장음표시 사용
111쪽
iit Aristoteles ac plura docuit nouerint iuniores a disparitate necessitatis ollicialis eaque postrema inexistente pilis fluxisse hunc errorem .ut crederent homiaries aliqui sedulo in rerum contemplatione doctissimi pilos habere usum vel officium nullum in corpore,proinde nec esse partes,ouas tamen esse docuimus abu-cle in physiologia nostra pilorum unde sunt haec obiter a nobis transcripta in maxime necessarium & maxime debitum naturae patrocinium. Sanesmouet nos
magis ipsus Naturae Maiestas, quam scribentium authoritas.& si in veritatis du. ix bia inuestigatione periclitandum sit, nunquam ero naturae desertor,quia haec est Dei ordinaria potestas,in cuius operis,operibus4 operationibus prudens, scitum est consilium magis existimare, quid potius nobis latere,&in occulto esse,
i. I. quam otiosum aliquid, despicabile ab eadem fuisse creatum,& consorinatum,inia. va a nac veritatis asseveratione nulla unquam sophisticae rationes me abdux rint Parcant amabo docti viri, si illis non assentior,&subscribo in hac eorum opinione ad pilorum physiologiam nunquam enim renuncia pietati,ut hominibus faueam,& cum sit Deus Naturae autor,hanc deserere perinde est,ac a Deo desciscere,qui mundum nobis posuit ob oculos velut quoddam aenigma audiamus,& audientes intelligamus,ubi intellexerimus,no obliviscamur,quod ait Sapientissimus, cap. i.Eccles Ego Ecclesiastes sui Rex Israel in Hierusalem, ir posui in animo meo quaerere, cinuestigare sapienter de omnibus, quae fiunt sub Sole. Hanc occupationem pessimam dedit Deus iiij hominum,ut occuparentur in ea Cap. 3. eiusdem ita habetur. Cuncta fecit boni Deus scilicet) in tem .pore suo, mundum tradidit disputationi eorum , ut non inueniat homo opus, uod operatus est Deus ab initio usque ad finem . Rursum in calce cap.8.eius. em lib. Et intellexi quod omnium operum Dei, nullam possit homo inuenire rationem corum, quae fiunt sub Sole,& quanto plus laborauerit ad quaerendum. tanto minus inueniet etiam si dixerit sapiens se nosse,no poterit reperire. Et se Mara me sum cunctas res dissiciles non potest cas homo explicare sermone.Valeant in
qui sue loqui audent constanter sater Prpoream philosophiam ceam vocant anatome vlus dictatoris edi physica ingenia sufficienter scriptam, cognitam esse, in
CR ρM qua cum diu memet exerciterim a primis usque litterarum rudimentis, autores
'οῦ M. Voluerim,rateor ingenue nihil minus a me cognitum suisse. 'cingenue praedicem Cd stasibili cunctis aenigma hoc humani corporis aeqti pollere mignisti mundi sensibili .
in unitio quorum amborum cognitio nunquam fortassis potest contingere itobis absoluan ta , dum hic a patria illa celesti deuiis quandoque itineribus peregrinantes mo- visurabius ramur Alfarabius, etsi scripserit de ordine rerum, ut retulit nobis Auermes,
fripsit lib. nunquam credo expressit ille ordinem huius mundi cnlibilis, veluti enim plus de φω ης 4st quandoque in sensu, quam in sermone, ut Phavorinus ille dixit apud Aulum Gellium, ita nos dicere solemus plus esse in mete, quam in ratiocinio Audiamus Plotinum lib. s. Acnnea d. s. cap. 6 ubi docet principium rerum,quia non habeat cum intellecti proportionem, supereminere genus intelligibile, attingimus, sapisii his quando non ut lubet saltem vilicet.attingimus inquam opera Dei, non assequi- naque. mur. Quapropter humanae sapientia pars est, ut ille ait, quaedam a quo animo nescire velle hoc autem ita mihi persuasi,4 in animum induxi meum, ut stultisi sinis stultiores adhuc homines existimem esse illos, qui non cognouerula liquid, esse nouis occultum, inuestigabile non dixerim in mundo sensibili uniuerso, F sed in corpore nostro humano illius,ut aiunt, imagine, vel simulacro .isnamq; nesciunt senescire,quae est pessima,&execrabilis ignoratia, cin horum fortasse
occultorum censu,vel dissiculter nisi ambigue cognitorum pili existunt, nec in
112쪽
rum, cum analogia quadam respondere videamur minimis bestiolis, Manimalculis mundi huiusce sentibilis, in quibus licet abiectillimis artificiosa est,atq; stupenda varietas, ars miranda Vesutice in magnus ille Platonicus, nequaqua ob exiguitatem Natura pio .lidentia destitutis legas Plinium, lib. i. p. a. Adest quoque alia causa monens hominum ingenia eorum praesertim, qui addicti sunt urenem verba lingistri mouens inquam illorum ingenia ad credendum pilis a b . illiin te se usum praeteriam dictas a nobis,quae inhaeret, vel ducitura princi partium. pio uno Galenti uod ut ei sentio, licet verum existat,non est attamen ut dicit let,sumciens &loc principium indicatum declarabimus altero libro, nam ad pleniorem cognitionem opinionis nostrae plurima requiruntur, sed hactenus ad examinationem prima propositionis Scaligeri dictum esto.
