장음표시 사용
471쪽
. 8' Μ. ANTONIr Μ U RETI feruntur, locis disputari potest . Quibus enim Iotis hcie sub uno , illud sub alio genere contineri ostenditur et irsdem etiam patefit ea genere a se invicem disis dere. Si quidem ita demum genere eadem esse dicentur: si unum aliquod genus ostensum. fuerit , cum ambitu eorum utrumque comprehendatur : quod & ipse primo horum librorum tradidit . Quod ii specialia problemata , ut ea etiam , quibus differentia exquiritiir , sub generalibus continentur , facile ex his , qua ad generis tractationem traditi sunt, loci S, totaedrum quae specie eadem sunt, ratio intelligetur . Apte igitur & convenienter , de iis, quae numero eadem sunt, hoc loco disputationem instituit: Ac primis quidem locus qui ab eo proponitur , hic est : excessibus , ex coniugatis , ex eontrariis . idem numero veI astru j posse, vel destris i. Etenim quod ad hanc de eodem & diverso quaestionem attinet, quae duorum instrem colla torula ratio est , eadem in omnibus ipsoru & elet si bus,& coniugatis valet. Sed Jc qua eadem sint, eadem etiam esse oportet ea , quae sunt illis contraria . 'Sin diversa ipsa sint . diversa quoque contraria erunt: idque in quolibet genere contrariorum.
' Coiuraria cum Cicerone appello , quae Barbari opposta .
Item ex iis , quae inciendi, o ex III quae interimendi vim habent, ario ur ex ipsis tum procreationibut , tum interitibus : omnIEoque , ex IIy qa re ad 8orum alterutrum similem rationem habent. Nam quaecioque 'proprIe eadem sunt r. eorum Θ prostrationes Θ interitus iidem r ω ea - em qποqur; tum quae esciendi, tum quae interimendium bub ent.
Item,inquit, ex iis quae emetendi, & ex iis quae in te fimendi vim habent. Nam quaecunque proprie eadem sulit , e Irum & procreationes & interitus iidem . Ut si h offa , & mortalis idem utriusque et Iam eadem pro in 'creatio,
472쪽
IN VI. E T Η I C R U M. vereatio , idemque interitus. Procreatio quidem ex se. mine, sanguineque menstruo, interitus autem separatio animae a corpore. Item si sanitas cum morbo idem .est , eadem quoque erit eorum procreatio . At id quidem secus se hebet . Sanitatis enim efficientia sunt sa- .lubres epuIae , Victusque moderatus et morbi vero aciquae hic adversantur. Similiterque si eadem ipsa sint . interius quoque eis ab iisdem rebus afferetur. Non au tem idem est interitus, & id quod interimendi vim habet . Interitus enim sanitatis est , morbus. Quae autem ipsius velut interimendae vim habeM , sunt, ut cibus,
i ut prava victus ratio . I ridendum etiam , si umm eorum , quae eadem esse d/cuntur , summum aliqua in re gradum obtineat, num oealterum quoque summum eadem in re gradum obtinere dica tur , quomodo Xenocrates vitam beatam oe eam quae ex visis tute degitur , eandem esse demonstrar: quod videlicet εν ea maxIme expetenda vita fit, quae cum virtute coniuncta , drea quae beata es . Unum enim est agrimum ac maximum re, in
rum Omnium expetendarum. Eadem ceter*um quoque con-
milium ratio est. Verum enimuero oportet utrunque eorumi quae maxima , quaeque summe expetenda dicuntur , navim. numero aliquid esse. AlioquI, hac ratione argumenti, ea dem esse ipsa inter se non consequetur . Neque enim nesessa
mio e citae , si ex Peloponensii es Lacedaemonsi Graecorum fortissimi sunt, ut iidem sint inter se Peloponsi Θ Laceda.
