장음표시 사용
81쪽
ut euenerat,enarratnt,illud demum adiungens, se tanto a Deo beneficio affectum aetatem pol thac suam in ipsitus Dei seruitio consumere,atque a coniugio abitinere firmo animi decreto constituisse. proinde illum Oi a-re,ut libi successorem daret, quo libere posset religioni vacare,& in cognita veritate persistere. Quem complexus Cotillantinus filias eius Christo consecratas edocuit, atque ipsiun in Palatium duxit . cui Helena Augu-lla mater, & Constantia virgo, & Attica, atque Artemia filiae occurrerunt . eumq; omnes perinde atq; Augusti generum honorarui. Demumcu priuatus vellet abire, rogatu Constantini XIII Kal. Martias consulatucu Basso intuit. in quo quinque millia seruorum libertateiac ciuitate donata praediis urbanis, ruiticisq; locupletavit. Inde,cum costulatu praes ctuta se abdicasset, Basso Idibus Maii praefectura ineunte, secessit Olliam, S: cu sancto Hil uino vivens aedibus eius ad recipiendos peregrinos accessione adiunxit4biq; in omni Christianae pietatis officio maxima cum omni uadmiratione se exercuit, cu homo Auguilis carissimus ex praelecto , Nicolis ile pedes lauaret, mensairi terneret,aquam manibus sunderet, &languentibus acri studio ininistraret. Quin etiam ipse primus aede Olliae S.Laurentio martyri codidi totque ossicia clericorum instruxit. Constantinus, cum VI Idus Maiis Romae fuisset, inde in Illyricii aduersus barbaros rursus incursantcs contendit. quod rescripta indicat ab illo Romae,
Sitinii, Naissi, & Serdicae data. Crispus filius Germaniae lituites egregie eit tutatus. Idibus Augusti Fausta Augusta puerum alterum peperi queConstantium appellauit. Ceterum, cum ordinarius consulatus insignis adhuc Roinae dignitas haberetur, ut a quo anni nominarentur, & Falli decorarentur,statuit Constantinus eum honorem filiis,sororis o filio C
saribus tradere. nam fratres male concordes, ut ex alia matre natos,
sero admodum honorauit. Itaque sequens annus Licinium Augustum quintum cum Crispo Caesare consulem habuit. Eo anno Crispus ipse Francos rebellantes insigni victoria domuit . unde post Nazarius in
Quinquennalibus eius dixit: Francorum natio ita raptim adolevit ad gloriam vestram /t fonsimo Osari primitias ingentis maetoriae daret. cum m moria acceptae cladis non infracta, sed alterata pugnaret. Basso urbis praesecto ad Constantinuin Augustum profecto, Iulius Cassius vice illius cognouit . Bassias regressus praefecturam resia mpsit. Interim Romae,& in Italia Constantinus summo studio templa noua instituit. nam&via Tiburtina beato Laurentio martyri basilicam, & Capuae, Neapoli , Albae, & Ostiae alias inchoauit. Quae vero Olliae Petro , & Paulo apostolis instituta est, ea a Gallicano insignibus donis ornata eli. Neq; vero templa aedificare ad religionem amplificandam satis habuit.