D ALTERAM PRO POSITIONEM CALIGERI
Exercisatio. Altera propositio sequitur, haec vero talis est.
P ιτιο in superiori Abro Misaces Graeci vocant, ade sunt inutiles, ut etiam Niliant sum vita.
In qua propositione non possum non dolere, cingemiscens humani generis D ς' miseriam in errores adeo proni Si ruunt viri sapientissimi, prudentissimi, an ipsi stabimus monet nos aliorum ruina nos quoque ruituros, propterea, icis bentes,& agentes aequitate potius quam rigiditate aliora excipiamus opiniones vel opera nam erit necessitudo osscij concedent alij, si prior tu ipse ali concesseris Criminosa est huiusmodi propositio in ipsam Natur in Etsi eam fateatur aliquis,teneatis quoque necesse est. latum esse quid positiuummam lue pili mustacei sunt,ac j necessitatem nullam habent usus, crescunt nempe ut tondeantur, praeterea impediunt veluti ait ipse, usum vitae. Sed accingamus nos adhu cus den-iusmodi calumniam pro viribus diluendam.& penitus resitandam . Si pili mu tu compro C stacei vitaeysum impediut,omnino id agant ratione politus, tuae corporeitatis bare ρ' io Hi modo supernum culaneum labrusti obsidentes sivestientes os atque nasi C 'ramina interiacent facesserent itaque negocium quando usum vitae impediunt,' a 'vel naso, vel ori, quod est dictu labijs ipsis, eluti innuimus cap. proprio, ubi doctrinamo is,& labiorum tradidimus. Nune agentes causam Scaligeri interpretemur diuinantes eius mentem, atque rationes quibus fortasse persuasus fuerit credere a pilis Mustaceis impediri usum vitae obseruauit Scaliger horum pii rum incrementa, positum,qui deorsum vergentes ac longissime prodiisti, freque ' otia adhuc illa sua quandam veluti sepem representantes, occludant ingressiim, TL, i
egressum eorum,quorum gratia consormauit Natura labrum utrumque Oii II cia porro labiorum veluti docuimus,existunt,comestio siue alimeti selidrassunt ..; .ptio eiusdem alimenti,sed liquidi potaim,expuitio, loquotio, ac interdum resipi os la xes ratio, quibus ossicijs exercendis non posssunt esse prompta, ¶ta labia ipsa, sus tibi obvallata iam pilis Mustaceis propendentibus longioribus,veluti docet Sensus rum. Nam etsi manuum opera summouere conemur Mustaceos pilos dum comedere lubet, istamen descedunt,&ina cum cibis os introeuntes manduntur dentibus, quorum frustula portione e cogam tir, aut expuere, aut deuorare interdum im 'prudentes. Adhaec sibi bamus, hi ijdem pili humori innatant, cuius aspersine, Marci Aat. Ulmi Patauini. M leu
113쪽
seu rore tui medii guttos in stillant deorsum in menti barbam, testes, quod s
cisci ista Vitu dedissim tuli, luapi li ut linur in Apultione aluus utem euenit, i-eipuit Ohe quidem illud, quod Cilcitur,c ii dent uvernit, humectat cedente id genetis spe- ox in .ctaculo in odium non aspernandum ad mediis . Loquutione in interturbari non laquutisne ita in promptu ut cuique cognouisse, norunt duntaxat qui valent auditu in minisilia lasci sulerenti j vocum distinguendis. An grauitate sua hi idcin pili mus o 'p πβηλμη ceant labro superno cons drrandum proponimus. quali ineptum illucio cadan ad niolum faciliorem; nisi hisce nominibus pili multacei uuae usum impedi it
nobis vitarchaudquaquam datum est qua alia ratione inlcili,&noxij esse pos-Res o, sint . At huiWsilio liquerela, in operibus naturae pilis cauillatione minimum Idistat quidem sed analogia quadam respondet cavillationi Plinianae lib. . suae
Cauillatio Nat. Hist. ad prooemium cnunciatae,quae talis est. Mundus in in eo terrae, genteS, in 'is S Mari ,ini illae insignes urbes ad hunc modum se a abent. Animantium in eodemG- - iratura, nullius prope partis contemplatione memorcst siquidem omnia exequi humanus animus queat. Principium iure tribuetur homini, cuius causa videtur cuncta alia genuisse Natura, magna: saeua mercede contra tanta sua munera :ut non sit satis stimare, parens melior homini,an tristior natura fuerit. Ante omnia unum animantium cunctorum alienis velat opibus caeteris varia tegumenta tribuit, testas, cortices, coria , spinas, villos, setas, pilos, plumam, pennas squam mas,ucllera Truncos etiam arboresque cortice, interdum gemino atri goribus, calore tutata est. Hominem tantum nudum,& in nuda humo, natali
