Scientia media ad examen revocata. Per Germanum Philalethen Eupistinum

31쪽

14 CAP. I. DEFORMIΤΑs SCIENTI R. MED. vivendi. Quae phrasis est multum notanda. Hic error suit Semipelagianorum, qui dicebant necessariam esse quidem vocationem Dei , non tamen ex inspiratione divina hominem habere voluntatem credendi; sed ex propria libertate illam habere, licui &voluntatem bene vivendi, cui postea Deus praestaret bonam vitam, artem S industriam bene vivendi conferendo. Juxta quem errorem dixit loco citato Augu- sinus; Aliter praestat Deira ut velimus, aliter praestar quod Poluerimuri Hr velimus enim cr*um esse volair ω nostram; μια τοι an , nostrum sequendo. Quod aarem voluerimm ,

slus proat, id est, pose bene agere, O semper beare vis

kre. Qiloium Verborum germanus sensus est : aliter prassiat Deus,ut velimus bene vivere, aliter praestat ipsit sene vivere quod jam voluimus. Ut velimus bene viveis et e & tuum esse voluit, & nostrum; suum vocando, nostrum sequendo. Bene aurem Trine quod jam voluimus solus praestat, artem S industriam bene agendi conserendo. In quo elucet error supradictus Semipelagianorum; siquidem volitionem bene vivendi tribuit tantum Deo ratione vocationis, non ratione bonae in pirationis et volitio autem quae nobis competit ex propria libertate S applicatione, di non ratione bonae in-ipirationis nostra rectissime dicitur.; XVI. Hunc errorem retractavit S. Augustinus; Cum enim dixisset: Quod ergo credimus vocanti Deo Bostram est; quod autem bonum operamur illius est, 'hi credentibi inse dat Spiritum Sanctum per quem facultas bene operandi consertur statim corrigendo sub

32쪽

ART. I. PROB. GRAT. 1N1M1 AP - 'i iungit e me profecto non dicerem, si jam sietrem sidem inte/Dei munera reperiri, oro dantur in eodem Spiritu.

Testatur etiam S. Augustinus lib. de praedest. SS. c η. se hunc errorem ex speciali revelatione agnovitie rct initio suae revelationis scribens ad Simplicianum, semetipsum ex professo refellendum luscipit. Unde notitiam quam speciali revelatione acceperat, statim pro' fundamento dicendorum proponit lib. I. quaest. a. ad Siniplician. dicens: Noverit enim Deum bibi prastitissetit crederet, qui miseretur inbbtrando fidem, cujus miser in est, ut adhuc Osirili votationem Impertiret. Iam enim AH cernitur uidelis ab impio. Quid enim habes quod non accepisti, quiι gloriaris quasi non acceperis Hoc jasto sundamento plura ex primo errore disputative profert,quae tandem refellit dicens, quod & ipsum velle ad misericordiam Dei pertineat. At illud manifestum estfrustra nos

velle nisi Dem misereatur: illud autem nepio quomodo dicatura frustra Deum misereri nisi nos velimus. Si enim Dem miseretur, ergo iam volumus. Ad eandam quippe misericordiam pertinet ut velimM. Dem enim qui operatur in nobis cir vellecw operari, circ. ibid.

XVIJ. Quibus verbis & consequentibus plenissime docet, etiam. ipsum velle, quod ista superior responsio

homini sola vocatione praecedente errando arrogave xat, Duo miserenti, & operanti, non tantum vocantIadscribendum esse: ac proinde non esse lic partiendum

cum Deo velle & operari, ut dicamus velle elle Dei, dia nostrum; Dei vosanri; nostram fe hendo; id vero quod volumus, hoc est, ipsum bene agere , esse solius Dei n

33쪽

Sed potius sicut hoc ex professo explicat lib. I. retrae cap. 23. utrimque & velle, & bene agere rum europter arbitrium voluntatio utrumque tamen datum e Jper Spiritum Dei, es charitatis. Hinc apparet quis sit modus loquendi SS. Patrum, dum dicunt in nullo gloriandum, cum nihil sit nostrum. Illud enim no=rum solummodo excludunt quod non

est ex speciali inspiratione Dei simul donatum. Juxta quem sensuin, cum liberum arbitrium ut aiunt Molini star non habeat ex speciali Dei inspiratione quod se determinet; praedicta determinatio erit nostra, ct in illa poterimus gloriari. . IV. Breviter explicatur in quo cum

