장음표시 사용
201쪽
eo reeitat- in il aliudun, quae est baee, non alia: sive Guna, non alia e ideo autem est una numero se magiter , .non alia ,. quia existit.. 'Obi ieies secundo cum Thomistis, Tem quamli-het eme unam numero per materiam , ut est una specie per formam : V. g. inquiunt, figura est nu- intro una per subjectum, quod assicit . .
Ergo principium individuationis est materiation quid stm Vaga di incerta', ' sed fignara ae ve-
uti tigillata certa quantitate. Respondeo negando ant. Neque enim res , ne. que rex modus, aut affectio, seu qualitas est singularis *er materiam tantum signaram aut sigiIratam certa quantitate u Primo quidem rei assectio seu modifieatio non est una & singularis per materiam signatam & sigillatam certa quantitate.
Nam v. g. inflexio digiti, quae in digiti modus; potest abesse a digito , R postea restitui . Atqui eadem numero non erit inflexio , tametsi eademst materia s gnata & sigillata uerta quantitate , nempe materia digiti. Simili modo figura rotunda tali sotest a subiecto, & postea ipsi restitui: ut eum cera rotunda complanatur , ti rursus in figuram rotundam
conformatur . Tunc autem idem remanet subiectum numero unum ; non tamen eadem numer
xemanet rotunditas, sed est alia x alia. Ergo rotunditas dieitur una S singularis, quatenus existit e sed si tollatur , A deinde restituatur , non erit eadem rotunditas. Id adhuc in motu manifestius est : nam idem subiectum potest sae prus moveri , hue plures numero motus in se suscipere. Praeterea licet accidens, aut modus entis qualite reumque dici posset singularitatem, aut individuationem a materia consequi , Certum tame
est quamlibet substantiam per seipsam , quatenus existit , esse individuam : V. g. Angelus quilibet Per seipsum , quatenus existit , singularis est,
qui equid Thom istae contradi eant, qui omnes, &singulos Angelos specie , non numero duntaxat differre hac ratione volunt , quod non sint coniuncti materiae certa quadam quantitate signatae,
sigillatae. Tam enim Angelus aliquis potest eis se
202쪽
Ditit. III. ius., & ab aliot numericam distinctus , una numero , & ab alia libet anima rationalis est numer per se ipsem , & quatenus existi v . Ergo eae tomnes substantiae, sive spirituales, sive corpore singulares sunt quatenus existunt. objicies tertio, substantiam non magis esse i . dividuam per existentiam , quam per subsistentiam. Respondeo negando propositionem. Quia natura est una numero , licet non subsistat per propriam subsistentiam : Verbi gratia natura humana habet propriam existentiam k singularis est' ini Christo Domino , Iicet propriam in eo non haheat subsistentiam , ut inferius videbimus, ubi de substantia, & subsistentia .
Au , oe quomodo gradus Metapisset inteν D. δι- singuantur in eodem individuo. 'NAtura . ut superiori quaestione dicebamus, effid quod primum in re concipitur . Quod autem in re primum conet pitur , id primarium
est illius attributum e V. g. constare ex mente ,
& corpore, seu esse animal rationis partieeps, est ira: quod primum in homino eoncipitur , quodque primarium est illius attributum Cum autem dieitur homo animal rationis par ticeps, tota illius essentia , vel natura , vel 4ecies exprimitur . Sed fieri potest , ut pars illius
ementiae eommunior tantum , seu genus attingatur et aliquando pars specialior seu differentia . U. g. eum homo dicitur animaι , exprimitur illius genus , seu pars communior , qua eum bellu is convenit: cum vero dicitur νationatis, seu rationis particeps, pars illius speetatior seu differentiae a bellu is nominatur. Tria sunt igitur in re qualibet attribu rarum essentialium genera , scilicet genus , species , &oifferentia. Eaque si abstracto nomine exprimantur, ut animalitas , humanitas, rationalitas, res-
Pectu hominis , tum rei inesse dicuntur et fi verσ
203쪽