die abhcit ad vagitus statim, ploratum, nullumque tot animalium aliud ad lichrymas, has protinus vitae principio. At herculesrisus praeco ille, di celerrimus,ante quadragesimum diem nulli datur. Ab hoc lucis rudimento, qua ne seras quidem internos genitas,uincula ex diunt,&omnium membrorum noxiis itaque feliciter natus iacet,manibus pedibusque deuinctis, flens animali reris imperaturum &a supplicijsrit m auspicatur, nain tantum ob culpam, quia natum est. Heu dementiam ab ij siniths cxistimantium ad superbiam sei nitos. Prrana roboris pes primumque temporis munus quadrupedi simile fa,cit. ando homini incessusὰ quando voxὸ quando firmum cibis o. quamdiu palpitans vertex summae inter curcia animauia imbecillitatis in ditium iam mors bi,totque medicinae contra mala excogitatae, &hae quoque subinde nouitatibus victae, Caetera sentire, aturam tuam alia pernicitatem vi urpare,alia propter vinlatus,alia vires,alia nare hominem scire nihil sine doctrina,non fari, non ingredi, non vesci, breuiterque non aliud naturae spontequam fiere. Itaque multi eX- lutere, qui non nasci optimum censercnt,aut quam,cyssime aboleri.Vni animatium luctus est datus,vni luxuriae, quidcm innumerabilibus modis ac per i in- gula membra vii ambitio, uni auaritia, uni immensa vivendi cupido, uni supcr- si fio,vni sepulturae cui L. a tqueet lam post sede futuro. Nulli vita fragilior. illi rerum Qmnium lihicio maior,npili pavor confusior, lirabies acrior . Denique caetera animantia in silogenere probι' degunt: congregari videmus.&stari con tatra di milia Leonum scrit strue se iron dimicat, serpentum morsus non petit surpentes nemμ qqaedari belluae, ac pisces nili in diuersa genera saeuiunt At hercule homini pharina exi hornine sunt mala quae sane lamentatio& querela,
ut lici lationalis, importuita , longillim Ot .inacia interuallo distet a criminatione
Scaligeri aduersias naturaim ipsam. Etenim Plinius deplorat hominis condit lonem impersectissimari rgumentis a c0rpore,& ab anima desumptis quae a corrore ut interim omittamus ea quae ad animum pertinent, non est enim huius
114쪽
nesocishanc rem delinire)quae corpore inquam diaciuntur. illa respiciunt non
me uni corporis maturitatem, corpus ut corpus est ted ut est animae organum,prp.tcrea cor Nut qualitatibus clementorum est obnoxium, velit respicit principia huius mundi sensibilis. quae ostendunt aliunde paratas corpori noxas,&cius promptitudinem ad patienduin fion aut aliquid connasci damnosum inium uin corpori, ves ut ait Scaliger Pilos mustaceos impedientes usum vitae multipliet in mia 'damnanda est opinio Scaligeri,quia selos pilos mustaceos usibus vitae noxio disterit, cum iuxta eius ratiocinati'nis principii modo vera stin. terpretatio quam attulimus ad ipsus opinionem declarandam Int ali pilii contiores, hine longum faciamus, capitis existunt quae caesaries dicitur.Namque huiusmodi pili cum caeteris pilis comparati longissimi omnium excrescunt, sensu assertore,ac Aristotele docente,veluti qui scripserit lib.3 de hist.anim.cap. S.Crescunt pili plus minusve, prout singulorum ratio expostulat, maxime incaphe,mox in barba: cum inquam, pili caesarie exerescant longissmi hac sua quantitate, frequentia non solum onerosi sunt, verum etiam,& duos omnium sensuum principes facessunt oculos, aures, alii; corundem actiones praestantissimas
anima humanae vehiti manus,lta impediunt . Non est haec nostra oratio in Sca 'tigerum calumnia.& illa ambitios irectata instituta noti sumus qui glori Iam vulgi enaeti dicemus,&ex aliorum erroribus illam venemur, quod sortasserion nulli maligne interpretantes vitio nobis verteresset agant iniquo iudicio. Le- gimus&intelligimus,& intelli et uin semper illud Plotini praece tu seruabimus, quod editur lib.9. Aennead. i.cap. z Est autem hoc: Haec utique a Platone tractata, siquidem ita perspicue dicant, recte faciant, quibus volentibus dissentire nulla iniisdia discentium, nefas esse cauillationibus conui dijsique in Graecos a dogmata audientibus confirmare quin imo demonstrandum est sua recte feci ber quotcunque praeter illorum Upirrionem propria inuenerunt,disserendumq; benigne,integritateque philosephica ipsa eorun opiniones adducere decet: in quibus aduersantur iuste spectife verum: nec ull6 modo popularem approbationem aucupari viros illos vituberando, qui a viris non mediocribus iam multis sunt seculis comprobati quod praeceptum cognouit Auermes , cognitum
exercuit in lib. destruct.Algazelis,veluti constat Iegentibus, interim adducemus in gratiam umbrum,que leguntur in comm. eiusae latc.7 lib. 2.de pari.anim
