장음표시 사용
191쪽
rgo Exere tat. Onto . Quaeritur secundo: quomodo PotentIa obediem tialis a naturali distinguatur. Distinctio porro , ut definitum est in Compeniadio Metaphyseo, parte 3. cap. a. est identitatis negatior quae vel realis est , vel rationis . R suique di itinctio realis vel est major, vel minos. Distinctio rationis altera est rationis ratiocinatae, nimirum quae fit cum fandamento in re , quae que aliter virtMalis dieitur : altera est distinctio rationis ratiocinantis, quae nempe fit sine fund mento in re. His praemissis Respondeo potentiam obedientialem sola cogutatione, non re ipsa, a potentia naturali esse distinctam. Probatur. Potentia obedientialis nihil aliud est, quam essentialis subjectio creatura , per quam sus reaiori manet para ad aliquid supernaturale eveb-tur, v. gr. mens hominis ad suscipienda Spiri- itus Sancti dona ; aqua naturalis ad gratiam iabaptismo conferendam, &c. Ita enim definiri s let in Seholis, 3c iis exemplis declarari. Atqui ista creaturae subjectio a potentia nat rati per solam cogitationem d; stinguitur , eum nihil aliud sit, quam ipsa potentia naturalis, quatenus pro beneplacito Dei ad aliquia supernat
rate evehitur, ut attendentibus notum est.
Ergo potentia obedientialis per cogitationem solum a naturali distinguitur.
Quod si quis dicat supernaturalem esse potentiam obedientialem , & proinde a facultate nae turali re ipsa distingui . Respondeo distinguendo antecedens . Potentia
obedientialis est supernaturalis extrinsece , & ratione termini, quem con notat , concedo , in trimosece , & ratione sui , nego . Quare nego consequentiam . Potentia enim obedientialis non alia ratione dicitur supernaturalis, quam quod ad aliquid supernaturale , quod ipsi plane extrinsecum est, evehatur; non vero dicitur superna tuis ralis , quod sit res uel entitas ordinis superna- Iuralis in aliquo ente naturali posita; cum nihil aliud sit , quam ipsum ens , quatenus con notat
aut respicit aliquid supernaturale , ad quod per omnipotentiam divinam evehitur .
192쪽
i sput. III. 'stu I. I. tertio , quous lite potentia obedi. tur. Sunt enim qui eam tam late ducunt , ut sit potentia obedientialis in euolibet ad quodIibet e v. g. musca, inquiunt, per potem tiam obedientia Iem Angelum creare; & lapis, si non vivo , saltem mortuo modo t ita enim loquunturὶ Deum videre potest . Alii ipsam ad eos tantum actus ferri existimant, ad quos res per potentiam obedientialem evecta, quamdam habet habitudinem , seu relationem : v. gr. mens humana, inquiunt, ad Dei visionem per potentiam obedientialem evehi potest; quia ut Deus est intelligibills , sie mens humana est intelligens . Quanquam autem in huiusmodi quaestionum s
lutione prorsus caligat humana ratio ς veri sim lius tamen existimamus , potentiam obedientia. Iem ad ea tantum pertinere, quae nullam man festam involvunt contradictionem , non ad omnia prorsus extendi debere. Nam lapis ad Deum videndum evehi posse non videtur, cum lapis, re manens lapis, videre non possit, ne maritio quidem modo, ut loquuntur aliqui. Fatemur tamen, Deum non tantum efficere posse quaecumque ab
humana mente elare & distincte percipiuntur ; verum etiam alia pIurima, quae nostram intellige adi vim superant: sed nihil eirea illa, nisi ex revelatione divina pronuntiare possumus. Quaerunt quarto, utrum potentia obedientialis
si contra rei ipsius creatae naturam.
Respondeo non esse . Quandoquidem creatura ex natura sua Creatori suo sic subiicitur, ut ab eo ad libitum adhiberi possit , tanquam instru mentum, quo utitur . Est tamen supra, & pr
rer illius naturam , seu praeter consuetum natu rae ordinem : ut patuit , cum aquae beatum Petrum amburantem sustinuerunt.