monii . Nam neque Peloponsi , neque Lacedaemonil ne , certus aliquis bomo , Θ unus numero indicatur . at
illud certe necessarium est , in altero alterum coxtineri: AM. O Lacedaemonii in Pelopossis continentur . Nisi enim asseris continerentur , utrosque se invicem fortioreι esse Uaem reret: Etenim si neutri continentur in atteris , Pelopono fios , eum ceteris omuibus fortiores sint, Lacedaemopus is . que fortiores esse oportet. Sed Θ Laeeda morior Hismus st
473쪽
res . Itaque utrique alterius fortiores erunt. PerisD- -gitu est, unum numero esse vortrae id quod optimum ae maximum dicitur , siquis ex eo, ut Idem quoque fit, sice
re meditetu'. suocirca non recte concludIt Xenocrates: ne que en una numero est beata vita . oe eis quae ex hirtute
aegitur . Ideoque non 3 utraque summe expetenda est , ex aeo eadem quoque esse consequitur , sed tantum alteram sub
Praetera quae eadem in re deteris omnibus antecellere dicuntur , ut quod primum est . quodque maximum , & cetera eiusmodi si eadem sunt, omnino uinnum numero sint oportet. Nisi enim unum numerosnt eadem'no dunt sinecessariumque est eorum a linurum sub altero, eontineri . Alioqui utrumque ali ero
eadem in re superius erit. Oportet igitur in iis de qui .
bus , utrum eadem inter se sint, quaeritur , inspicere , si eorum unum aliqua in re cetera omnia superet, num alterum quoque eadem in re caetera omnia su pera re dicatur . Verbi gratia , si unum omnium maximum est, sine alterum quoque omnium itidem madiimum. Et si unum maximum , maximeque expetendum rerum omnium est , sitne alterum quoque rerum omnium maximum, maximeque expetendum . Neque enim si hoc quidem maxime expetendum fiterit i in eoque e tera omnia superet: illud autem maximum , atque in eo superet cetera Omnia , idcirco eadem erunt: sed ita demum , si utraqoe eadem in re ceteris omnibus superiora sint. Etenim necesse est , quae eadem in re ceteris omnibus antecellant, ea inter se eadem numero es-s. . Unum enim est , quod una eademque ceteris omonibus praestat. Atque hoc circa ita verum est , si eo-mitu utroque aliquid unum & idem numero , nob autem si compositum ex pluribus quippiam , confusumque indicetur , ita videlicet ut unum eorum, qu esub comparationem cadunt, alterius ambitu compre-
474쪽
I N VII. I; op Ico UΜ. ,. 4 ihendatur. Itaque ostendens cuius modi esse debeam
ea , quae in comparationem deducuntur , ait utroque eorum de quibus , an eadem sint , quaeritur , unum aliquid numero, non autem compositum ex pluribu
significari oportere , si quis ex hoc , quem modo dixi
mus , loco argumentationem consormare meditetur .
Nam si eorum , quorum utrunque aut magnitudine aut alia re aliqua ceteris antecellere omnibus. dicitur , utrumque etiam unum aliquid numero sit, satis , iam agno argumento est ipsa inter se quoque eadem esse. Sin eorum utrunque non sit unum aliquid numero . tum prosecto ex eo non consequetur eandem esse utrius que naturam, quippe fieri potest , ut in eorum uno contineatur alterum. Non enim eosdem esse Lacedaemonios & Peloponesios ex eo necessiario effcitur, quo eorum utrique inter Graecos primas sortitudinis partes
tenere dicuntur: neque enim unus aliquis. numero
Lacedaemonii & Paloponesiis nomine indicatur : imo vero Peloponesiorum appellatione etiam Lacedaemonii continentur. Ea igitur de caussa addidit oportere, ne ea utraque quibus rei alicuius exsuperantia tribuitur unum quiuiam significent: nam ita demum erunt eadem numero, si tum re aIiqua ceteris omnibus praesare dicantur. Exempli caussa , quamvis Peloponesios & Lacedaemonius non eosdem esse , nisi quatenus alii in aliis continentur, & tamen utrosque Graecorurri fortissimos esse dicamus, nulla tamen ex eo consequi-rur absurditas : qui enim Peloponesos fortissimos essσdicit , Lacedaemonios quoque complectitur , neque ita in eis in hoc genere palmam tribuit, ut eos etiant Laceὸaemoniis anteponat: quippe qui ipsi quoque sunte Peloponesiis . Quod nisi alteri in alteris continean tur , in eam incidemus absurditatem , ut alteros a lateris & praestantiores dc deteriores esse dicamus .