Qui via progr astra altercalma amore violariar, t vigorositatis,ad hoc ut de linso mentio fiat sestea,videlicet quod ipse suit argum etatus contra antiquos, nul la inquam habetiturvetilitas ex eius verbis,immo confusio, dubitatio eritque
te motissimus ab humana opinione Scripsimus nos via persectiva, ut interim utamur verbis Averroisticis ab interprete nobis datis, non altercat tua. Conamur indicare opera Naturae eme absolutissima,&omnino superare captum intelofectus humani,veluti artificium eiusdem in consormandis minimis etiam besti lis mustitionibus i exempli stratia superat aciem sensus nostri. Scribit Scaliger
pilos mustaceos impedire usus vitae, interpretati sumus eius mentem iuniorum
gratia damnaturi hanc opinionem addidimus non solos hoste pilos iuxta prim cipia adducta esse noxios,quod ipse dixerat sed alios quoque, esse caesariem
que longitudine frequetia impediat nobilissimas actiones duorum sensuum oculi,auris, nobis a benigna natura datorum, atqui in gratiam cum corporis tum animi, illius conseruandi, custodi di, huius vero promouendi, quam noxam intelligentes artatum superiorum homines,ca seriei inquio noxam longissime promin Ia impedirσposse oculos, aures, natura dictante capillos discriminabantur adri Marci aeni.Ulminiavixi. a turam
115쪽
tiaram sagittalem, qui mos erat Nazareorum atque institutum Christi Seruatoris nostri temporibus, atque illum eiusmodica sarici nobis pyctores repraesentare so lent. Horum autem capillo mi iussio, discrimen auertebat eosdem opportune, tum ab oculis, linia ab auribus retro' nam coiiuertebantur. Sed an impru dentia insciua, impotentia condemnare propterea audeamus Naturam . quae
pilos id generis caeiarici mutus rum adco longi mu promouem , ut Oxa
quandam importare saec tilormn prolixitas corpori videatui in inime omniurnanaimque diuinam illius prudentiam, scientiam potestatem c nolito modulo intelligendi, veri cognoscendi non licet dimetiri, i quis dimetiatur, is oppido stultissimus mortalium0mnium iure censeatur Eccum ab alia logi rgumen 'tum Plotini documento innixum ni la ni decet in viros diuino cauillari, sed antiquorum mysteria benigne interpretari, quod si est rationi congruum prose ei magia existat c0pgruum lius praeceptum Nulla in re decet in apietissimu μ' divinam, prudentissimam Naturam cauillari,quae Dei est ordinari potestas,i stramque potius decet, vel conditionem deplorare dummodo liceat vel accusare inertiam ignaui in si inepta est ac inhabilis ad eius abdita perscrutanda.&inuestiganda consilia,vel si interdum veterno consopiti occupat nur, deses est mens nostra ad illa contemplandit' cuius elogium scitiusimum nectare quouisi Naturae eis dulciora, suaviora existunt illa Pliniana dictat. ln contemplatione Natura niliis Irim potest videri superuacuum , quod est in calce secundi cap. lib. it.: mox legitur se l. cap. Nam mihi contuenti persuasit re in natura nihil incredibila existimare de ea,& m. 37.capcl. ait,ubi loqMitur de adamante.reserens cognitionem distordiae concordiaeque rerum, quam antipathiam,vi sympathi iii, appellauere Graeci, a numinibus pendere, alioqui mortalibus occultam, veluti qu,in scandere nequeat humanum ingenium sensu ministro deficiente, neque attingente principia Ait porro Plinius Numinum prost muneris talis inuentio omnis est. Nec quaerenda in ulla parte Naturae ratio, sed uoluntas. Hoc num illud fuit
quod me adegit, pellexit, inuitauit ad accidentium omnium corpori extrinsec rum, qua sis cui nes Gaza vertit in Aristotele con extu orationis caui is inuestigandas,em cientem,finalem,quatenus liaec eadem accidentia, vel affectione; imscruiunt corpori, non auteni quatenus Id animum reseruntur, quam philosophia Cij qui ph liognomonici dicti sunt i diuinatione tu proposuerun; manc philosophiam indiuidualem nuncupauimus, quod versetur in ipsorum indiuiduorum Iroprietatibus cognoscendis, quas esse ut sors subit nulloque consilio, finesi proposito datas fuisse a Natura speciei humanae hactenus physicorum sere consensus uniuersus dixit, asseuerauit, sed ratione nulla, ignoratione pessima, quod
homines asserentes non cognoscunt se impietatis execrando crimine iure condemnari nam diuinae prouidentiae Desertores ab eius ineffabili sapientia turpiter apost itant. Sed lice ciet cinent ad alterum librum operis iam instituti. Nunc prqsequamurn querclest 'lint .u rei uolute iter, ex parte pisceptores audiamuS.