Quaerunt quinto , quid sit potentia obiectiva.
Respondeo potentiam objectiυam esse rem, quae objectivo in mente divina, tanquam possibilis exhibetur ; sive esse non repugnansiam ipsius rei ad existendum . U. gr. mons aureus dieitur esse inpotentia obiectiva , quia objectiυe eoncipitur , tan
quam rca more possibilia; atque ita potentia Θω
193쪽
itctiva rei , A illius pias iuras unum quid, stidem significare videntur .. , Quaerunt sexto circa rerum pGMilitatem, an ideo res sit possibilis , quia Deus potest ea in emiscere ; an potius eam Deas efficere possit , quia possibilis est Respondeo rem praecise non esse possibilem ,. quia Deus potest eam effisere ;&1 Deum efficere: Posse rem aliquam , quia possibilis est. Possibilitas autem illius ex eo petitur, quod. eum. id ea divina conseatiat ; sive quod illius genus , & differentia simul coniungi posse clare &distincte concipiantur ; qualis est mons aureus , vel cireuius rotundus. Nam Deus non potest nissi secundum i-. deam suam operari. . Unde e contrario res dicitur impo Mitis , eum attributum illius primarium, ac speeiticum. subiecto repugnat , cuiusmodi sunt Mons sine valle , tirevius quadratus , &c. Huius generis quaestiones ad verita vis, inquisitionem no in
U . IE s T I o II.. Da essentra, ct exigientia ESsentiae nomen id significae,. quod primum imi re concipitur ut capite a. primae, partis Comispendii Metaphysi ces deciAravimus 2 existentia vero est positio rei extra nihil. Plures eir ea rerum essentiRm quaestiones moveri solent in scholist duas hoc loco , easque praeci Puas bregiter solvemus: scilicet, utrum , & quomodo. essentia & existentia. inter se distinguant tur deinde, utrum essentiae rerum. sint ab. aeterno. vi.
ait igitur CONCLUSIO LESsentix & existentia , ita una eademque re
inter se , non. re ipsa , ut Thom istae existimant , sed sola. cogitatione ,. id quo ubi. agitur de rebux creatis , distinguuntur . iProbatur prima pars . Quae, sund uniam quid ω
194쪽
a Petri. nihil aliud est, mens. Petri ; ut eius exi stentia mens , quatenux existunt 2 idque sola..
Ergo. essentia & existentiis in una. eademque rς inter se re ipsa no a. distinguuntu . Probatur secunda pars. Ea per, mentem distinguuntur,.quae diversis conceptibus percipi possunt. Atqui essentia ti existentia diversis. conceptibus percipi possvnd, saltem iα rebus creatis . Essenis Lia: enim , ux potensa ; existenti x vero ut actus concipitur . Deinde essentia , ut necessaria; existentia, ut contingens, est spectanda. Ergo essentia & existencta cogitationet saltem inire creatis distinguuntur ..
Responsiones ad objecta c. Obi ieies primo . Si essentia. ereatur. sit quid
idem ac ipsius existentia , recte sequitur creatuis xam esse suum esse .