Molinae difbpuli. XVIII. T N hoc deficiunt adversarii, quod non distina guant inter principium actus, & principium

movens ad actum. Putant sussicere ad hoc,ut actio tribuatur gratiae & Deo, quod actio exeat a libero arbitrio in is formato gratia, ct ideo comparant, & non incongrue,

actionem supernaturalem ad voluntatem informatam gratia, sicut actio naturalis comparatur ad voluntatem

informatam habitu; ita ut, sicut in actione naturali nihil exit a libero arbitrio, quod nota sit etiam ab habitu ; ira ct in actione supernaturali nihil exit a libero arbitrio, quod non sit etiam a gratia. Mirum est Viros adeo doctos existimasse per hanc solam doctrinam se recedere ab impugnantibus S. Augustinum ,

34쪽

ART I. PROB. GRAT. INIMICA irstinum, quibus in mentem non poterat cadere, quod ad actum supernaturalem non requireretur aliquod principium supernaturale: vox enim eorum erat: Hominem dicimus in bono spere a Dei gratia semper adjuvari, teste S. Augustino lib. I. ad Bonis c. I 8.

Sciendum igitur est, quod principium actus est virtus agentis ; & omne illud sine quo non fit actus , praeter applicationem, quae conjungit actum principio, potest dici, quoad praesens, principium actus. Unde oculus v. g. omnis disipolitio ad temperiem illius requisita, lumen, aer , &c. possunt dici principium visionis. Movens vero ad actum est illud, quod est causa, ut actio fiat, qtiri ante non fiebat; & ut haec actio fiat, & non illa..Certum & indubitatum est in doctrina D. Thomae, quod principium actus quandoque asens inuandoque non agens, non possit sibi esse causa, quod actio fiat : quia idem non potest de potentia cstective se

reducere ad actum, ut communiter Thomistae docent

8. Physic. Quae doctrina non solum habet locum in naturalibus , sed in omni eriam principio supernaturali. Nam gratia non est caula, quod actio fiat, quamvis sit causa, quod actio quae fit, sit supernaturalis.

Ista simi valde distinguenda , hqc actio quae fit,

est supernaturalis, & haec actio supernaturalis hi: a gratia habetur quod actio, quae fit a libero arbitrio, sit supernaturalis; sed non habetur a gratia, quod actio supernaturalis fiat a libero arbitrio; nec etiam habetur a gratia, quod haec actio supernaturalis fiat B ali-

35쪽

a libero arbitrio , & non ista. XIX. Remanet igitur dissicultas de libero arbitrio

non solum nude siumpto, sed etiam de liboro arbitrio informato gratia. Cum enim gratia , ct quodlibet principium supernatui ale tenens se ex parte virtutis Don dent libero arbitrio, quod agat 3 Quaeritur a quo liberum arbitrium informatum gratia habet, quod agat Si dicas, a libero arbitrio determinante seipsum, contradicis Apostolo dicenti t. Cor. q. suis re disernit

Sc. Illud enim quod est sibi causa quod agat, se dis

cernit a non agente. Si dicas, a Deo specialiter applicante, consentis Apostolo dicenti: uuid antem habes, quod non accepisti Primum Molinae discipuli alterunt: Secundum S. Augustini, & D. Thomae discipuli unanimiter tuentur. Qui praevaleant ἐ judicet Cordatus

Theolagus. Ecce lapis offensionis, in quo offenderunt omnes Scientiae mediae defensores. Ut Catholicae fidei doctrina clarius elucescat, de ad terminos Scholae reducatur; observandum est , quod voluntas est illa potentia quae movet ad actum, hoc tamen non facit voluntas, nisi ex praevio consilio, & praecedente aliqua volitione: Unde volitio, quam non praeceQit corali lium,& alia volitio , non est actio voluntatis , Ut moventis ad aetiim, sed voluntatis, ut ab alio motae. Similiter omnis alia actio , ad quam voluntas non applicat potentiam mediante consilio, & volitione finis, non tribuitur voluntati, ut moventi, Se dirigenti se , sed ut

ab alio motae & directae ue ita Thomistae.