nam ex illorum docto responso saltis nusquisque valeat intelligere, quom' ' tisfaciendum istis lymnia Scaligeri erga datura maiestatem pronunciatae equam ille vero pri ceps locis pluribus multiplici en comio docte pridicauit,ex- . At, tulit. ut horninem Ialon bene, lego terrim opanimn animalium constare aiunt,d pari A nudum eni*, quii r n. 'H,ςh nx, non recte issentiunt . Caetera iam.&p. io vnim animas unum auxiliuni hal , que nullo pacto possunt permutare, se quasi calceata semper dormire,ac omnia agere,nec vestitum unquam deponere pleniorem, neque arma mutare, qui semel accepetint. At homini multa habere auxilia
116쪽
auxilia licet, eaque subinde mutare Arma etiam quae velit,c ubi velit capere potest. Manus enim &inguis cst,&ingula,& coenu, hasta & ensis,4 quod-
omnia, sumere potest, uenere cui uianus natura forma etiam adhibita est congrua, diuisa enim . laria trifida est: nam in eius diuisione componendi facul- l .i cit in inpositione vis duuidendi esse nonio Tet, ut si etiam eadem modo limplici, modo illi pisci &omitino mulxifar in liceat. quae sane doctissima sente-tia manu ducit intcllectum nostrum ad intelligendum abditiusia1um naturae mysterium in hominis nuditate intelligenda, quae sane habet cavi in finalem non simplicen, nam sui utaris existit, opportuna cum ad conteruat nem, tum ad
custodiana, Nuditas quasi Penea, Ratio quasi Porus, haec a fiducialia illa vadi
Fentia parentes fuerunt quorumcunq; humanae naturae commodorum .hitic vis Homo qu
alia intellectus practici di manavit qua secundum part aliquam Deo similes modo simi- euadimus artium genitores, quemadmodum ille specierum existu creator, cui Dic aiialogiae damus dii turn illud Platonicum homo est Dei ludus, quam tamen pro positionem aliter,& subtilissime exi icaua trionariatis nostrae solummodo, sed&sarculosum omnium honos eximius Iacobus Matonias Cesenas vir patriti ordinis scientiarum harros, cui non secus, ac Platoni 4 Aristotelialw6 uniuersa po is steritas obeat sane homo beneficio opea imine oractici intellectus artes adin inito. venit humano corpori non solum,at dominatui etiam quem dedit illi creator super omnem antinam viventem pernecessarras. qui da mirant nuditatem humanam, damnant reco9ditissi inum omnium natu, ae mystosjoruna in pecie hu-
mo nascitur,& aulo lutus periculissesviuit, nil intellectus opera adiutus, Vicini l- ligat cultum intellcctus caeteris anteferendum, cuius ope,it,quicqvud est, χοἰ seruatur Minc societatis ius illud an tillimum prolluxit cum nihil homo trabeat, quod alteri homini non debeat, nihil obtineant omnes, cuius ulm&facultatem, non acciperent a Deo optimo Maximo, unde pietatis , ac religionis totius ratio Teutonudimanauit, quod unum est homini proprium,&singulare . indigentiam promo Pietati ο'uisse intelicetum pr.iaticum ad inueniendas artes,& exercendas Poeta divinus 'g' Itali nominis decus hisce carminibus cecinit: -PaIer ipse colendi Hiud facilem esse viam voluit primusi per artem
asous agros,euris acuens mortalia corda
Nec torpere graui passus sua regna veterne. Ante Iouem num Mogebant arua colona,
Nec signare quidem, aut partiri limite campum Fas erat: in medium quaerebant, etsi AB somnιa Mer ,nia poscente, ferebat me matam iras serpensibus addidit atris,
Praedaris lupos iussi, pontumi mouerι. Minas decussit solus, ignem, remouit
Et passm,iuis eurrentia vina repressi. Diarias usus meditando extunderet artes
mutirim,esesulcis frumenti quareret herba Et siticis venis Ariusium excuderet ignem: Tunc alnos primum suu sensiere cauatas Hauita tum uessis numeros, o nomina fecιa PleiadaIs
117쪽
Inuentum, est magnos eaBibu Grtu rare saltust Atque alius latum fumda iam e erat amnem Hii Alia petens,peristi alias trabit humidaliis,o: si muri ferri rigor, atque argutae lamina serra, em ρνimi cuneis ριnderant fissile lignum.