Atqui ereatura non est suum esse, sed Deus so- Ius , de quα dicitur. Exodi cae.. g. vers. I 4. Eos θηην qui sum. : Ergo essentia non est quid/ idem ae existentia in rebus ereativised. ambα inter se revera dis
Respondeo distinguando minorem . Creatura non est suum eqsd absolute , si ve a se ipsa & independentir a Creatore , ut linquuntur, sive citra. ullam a Creatore dependeat iam , concedo 2 nonr est Damasse ex hypotnesi quod producta sit α Deo ,. nego z. quare neg* consequentiam .. Creaturα igitur non est Dum esse absolutae, & citrα dependentiam λ Deo, quia nisi Deux illam ex nihilo produxisset, certe x se ipsa. nunquam enitisse L : sed est suum esse, depententer , sive cum dependentia a
Deo,. & ex hypothesi. quod ab eo producta sit tuom enim est rex distincta a sua essa eum nihiIFlane sit absque svo esse ..: Cum igitur Deus solus dicitur esse Dum esse iambicari debet ero eo si iam hoc modo. Deus solus
195쪽
est Dum esse , absolute & ex natura sua , quia
solus a seipso sic existit , ut non possit non ex iis
stere , estque causa cur caetera existant , conceis
do : Deus solus est Dum esse , facta hypothesit
quod res aliquas produxerit, quae cum dependenistia ab ipso existant , nego . Illud itaque disertamen constitui potest inter Deum & ereaturam in praesenti negotio, quod in id ea Dei exissentia nais rassaria includatur , ita ut Deus non possit non existere ; in id ea vero creaturae sola, exisentia . possibilis eontineatur , quia creatura potest non existere . Unde Deus essentialiter a se solo est , ereatura vero non nisi precario & dependenteν a Deo, ut loqui solent, existit. Quamobrem Deus
proprio iure dicitur esse futim esse , seu esse ipsume se , ae merito vocatur Qui eβ , Exodi c. 3. v. I obiicies secundo . Actus & potentia inter is
revera distinguuntur Sed essentia est potentia, existentia vero actus . Ergo reipsa distinguuntur.
Respondeo distinguendo maiorem . Actus physeus & potentia physica revera distinguunIur ,
eone edo: actus metaphysicus, & potentia metaphyllea revera distinguuntur, nego. Simili modo distinguo minorem , ct nego consequentiam.
Actus igitur vel physicus est , vel metaphysi-eus Actus physicus ille est, qui subiectum, seu uolentiam physice afficit ἱ A quandoque est is Kntia a subjecto distincta , cuiusmodi est mens hominis respectu corporis humani . Actus vero metaphysieus est ille , qui subiectum seu pote nistiam denominat tantums non physice amit , cuiniusmodi est spiritalis respectu spiritus. Itaque actus physicus A potentia physi ea re ipsa distinguuntur in Ler se. Nam potentia physi ea estres seu subiectum actu physico affectum . Item actus physicus est aliquando res seu entitas a subietacto distincta , qualis est mens humana respectaeorporis humani ; tuncque distinctione reali ma- tori inter se distinguuntur : aliquando est modus realis subiecto inhaerens , illudque assiciens, qualis est rotunditas respectu globi marmorei ς α tunc etiam inter se revera distinguuntur, saltem distinctione reali minor o in
196쪽
res , quae diversa rationepotentia. U. gr. Angelus spectatus , ut
Da, est potentia , spectatus vero, ut spiritactus: sive spiritalitas est actus Metaphysicus stantiae Angelicae , quae spiritalis est. Esentia autem , &existentia sunt potentia metaphysica, & actus metaphysicus, non vero sumi potentia physica, & actus physicus : proindequo mon re , sed cogitatione tantum inter se disti
Obite4es tertio. si essentia ereaturae minime diis stincta fit ab existentia, erit infinita: nam nihil
