장음표시 사용
231쪽
Obi ieies secundo . Si terminus universalis , cumactu praedicatur de fingulari, fiat singularis, quatuor erunt termini in sequenti syllogismonem Pe , bomo uniυersalis in maiore propolitione. homo singularis in minore, animaI, & Petrus. Omnis homo es animal.
Ergo Petrus es, animaι. Atqui falsum consequens ; nam legitimus est iste syllogismus. Ergo & antecedens. Respondeo negando maiorem . Nam etiamsi terminus universalis fiat singularis., eamdem semper habet significationem , non diversam . Unde syllogismus allatus legitimus est. Quippe medius terminus, scilieet homo, in maiore & in minore propositione significat id quod habet humanitatem :quare idem est ac si diceretur. Omne habens humaniaatem ess aliquod animai Petrus es aIiquod babens humanitatem, Ergo Petrus ess aliquod animal. Quod enim ei additur particula , omnis , vel aliquis , id non mutat eius significationem. Quamobrem idem semper est terminus.
Obi ieies tertio . Praedicatio actualis est iudicium & er g die abilitas est perceptio. Atqui iudieium non tollit perceptionem. Ergo praedicatio non tollit praedicabilitatem. Respondeo distinguendo minorem . Iudicium non tollit pereeptionem , & eam tamen aliquando limitat, concedor secus , nego et quare nego con
sequentiam . Equidem iudicium non tollit perceptionem ; sed eam aliquando limitat. Verbi gratia, si percepi hominem generatim, fieri poterit, ut ista idea generalis per iudicium restringatur, puta in ista propositione , Petrus es homo : nam tunc homo non generatim, sed singulariter accipitur. UAESTIO IX. Da genere oe differentia.
rta prinei piorum metaphyfieorum eoniura tio genus & differentiam comprehendit ,
232쪽
vat Exertato. cntoLquae inter attributa universalia numerantur, de quibus multa quaerere solent, quibus breviter satisfaciemus .
Quaerunt primo, utrum genus in uni ea specie,& species in uni eo individuo conservari possit Respondeo genus in unica specie, & speciem in uni eo individuo caeteris possibilibus conservari. Probatur prima pars, de qua sola controversia est . Quod habat totum suum esse in unica specie,. illud conservari potest in unica specie, caeteris possibilibus. Atqui genus habet totum suum esse in unica specie et v. ge. animal habet totum suum viso in homine ; eum homo sit animal, id est , cum vivat , progrediatur, & sentiat Ergo genus conservari potest in unica specie , si modo. plures aliae sint possibiles. Enimvero si quid obstet, quominus genus e servetur in unica. specie, id profecto est , quod tum intelligi nequeat multis speciebus conuenire. Atqui Ite et in unica speete eui stat , potest tamen per mentem intelligi aptum , ut multis eo veniat r v. gr. tum solus homo ex omnibus animalibus post resurrectionem supererit , animali-ras tamen per mentem abstrasta. multi v anima-
Iium speciebus possibilibus: convenire posse inteIIigetur
Ergo genus. conservari potest in unica specie Probatar secunda pars eadem ratione . Nam species. totum habet esse in unica individuo, dumis
modo. plura sint possibi Ita . Obiicies primo eum Thomistis. In hoe disere-Pat genus a specie , quod genus sit totum d un- stat potantials , id est , quod habet partes ob se , quae dicuntur subjectivae , sive inferiora , quibus ipsum attribui potes, ut animal homini & bruto
Convenit: speties vero non tantum. sit totum pσ-xentiaIe, sed etiam totum actuale , id est , quo habet partes in se,. quae actuales sunt , ut homo
continet i a se corpus & mentem ..
