장음표시 사용
341쪽
a9 APPENDI BIBL. VATI C. tum voce humana loquantur, verum etiam auium diuersarum eantus imitentur ob linguam diuisam sibi a natura datam. Quodq. mirabilius est, num hominem cum dum bus loqui posse ait: una enim linguae pars uni altera auteri loquitur .
N. .ritu Herodotus Halicarnasseus a Cicerone Pater historiae nun- cupatus narrat Troglodytas Ethiopes, qui serpentibus lacertis vescuntur, voce instar vespertilionum strider . In remotissimis quibusdam ad septentrionem regionibus Nut pro mercatores rerum commutationes nutibus testibus facere ιμῶμ legimus non quod loquendi facultate omnino careant tanquam muti, sed quod linguis plane diuersiis utantu . Varia igitur linguarum genera: permulta quidem , siue septuaginta duo, siue plura vel pauciora iam inde ab aedifi-
M. Ir catione Turris extitisse pro comperto habetur . Immo, ut
ali volunt, ex illa aedificatione, seu potius insania, tanta ho-N. Ps mini sermonis varietas, linguarumq. confusio innata est, ut quot orbis Regiones sunt, tot hominum lingua sint prius it enim uniuersa Terra, teste Moyse,labi inius erat. Quamuis autem ceterae linguae ab Hebraeo Idiomate originem traxerint, la tamen Hebraica, vel tanquam omnium prima'. antiquisIima, purain sincera remansit, vel ob eas fortasse ra-Par. νο .e tiones, quas recensuimus, dum de ea suo iam loco loquuti su- musa nulla enim lingua est, quae ab Hebraica quaedam deriris. Hi. uati corrupta vocabula no habeat, ut Chaldaica, Sy riaca, Tet T. Purygia ca Aegyptiaca, Punica Graeca, Latinain aliae. M ... Et laut Latini innumera non solum artium, sed rerumae I - 3 etiam vocabula a Graecis mutuati sunt, ita aliae linguae multi. taxitem voces acceperunt a Latina, quae a Gothis,in ab alijs Populis iii Italia, Gallia, Mispania atque alibi corrupta est , ut satis eo loci dictum fuit, ubi de Gothorum litteris ver- Pag. rsa ba fecimus. Sic etiam alias linguas inter se corruptas fui Gδέν de , se constat, ut alio in loco ostendemus , cum de barbaricis lin-2. II. guis sermonein habebimuS: Omnes enim linguae, Hebraica, - .. . . Graeca, Latina saltem exceptis, Barbaricae dici possunt, ac ιμώ- debent. Hinc ut ceteras nunc rationes posthabeam, tribus triste linguis uniuersa Biblia conscripta, Titulum q. Saluatoris nostri Cruci non sine diuino consili, ac mysterio appositum
342쪽
Dc DIALECTI s. 29stum fuisse dicendum est. Sed quamuis Graeci ceteras linguas
Barbaricas appellare consueuerint,liae tamen tres insigniore S sunt, praecipuumq. obtinent locum, Hebraica praesertim lingua tanquam omnium linguarum genitrix, mundo com-tia, ut alibi dictu est ibi multarum linguarum originem de Pag.8σM monstrauimus. Quado autem a Plauto,& ab alijs probat isti ''mis Scriptoribus Latina lingua barbara nucupatur, haec voX, Barbara, Pro eXtera voce umitur Barbari enim aliquando Pro aduenis , aut exteris populis dicti sunt , Hinc Naeuius,