Tun variae venere arres ian omnia vicit
I Ubiis: ris fissis A segestas. Intellectus humanus qui est omnia sacere, omnia fieri, qui&Porus veluti di A ctum est Peniat, scilicet indigentia humanae copulatus cuncta genuit, quae maxime commoda, pportuna speciei soretit humanae eiusdem arbi trio libero iam
obnoxia in hominis adit ite, Si ad omni . natura ancipiti relucent quasi in spe-
eulo totius intellectus facultatem quis non perspiciat; hanc nuditatis humauae G s ' querelam explosit quoque Galenus ab Aristotele sententiam mutuatus, cum seripsit cap. 1.lib. 1. de viii parr.omnibus aptum est corpus animς moribus,atquc facultatibus Equo quidem sortibus ungulis, Huba est ornatum instritotumq; etenim velox, superbum , generosum est animal leoni autem utpote animoso,&feroci,dentibus,& unguibus validum. Ita autem, tauro, Apro illic nim cornua, huic autem exerit dentes arma sunt limata Ceruo autem, lepori l
timida enim sunt animalia) velox quidem est corpus, sed nudum omnino. in ηerme. Timidis enim opinor,velocitas quidem tarma vero audacibus conueniebant. Neque igitur timidum animal aliquod armauit Natura,neq audax quodpiam nudum destituit. Homini autem sapiens enim est hoc animal, solum eorum quae sunt in terra, diuinum iro omnibus simul defensorijs armis manus dedit, instrumentum ad omnes quidem artes necessarium Paci vero ton minusquam bello idoneum. Non igitur indiguit cornu sibi irmato cisin meliora comnibus arma manibus,quandocunque volet,possit accipere Etenim ensis, hasta maiora sunt arma, ad incidendum promptiora quam cornua Sed neque indiguit Ingula, nam lapis, lignum qua uis ungula quassant violentius. Homi mnum vero arma eminus iuxta, ac animus agunt telum quidem, ac sagitta magis et quam cornua lignum autem,&lapis magis quam ungula Sed velocior est homine leo, quid hoc tandem est Homo sane equum domuit sanientia in manibus,velocius Leone animal quo utens, subterfugit, & prolequitur Leonem. sedens ex alto humilem illum percutit. Non igitur est nudus, neque inermis. neque vulnerari facilis, neq; calceamentorum expers homo sed ipsi est thorax serreus, quandocunque libet omnibus corijs difficilius sauciatu organum . Est
autem & multiplex calceamentorum species, est Marmorum, est&operiment rum Non igitur thorax solummodo, sed& domus,& mirtis.&turris sunt homi num operimenta. Si autem innatum esset ei cornu in manibus, vel aliquid tale aliud armorum defensoriorum, non utique posset uti manibus ad domus construendas,vel muri, vel hastae, vel thoracis, vel alicuius alterius similis. jsdem Vmanibus homo vestem texuit, rete contexuiti&nassam,& sagenam,& velum. Quare non solum his, quae in terra sunt animalibus, sed eis etiana quae in mari,&aere,dominatur. alia quidem homini ad sortitudinem arma sunt manus . Attamen pacificum,d politicum animal homo manibus,ri leges scripsit,4 aras, simulachra Diis erexit, nauem fistulam,lyram,scalpellum,sorcipem,& alia uniuersa artium instrumenta construxit, commentarios etiamspeculationis
118쪽
eorum scriptos reliquit, solique liceat litterarum, inuum beneficio etiamnunc colloqui cum Platone, cum Aristotele, cum Hippocrate, Malijs veteribus. Et alibi Galenus vires humaruis sideras illas in intellectu politas esse scripsit, nam lib. II. de ululat'. cap. a.dicebat,Natura certo sciebat cum hominem esiangere se animal mansuetum ac ciuile conformai . cui robur, ac vires essent ex sapient roia cxcorpotis fortitudine. Et cap. r. Non enim in morsu sortitudo ho- inis 'stit e vires, neque eo caetera ammantia domat, sed tremadmodum iam inde ab initio ostenil unu ratione, ac manibus: quod lepidissime cecinit Poeta Lyricus dicens Od C. . tib ῖ .carminum. Vis consti expers mole ruit sua: Ilam temperatam Di, qu/Iue prouehun3
Summa summarum praeceptor scripsit Aristoteles primo Polytic. cap. r. Homo AE ab arma tenet per innatam prudentiam, atque uirtutem lumina summarum homo sum quia excellit forma antina rationali cuctorum entium subordinatam seriem se ' Usibilium, ille idem dotibus omnibus ornamentis, utilitatibus ineffabili quodam ' diuino magisterio superat entia omnia iam dicta quapropter munitus homo satis cst contra activarum qualitatum vires iuxta anni recurrentis singulas horas: nulli cedens animalium,ac eorundem orunium domitor, atque dominus cxistes. B Quibus ita constitutis apparet luce meridiana clarius conuelli penitus declamatoriam potiari quam Physicam