Videndum quoque, si eorum unum cum aliquo idem sit .
475쪽
num S iserum . SI enIm ambo cum eodem eadem non sunt, constat ne quidem eadem esse . Ut si quis dicat virum , mortalemque idem esse , &unum numero . Nam si seorsum uterque idem est eum homine , inter se quoque eadem erunt: sin minus , ne invicem quidem . Praeterea ex IIx quae In ipsorum namra haerere, ει ex Is in quibus haec ipsa haerere possunt, eadem ne sint , pedi Dideri potest . Siquidem quae in uno baerare possunt , ea ut 3n altero quoque haereant, o si eorum unum in al*uo Ba rare potest, ut alterum quoque in eodem possit, necesse est . Sin horum In aliquo dissideant, earim non esse constat.
Si enim homo & mortalis ide in , illud consequens est, ut quaecumque uni usuvenire pessunt, possint alis teri quoque. Usu venire autem homini potest, ut grammaticus sit, ut candidus. In mortali igitur haec quoque inesse possunt. Contraque , inquit, in quibus e um unum harere potest , in iis alterum quoque haereste posse oportet. Haeret autem hominis , mortalisque,atura , in Socrate, in Platone eterisque fingulis hominibus. Quocirca homo & mortalis idem & unum nu- inero sunt. Quod si horum in aliquo dissideant, liquido constabit eadem noci esse de quibus agitur
Illud quoque videndum , ad Idem ne μenus , eandem que categoriam pertineant, an minus : sed hoc quidem ,
quale, illud vero , quantum significet, aut fit ex iis quae
Si enim dixerit quispiam scientiam, virtutemque,
dem esse , videndum erit ad eandem ne categoriam e rum utrunque reseratur. Si enim non ita sit, sed u-Bum quidem ad quantitatem, alterum ad qualitatem , elationemve aut aliquod aliud pertineat, ne inter se quidem eadem fuerint ut, Verbi gratia , numerus &scientia idem non sunt , quoniam hoc sub uno, illud sub alio genere continetur .
476쪽
bonum, alterius malum: aut unius virtus , alterius scientia .
Locus hie videri posset cum priore idem esse: neque tamen ita est . Prior enim de categoria tantum , id est, de primo summoque genere inquirebat e hic autem degenere propinquo , ac ut ita dixerim, continenti. . Nam & si duo aliqua in eadem categoria sint, propia quum tamen genus idem, non habeat, eadem idcirco inter se numero non erunt. Sit enim eorum utrunque qualitas r at vero hoc virtus, illud vitium, aut hoc virtus , illud scientia: diversa esse liquido constat . Aut num genas quidem utriusque idem , sed non eaedem differentia : ut si utrunque scio ita fit, sed unum ex iis ,
quae contemplatione, alterum ex iis quae actione cernuatur .
Etiamsi genus idem sit,disserentiae tamen quae spe Ciem constituunt, eadem non sint, constat ea de quibus agitur, eadem invicem non esse. Itaque eadem non est scientia quae contemplatione, & ea quae actione cernitur . Nam& si commune utriusque genus scientia est , iis tamen ipsis , quas diximus, dimerentiis separantur .. Praeterea ex accessione ; si alterum quidem accessione
capit , alterum vero non capit.