Plautus, ali Poetae Latini appellati sunt barbari, idest exteri, quippe qui comoedias Graecas latinitate hoe est linguaeXtera ,donarunt. Quare Plautus in Asinaria inquit Nomen is m, huic Graecae Onagros est fabulae, Demophilus, scripsiti idestis Graece Marcus vertit barbare idest Latine. Item in Trinummo: Graece est huic Thesauro fabulae, Philenus scripsit id est Graece Plautus vertit barbare idest Latine. Praecipuae igitur: insigniores linguae sunt Hebraica,Graeca, latina . Quod cum ita sit, ab re alienum me facturum non puto, si de harum trium elementis nonnulla dicantur an tequam ad singulas quasque linguas perueniamus, cum ipsae exactiore quidem sermonem iure postulent Hebraica enim elementari Graeci, iatini sibi desumpserunt, non solum quantum ad scribendas aliqua ex parte notas, verum etiam quantum ad earundem pronunciationes, praesertim Graeci, ut infra videre est. De tripbcis Alphabet consonantia. Hebraice Aleph Graece Alpha α Latine M. Primum autem huiusce linguae sacrae elementum non δε- Ium a Graecis& Latinis, sed ab omnibus fere linguis serpa par. pa.otum esse inueni, ut dictum est eo loci, ubi de novo Alphabeto Hebraico sermonem habui . Prima enim Hebraica littera, Aleph nuncupatur. Haec deinde Alepha, perfncopen Alpha a Graecis dicta est. In alijs linguis prima Alphabetilittera vel eandem omnino Hebraeorum pronunciationem, vel initium,vel saltem desinentiam eiusdem pronunciationis
retinet, velut apud Syriacosin Assyrios, Aegyptios et Asia
343쪽
166 APPENDI. BI L. VATI C. nos, Samaritanos et Armenos, Arabes et Aethiopes. Indos et Saracenos,Phoenices et Illyricos sim Dalmatas, Hetru cos,et Turcas, necnon apud alias Nationes: nam sicut prima litteraria ra ab Hebrivis, et ab alijs leph vocitatur a Chaldaeis tamen τα ' Olaph ita ab Indis Alem, ab Assylijs, siue Syriacis,ac Phoem nieibus Alua, a Saracenis Alchmon, ab Aegypt ijs Athomus, vel Athoin, Graecis,Hetruscis,et Iacobili multisq. ali S a
tionibus Alpha,et a Latinis, A. Id quod non sit ne consilio, aut mysterio facti esse dicendu est. Haec denique littera a Dionysio plenitudo vocis appellatura a cuius litterae figura aliquoties conlucta hoc modo, - , pentagona nunc a tu petaIpha , quasi quintuplum H Alpha: na in huiusmodi figura, 1i recte spectetur, A, vel Alpha quinquies videtur elle repetita. Hebraice Beth Graece Bela g. Latine ei.
Haec littera Hebraice Beth Graece Βητα , et Bela, Latinera, vel Be, dicitum utrumque tamen ab Hebraica pronunciatione Beth Beta autem vel Bea Latinis pronunciari debet, non Vita. Quod autem hoc elementum Bela, non vita appellari debeat, illud nobis argumento est, qu bd Alphabetum , non Alphauitum ex duarum litterarum Alpha et Bela voce vel sono compositum ab omnibus dici solet, ut erudite docet Adolphus Meherchus Brugensis , quem maior e Parte in huiusmodi symphonia, silue consonantia Alphabeti Hebraici, Graeci, atque Latini sequuti sumus. Hinc Iuvenalistii de Bela testatur hunc in modunia: Hoc discunt omnes ante Alpha est puem. Et Martialis lib. s.
Dicas liceb tueta me togatorum.
Hinc Graeci Latinis vel Hebraicis utentes dictionibus, per b, litteram scribunt, eas item per 3 scribere solent, ut Brutus, B, e Strabo, ΣDε . Tiberius, Tυβέρme. Benedictus, Beνε h oe Budaeus, δαλ , idq genus alia sexcenta apud Plutarchum, Dionem, et alios Historicos Graecos passim vi. de re est. Idem dicitur de vocibus Hebraicis, ut Saba, Σαβα.