82쪽
quin etiam ad populi usum,& urbis decus thermas,& porticum nobilis-ssimam condidit, multaq; vetera opera inllaurauit, ita ut urbem claroruaedificiorum magnificentia multo illustriorem aspectantibus omnibus exhibuerit. Ex quo post dixit Nazarius in Quinquennalibus: Vacat remissoribus animis delisamenta pacis adhibere celeberrima, quae rudis nobis v ribus enitefiunt,nec obsoleta modo per uetustatem re tuo cultu insigruisitur,sed illa ipsa, quae antehac magnificentis putabantur, nunc aura luce fulgentia indecora maiorum parsimoniam prodiderunt. Idcirco ipse maxime sublimes porticus, ruti
lantes auro columnae tantum inusitati ornatus dederunt, ut illo non minus cupide con
ueniatur loci gratia, quam 1bectaculi moluptate. Non praetereundum illud etiam, eloquentiam per naec tempora summo studio Romae,& in Italia celebratam. testis eth D. Hieronymus, qui ad Rusticum scripssit: Mater instudia Galbarum, quaestorent sima sunt, misit te Romam, mi libertatem, nitorem Gallici permonis grauitas Romana condiret. Floruere autem hac laude Romae Nazarius,qui rhetoricam docuit, & Minucius Felix, qui caussas orauit, & Lampridius, Spartianus, Capitolinus,& Vopiscus,qui vatas superiorum Imperatorum litturis mandauerunt. qui quanta dicendi facultate valuerint, ex scriptis eorum perspici potest. Poli Nararium inde Paterius rhetor, dc Eunomia Nazarii filia eximie celebrati. quom D .Hieronymus meminit. Pollero anno Conflantinus Augustus V cum Licinio Caesare consulatum occepit. &, cum III Idus Maij Sirmi j esset, ad Rufinum praesectum praetorio rescripsit. Κal. Septembris Valerius MDximus urbis praefecturam iniuit.' Per hos annos basilica Saluatoris Lateranensis V Idus Novem Sris, &S. Petri Vaticana XIIII Kal. Decembris ad summum perductae, sunt consecratae. Rebus Occidentis egregie, atque ex Imperatoris, & populorum sententia procedentibus duplex, &quidem foeda, ac perniciosa utraq; calamitatis tempestas incurrit, quae totum Orientem non solum inexpiabili inter se odio, ac simultate distraxit, verum etiam in multos annos ciuili, ac sacro sanguine cruent
uit . usque adeo ut ea labes aliqua etiam ex parte Occidentem tetri cuiusdam incendi j more assiarit. Earum unam turpe gentilitatis studium, alteram prauum Christianorum antistitum de Deo dissidium intulerui, Licinio, Arrioq; auctoribus. Licinius Augustus anno, ut notauit Cedm-nus, Imperi j Coni tantini quarto decimo, aegre passus, se a Constantino Illyrici prouincijs per arma ciuilia spoliatum, simulata prioribus annis amicitia occultis ipsum insidijs saepe appeti j t. quibus ad irritum diuino
numine detegente redactis, ac semel , iterumq; reconciliata concordia, demum ut Conflantini animum vulneraret, ad sentilitatem, quam ingratiam eius reliquerat, se recepit,& Christianis, quorum illum studi sissim uin
83쪽
iissimum este videbat, inimicus euasit. ac primum edicto proposito episcopos inter se de more conuenire,ac de rebus ad Eceletam pertinetibus cons illare prohibuit, alterutrum necessario consequuturum arbitratus, ut aut dicto non audientes capitali supplicio vindicaret, aut obedientes a Christi veneratione auerteret. deinde omnes, qui Christianorum sacris imbuti essent, Palatij sui liminibus arcuit, & summis honoribus usos ad illiberalia minillaria adhibuit, de bonis publicatis mortem omnibus, qui Christum appellassent,indixit. quo modo totum Orientem, tum ptimum sese a superioris persequutionis cladibus attollentem, vehementer assiixit. Arrius autem flagitiosam in Aegypto haeresim, quae post latius disiipata eundem Orientem misere perdidit, hoc modo inuexit. Alexander episcopus Alexandriae nuper in locum demortui Achillaesussectus ecclesiam de more aduocauit, ac praesente clero subtilius aliquanto, quam moris erat,de sancta Trinitate coepit disserere, filium eiusdem sirbilantiae, atque honoris esse cum patre aduersus Paulum , Apollinaremq; praeci piens. ubi vero perorauit, clerum, quid sui iudicio euet, rogauit. tum Amrius presbyter,sacrarum litterarum interpres, homo multarum doctrinarum cognitione imbutus, siue odio, quo erga illum flagrabat, inductus, siue Sabellianam haeresim unam tantum ut substantiam,sic personam costituentem auersatus, ad opinionem prorsus contrariam declinauit, ac