querelam ad nuditatem, imbecillitatem humani generis propositam a nobis, ut ex illius consutatione desumere nobis liceret argumentum euidentillimum ad erroneam opinionem confiitandam,que n- nititur prolixitati pilorum Mustaceorum, quos inutiles caliger incit, quin im is sistis. ibino, si Deo placet, etiam usum vitae impedientes. Natura sapientissima voluitha Oufo is adrum particularum si modo licet per factiones hominum pilos tales appellare optutu, strimodum,&quantitalcm arbitrio nostro,ac voluntatielle obnMias, mi beriorem Masseri. commodorum amplitudinem exinde humano generi propterea colitingontium Ide quibus alibi a nobis dicetur,si otium fuerit,& alia suadent modo aliqua sulta iungemus . Primo comitem voculit intellectum humanum in sua labricae custo. aiam atque seruitium,hac necessitate eius promouens studium, quam sentetiarn protulit ipse Scaliger, cum destringendis vitibus loqueretur. Dicit enim lib.2. .c Leui Poperis iam citati Stringuntur vites, propterea quod obsunt frondes. Quo in rerum genere mihi qui deni videtur Natura consilium multo callidissimum quae ultro auxerit hominis studium, non tam neglecta, qua relicta parte operis ei cui thesaurum appararat. Praeterea nonne in plius Naturae prudentis,atq; industriae area nam declarandam maiestatem scripsit sere consimilem,nisi eandem, Arist te liccdo: trinae sententiam huiusmodi. Quibus animalibus vero non fabricauit munitiones iis artem dedit, qua sibi iam fabricata compararent ut carcina di. vacuas cnim indigenis conchas,& quaerit,& inuenit, iubit,in subinde mutati si ita ei facta sit accessio corporis,ut prioribus aedibus capi nequeat. Catus ciu- quilinus,& oeconomicus irragistra Natura. Ex quibus verbis unicuique ingenue Aequam philosophanti caligerum in censura pilorum memoria potius quam ingenio Moo lapsum fuisse costat. um. n. Naturae consiliu in egetalibus, opus quod iecus m 'noxium videbatur,sit interpretatus benigne,& summa cu laude archytectatricis naturae praeterca, in carcinade arcanum Naturae mysterium docuisset, negligentia eodem animali repraesentante quantum pertinet ad custodiam,& conse uationema cur hoc idem non egisset in pilis Mustaceis, modo propriariam a se
119쪽
enunciatae doctrinae mena inisset. Hoc autem quicquid est erroris, modis error existat, huius lac rois, deturii 'litis eius alijs meritis in opera studiorum verit, tis ac tali viri doctrine incomparabilisn taruitati, augustae, quantum gratie habendum est ob diligentiam,atque sedulitatem, tantum nobis re iniere libertatis
licuerit ad iudicandum ob veritatem.
ad iam dicitis opinionis priorem propositionem. UNCTA RIVM est ad primam opinionis Scaligeriane proposi-
tionem negativam. Pili in homine nullisum necessary hoc arguae mentum at dissicile, quia desiimitur a re difficili, quam etsi en .sus, attamen leuiter attingit: pilum nempe diffsrre sexu aliter, iuxta principia, principiorum serinas, quibus fluit. Qua prinpter indicium est,& ad vestigada principia,licet non simpliciter, id Τ Η ' quod separatirn intelligere oportet, nam coniunctim valet cum ijs,quae sunt al' i '' ierius genetis. Hanc philosophiam vidit Aristoteles, secutus est Galenus Differt pilus masculinus a pilo foeminino. Legitote, auditote quid scripserit Aristoteles vertente Gara in lib. .calce ad lust .anim ubi distinctiones, ac notas dat sexuu, vel sexus Partes superiores prioresque in quocunque animaliuo genere mari sbus sunt potiores,validiores, aptiores . Quae autem dici possunt inferiores post ei tortique eas foeminae habent robustiores tum in hominibus, tum in caeteris animalibus omnibus,qua pedestria sunt, atque animal generant. Quod tamen omnino dixerim, i mina etiam enervior, atque infirmior est Pilum etiam habet tenuiorem, quam mas,aut quod vice pili ad proportionem haberi Natura statu rat. Ecce GaZavertit pilos masculinos esse crassitores contra vero pilos immineos esse tenuiores ubi comparentur sex ualiter, ac verum esse cognoscimus physice, secudum scilicet maiorem partem,si obseruamus,& liac occasione solemus intentissimo mentis oculo cuncta rimari mihil negligere oportet in rerum natura,