s. Ηἐὸν-. Balaam, Βαλμα, Baal, Βααλ. Abraam, A βρααμ, et alia id ge. me. . - nus permulta. Id quod clarius patet ex ea dictione Hebraica,
vel, ut S. Hieronymus est, Syrica, quam ex duabus primis Al. phabeti
344쪽
D DIALEC T. I s. 29 phabeti Hebraici litteris Aleph et Beth compositam Beatus Paulus suis in Epistolis hoc modo reliquit Α'ββα,4 παδηρ, AN Rom. s. ha idest Abba Pater, ut quiddam esse in hac voce peculiare, si / Φ' quod et patres libenter audiunt, et pueri statim sonare discuntu Infantes enim pro hac voce Lbba Rabba vel via pronunciare incipiunt , Qui igitur Vita, non Bela pronuneiant, inepte et corrupte loquuntur, illud vitium imitantes. quo Hispania, castellae praesertim prouincia, siue Burgensis Dioecesis perpetuo laborat pronuncians Ueuia, pro Bestia Vene pro Bene, ut alibi sub alijs exemplis demonstratum uest & e conuerso siue praeposte reci ita pro Vitaci Bacca pro Vacca: Wonum binum pro Bonum vinum, ut apud Vascones in Hispania citeriore populos quibus hoc vitium peculiareesta dicunt enim Λιbo pro Viuo quasi eorum vivere, Bibere Αωρώαι
sit, ut nestio quem in quodam Epigrammate de ijs hac in re non insulse lusisse memini. De hac littera multa alia vide ... in Adolpho Mehercho Brugensi.
Hebr. Ghimel . . Graec. Gamma. Γ, γ Lat. Ge. G,g. Haec littera eodem fere sono apud Hebraeos, Graecos, atque Latinos pronunciari blet, Mab Hebraeo nomine origine traxit. Et quonia Graece Gamma dicitur, hinc haec littera , Di-gama Aeolicu appellatur quia duplicis Gammatis imagine referre videtur, hoc modo F Γ Γ de quo superius satis dictum pae . . fuit. Apud Graecos aut e Gamma geminatu, vim donum n,' retinere solet, ut Aγγελοe, Angelus . Ita etiam ante cutEγχ' Enchos. Et ante Eappa, ut 'εφαγκα Pephanca . . Hebr. Deleth Graec Delia Δ, δ. Lat. De D, d.
Delta a nomine Hebraeo Daleth, siue Deleth. Vnde deleta, per syncopen Delta, triangularis figurae imaginem apud Graecos repraesentans hoc modo Δ , ut alibi me explicasse as. o
Hebr. He Graec. Epsilon. E, Lat. E, e. Hebraeis nulla est littera, quae Graecae litterae Epsilon respondeat, nisi accipiatur He, quam Graeci in vocalem mu rauerunt, ut Heth in I τα .
345쪽
braeorum, non Tain, opponitur. Flandri pronunciant, I s: Latini pro Teta Graeco elemento . Hanc litteram,ut Martia. nus Capellatefert, Appius Claudius reformidavit,quod dum
Pas. ras. X primitur, morienta dentes imitetur, ut superius demonstratum est Hebr. Heth. Grae Eta, Η, η. iat. E. E, e. Heth Hebraice, pro qua Graeci Hia, velata , Latini conuertunt in E , longum . Sedrata Graecum Latine rectius Ela, quam Ita pronunciandum videtur, ut ΙΗΣΟΥΣ, IEsus, non isus, Ηλὶ Hλὶ Μαασαία D, Heli Heli, amasebachthani. et item secundum Alphabeti Hebraici elementum in Threnis Graece scriptum inuenitur Bi θ, a Latinis non nisi Beth Hebraeorum more pronunciandum eue ratio ipsa persuadet, non Vith, vel Bith , sicut de Beta Graeco non Vita a Latinis scribendum, pronunciandumq esse demonstrauimus, ex Mehercho Brugensi. Hebr. Teth Grae Theta. Τ, Lat. The T, t. Haec littera pro Tl, idem valet apud Hebraeos, Graecos, Latinos, eandem fere pronunciationem apud eosdem habet. Et quamuis Graece θητοι scribatur, pronuncietur per I, a Latinis tamen per T, non per I, pronunciari debet ijsdem rationibus, quas deleta, Teta, ita enarrauimus Theta par. a. igitur non Thita dicendum est. De huius litterae mysterio, apud Iudices usu, satis dictum esse reor alijs in locis.