Christum creaturam,& factum esse, sibi videri respondit. Nam si pater, inquit, filium genuit, qui genitus est, suae essentiae principium habuerit, necesse et . ita fit,tempus fuisse,cum filius non fuit, mi ex nihilo essentiam accepisse. Cum autem haec ita conclusisset,iactum esΙ, ut multoru, qui aderant,ad veritatem indagandam ingenia excitarit. ex quo ea quaestio inde paullatim totam Aegyptum peragrauit. In exitu anni Constantinus Augustus ex Illyrico Romam reuersus, ut filiorum Caesarum Quinquennalia celebraret tertio filio auctius est, quem Coni fantem vocavit. ac proximo anno,qui suit poli Christum natum trecetesimus vicesimus, cum sextum cosse latum, Constantino Caesare assiimpto, inisset,una cum
Crisipo, qui saeuiente hieme ex Gallia Romam redierat, dc puero Con- istantino, operam Quinquennalibus dedit. Ea vota ingenti principum, populis laetitia peribluta sunt. Nararius orator magni ea tempestate,ut dixi,in urbe nominis solemnem in elusinodi celebritate oratione habuit. in qua praecipue Constantini Augusti victoriam celebrauit, quam primum de Maxentio,post de Germanis ins altantibus tulit. Ex quo declaratur, Constantinum nihil interim aut in Pannonia, aut in Thracia contra barbaros memorabilis rei gessisse . neque enim ille recentes victorias, atque inauditas praeteriisset,ut veteres, ac saepissime decantatas ornaret.
84쪽
Nam Cibalense bellum ipso vivente,&nondum apertasammicitias exercente Licinio, credo, non esset ausius attingere. Deinde de Caesaribus, Augusti,,dc his Quinquennalibus ita disseruit uintum decimum annum maximus princeps salutaris Imper' degit, sed auguramur iam vicennalia. uιλωquennalia beatifimorum Caesarum occupatos ingaudique habent. sed in destiuatis decenniys iam vota properantia, tv stes volucres constiterunt. 6rillus Caesar iam
obterendas hostibus grauis terrorem pate , quo semper barbaria omnis intremuit, derivare ad nomen suum carpit. Constantinus tam considalum, iam veneratIo emsiui sinuens, si quid intactum aut parens, aut frater referuet,declarat mox mictorem futurum, qui animo iam vincit aetatem. Ad gloriam mestram fronda malis suis Fra corum natio ita raptim adoleuit, robustei recreata est, ut forti fimo Caesari pomitias ingentis victoriae daret, cum memoria acceptae cladis non inpacta, sed Myerata pumiaret . Tantorum Roma compos bonorum,quae quidem ei fiunt cum toto olbe communia, habuit semper ingentis lyn fructum, quem propositum sibi ex Coar
bus nobili semis habet, eorulmi fratribus,quorum iam nomina ipse veneramur. Declarant ecce rationem, cupiditatemi motorum facta Crit ι Caesani maximi. in quρ
velox minus aetatis mora non retarrita est. pueriles annos ases triumphalibus o
cupauit, q3i quidem nunc nobili mus Osar venerandi patris, fratrum , suorum omnium fruitur M'ectu, si puendum omnibus praebet. cruda adhuc hieme iterg tu intractabile , immensium batio, nituns infestum incredibili celeritate confecit. auae tuum,Constantine Maxime, pectus inundavit gratulatio, cui tanto interuallo iidere filium licuit , m videre lictorem i narrauit utique exhausta bella,hoc adluam gratiam, noli adfui ostentationem, qualis excipiendo hoste, quam resistenti mehemens,quam facilis funbcanti. 'Nunc te omnes rogamus, cum praesentem laum Lueris, cum iam reip. flagitanti, cum Gallis desiderantibus reddes, iterum atque
iterum moneas reuertentem. Te mero, onstantine Caesar,incrementum maximum