nisi is negligentiam soccifaciat siquidcm negligetur , ipse. Quae magni au Cobtinetia estores dixere, pensitanda sunt, non tempore, at viribus ingenti, hoc ius iit uelox ad percipiendum,quod consequitur,non habet naturam liberalem. Ecce colligo ego hinc argumentum non aspernandum ad asscuerandam opinionem nostram pilum barbalem inseruire uni ex facultatibus anime siquis intelligere valeo atque cognoscere,is omnino viget ingenio. Teneamus viam, quam ingressi sumus, Pilus deleruit indicandis principis s. non erit pars, cum partis habeat caracteristicas notas alias et nec sophitae mihi obstrepere audeant, quicquid, let ad indicandum principia per nos erit pars corporis. Audiatis Arist. in P tica,& ca. 6.ad fine. Doctrina est negativa per interpretcm doctiss. Alex.Paccium Floreti linum, nihil degenerantem a sagaci prouidentia patria Florentinorum. Na haec Gens valet,viget ingenio, usque ad miraculum. Quod enim additum vel P subtractum totum non immutare uidetur, nulla quoque eius erit pars obscuri L Tar 'μt sima est, inea oratio,at in digito, non doceo. Propositionem unam intelligere non
Σπ' est cuiusuis ingenii plures fuerint Physici,qui sibi arrogent cognouisse, quod in-
dicaui inus at nonnulli fallentur. Totum est cognoscendum, materia est intelligenda. Sed nimis fortasse urget hoc argumentum a pilo sexuali at duntaxat
doctos,namo illi nos,ac illis nos profitemur nuc scribere. Qui non valet assequi
120쪽
veritatem huiusce sententia pilos distingui sexu aliter, is omnino non credit quae Lec ita ui fles uenali, de Montano Satyra . ubi ait
Vicit digna Irosententis erat MLuxuriam imperj veterem noctes, Neronis 1 medias,aliam trimem,cumpulmo Falerna
Arderet nulli maior fuit seu edendi
Tempe fare mea, Circeis nata forent, an
Lu Detum adfaxum Rutupinove aedita fundo
OErea callebat primo deprendere morsu Tisime adspecti liuin dicebat Echim. i negat Montano contingere potitisse tantam peritiam, somnino sunt rerum Aetiis e imperiti non fient peritiac vario multiplici usu specierum acartatum dicant noscitur eximi hi quotuscunque cst,vel Phaeacum sub aere natus, qui primo aspectu non co ad pectu. noscathoni in is et .item, cuius tamen argumenta nescit vir sapiens adducere di- et sutor alesuo.& gigantum fraterculus, ex fere urbis, uncio, dummodo principii libri habeat corruptionem , ut interim utamurnqmitii bus interpretis Aristotelici,cum primum adspexerit hominem, si peritus existat, illum csse huius nisi ebris retatis nec si letur coniectura ad annum unum, vel alterum urgemus adhuc,VO si iure risce distinguuntur principia itaque, pilo, credibile est ipsa principia secerni: an ce. distinguantur, unusquisque scipsum consulat, an dignoscat virum a muliere revoce. Nemo tam bardus existit, lachanc distinctionis crines se non intelligat, audebit allarere non inesse pilis, quiansi ridet sortiri, at nepetur inditium vocas quia non videtur vox tametu non noui fortasse nia, filius. Distinctionem sexualem vocis nemoscri piorum priscorurn non sub oratus est: at seuerare il- Iam rati sibus est dissicillii nurer,nisi a pereri desumptis. Quapropter hucusque progressum essi humanum ingenium sufficiat ad indigitanda inysteria Naturae, citiae silentes ulteritis aperire, i in fabula fies.&ita suadet mobis natura esse ali Occultum quid oportere occultum si illam imitari vominus, ego profiteor, profitebor esse debere
Docti intelligui, plebs ridet Pili sunt sexu ales, quia datur cognitio localis in ea ips clem specie, veluti apparet ex perit Montani Asserit praeterea necessariam propolitionem argumentum analogicum a voce sexuali distinguente sequin q, vox habet quoque indiuidui characterem, veluti docemus nos in libro de vocis indiuidualitate quam nemo negare audebit. luia nenio non habet cognitionem indiuidualem aliquam scilicet alicuius sibi noti, familiaris, quem in tenebris', vel in custodia dignoscit. Si quis negare audet vocis indiuidualitatem,is vel labdedit lectionem, aut assentit Plinio, qui&asseruit ipsam cognosci a brutis lib. io. cap. penultimo, quin imo dicetur aptitus,caret sensu communi. Si est itaque peritia indiuiduorum, cur non sit peritia sexuum dignoscelidorum Est peritia indiuiduorum,quia unumquodq; individuum habet quid proprium sibi. At si hoc est, curet sexus non habeat proprium quid sibi P Si quis negatio Stat contra ratio, o secretumgannit m aurem, Ne licea uetere id rus quis vitior agendo Publica lex hominum naturaris continet hoc fas, Viteneat vetitos inscitia debilis aetas. Diluis elleborum certo compescere puncto Nescias examen vetat hoc natura medendi. v m si possit tibi peronaturarator Lucifer xuds,exciamet Mati certa peras iniit hi 'i Marcι. I. UlmιPaIamni. N Funum