Littera Iota ab Hebraeo Iod, i, prori, usurpato,&iat,
ne I, respondet. 9amuis autem I, varie a Graecis scribatur,&4rbnuncietur sunt enim apud eos varijs characteres eundem fere sonum retinentes Iota tamen apud Graecos & Latinos est idem elementum, . nunquam eius mutatur figura, etiamsi apud Latinos vim consonantis interdum obtineat . .: Hebr.
346쪽
per inscribere solebant, ut Cuando, &Guoniam pro Quando, quoniam, ad genus alia quia C, maximam inter se habent affinitatem, ut videre est in Relativo Quis, vel Qui, nam eius obliqui tam a quam in retinere solent, ut Cuius, Cui, quem quo, ut fusius alio in loco dictu est . at εια. Hebr. Lamed. Graec Lambda Λ,λ. lat. Et L, I. Haec littera tam apud Hebraeos, quam Graecos Latinos eandem retinet potestatem, quamuis eandem notam, idemq. nomen non habeat apud eosder . Interdum autem apud Graecos λ geminata, prima vi mri sonum n, retinere solet,
Hebr. Mem . . : Graec. My. M,3M Lat. Em. M, m. Hoc elementum tam apud Hebraeos, quam apud Graecos Latinos idem fere nomen litterulis transpositis, eandemq. pronunciationem habere videtur: eandem tamen retineti testaterris. Est littera , quae labris imprimitur si autem huiusce litterae nomen Hebraicum diligenter spectes, illud a suauistimo nomine, quo infantuli Matrem siue nutricem appellant, non multum distare dicas oportet. Infantuli enim Maritatis Matrem siue nutricem Mammam vocitare solenta . Hinc
ammas atque Tata habet Asa, sed ipsa ararum Dici, o mammarum maxima mamma poteri Varro:Qui cibum ac potione Buas Tappas vocant,& Patre arroda
Tata,& matre Mamma . Haec Varro Bua infantuloru potio, et
Bomba,vel Bombo Nostratibus dicta viam vero qua Ma OCai tres vocantur, mamma feminea,laetis receptaculo,quo ipsis infantulis nihil charius iucudiusve esse potest, ortum traxisse puto. Hinc in aliquot Italiae locis, praesertim apud Nostrates,pueri omnes Mammoti a mama, puellae Mammolae,m P a citantur.
347쪽
3oo APPENDI BIBL. ATI c. citantur. Hac eadem, ut suspicor, ratione Auia, patris , vel matris Mater, ά a Graece dicitur, idest Mam me, cum Auia mea patri, vel matri meae praebuerit mammam , siue mamillam in quodam modo quasi altera mater mea dicenda sit a. Ob id mammare apud S. Aug. est in amas ad sugendu prςbere. Hebr. Nun. a. Grae Ny. N, ν Lat. En . N n. Nun Hebraice, Graece vero Ny quasi Niper u exile, abiecto ultimo, n: hoc modo est idem huius elementi nomen
tam apud Hebraeos , quam apud Graecos : idem sonat quod N apud Latinos.
Hebr. Scin. s. 'Grae. Xi. E, ε . . Lar. IX. X, T. Hoc elementum valet idem Ouod cs, velis Graecus ille sonus X i, ab Hebraeo ductum videtur, et est eadem nota, daeet Latini, litterulis in uersis, ut i, et IX.
Nulla littera Hebraici Alphabet huic Graece respondere inuenitur , sed Latinae in Appellatur autem apud Graecos O, breue ad diffferentiam tit, quae est O magnum, ut fusius loco suo dicetu . Hebr. Pe. Grae Pi Π, r. , Lat. Pe P, P. In hoc elemento Hebraei et Latini quod ad nomen pertinet, nihil omnino dit ferunt Graeci vero ab ijs non nihil immo adeo parum, ut nihil distare videatur. Huius autem litterae eadem est potestas apud omnes.