boni publici, quibus modis amplectitur humana felicitas 3 quae de te tantum e e ctat,quantum nomine polliceris. et licet aetas adhuc auocet ab imitatione virtutis p ternae , iam tamen ad pietatem eius natura deducit. Vuinquennijs igitur feliciter imetiaris decennia Caesarum nobilissimorum mitra posteros nostros extendenda quam impense rogare, di orare nos conueniat,ipsis bonis temporum, my re . rationibus a imonemur. Iacet in latere Galliarum, sonstantine Maxime, aut in sinusi fusa barbaria. Perse amicitiam tuam petiuerunt. nulla in terris tam ferox natio est,quae te non metuat, aut diligat. omnia foris placida, domi prospera. an non Mertate fructuum copia Z exornatae mirandum in modum, ac prope demtegro conditae ciuitates. nouae leges gerendis moribus, s V paneendis mitist conuiturae. ceterum calumniose ambages recisae captandae simplicitatis laqueos perdiderunt. Pudore tuo munita comtu a. pecu facultates ambitione fui gaudent. nec aliquis habendi quamplurimum metus ,sed in tanta bonorum a uentia magna merecundia non habendi. Hic d
85쪽
nisu status rerum est, ut obtinendae potius felicitatis motum geramus, piam an n
iue cupissitatis. Vnum modo est, quo fieri risit Roma felicior, maximum quidem, sed tam solum,M. staminum conser scirem suum , ut beati se mos aesares videat, ut furata copiam pro desidero modo capiat, ου hos alacris excipiat sui cum
re'. ratio dieredi fecerat, receptura d mittat. Inter haec nuncius est allatus, ve
teranos in Gallia atrocem poli Crilpi excessum concit.ille seditionem. Quo audito Conliantinus, quod res videbatur sua praesentia indigere, quanta maxima celeritate potuit, illuc accurrit. res Kal. Mart ijs in oppido Bellovacorum est acta. ciuilium munerum, quam pollulabant, Vacatione concessa tumultus omnis sed itus est. Inde Crispo in prouincia relicto Romam repeti jt. In Oriente Licinius legem adhuc acerbiorem tulit aduersiis Christianos, ne viri cum mulieribus precationis caussa in ecclesiijs couenirent, neu episcopi mulierum aures sacris praeceptis imbuerent,ne populi,nisi in campis staburbanis, conuentus haberent. milites autem,niti nudato capite sacrificiis interessent, muneribus exult. quo pacto ingentem numerum hominum damnis, ignomini jsq; assecit . usque eo vero crudelitatis, truculentiari; processit, ut neque ijs, qui in vinculis tenebantur , alimenta suppeditari, nec qui suam proximis miserico diam tribuissent,in bonorum numero haberi voluerit. atque eadem poena eos, qua qui sontes erant, plerundos cens ierit . quin etiam nouas I
ges de nupti js, ac funeribus edidit . quibus veteribus obrogauit. noua, ea i grauissima tributa in agros imposuit. atque ob id metiri omnes voluit, nouosq; agricolis census indixit. Et hoc anno Romae Valerius Maximus idem urbis praefectus ius dixit. Crispo inde, de Constantio Caelatibus ambobus consulibus iterum , Constantinus Augultus bellum acre cum Sarmatis gessit. Quippe comperto, Sarmatas Maeotidem accolerites traiecto nauigijs Istro prouincias siuas se absciite depopulari ii Illyricum regressus exercitum ducere aduersus eos instituit. Qua re perspecta illi cum rege Rausi modo aduentum eius praeuertentes oppidum quoddaadorti parti eius superiori , qua: ex materia constabat, incendium intulerunt,uerum a propugnatoribus, qui pro muris itabant, telis, missilibus propulsi propositum tenere non potuerunt. Sunerueniens inde Constantinus tanta illos mole oppressit, ut multis desideratis reliqui vix tempus nacti sint evadendi. Multinodus cum ijs, qui superstites erant, Istro superato fuga sibi consuluit. Post aliquot dies Constantinus certior factus, Rausiimodum noua de Istro traiiciendo consilia coquere, ante illum traimittere maturauit. eumq; adortus praelio facto in collem praecipiti fuga compulsum interfecit, ac magna Sarmatarum strage edita reliquae multitudini fidem suam imploranti pepercit, & cum ea in castra se rettulit.