. Hac ratione ostenditur non idem esse continentiam,& temperantiam : nam continentia dc accessionem aedecessionem capit: temperantia non item. Aut si eum utrumque eapiat acressonem , crescere tamen alterum non erescente altero possit. Quem modum , non ue uisque amat is mentius , ta maiore comm frendi cor poris desiderio dueitur . Non igitur irim est amar , Θ, commiscendi corporis cupiditat . Praeterea ex additione τut si eodem utrique additio, d totum quod efficitur , ἐ-dem non est aut si , . eum idem ab utraque sustuleris , j qu.d superest. ιdem non est. Ut si quis duplum dimidii , et multiplum dimidit Idem esse diceret . Ita enim ν . . . Gg ῖ I
477쪽
sublato utrinque dimidio reliqua idem valere oporteret. Anon ita es . Neque enim duplum S multiplum idem val t. Confiderandum autem est , non tantum ex eo i o , quod po-nItur , verum etiam ex iis , quae es ρ is consequentur , absurdum ne aliquid consequetur': ut Iis usu nil qui vacuum
oe Id quod aeris plenum est , idem esse definiunt . Certum enim est, si aer quoque Use excesserit, nih=lo minus , imo
magis etiam vacuum locum fore . Atqui non erit itinc aeris
plenus . Itaque posito aliquo , ' seu falso , seu vero , nihiι enim interest duorum alterum infremI , altero non nt rempto , potes , eadem inter se ea non esse perspicuum est . Considerandum autem est Locus hic ex hvpothesi e ducitur in id est , ex ficta' quadam concellione , qua
laterdum ponuntur , ut certa, ea quae controversa
sunt , ut perspici possit, quid eis positis consequatur, in
Putat enim animadvertendum esse , non tantum , PO-stis iis de quibus agitur, statim ne perspicua eκ eis nascatur absurdit s ut si quis emisionem , & liberalitatem idem esse piauerit, statim consequetur id , quod absurdissimum est , adem esse virtutem , & vitium . Ea vero quae sunt eiusmodi , ut si quis ipsa eadem esse posuerit , statim absurdum aliquid consequatur, consat diversa esse in non tantum igitur ex iis de quibus ambigitur , .Verum etiamsi quid praeterea ponatur, seu verum , seu falsum , seu quod fieri queat, seu quod non queat s multa enim , quae revera esse non possiunt, ex hypothesi tamen nonnunquam' recipi nihil vetat γ' num ex eo quoque ipso , aliquid, quod esse non pos-st, consequatur . Tunc enim eadem non erunt ea de
quibus agitur. In illis autem verbis i verum etiam ex iis , quae eo polito , consequentur , absurdi ne aliquid consequatur absurdum vocat id , quod fieri non potest . Nam si ponamus hoc , vacuum di plenum aeris idem esse , si postea fingamus aerem e loco in quo erat , excedere, iam necessario consequetur', idem esse
478쪽
non posse vacuum & aeris plenum. Siquidem amoto, ex hypothesi , aere , vacuus locus remanet et plenu
aeris non remanet. . ' Qtiae parenthes inelusa sunt , perse evitatis causa , nequem Grae
ea vox perturbaret , fectum of Textus in Graeco aePrAVatus . .
Atque , ut universe ac generatim loquamur , videndum , nunc tibi varie ni ea , quae quomodocunque de utroque dicunmtur ea , vel ea , de quibus haec ipsa dicuntu . Guaecaenoque enim de uno dicuntur, ea de altero quoque dici . et de quibus unum dicitur , de iis etiam alterum dici oportet ,
Videtur & hic locus idem esse cum iis duobus , qui proxime antecelserunt, ab adiunctis: neque tamen penitus idem est , imo vero latius patet: quippe i qui ducatur ex iis omnibus quae quomodocunque insunt in eis, de quibus agitur, non ex iis tantum , quae eis accidunt. Non enim quicquid in re quapiam est, iaei accidere putandum est . Λt igitur videnda esse omnia , in quibus , non tantum fortuito , sed etiam quo modocunque insunt ea , quae in quaestione versantur. Si enim aut non eadem sint ea omnia , quae in ipsis insunt, aut ipsa utraque non eodem penitus modo in in sint in iisdem , sequitur ut eadem non siint , Nam quae proprie eadem sunt, nullo a se invicem modo discrepare Oportet. Praeterea , cum idem multis modis dicatur , videndam
es , num quo alio modo sinet eadem , neque enim si qua vel Decie , vel genere δει eadem , ut etiam numero eadem sint , necesse est inspiciemus igitur ecqui hoe modo eadem fini , an minus e tum possit ne alterum fine altero esse : neque eηim idem fuerinr. Atque hi qaidem sunt, qui ad quaesiones de
eodem referuntur , loci. Ex iis autem quae diximus , c noeos omnes locos , quibus idem non esse ostenditur , vertendis quoque definitionibus utiles esse , ω μι- admo..ut M .. Nisi mim quod nomine, idem et am oratione in
479쪽
duetvν, eam definitio m non esse constat. Eorum autem quibus ιdem esse Ueηditur , nullus omnino utilis est ad comfirma iam finitionem . Neque satis ostendere idem nominat quo, et proposita oratione indieaνι , ut definitionem ese WIudas: imo, ut definitis fit, ea omma praeterea babe-- vortet, quae praecepta sunt.