l pertinente hi alii inferiores. minusque extet tis I. arbore Porphyriana cernere. licet: Metapi idest per mentem praecisi , .& abstra 'κ Σ individuis . Nam quicquid hoc modo praecitiam ili, seu abstractum, vocatur Masaph scum . avn de uniυersale Μetapb cum in Scholis est nως tuta quaevis abstracta , & praecisa per mentem aso gularibus, ut inferius clicemus. - . jam quaeritur , an , & quomodo isti gradus , O quos Metaphysii eos vocant, in aliquo individuo,
hin in x r se , tum ab ipso individuo distinguan
tur . Cumque varia distinctionum genera repeti possint ex capite a. primae partis Compendii Me taphysices , observandum tantum ad quaestionis
solutionem , triplicis rationis esse entia , sci Iicet veΙ mere Diritalia, ut sunt Deus, & Angeli: vel mere corporea , ut sunt mons , lapis , 8cc. vel mixta , cujusmodi sunῖ homines. Sit igitur CONCLUSIO I, GRadus Metaphysici rerum plane spiritalium,
aut plane corporearum nec inter se, nec ab
individuo, όn quo sunt, revera distinguuntur. Probatur . Gradus Metaphysici sunt attributa quaedam essentialia in abstracto spectata: se ille et genera, species, & disserentiae . . Atqui attributa essentialia rerum plane spiritatium, aut plane corporearum nec inter se , nec a suis subjectis revera distinguuntur . Nam v. g. Michaelitas, & natura angelica , di spiritalitas in saucio Michaele, ab ipso Sancto Michaele minime disserunt; sic etiam ligneitas, & eorporeitas, x subsanita Iigni in ligno ab eodem ligno rei- Psa non discrepant et cum neque Μiebaelitas a Michaele, neque ιigneitas a ligno separari possit: nec idea unius positive ex eludat ideam alterius: quae sola sunt distinctionis realis signa , ut fatentur Philosophi omnes. . . ..
204쪽
Metaphysici rerum ne spirita lium , aut plane corporearum nec uriter se , nec ab individuo, in quo sunt, revera distinguuntur. Corollari&m. si verum est, quod de Gilberto Porretano, Episcopo Pictaviensi , vulgo dicitur , eum nempe docuisse realem intercedere distinctionem iacet essentiam divinam , & divina illius attributa ; ita
ut voluerit divinas relationes esse Deo extrinsecusasxas , ut loquitur Divus Thomas I. P. q. 28. art. a. non tantum erravit contra sacram Τheologiam,& merito in Concilio Remensi , cui praesidebat Eugenius III. anno II 48. promovente sancto Ber nardo Clarae Uallis Abbate , damnatus est : sed etiam contra sanam Philosophiam peccavit ; eiusque sententia non minus a Philosophis, quaina Theologis est proscribenda. Responsiones ad obiecta. Obi ieies primo . Forma distinguitur revera a subjecto, se actus a potentia. Atqui gradus Metaphysici sunt formae , & actus, indi .iduum vero est subjectum & potentia. Ergo gradus Metaphysici rerum plane spirita lium, aut plane corporearum a rebus ipsi s revera distinguuntur. Respondeo distinguendo maiorem quoad utramisque partem. Primo quidem, forma physica revera distingui-itur a subiecto , esto e forma metaphysica re ipsa distinguitur a subiecto , nego . Simili modo distinguo minorem δ' & nego consequentiam . Forma Physica est ea, quae physice , & re ipsa subjectum afficit ; & quandoque est substantia quaedam a subiecto revera distincta, cu iusmodi est mens hominis respectu corporis humanis; quandoque est modus realis, & physicus, ve rorunditas respectu ligni, quae a ligno, saltem distinctione reati minori, secernitur. Forma vero metaphysica est ea, quae non assicit physice, & re ipsa subjeenim, sed illud tantum denominat e eaque a subiecto revexa non distinguitur: tRlis est spirites itas respectu spiritus, corpore itas resPectu corporis., Tom. V. ' , I Gra-
205쪽