86쪽
qua in oppida prouinciae distributa Thessalonicam recessit. Huius belli Zolimus eli auctor. Ibi vero legem tulit, quae U. Nonas Iulias Romae pronos ita est, ut unusquisque vita cedens bonorum suorum partem Catholico concilio relinquere posset. In Oriente interim res in dies tetriores, foedioresq; committebantur. Nam Licinius iam templa passim euertere, episcopos ly, quos sibi aduersia, Conitantino vero deditos esse iudicabat, variis suppliciis lacerare adortus erat. Praeter ceteros autem insigne fuit Basilii Amasiae Ponti episcopi martyrium, a Ioanne Ni me diensi presbytero, qui se interi ille dicit, ad fidem conscriptum. Huic
Nicomediam adduci iuta,quod Deis immolare abnuerer, caput desecari,& cadauer in mare abiici iussit. quod mox a piscatoribus integrum imuentum,incredibile dictu est,quantum omnium in se piorum oculos,animosi conuerterit. Haeresis autem Arriana ex Aegypto iam in Asiam incendii more se se ferox effuderat. Praecipue aute Eusebius Nicomediensis episcopus eam avide arripuit, ac palam tueri instituit . cuius maxima erat in Asia auctoritas, quod Licinius Nicomediae sedem habebat, atque eo amico praecipue,& consiliorum arbitro utebatur. Quod ubi Alexander comperit, ira feruidus aduocato episcoporum cocilio A rrium, atque illius sectatores damnauit,atque ad omnes episcopos scripsit, nominatim leuitatem Eusebii carpens, ut qui primum Berytiensi ecclesia relicta Nicomediensem aucupatus per ambitionem fuisset, deinde eorum, qui ab ecclesia Catholica defecissent , patrocinium suscepisset . atque eos ab
illo audiendo tanquam impie sentiente studuit auocare. ContraIVero Arrius cum ad alios, tum maxime ad Eusebium de re, quae in controuer
sim venerat, & de damnatione sui litteras dedit, eumq; ad opem sibi s
rendam orauit. Itaque Eusebius cum ab Arrio temere inductus,tum ab Alexandro propter contumeliosas de se litteras infensior factus in Arrii partes transiuit . ac conuentu episcoporum habito Arrium insonte pro- nuciauit, ac scriptis ad episcopos litteris cu plerosque auctoritate sua minuisset, nascenti incendio ingentes faces admouit. Hac de causia proximo anno , quo Probinus, & Iulianus consules suerunt, haec pestis per ecclesias Aegypti, Asiae,&Orientis bacchari truculente coepit. siouidem clericis inter se aspeia, ac contumeliose iurgantibus imperita multitudo non solum factorum spectatrix, sed etiam dictorum discentatrix euas rat,ac pars horum,pars illorum sententiam approbabat, de his etiam in
theatris cum magno religionis ludibrio disserens. Constantinus autem Romam reuersiis, ut in summa frugum inopia extremae multorum egellati succurreret,pridie Nonas Iulias cauit, nequis victus inopia liberos venderet, sed ad eos alendos, annonae quod satis esset, a fisco acciperet. Cum
87쪽
Cuin aute nefanda iampridem Licini l flagitia percepisset, neq; precibus, neq; monitionibus pepercerat, ut ipsum ad saniora cosilia reuocaret, sed variis rationibus delusus nihil profecerat. proxime aute cum Basilii episcopi indignam adeo necem,ac summa in martyrio constantia, dc ingens poli mortem miraculum competisset, iusta ira succensiis,ut Chriilianis tur iis laborantibus subueniret, eosq; indigno iugo seruitutis eximeret, Vim sibi adhibendam, neque assinitatis rationem habenda putauinatque homini gratiam , atque auctoritatem suam iam aperte repudianti belluindixit. ad quod se compulsum iri prospiciens portu Thessalonicae prioribus mensibus instituerat, urbemq; novis