erit, a quo finiatur, aut limitetur. a: Respondeo negando propositionem. Illud enim non est itanisum , quod definitos habet perfecti nis gradus . Sed omnis essentia creata definitos habet perfectionis gradus . v. gr. natura humana suas habet perfectiones , aut partes essentiales , puta corpus , & mentem : triangulum sua habet latera , & angulos . Ergo essentia creatae non debet esse infinita, etiamsi ab existentia noniit revera dictincta. Probabis negatam propositionem . Potentia est Unita, eum non est limitata per actum a se di-t . stinctum . Sed essentia creaturae non erit limitata per actum a se distinctum . Ergo erit infinita. Respondeo negando maiorem . aeieet enim potentia non sit limitata per actum a se distinctum, non est tamen infinita , si certos tantum habeat perfectionis gradus, non infinitos. Equidem fieri Potest , ut quaedam potentia , generatim & per mentem sine suo actu spectata , sit indonira : sed tamen non est in ita. Uerbi gratia animal, aut quodlibet aliud genus , per mentem spectatum , . indefinitum est, & in determinatum ; cum nequest homo, neque ιeo, neque ullum aliud animal, nisi per differentiam , tanquam per actum ad speciem aliquam determinetur : non tamen est infinitiam . cum non habeat infinitas perfectiones r
mo non est, seu non existit hoc modo , misi Me
197쪽
inferius dicteria prima iuxta mentem Peripateticore nim indefinita est, id est nsque aurumque argeu tum , neque aliud corpus definitum 4 sensibile s sed est haec omnia potestate ; non tamen est insulta, cum siti ens aliquod , non Ilud; nempe materia, no a spiritus. Idem de esissentia , & de quavis alia potentia ereata ferendum st iudieium. Est enim indefinita, non infinita. Iobiicies quarto. Essentia est necessaria, & existentia contingens
Ergo inter se distinguuntur . Respondeo negando consequentiam . Potest enim eadem res diei necessaria & eontingens sub. diverso respectu. Ea quippe necessaria, quatenu&ex certis principiis essentialibus sic constat , ut non possit ex iis non constare et tumque spectatur ratio ae essentiae et est vero contingens , quatenullexistere potest , vel non existere e 3e tunc seeunis dum existentiam confideratur . Verbi gratia P trus immutabilis est , quatenus ex mente, & cor-Pore constare postulat mutabilis vero, quatenuR Potest esse, vel non est.. obiicies quinto contra secundam eoneIufionis partem. Ut essentix virtualiter distingueretur a existentia , deberet posse concipi sina illa. Atqui essentia concipi non potest .sin α existentia. : M.
Ergo essentia non distin Auitur virtua Iiter ab existenti . Respondeo distinguendo minorem. Essentia eon ei pi nota potest sicie existentia vel possibili vel x-ctuali , eoneedor sine existentia actuali semper, nego. Quare nego consequentiam Coneipi qui dem non potest Deus sine existentia actuali, quo
niam existentia actualis in eius essentia continetur. Sed ut concipiatur res creata , v. gr. homo, vel ei reuius, minime necesse est, ut actu existat, sed satis est si possitJexistere ἰ ut mons aureus recte concipitur, etiamsi non existat mare nego
Ex his solvi potest alia quaestio multum in
ὀeholis iactata , utrum essentiae rerum creatarum
sint ab aettrno. Si enim ab existrauiis revera ROR.
198쪽
Πssent ae rerum creatarum non sunt abs a no, ut volunt Scotistae , qui naturas aut sentias rerum universales a singularibus actu distinguunt e ita ut a parte rei , ut vocant , nomvero a parta mentis: dantaxat sint universales L aeternae αProbatur . Essentia & exi stent i a sunt una Leadem res etiam in rebus creatis ἱ ut superiori. conclusione ostendimus. Atqui existentia rerum ereatuum non est adi
Ergo nec essentia ἀDeinde ὶdem debet esse iudieium de eae teris e D sentiis creatis. ae de essentiat humRnR. Atqui es*ntiae hominis . , utpote mente & eor Pore contenta, non est ab aet*rno et non enim ante primum hominem extitit natur st humana. Ergo essentiae rerum creatarum non sunt ala
Denique solus Deus aeternus est ..Lrgo nulla essentia praeter divinam est aeterna EU UOnes ad obiecta. Obi ieies primo. Deus ab aeterno. cognoscit re
Ergo sunt actu ab aetern .. Respondeo distinguendo consequens. Sunt actu ab aeterno objectiυ , seu tanquam objecta in mente divina existentia , eoncedo e sunt actu ab a terno. rei a , ct extra Deum. x nego. .. Non tantum autem essentiae rerum sunt ab aeterno ob μελιυa in Deo, sed. etiam quaelibet individua erea' ta. Nam Deus ab aeterno. creata. Qmnia. novit, Sueluti praesentia vidit i obiicies se eundo. . Ab. aeter . verum fuit , ω quidem neeessario, omnem hominem esse animaItationale, & omnem circulum esse rotundum .
