. conset vers io. In hoc cognsetis, quod Deui vivus in medio Te ras. conserdos. 2 I. 16. Docuit hoc nunculum, Angelumfoederis, culus Arca seederis symbolum,esse D ininum maturiarum omnium; quippς est Princeps exercitus Domini: illis servire debere
Ecclesiae sanctorum, & in illorum usum cedere: sanctos de in aquis& in flammis sub praesidioillius tutos elle. Ecq :2. g. 17. Post trajectum Iordanem cingitur obsidione 'Urbs Iericho, in quam Iehostias e obsidio tim, qui locus erat non procul a Ioresne in campestii bus Moab, miserat duos virotem I riuores, Ios. 2: i. illos Pincha .m fitille & Cesebum fabulantur Iudaei. q. t 8. In illa habitavit urbe Roab, quae fuit Π i mulier meretris, ita Heb. ii: 3 i. Rahab m je. Id lubentius accipimus, quam uir derivemus , unde I i 2 cibus, alimonia ; dedicamus, Rahab fuisse non meretricem, sed cauponariam, quae cauponam exercuit; quod ipsum olim, imprimis apud Graecos inhonestum& infame ibit, adeo ut turpe putarint in
retrix annon ex operibusJustificiua est, quum si cepisset legato oesia via emisiinet.. 3. Σα Raab jussa educere exploratores, qui ad illum venerant, res uidet; ita est, venerunt ad me viri tales. Ita verum loquitur. Iossa: . Addit, sed non novi, unde illi, merarint, non novi, quo. ibid. vas . F. id verum non erat.όlgitur veritatem quan- Ll 1 - dam
279쪽
dana fatetur, qtiandam celat. Noverat illa sane viros illos: nam & abscondit illos iu tecto; & multa cum illis de Deo, de terra illis data, de miraculis inter illos factis Llocuta est. Ios p.r: verss. s. io. Unde autem illos noviti vel illi ipsi se manifestituit vel ex ore& lineamentis &sermone a muliere sagace agniti sint; vel Deus oculos illius
aperuit, ut illos agnosceret, quemadmo lum oculos aperuit Bileami, ut tandem videret Angelum. Num. 22: s i. Si autem haec veritatis occultatic: s i. dii autem naec veritam occultatio laudari non debet, tamen v
nia Rahab mulieri denegari non debet; illa enim veritatem occultavit, non ut alicui noceret, aut gloriae divinae detraheret, sta ut innocentes hos servaret,&patriam a fusiones minis innoxii liberam cons aret; gnara sitis superque, etiamsi viros hos caperem, de Emedio tollerent, propositum Dei de tradendaJenino non fore irritum , hocque saetium
numerum peccatorum non parum adaucturum.
=.ri. Plenum tabuit mulier haec pectis fiducia & robore. Ingens periculum, quod illi imminebat, si res detegeretur, spernit. Solent enim homines gravillime animadvertere in illos, qui exploratoribus ab hosteemissis auxilia praebent: pro hoste enim patriae hilotur, qui cum hoste colludit. f. 22. Fidei id filii, qua credidit,Deum esse, V retributorem mercedis feri, Hebr. ii: verso. haec illius fides junctam habuit notitiam : unde illa novi, Jos. 2:9. quid iterram datam populo Dei: Dominum7ue Deum esse Deum inca' superne, Gin terra
inferne. Ibid. vers. 9. II. g. 23. Fides mulieris non caruit sivi sine. I Pet. I: 9. Fide Raab ἡ ναπωλε re non una periit. Ergo finis fidei Raab suit salus, tum externa corporis, ne una cum civitate inter meretur ; tum interna animae, ne una cum immorigeras in aeternum condemnarctur. g. 1 . Fides Raab non caniit opibur. Lasigne enim opus charitatis fuit, quod t. anto cum
discrimine suscepit exploratores, si ascentos occultavit, occultatos secure dimisit. Ita vere ex operibuliustificata est, hoc est, opera illius bona fuerunt testimonium & sigillum, quod illa ex fidejustitiam adepta ellet; nequaquam autem causa justulae: non enim antecellaunt j stificandam, sed secura sunt justificatam. f. 21. In hac muliere apparet insignis Dei misericordia, apud quem non estprasinarum resperitus. Rom. cap. 2: versit r. E magna & frequentissima civitate mulierem, & qui dem meretricem allisinit in gratiam; reliquos omnes, divites, sapientes, potentes praeteriti confer Matth. 2r: 3 I. 32.Publicania meretricespraecedunt vobis in regnum Dei. g. 16. In Raab exemplum injustificationis e fide, sise operibus lego. Rom.3: 2 8.que enim acceperat legeria, nec circumcisionem, nec obtulerat tanticia iecundunt legem;& tamen justificata dicitur. . f. 1 . Raab la habitavit in urbe impia, incta multitudine tot piorum; integra tamen fide & piet ite Quis dubitabit, quin in m a civitate, quae mater omnium a mutationum
diciturin si triti Sodom a lone & Iericho, sint &habitent, qui fide sunt donati salvi
fica, & spem ac fiduciam habent in Deo Servatore 36. 28. Explaratores in domum intrant meretricis,ducti a Deo.ltaDciis novit μυ. aTim. a: ip. Ne spernamuspeccatores & peccatrices, dummodo caewt, Matth.2I: a. cs -- cedant ab injustitia. 2 Tinx χ:19. g. 29. Utile est habitare cum poenitentibus: nam non tantum fidelis Raabservavitised de cum illa ac propter illamparentes illius, cognati&consanguinei servantur.Jos 2: IS. 6: Σ3.