operibus confirmarat. Itaq; cum hanc arcem sibi ad inuadendum Licinium delegi isset, eo demu om. nia ad magnum bellum administrandum necessaria contulit. nam triremes ducentas, atque onerariarum amplius duo millia, peditum centum,& viginti, equitum ad decem millia conficit. in quibus magnus etiam Gotthorum numerus fuit. ac Crispum Caesarem socium expeditionis futurum ex Gallia euocauit, Constantinum vero Galliae presecit, quam ille deinde obtinuit usque ad exitum vitae. ac Roma profectus Thessalonicam adiit. Quo rerum apparatu percepto Licinius de ipse ex prouinciis s iis ingentem numerum utriusque militiae conuocauit, ut pedeliriucopiarum ad centum quinquaginta millia, equitum ad quindecim in armis habueriti et, cum Constantinus classem suam in Piraeeo Athenarum portu constituisset, ipse siuam in Hellesponto locauit, & cum omnibus
terrestribus copiis ad Hadrianopolim in Thracia substitit. Nouo inde
ineunte anno, Seuero,& Rufino consillibus, Conflantinus cum terr stri exercitu T hessalonica egressus ad flumen Haebrum accessit,quod ad laeuam Hadrianopolim attigit atque in ripa eius aduersiis Licinium comsedit,qui castra ad montem urbi imminentem posuerat. Cum igitur armatus utrinque staret exercitus in summi certaminis dimicationem paratus,Licinius principes suos in lucum seduxit, variis Deo tu simulachris
refertum. quibus cum cereos accendisset, ac victimas immolasset, tum
conuersus ad eos ita dicere coepit: Hi sunt Dei,quos a maioribus coledos accepimus, & quoru auxi lio rem publica,et priuatam hucusque optime gessimus. Contiantinus autem patriis institutis neglectis nouum quemdam, ac peregrinum Deum sibi sescepit colendum, ac turpi eius in ligni situm dehonei auit exercitum. ciusq; numine fretus ad nos, Deosq; nostros tollendos infestus procedit. verum propediem apparebit, Vtri numini cultus sit adhibendus. nam aqua parte certaminis victoria stabit, ab eadem potiorem religionem esse constabit. Haec ab illo dicta se audiuisse ab iis, qui interfuerunt, Eusebius asserit. Conflantinus autem diuino,
88쪽
diuino,ii quando alias,auxilio sibi opus esse intelligens saliuiferum Cricis vexillum, cuius virtutem expertus incredibilem fuerat, praeferebar, ac sacris facerdotibus aduocatis,piis, atque assiduis eorum ad Deum orati nibus se totum tradiderat, vates, ariolosi irridens, qui Licinio aderant,
eumq; ridicula gentilium arte confisi inani spe rerum secundarum intabant. Itaque in urbibus Licini j multi per eos dies multas Constantini
cohortes meridie per urbes transeuntes, tanquam victrices se vidisse, assirmarunt,omeni victoriae,quae instabat, fecerunt. Interim Constantinus
pontem se transeundi fluminis caussa facere velle sun utat,qua in parte latissimus amnis erat. duinq; ei rei impediendae hostes intentos videt, quinque millia sagittariorum peditum cum equitibus octoginta in colle
quodam sylvis pleno in insidijs collocat. Indς alia in parte flumine, qua
arctissimum erat,superato, repente in holies irrumpit,ac signo cruus illato eorum triguam millia strauit, ac sub noctem castra etiam cepit. Haec V. Nonas Iulias acta. Licinius si iis, ut unum Crucis vexillum petauent, ac lacerare contenderent, imperarat. Narrat autem Eusebius, se ab ipso Constantino audisse , cum vexilliser in ipso pugnς ardore telorum ingruentium multitudine consternatus periculi declinandi caussa vexillum proximo tradidisset, atque acie excessisset, factum esse, ut ipse extra aciem tragula traiectus