Hebr. Res Grae. Rhω P, i. etat. Er. R, r. Huius litterae originem Graecus traxisse videtur ab Hebrai- eo elemento Res, vel Rest, a quo tam e longius remotum nomen desumpsit: Latinus vero propinquius, duabus primis ii terulis in uersis, et vltima abiectaia. Hebr. Samech. Grae Sigma Σ σα Tat Es S, c. Huius litterae nomen tam apud Hebraeos, quam Graecos idem fere videtur esse,quadam tamen litterarum mutatione,
ac traiectione facta et a Messalla corvino sibilum uocatur.
348쪽
D DIALECTI s. ormaiuscula littera est M , Latinum transuersa conscriptum rari Antiquiores Graeci pro litteram, maiuscula utebantur ea o. ta , quae est eadem prorsus a C Latinorum , nil qudd extrema cornua habet intus magis reflexa,in magis oblonga hoc modo Q. Hinc per abbreviationem tribus modis scriptitare solebant Iesu Christi, Saluatoris nostri nomen, vi IC: vel ΙΣ. vel ΙΗΣ. Qua ex re imperit hoc nomen scribebant cum adspiratione hunc in modum hesus, vel Ima sueri, vel viri, putantes Graecum, essi h Latinum, ut fusius alio in loco Par. ενε. me dictum est. σινμHebr. Tau. Grae Tau, vel Tafu, Lat. e. T, t. Tau tam apud Graecos, quam apud Hebraeos pronunciari debet hoc elementur . De mysterio huius litterae, qua sanctissimae crucis imilitudinem repraesentat, multa diximus eo in loco,ubi Alphabetum Hebraicum antiquius appositum P g. ιν. est. Hinc eadem repetere superuacaneum censeo. Addam tamen quod sentit Tertullianus dicens: Ipsa est enim littera T. ια Graecorum Tau, nostra autem T, species Crucis, quam por H tendebat futuram in frontibus nostris apud veramin Catho ' 'Iicam Hierusaler . Quapropter etiam Typus est sacrosanctae Crucis Domini nostri Ie1 Christi.
Nulla in Alphabeto Hebraico littera est quae huic Graecae
Ypsilo respondeat est enim Graeca tantum, qua Latini in P .aaν. dictionibus Graecis utuntur. De huius litterae mysterio alijs o in locis multa diximus, hinc ea hoc loco subiicenda censeo. Hebr. Phe ' Grae Phi P p. . Lat. Ef. Ph. Hare littera apud Hebraeosin Graecos eodem fere nomine Pronunciatur,4 Latinoa, respondet quod quidem inue sum tDigam appellatur, solis , Eolibus peculiare. De hoc Pata MDigammate, quod Claudius Imperator inuenisse fertu δ multa suo iam loco dicta sunt. Hinc eo confugiendum est. Grae Chi. X,χ. Lat. Ch. Nullum est apud Hebraeos elementum, quod Graeco, aut
349쪽
3o A PENDIT TE L. VATI C. Latino respondeati, Graeci autem & Latini, quod ad figmram pertinet, omnino conueniunta . Graeci enim pr0 littera maiuscula utuntur hoc elemento X, quod quidem a Latinis usurpatur, sed non procli, veluti apud Graecos. X enim apud Latinos habet vim s.&is, instar litterae Graecae, EI Hinc imperitorum Latinorum ortus est error hi enim scri-hunt sic ps, pro Christus, putantes hanc dictionem, psic a Graecis conscriptam,constare ex X, i, Latinis litteris,cu sint Graecae procli 4 R. nam X Latinu adsimile xi Grae-Par. ινν co: dc Latinum, Pti Graeco est. De hoc modo scribendi mul-
- ta suo ia loco dicta sunt, hinc cetera sunt hic praetermittenda.