36쪽

ART. I. P Ro B. G R A T. I N IN ICA. Is Hic distinctio voluntatis , ut moventis ad actum, ct voluntatis, ut ab alio motς aequaliter repetitur tam tu naturalibus, quam in supernaturalibus: quia non

petitur ex objecto , sed ex modo tendendi in illud; scut distinctio cognitionis in discursivam, & intellectivam non variatur ratione supernaturalitatis, quia non procedit ex objeeto, sed ex modo tendendi in objectum. Omnis ergo actio naturalis, quae procedit a voluntate praevia deliberatione, est actio voluntatis ut moventis se; similiter omnis actio supernaturalis, quae procedit a voluntate media deliberatione, est actio voluntatis ut moventis se , & tribuitur voluntati, non principio supernaturali a quo elicitur; quia tale principium non se habet ut movens, sed ut motum ; actio autem semper tribuitur moventi , ut ait D. Thomas I. a. q. 3. a. a. Unde praedicta actio quantumvis supernaturalis proprie dicitur esse nostra, & in propria potestate. Omnis vero actio sive naturalis, sive supernaturalis, quae sine praevio consilio, & praecedente ali qua volitione procedit a voluntate ', est actio voluntatis, ut ab alio motae; nec tribuitur voluntati, nec dicitur esse nostra, aut in propria potestate. XX. Caveat Novitius Thom ista hinc inferre omnem actionem liberam & humanam esse voluntatis ut moventis se. Nam adactionem voluntatis liberam siti

'ficit, quod procedat ex judicio indifferetili: si ad hoe

judicium indifferens moveat se voluntas mediante consilio & praeuia volitione, actio libera erit actio voluntatis, ut m&entis se; si vero praedictum judicium

37쪽

ro CAP. I. DE FORΜiTAs SciENTtR MED indifferens non ut ex deliberatione prςvia, actio libera non erit voluntatis, ut moventis se, sed ut ab alio

motae.

Breviter ex praedicta distinctione declaratur Doctrina S. Augustini. Nullus est tantillum habens ingenij, qui si legerit S. Augustinum nisi fuerit Scientia media praeventus aperte non videat, nullam,vel modicam fuisse dissieultatem inter ipsum. & Pelagianos, ac Semipelagianos , de principio actus boni; led prς-cipuam fuisse difficultatem de principio movente adactum. S. Augustinus constanter & invicte asserebat hominem infirmum, nec ad ipsum velle, nec ad ipsum operari ex propria deliberatione S libertate se determinare, sed utrumque procedere a voluntate, ut mota ab auxilio gratiae. Nos, inquit; volamus, sed Deus in nobis operatur velle. Nos operamur , sed Deus in nobis operatur, Cr operari pro bona voluntate. Hot nobis expediso credere, G dicere: hoc ej pium, hoc est verum ut sit hvmitu submissa confessio, e in ritur totum Deo, Augustde don. perseV. c. I 3. XXJ. E contra Pelagiani contendebant tam ad velle, quam ad operari voluntatem ex propria libo tate se determinare ; quamvis non dissilerentur gratiam vocationis, S. aliquam gratiam, quae cilat principium actus. Semipelagiani volebant quidem ipsum velle procedere ex propria determination . Voluntatis ; at ipsum operari in solam operationem Dci reserebant.

Et sic de duobus quae Pelagiam assirmabant , ipsi linum asserentes, di alterum negantes; incti sunt Semi Pelagiani. Ab