Iua Exertitat. neoI. Gradus porro Metaphysici sunt formae metaphys eae, quae subiectum tantum denominant: non vero sunt formae physicae , quae sub lectum physice afficiant : nee proinde a subiecto revera distinguuntur Secundo . Actus physicus re ipsa distinguitur avolentia physica , soncedo et actus metaphysicus revera distinguitur a potentia metaphysica, nego. Simi Ii modo distincta minore , nego consequentiam . Actus physicus idem est , ac forma physica, & subjectum physice assicit, ab eoque revera distinguitur , ut mens hominis distinguitur a corpore , rotundita S a ligno . Achus item meta physicus idem est, ac forma metaphyssea, Ssubrectum denominat tantum , non physice asscit , uualis est humanitas respectu hominis, corpore Iintas respectu corporis e proindeque a subie et O reis vera non distinguitur. Obi ieies secundo . Idea Angeli excludit ideam Michaelitatis : nam idea Angeli est communis , idea vero Michaelitatis est singularis. Ergo Michaelitas revera distinguitur a natura
Respondeo distinguendo antee. Idea Angeli exis eludit negatiυe ideam Michaelitatis, id est , eam
in suo conceptu, aut comprehensione non rnc Iudit, concedo : excludit positive Ideam Michaeli tatis, id est, eam removet a suo conceptu , ne Eo ' quare nego consequentiam . Equidem idea
Angeli non includit in sua comprehensione Michaelitatem, sed eam positive non removet, imo illam in eludit in sua extensione : neque proinde idea Angeli , A idea Michaelis sese positive excludunt : nec consequenter natura angelica , &Miehaelitas in sancto Michael e re ipsa distinguuntur Quid autem sit eomprehenDo , qu Id exre soldeae explieatum est in Compendio Logico , prima parte cap. z.
CONCLUSIO II. IN homine , qui partim spiritalis est , partim
corporeus, gradus Metaphysici corpore I a lpiritalibus revera distinguuntur.
Probatur . Ea revera distinguuntur ,
206쪽
Disputat. III. asaest. IV. rys
quid idem, ac partes revera distinctae. Atqui gradus corporei, & spiritales , in homine, sunt quid idem, ac partes revera distinctae . U. g. corpore itas est quid idem, ac eorpus; spiritalitas est quid idem , ac mens , sive spiritus . . Quis enim dieat , haec attributa homini essentialia, nempe esse cap iyatum, sanguineum , bipes , DR alia huiusmodi , cum spiritalisate aut ratiocinandi prineipio esse confundendat Ergo in homine, qui partim spiritalis est, partim corporeus , gradus Metaphysici corporei aspiritalibus revera distinguuntur. Quaeres primo , quomodo humanitas Petri distinguatur a Petro , & a caeteris illius gradibus Metaphysi eis, sive spiritalibus, sue corporeis. Respondeo , humanitatem Petri non distin tu ire ipsa ab ipso Petro . Etenim bumanitas Petri concipitur , ut principium metaphysicum , quo Petrus est homo . Sed primipium illud non distinguitur reipsa a Petro .' nec quidquam aliud est, quam corpus, & mens Petri . Ergo humanitas Petri re ipsa non distinguitur a Petro. Quemadmodum autem Petrus distinguitur a suo corpore, vel a sua mente ina quate , sive ut totum a parte: ita humanitas ab aliquo gradu corporeo , vel ab aliquo gradu spiritali inadaequata
distinguitur. Quae res secundo, quomodo animalitas ct νatio. nalitas , quae in exemplum afferri solent in Seho- Iis, tum inter se, tum ab humanitate in eodem individuo distinguantur. Respondeo primo , animalitatem & rationaIDatem in eodem individuo , v. gr. Petro , inter se revera distingui.
Nam quae sunt quid idem ae partes re ipsa distinctae , ea revera inter se distinguuntur. Sed animalitas , & rationalitas in Petro sunt quid idem ac partes re ipsa distinctae. Rationalitas enim definiri solet prine pium metapb eum vatiocinandi , quod idem est ac principium physicum, nempe mens, seu anima rationalis. Animalitas vero est prineipium metaph cum functionum animalium , quod idem est ae principium
physicum earumdem functionum , scilicet corpus
207쪽
Y ρς Exeuisat. onsoLorganteum quatenus spirituum animalium ope ad eas functiones obeundar habiIe redditur . Erto animalitas & rationalitas in Petro in id ς' se re ipsa distinguuntur : unde Respondeo secundo , animalitatem vel rationalia latera distingui ab humanitate , distinctione inadaequata , quemadmodum pars aliqua a toto distingui dieitur. Etenim distinctio realis ad Mata est ea, qua duo tota inter se distinguuntur: distinctio vero inadaequata est ea, qua totum a sua parte, ut homo a mente, vel a corpore secernitur.