fitqui id. non potuit esse verum , nisi essent i
199쪽
ei reuli fuerint: essentiae rerum creatarum sunt ab aeter Respondeo distinguendo mai. Ab aetarno veruiti fuit omittam hominem .esse animal 'ationale in statu ideati, concedo: in statu reali , nego: vel si mavis, subdistinguo: ex hypothesi quod homo produceretur, concedo r secus, nego. simiIi modo distinguo minorem , & nego consequentiam . Equ idem ab aeterno verum fuit , omnem hominem esse debere animal rationale ex hypote siquod produceretur : sed non eontinuo essentia ex titit ab xterno, nisi in statu ideati . Eadem est aliarum essentiarum creatarum ratio.
NAtura & essentia unum & idem signifieant inempe id quod res est , seu id quod pri
mum in re concipitur e id autem si actu existit, esse debet singulare, nec potest esse universale , aut indefinitum . SinguIaritas autem rei cuiuslibet vocatur et uiam baeeeitas, quia per eam res fit Me, non alia, in Petro vocatur Petraitas , in Paulo Pati Leitas, in Appio , & Lentulo Appietas & Lentu- Iritas , ut loquitur Cicero Epistolarum ad familiar. libro a. Epist. 7. Dicitur pariter difνentia numεν ea, quia duo singularia per fingulaνitatem solo numero , non specie differunt , sive eadem speccies videtur quodammodo augeri numero , seu multiplieari per singularia. Quaeritur autem , quid naturam aliquam sinistularem seu individuam effieiat ; sive quodnam it, ut vocant i prineipitim individuationis , aue svuIaritaris. Ad cuius quidem quaestionis solutionem adlertere oportet, triplex distingui in d viduationis principium. Primum est sectiυum; nempe eausa effectrix, quae rem essicit singularem . Secundum est manifesa iυtim , quod nos ducit in cognitionem rei singularis: Quo quidem modo individuationis prineipium dici potest Reeia
200쪽
...H Diso. III. Ivos. dentiun eialectior nam aciden singularem A individuam declarat .dit singularem . Haec porro accidentia Forma , figura , Iocus , Rirps, nomen,
Tertium est formale, quod praecise & sor maliter rem unam & individuam iconstituit, de quo praesens est quaestio . Sit igitur
CONCLUSIO.OMne quod existit , sive sit ens , sive modus
entis, singulare est , seu individuum ι qua tenus existit, nec ut Ium datur principium indiκ viduationis formale , praeter ipsius rei vel modi existentiam , quae a re ipsa vel modo existente mi ni me distinguitur , ut supra ostensum est. Haec coninelusio a Nominalium sententia non abhorret. Probatur . Qui equid est unum numero , non vero aliud , illud praecise & formaliter est individuum . sed qu; e quid existit, sive sit res, sive sit modus entis , est unum , non vero aliud . Uerbi gratia Petrus quatenus existit, est unus, non a lius; inflexio digiti, quatenus existit , est una es non alia. . Ergo omne quod existit , sive sit res, sive aecidens, aut modus entis , individuum est, qua tenus existit ; nec ullum datur individuationis principium praeter existentiam.
Deinde . illud est principium individuationis formale , per quod aliquid fit singulare formaliter , & numero unum. Atqui per existentiam aliquid fit singulare se maliter, & numero unum : neque enim ulla na iura existit universalis , sive sit res, sive rei mo dus, ut inferius ostendemus.
Ergo existentia est principi sim individuationis: sve res omnis, aut rei assectio, quatenus existit, est individua. R oonsiones ad objecta. bi ieies primo cum vulgo Scholasticorum , hae cellarem esse principium individuationis.