obierit. qui vero vexillum seruauerat, incinlumis inter tot undique impetentia tela, vexillo ipso multis in partibus perforato,euaserit. Licinius, cum impetum Constantini siustinere no posset,arrepta fuga Byzantium se recepit. Liciniani omnes, qui proelio sit- perfuerunt, sese Constantini fidei permiserunt. Constantinus inde Licinium insequutus Byzantium ad ijt, atque oppidum obsidione circundedit et classem, quae e Pirito in Macedoniam venerat, ad Hellespontum adesse iussit. quae ubi aduenit, Constantini duces triremibus octoginta in faucibus Hellesponti proelium commiserunt,atque Abantem pri sectuin Licini j ducentarum triremium classem agentem inuaserunt,ac multis hostilibus nauibus demersis usque ad noctem certamen produxerunt. Inde
dirempto proelio,alij se ad Elaeuntem Thraciae, alij ad portum Aiacis r
cepere. Abas postridie,cum hostilem clas lem triginta triremibus auctam cerneret, proelium detrectauit . classis Licini j, quae partem exercitus e Byzantio in Asiam transmisit, ne obsellam urbem multitudine premeret, fera tempestate suborta prope tota consumpta est. Abas Asiam cum quattuor nauibus fuga peti j t. Constantinus commeatibus abunde subuectis obsidionem urgere perrexit . nam & aggerem paris cum muro altitudinis excitauit, & in eo turres ligneas constituit, atque inde murorum defensores incessere,atque eis remotis tuto machinas admouere contindit.
89쪽
tendit. Quibus rebus Licinius exterritus infirmiore militum parte Byzantii relicta cum fortioribus,& sibi fidelioribus Chalcedonem in Bithyniam nauigauit,ac nauale eius Chrysopolim tenuit. atque ibi Martinianum inagilbrum ossiciorum Caesarem appellauit, eumq; cum exercitu Lampsacum misit, ut impedimento esset,quis minus hostes e Thracia ad Hellespontum accederent. ipse castra ni collibus, Sc faucibus ad Chrys. 'dim recit'. Romae Idibus Septembris Lucrius Uerrinus urbis praefectura affectus est. Constantinus inde,dum Byrantium obsidet,quod Oneratias naues ineptas esse ad Bithynicum littus capiendum videret, per hiemem nauigia leuiora cons luxit . qua Crispus, & Constantinus caesares tertium consulatum ceperunt. atque opportuno tempore ad Sacrii prinmontorium , quod est ad ostium Ponti situm ducentis a Chalcedone ii diis,esallem appulit,atque expolitis copiis colles quosda occupauit. Qua recognita Licinius Martinianum Lampsaco euocauit, atque instructo exercitu aduersiis Constantinum procesiit. Ibi acri pugna edita Constantinus quoque fuit superior.De Licinianis,qui centum triginta millia fuisse dicuntur,vix triginta millia euaserunt. Ea re Byzantium nunciata, Byranti j patefactis portis Constantinum receperunt. Byiantis vero repente Calcedonia si sequuti r Licinius ex proelio fugiens cum paucis peditum , atque equitum millibus Nicomediam se recepit. Quod ubi cognouit Constantinus, Nicomediam inde exercitu illuc admoto obsedit. Tum demum Licinius, quam non suarum virium illa,esset dimicatio, cernens pacem sibi petendatri vel iniqua conditione putauit. ac Conliantiam uxorem ad fratrem Coni antinum iterum misit,ut sibi veniam impetraret . Hanc lacrymantem,ac summis precibus pro se,pro viro, pro liberis supplicantem diutiui fuistinere pius Imperator non poti:it,ac se hoc precibus eius daturum elle respondit, ut Licinius depositis insignibus Augultatibus,atque Imperii administratione relicta Tnessalonicam ad priuatam vitam agendam secederet. Quam conditionem Licinius vinecessariam magis,quam utilein,aut decolam accepit. atque priuari hominis habitu sumpto ad Constantinum accessit,ic petita erroris supplicitervenia,iussu eius inde Thessalonicam cum Martiniano priuato se contulit . Licinianum bellum,Licinio Nicomediam compulib,decem,& octo mensibus consectum scribit Cedrenus . His rebus prospere administratis, nstantinus Nicomediam ingressiis veteranos dimisit,Asa,Aegypto, & Oriente in ditionem adductis, Huius rei meminit ipse in epistola