. . Responsiones ad objecta. Obi ieies primo . Animalitas definitur principium sentiendi. Atqui principium sentiendi eorpus & animam
Ergo animalitas corpus & animam includit. Respond. distinguendo min. Principium sentien , di includit eorpus ti animam sentientem , seu spiritus animales, quorum ope functiones animales in corpore organico exercentur, concedo; includit corpus & animam rationalem , nego et quare nego consequentiam. Equidem animalitas includit corpus & animam sentientem, id est, corpus, & spiritus animales, qui sunt pars sanguinis subtilior in cerebri antractibus expurgata , & nervis inclusa , quibus functiones animales exercentur ; non autem includit corpus & animam rationalem . Animalitast enim uniυoee convenit homini & belluis. Sed uni. oce non con .eniret homini di bellu is , si includeret corpus & animam rationalem : nam in bellu is non extat anima rationalis. Ergo animalitas includit tantum corpus organicum una cum spiritibus animalibus, per quos sensatio & caeterae functiones animales in corpore organico exercentur . Unde non est adaequata animalitatis deinfinitio, eum dicitur principium metaph eum sentiendi r sunt enim aliae functiones, quae ad animal Pertinent, V. g. nutritio , progressio , &c. atque ita rectius definitur animalitas, principium metaphysicum omnium functionum animalium.
Iastabis . Corpus organicum una cum spiritibus
208쪽
. btis animalibus non sentit in homine : sed anima Megionali opus est , ut sensatio fiat.' rgo animalitas includit animam rationalem
Respondeo distinguendo antecedens . Corpus Organicum una cum spiritibus animalibus non sen-vit in homine , si sensationis nomine quamdam cogitationis speciem intelligas, concedo: secus snego οῦ quare nego consequentiam. Cum enim definitur animalitas principium sentiendi , tum spe elatur , quatenus homini & bruto communis est. Porro si sensatio pro quadam cogitationis specie sumeretur, non emet communis homini & belluis. Ergo non debet sumi pro quadam specie cogitationis ; sed tantum pro functione aliqua animali, quae fit per spiritus animales, in corpore organi VO , sive quae est impressio quaedam in organis tum exterioribus, tum interioribus facta, de qua dictum est in Physicae Compendio 3. pari. cap. a.
objicies secundo . Totus homo dicitur corpo - reus, totus etiam rationalis Ergo corpore itas & rationalitas in homine minime distinguuntur. Respondeo distinguendo antecedens. Totus homo dicitur corporeus quantum ad denominationem, quia denominatio est totius suppositi, concedo et quantum ad rem, nego , Unde nego QOnsequentiam . Equidem totus homo denominatur corporeus , totus etiam rationalis , cum denominatio sit totius suppositi: sed tamen illius corpus non est spiritale , nec illius mens est corporea . Quemadmodum cum quis denominatur PbiIUopbus, aut Theologus , id ad ilIius mentem, non . ad corpus pertinet. Instabis. Cum rationalitas su itur pro mente, tum sumi dieitur pυβee non meta ire . Hic autem agitur da rationalitate metaphysica. Respondeo rationalitatem metaphysicam non distingui a rationalitate physica , nisi secundum loquendi modum . Rationalitas enim est nomen
abstractum, Ad proinde sumi dicitur metaphysice, mens vero sumi dicitur physice : nam quicquid 'abstractum & praecisum est , vocatur metaphysi--cumi Praesertim cum generatim sumitur, & seor-
209쪽
ρ8 Exereitat. OntoI. sm ab individuis spectatur . Itaque rationalitas physica & rationalitas metaphysica in Socrate gr. re ipsa sunt quid idem . . Obiicies tertio . Rationalitas definiri solet iii Scholis principium ratiotinandi dependonter a sen. sibus a Ergo rationalitav corpus includit. Respondeo distinguendo antecedens .. Definiri solet principium ratiocinandi dependenter a sensia bufi definitione non iusta, eoncedo : definitione accurata & iusta, nego: quare nego consequentiam. De multis nim mens ratiocinatur, quae per sen sus transire non potuerunt, v. g. de cogitationibus suis, putae de assirmatione, negatione, &ς. Deinde licet in cognoscendis rebus corporeis sensuum ministerio mens nostra egeat , certum tamen est ipsi ux cogitationes , perceptionem , iudicium , ratioei nationem , & methodum non R.