Quia tribus modis idem dicitur , ut in superioribus dixit, admonet nunc, quae alio quopiam modo eadem sunt, non numero quoque eadem esse ; cuius praee liti hie sensus est . Si qua sint proximo genere eadem specie autem a se invicem disserant: ea, cum specie differant, ut numero eadem sint, fieri non potest . Rursum quae specie proxima eadem sunt, numero a se invicem differunt. Quocirca principio admonuit, maxi me proprie idem dici, quod numero idem esset. Videntur enim quae numero eadem sunt, & specie , regenere eadem esse . Ideoque in quibusdam nihil prohibere videbitur , quin, cum & genere & specie sint eadem , eadem sint numero quoque . Quare eum quis nonnulla interrogatus eadem esse dixerit, eam respon sonem infirmare qui volet; primum ostendere debebit esse quidem eadem , sed alio quodam modo, non eo de quo instituta quaestio est r quod si postea ostenderit eorum unum sine altero esse posse, iam eadem non esse constabit. Ex iis autem s inquit quae diximus , constat, eos omnes locos, quibus idem non esse ostenditur, evertendis quoque finitionibus utiles esse . Quibuscunque enim modis idem non esse ostenditur, iis etiam omnibus definitio everti potest . Nisi enim quod nomine, idem oratione indicetur, definitio non est . Neque tamen loci, quibus idem esse ostenditur, eintiam ad confirmandam finitionem valent ; neque innim , ut definitio sit, satis est, si idem indicet, imo ipsam rei naturam explicari oportere: quod non statim
Fraastat, quisquis aliquid affert, quod idem sit, eum
480쪽
eo de quo agitur . oportet enim & rei genus adserari , & differentias , quibus a caeteris , quae sub eordem genere sunt, separetur: & perspicum esse sinitionem , & ex prioribus ductam , & denique consor- matam ad ea omnia, quae supra definitione praece
me igitur modo , ω ex IIs locis veredI ad evertendas finitiones oportet . Quod si finitionem aliquam confirmare voluerimus , primum quidem illud intelligeadum es , aue neminem , aut certe paucos admodum in disputando facere : ut a se allatam finitionem satura o comprobent δεuin omnes quicquid eiusmodi es , quasi principium quo dam accipiunt ut Geometrae , ut arithmetici , cara rique matbematic Deinde , alterius cuiusdam facultatqω instituti esse , tum quid definitio fit , accurate trade re , tum aperire quae fit ratio finiendi . Nunc autem , quantum ad hanc HsputatIonem attinet ; tantum dixisse satis erit, definitionem videlicet, eamque orationem qua vel natura explicatur , syllogismo posse concludi . Si enim finitio est oratio, qua , quid fit res , indicatur, eaque so Ia , quae in definitione ponuntur ad quaesionem, qua quia fit res quaeritur, de re proposita dici oportet: neque quI- quam praeter genera er differentias , ad expluandam e
iusmodi quaestionem valet : Dquido consar , si quis ea su mat , quae sola ad quaestionem , quid es , responderi oportet, orat onem quae ex iis effecta fuerit, necessario δε- finitionem fore. Neque enim aua esse potest definitio . cum , si quid ea res fit, quaeratur, aliud n hil responderi queat . Desitionem igitur saliuismo probari posse constat. Ex quI-bus autem eiusmodi sallogismum confruere opoνreat , aliis Iocis accuratius explicatum es . Iidem autem loci ad eam , quae nobis hoc tempore pνoposita est, rationem sunt utiles , Nam et adversa , alio quolibet modo contrarIa inspicienda sunt , o uis qui totas definitiones , S iis qui par