ad Florianum praefectum, his verbis: Veteramyrim ex die qumta Nonarum D larum, cumprima per Thraciam victoria et uerso or, illuxit, stes quipostea apud Nicomediam nostram missonem meruerunt, certa per edictum indulsimus. Cul
90쪽
Cui tamen epistolae falso consillatus Licini j U, & Crispi Caesaris vulgo
subscriptus eii. Ceterum hac victoria parta Constantinus secundis omnium vocibus, clariss praeconijs celebratus est, quod saeuissimo tyranno remoto graui ecclesias miseria, populos ch seruitute acerbissima liberasset. neque enim dubitabatur,quin idem studium ad itatum Orientis formandum adhibiturus esset, quod ad Occidentis attulerat. Neque eorum ille spem,opinionemq; fefellit. nanque edicta statim proposuit, quibus exules a Licinio factos restituebat, damnatos ad metalla liberabat, spoliatis bona,dignitateri , suas reddebat, templa reaedificari, conuentus frequentari, religionem Christiana maximo ardore concelebrari iubebat . atque haec ad orientales ecclesias misi. XVII autem Kal. Iunias aduert is Licinium sic edixit: Remotis Licinii tyranni consi iambus legibus omnes sciat, veteris tu ris, st salutorum obseruari debere sciationem. Per eosdem dies in Oriente res ab Arrianis, & Catholicis prope tragicae agebantur, bello ciuili,quod inciderat, magnam licentiam ad omne flagitium exhibente. neque enim peregrini,& hostes, ut antea,ecclesias oppugnabat, sed eiusdetribus,contubemijs, atque adeo enam eiusdem mens e participes infestas contra se linguas acuebant. & paullatim praecipites ad arma capiemda ruebant. Constantinus autem harum rixarum', ut qui nunc primum Asiam, alieni eousque iuris prouinciam, attigisset,ignarus, ac plane hin spes Nicomedia egressias iter in Orientem intendit,ut primo quoque tempore praesens illatis a Licinio vulneribus mederetur. cumq; aliquanto viae spatio processisset, tristem nuncium de Orientali tumultu, & caussa eius accepit. quo vehementer pro pietate sua permotus pedem extemplo rettulit,ac rem non negligendam ratus, confestim Osium Cordubensem episcopum, qui cum alijs episcopis in comitatu erat, virum fide, doctrinaq; insignem cum litteris ad Alexandrum episcopum ,& Arrium presbytenim misit,rogans eos, ut prauo omisso colentionis studio salutem, atque honorem ecclesiae potiorem haberent. Osius maxima celeritate prosectus Alexandriam, nihil, quod ad controuersiam componendam pertineret, omisit, verum accensis utrinque animis parum profecit.atque ad Constantinum reuersus, quo res in articulo verteretur,edocuit. Ea de caussa Constantinus, re cum Sylvestro Romano potifice communicata, episcopis uniuersiis concilium in insequentem annum ex illius auctoritate
indixit.ac litteras ad omnes episcopos, ut Nicaeae urbe Bithyniae ad VIII
Kal. Maias proximas conuenirent, perferendas curauit. quo Vero omnes
ad diem adesse possent, in omnibus regionibus equos,mulos, mulasq; pu blicas, quibus ad celeritatem stibinde uterentur, certis disposuit man hinnibus . Interim Licinius inquieti homo ingeni j, ac perfidae mentis Ma