Haec littera apud Hebraeos non inuenitur, nec apud Latinos: sumitur autem pro ps, aut bs, ut ψαλμος, Psalmus: α αψ, Arabs.
Hoc elementum est tantum apud Graecos, iocatur o, magnum duabus de causis tum quia est natura longum tum quia veluti ex duobus, o constare videtur utraque item ratione dicitur magnum ad disserentiam, micron quod appellatur o breu . Haec de praecipuis linguarum generibus, a quibus omnia alia Idiomata emanasse censendum est, ut experientia ipsa docet. Antea vero quam ad singulas quasque linguas declarandas perueniamus, de caelestium spirituum necnon anima- Diatisis, Ilum Dialectis nonnulla dicenda esse reor Plato enim Dijs , L. Dialectum quandam attribuit, coniectura ex somnijs4 ora- . . ca culis facta: insuper ex daemoniacis, ut qui non sua ,sed da monum inhabitantium Dialecto loquantur. Ego vero spiritibus tam bonis quam malis Dialac tu esse peculiarem quandam non crederem cum i in corporibus assumptis quavis rae Aetia lingua loqui possint, locutione aliqua externa non indi Troi, geant , quando ad mortale non loquuntur. Angelus enim ... .a. a alteri Angelo duobus modis loqui potest, hoc est, verba in. L corde suo formata, vel in mente aut cogitationes per signa: nitelligibilia exprimendo, vel virtutem suam ad res corpo
350쪽
m IALECTIS. 3O3reas absque corporum transmutatione applicandori cuniaris inua enim Angelus couertit se super speciem intelligibilem, quam ψςMMO habet apud se, format inde verbum , quod est idem quod cogitatio: tale verbum in uno Angelo non est notum alteri Angelo: quia nec unius Angeli cogitationes natura ipsa alteri Angelo sunt notae, nisi in genere. Postquam vero Ange ius conuertit se super speciem intelligibilem in formauit inde verbum , quod est cogitatio potest iterum se conuertere super huiusmodi verbum in formare aliquod signum intelligibile, quod etiam potest appellari verbum , quia est illius verbi formati expressio. Angelus igitur alter Angelo loqui Angelus potest his duobus modis, vel cogitationum, verborum q. foret 'ab eismatorum expressione, vel suae virtutis ad res corporea ar di, oouiplicatione. Homini autem uno tantum modo loqui potest. φ ς' μ' suae videlicet virtutis ad res corporeas applicatione . Id quin no .
duobus item modis fieri potest vel per organum siue instrumentum phantasti cum ad phantaliam spectans, ab eo mutatum, vel per aerem ab eodem commotum , corporis tamen transmutatione. Quamuis enim Angeli non habeant lingua, nec item organa alia corporea ad locutionem pertinentia,eis tamen res corporeae, quantum ad motu, sicut uniuersa Thec Re, eo
logorum schola fatetur, ad nutum obediunt: quia omnes spiritus perfectam de rebus corporeis ac naturalibus habent inibit, cognitionem, hinc in imaginatione.&organo phantastico ςdi m cuiusuis hominis efficere possunt aliqua signa imaginabilia. vel species imaginabiles, ut sibi placet, deducendo humores, et spiritus animales ad principium sensitiuum et organum phantasticum, vel ad phantasiam, in quibus huius generis species vel similitudines sedem habent: et hoc primo modo homini loquuntur, repraesentantes ei quae repraesentare, Iunt. Secundo autem modo Spiritus loqui possunt homini se ridii,
aerem commouent , vel condensantes, vel frangentes, aut mi'
verberantes,atque ita,ut fiant ibi soni quicunque iuxta suam quo Spiri. ipsorum Spirituum voluntatem, aut placitum propter voces efficiendas, et locutionem formandam cum et perfectare inuti. rum naturaliu cognitio sit, resq. corporeae ad nutum ijs obediant eo modo, quo dictum est. Quamuis igitur Spiritus qui possint hominibus, ego tamen non video, cur eis pecura liaris