s. so. FUstiis eductae Iericho, de habitos in medio IIrael, Ioc6: a J. stitit typus genuum alliciem tuum, ut habitem in temo mi Sem, ς. I. Urbs
280쪽
U ejus ex gnati me. CA'. XV. Iab. 2. 269
31. Urbs Iericho mirabili modo tandem expuretur. His moenia ilitas ceciderunt, E N: R ac per septem dies corona cincta de circumita uissent. Hebri ii: 3 o. Sex diebus staniel de die ; sitimo autem isties circumibanar. Arca foederis praeibat: Sacerdotes septem, ponantes Aprem tubas, ibant ante illam. Septima vice septimi diei clanxerunt in tubis ipsi lusciniavit: murus desuper se cecidit, Sciatam populo fecit viam intrandi in urbem&capiendi illam. Tota urbs handitus exstirpata,& anathemate percussa ac abolita est. Ios
f. 32. Insigne certe miraculum. Muri calce dc ferro coagmentatici firmati; ut arietum ictu excipere possent, ad clangorem tubarum & clamores populi Ibio aequantur. Potentia &fides clamantium innixa illi, moenia diruit. Ne confidamus muris nostiis. Clangor iubae, ita volente Deo, evertere illa potest. Illa demum civitas roboras nobis, circum quam Domini statem posui muros ta antemurale. Es. 26: i. f. 3 3. Noluimus nutic anxii este dentem diebus, 'tem tubis, septem Lacerdotibus. Numerum siptenarium rerum omnium nodum, imo dc cunctarum rerum originem multi inter gentiles vocarunt: deillius mysteriis lege, si placet August. de Civit. Dei. l. ii. cap. 3 I. f. s . Utatu septimo die, post tubae langorem, capta eslIericho, quae obstaculum erat,nelibero ede haereditatem Israel suam adiret; ita in Novo Testamento, subsistimamba, quam delibit Apocalypsis, casias erit spiritualis Iericho, quae & Ecclesita obstat, quominus potiatur haereditate mundi. g. 3s. Septem dies impenduntur, adeoque mana integra, cultu ultimus olim dies a id es eras, subactioni Urbis Iericho. Iginiae illa de Sabbato dispensavit Deus; & in quoesias voluit quietem cite ab omni opere ,in illo noluit quietem esse a circuitione & eve sis ericho. Certe minus Sabb, ui Dominin est. Matth. ra: 8. Potuit optimo jure de illo dispensere, quemadmodum optimo jure ceremonialia illius ultimo ten ore potuit ab
s. Post excisim Ierichunt civitas capitur per insidias,&internecione deletur Cirito una cum incolis; Rex illius de ligno suspendiciar. Jos 8: i - 3 o. Non illicitum est insidiis adori ostem. Ita secerunt Israelitae pugnantes cum Benjamin.Jud. 2o: 29. Item Ab ham, qui divise agmine noctu invasit hostes. Gen. I :is. Do Crumo virtus, quis is hoste re irat 3 g. 37. seedus cum Israele pacti sunt, agentes astute;& quamvis decepisssent hi suam& Principes coetus, tamen quia pactio jurejurando firmata erat, lata illud inte- servari voluitJositati. Jos 9: 3 - χτ. g. 38. Quinque Reges, qui copias coadunaverant, ut percuterent urbem Gibeon, obstrates fictam cum Israel e racem, memorabili praelio vicit & profligavit: quo durante I xlio Solis Gib hs Muit, si Lunam valle Masin, nec festinavit ad occalism Sol: quale certe miracillum trirc a te illum fuerat diem, nec post ilium exiturum erat. Jos op. Io: vers
39. Catalogum denique devictarum a Josia gentium retiliarum, & Optarum uti
Num si placet percurrere lege Ioc Io: 29- . II: I-24. crudelita-
f. o. Neque tamen inquintia Israel accusta debet, quod gentes e sedibus ejecit, ill tnimque urbes&terras ciapavit , nec crudelitatu, quod ferro, rapinas, caedibus in ol iam C nes promisciae usus est, de nec mulieribus nec insantibus pepercit. Non injustitiae in. ' 'quam : Deus enim, totius terrae Dominus, oelus est terra & plenitudo illius, terram
iam patribus illorum iuramento promisit , de filios. illorum , Isiactitas illuc ut i'