sensibus , sed a mente sola proficisci.
CONCLUSIO III. ΡLurimi gradus Metaphysici saltem vir vaIiter,
sive ratione ratiocinata in eodem individuo. distinguuntur. Haec eon elusio est Thomistarum contra Scoti- stas, & Nominalex .. Scotistae enim eos gradus formaliter actuaIiter ex natuνa rei a re ipsa distinctos volunt, etiamsi
nemo de iis eogitet . Nam distinctio forma Iis a Seotistis dieitur intereedere inter ea, quae, licet non sint alia & alia realitas, sunt tamen alia iaalia formalitas . Verbi gratia putant misericor diam diuinam, nemine cogitante, esse formaIita-νem diversam , ex natura rei , a iustitia ; quod
Verum non videtur. Nam huiusmodi formalitates
nihil aliud sunt nisi attributa , quae per mentem duntaxat in Deo seorsim concipiuntur. Unde sunt re ipsa unum quid & idem diverso modo spectatum. Quamobrem sume it distinctio virtualis seu rationis ratioeinatae inter illa attributa et inutilis vero est distinctio formalis Seotistiea. Nominales vero nec distinctionem actualem inter gradus Me
tapbysicos statuunt cum Scotistis , nec vir tota
210쪽
Disput. III. stues. IV. r 9 eum Τhomistis ; sed eos solis nominibus distin-
esse contendunt. Contra illos igitur Probatur conclusio. Illa virtualiter distinguuntur , sive ratione ratiocinata, quorum unum con-
cipi potest sine alio eum fundamento in re , uta eonstat ex allata definitione distinctionis virtualis cap. a. primae partis Compendii Metaphysices. Atqui unus gradus metaphysicus in eodem individuo plerumque conelpi potest sine alio gradu
eum fundamento in re . Nam non tantum animalitas Petri concipi potest sine rationalitate , sive Petrus concipi potest quatenus est animal , abstrahendo ab eo quod sit rationis particeps et verum etiam sanctus Michael considerari potest, vel prout est substantia, vel prout est spiritus , vel prout est Angelus . Item lignum considerari potest , vel quatenus est substantia , vel quatenus est corpus , vel denique , quatenus est tale corpus, seu lignum . Ergo plurimi gradus Metaphysiei saltem virtua- Iiter sive ratione ratiocinata in eodem individuo distinguuntur. Dixi pluνimos gradus virtualiter distingui, non omnes . Nam qui gradus in suo conceptu alios quosdam in eludit, sine illis intelligi non potest: ut animalitas sine eorpore ita te, quam includit ;humanitas sine animalitate & rationalitate , quasi comprehendit, nequit intelligi.
Obi ieies eum nominalibus . si gradus illi non sint inter se re ipsa distincti, de ei pietur, quisquis
eos per mentem distinguet. Respondeo distinguendo propositionem . Deci Pietur, qui eos gradus inter se re ipsa non distinctos per mentem distinguet, iudicando eos re Uera distinctos , eonee do et concipiendo tantum unum sine alio , nego . AUrabentium enim , ut vulgo aiunt , non es mendacium . Sic Geometradum corporis longitudinem sine latitudine spectat , non errat . Sic Theologus, qui miseri eordiam Dei sine iustitia eo ne ipit , non fallitur . Nam virtualis distinctio , quae nullam in Deo , aut in aliis rebus eompositionem arguit, id praestat , ut unum quid & idem multis aequivalere