38쪽

ART. I. PROB. GRAT. INIMICA ac Ab utrisque longe recedunt utriusque Solis Eccle- se discipuli, agnoscentes cum suis Magistris, hominemi nfirmum ex propria determinatione non se agere advolitionem boni, S. operationem boni, sed agi ad utrumque, juxta illud Apostoli Rom. 8. Quicumque Γ' ritu Dei aguntur, hi fisi1 Dei sunt. ' Hominis siquidem sani est, se tam in bono, quam in malo regere ,& gubernare ;led hominis infirmi est, se in malis regere ,& gubernare; in bonis autem a S. Spiritu regi, ac gubernari. Hanc debet Pelagius gratiam confiteri , si vult non solὴm vocari, derum etiam esse Christianus, ait S. Au- gustinus lib. de grat. Christ. cap. ro. QEapropter ita Domino confidimus , Patres Societatis hanc gratiam quoque confesturos, filumque Bellarminum imitaturos ; qui post mortem laudatur, quod parienter tulit mutationem quarumdam suarum opinionum; ita dico speramus, ut si imago primi Φculi gloriam &splendorem Societatis Mundo enarravit; imago secundisiculi ejus humilitatem coelo annuntiabit, qua, ut purioris Doctrinae Autistites veneraretur, deseruerit hoserna Ludovici Molinae commenta. Sic Mariana celeberrimus Societatis seriptor doctrinam Molinae decorat lib. q. de regi in . Societ. cap. q.

39쪽

ARTICULUS II.

Scientia Media SS. Augustim, O Thomae comtraris ostenduny. XXlJ. Ton parva est, nec contemnenda de Gl l mitas in materia gratiae,& praedestinationis, recedere a praedictis SS. Doctoribus, qui nobis constituti sunt a Deo Iudices veritatis. Scientiam me diam ab illis recedere , non minus ac nigrum ab albo evidenter convincitur r quia Deus secundum Scientiam mediam decernit ex defcctu potestatis; & secundum Samst os Doctores decernit ex plenitudine potestatis. S. I. riterque Ecclesiia Sol agnovit, plenitudinem potestatis excludere Scientiam Mediam.

ARticulo praecedenti sensibiliter ostendi, pleni

tudinem potestatis excludere Scientiam mediam; nunc ex utroque Ecclesiae Sole hanc veritatem de monstro. Imprimis S. Augustinus illam satis clare do cuit lib. de corrept. & grat. cap. a 2. Ubi distinguit inter promissionem , quae habet essicaciam ex praescien tia, ct illam, quae habet essicaciam ex potestate promittentis. Et dicit, quod promittens ex praescientia in Oripromittit quod suum est, sed quod alterius est ; quia hoc ipso quod non potest promiti cre aliquid sectem dum per aliquam causam, nisi pr sciat ipsius disposi-

40쪽

ART. II. PROB. SS. Au G. ET TH. CONTRARIA. 23tionem, signum est,quod ista causa non subdatur tota

liter suae potestati; ac proinde promittens ex prassicientia promittit aliquid, quod non totaliter subditur suae pote stati ; hoc est quod ait Augustinus, promittit, non quod suum est,sed quod alterius est, ct quod,non a sola AElia potestate, sed ab aliena dependet.. XXIIJ . Promittens ex plenitudine potestatis promittit quod suum est,& quod a sola sua potestate dependet, quamvis promittat aliquid faciendum per aliquam causam a se distinctam; hoc ipso quod praedicta causa ei totaliter subdatur , ct in nullo resistere potest, de sola sua potestate promittit, de non de aliena. Nam potestas quae mihi totaliter subditur, & de qua facio quid quid volo, non potest dici aliena potestas, sed propria.

Tunc vero dicitur aliena porcstas quando mihi non su ditur. Idem ergo est apud Augustinum, promittere non suum, S promittere de aliena potestate; ac promittere aliquid, cujus promittens non est totaliter causa. Audiamus Augustinum loco citato r Neque

enim propterea eos promist Abrahe, quia ρr.escivit a seipsis bonos futaroni nam si ita est, non suam , sed eo tim est quod promisit: non antem sic credidit Abraham,sed non est infirmatus in fide, dans gloriam Deo spleni μὸ credens; quia qua promisit Deus potens est o facere : non ait, QuAE

PRAESCIVIT, POTENs EsT PROMITTERE. Vide Caput i o. de Praedest. Sanctorum.

XXIV. Nec a tuo Magistro recedit fidelissimus Discipulus S. Thomas, qui etiam optime animadvertit, prae-icleutia uota poste requiri ad emcaciam prςdestinationis,