Ergoe licet species. conservetur in uni eo individuo , non tamen potest genus in unica specie
Respondeo negando consequentiam . Qu3mvia enim
233쪽
Disputast. III. Quas. IX. 22 enim sto um potent iaIe, cuiusmodi e st genus, muItas exigat partes subsectivas, seu species , eas tantum requirit possibiles , non autem existentes ;unde conservari potest in unita specie, dummodo aliae sint possibiles. obiicies seeundo. Nullum habemus exemplum generis , quod conservetur in uni ea specie et sed multae sunt speetes , quae eonservantur in unic individuo . Docet enim sanctus Thomas prim
Parte quaest. Io. Rrt. 4. unumquemque Angelum
ab alio distingui specie r neque duos esse pora ejusdem speciei Angelos. Ergo species conservari potest in unieo individuo; non autem genus in uni ea specie. Respondeo negando antecedens. Nam post re' surrecti em solus homo ex omnibus animalibus supererit, & proinde genus in uni ea specie conservabitur. Non autem adeo certum est , speciem aIiquam in unico individuo actu conservari et quanquam id de Phoenie e narrat Plinius lib. io. hist. nat. eap. a. Quod spectat ad Angelos, tam possunt inter se solo numero differre , quam humanae mentes . Quare certum non est , tot esse
Angelorum species, quot sunt Angelit imo a s. Thomae opinione hoc loco Theologi communiter
Quaerunt secundo , utrum species, quatenus generi subite itur, fix universalis. Respondeo speciem neque universalem esse , quia subsicibilis est , quoniam hoe sensu multis
non convenit ἀ neque etiam quia praedirabilis est: quia nullum existit universale in pνadieandor sed eam tantum esse universalem, quia multa reprae sentat, sive quia est idea generalis communi no- .mine expressa, quae multa simul singularia referre potest : quod quidem ex dictis est manifestum. Quaerunt tertio , utrum dentur aliquae species ,
infimae ; id est, quae ita sint species , ut dici nequeant genera , sive quae individuis immediate
Respondeo dari speetes infimas . Nam speetes infimae sunt eae , quae individuis immediate eo n- veniunt , sive quae individua immediate exhibent. Atqui dantur eiusmodi species: nam homo V. g. K con
234쪽
Exere tae. OnιoLeonvenit immediate Petro , Paulo , & eaeteris ;cireulus cuilibet ei reulo singulari convenit . Ergo dantur species infimae. Quod vero D. Hieronymus in vita s. Pauli Eremitae refert, plures visas fu i ge hominum species a D. Antonio etiam Eremita. Respondeo D. Hieronymum id referre , non affirmare. Sed praeterea probabile est, haec monstra Daemonis tantum ludificationibus apparuisse. Unde natura humana est species infima respectu
individuorum existentium , licet fortasse genus dici possit respectu aliarum specierum possibilium. Quaerunt quarto , utrum detur aliqua species infima, quae ne divinitus quidem possit evadere
Respondeo quasdam esse species , quae fortasse
Nequeant evadere genera , cuiusmodi sunt circu-ιur, aut binarius numerias: neque enim plures videntur existere posse veI circulorum , vel bina. Tiorum numerorum species. Verum sunt aliae species, quas negare non audemus per omnipotentiam divinam evadere posse senera, qualis est natura humana , quae fortassem plures species Deo volente dividi posset . Sed ea quaestio naturalem scientiam longe excedit , nec proinde nobis est proponenda et quae enim sunt in rerum nλtura , quaerimus , non quid a Deo fieri possit. Quaerunt quinto, utrum in omni spe ei e sit una & simplex differentia , quae cum ea sit reciproca .
Respondeo in quibusdam spe ei ebus unicam e se, ac simplicem , reciprocamque differentiam ;in quibusdam vero non item . Etenim mens omnis est cogitans ; R omne cogitans est mens . Corpus etiam omne est extentum , saltem radicaiiter, di aptitudinaliter ; & omne extensum est corpus . Sic etiam omne tria
angulum est tribus lineis elausum , di omne trihus lineis clausum est triangulum . Ergo in iis omnibus una est st reciproea di
ferentia . In aliis vero multas disserentIas congerere ne
cesse est. Verbi gratia , si definiendus sit lapis a
235쪽
Disputat. III. stvae'. m. 22s'
dieetur eme corpus mixtum, quod durum est , quodque in tenuissimum pulverem contundi potis. est e non auri argentique instar in laminas diduci: & eae terae eiusmodi differentiae erunt congerendae. Eadem est ratio aliarum plurium spe
Ergo multae sunt speetes , in quibus non est uni ea & simplex differentia . Quaerunt sexto, utrum detur differentia negativa in aliqua specie. Respondeo ita esse , dummodo sit aliqua differentia positiva in alia spe ete . Verbi gratia, Iinea differt a superficie per negationem latitudinis , & superseus a solido per negationem pro funditatis . Quod si dieas , differentiam addere aliquid generi. Respondeo distinguendo propositionem . Addit aliquid vel negativum , vel pinsiυtim, concedo: addit aliquid positivum semper , nego. Nam imvationaIitas , seu carentia rationis addit aliquid negatiυum tantum in bellu is , non positiυum. Animalitas quippe generatim sumpta nec in eludit, nec excludit rationalitatem positive ; sed spectata in homine eam includit , in bellua vero ex. eludit . Quaerunt septimo, utrum detur differentianumerica essentialis, quae in singulis individuis siegradus metaphysicus gradui specifico superadditus, nempe singularitas , aut baeceitas ἱ & in Petro,
ac Paulo Petreitas ac Pauleitas.
Respondeo non aliam admitti oportere differentiam numericam , quam rei cuiusque existentiam , ut superius ostendimus , ubi de singular rate, seu principio individuationis . Nam cum concipitur genus ut abstractum a speciebus , v. gr-riura generatim, recte intelligitur non posse hoc modo existere ; siquidem figura generatim neque est eiretilus praecise , neque quadratum , neque ulla figura determinata , sed iis omnibus convenit
tanquam pars essentiae communior tantum : adeoque indiget aliqua differentia specifica & deteria minante ut existat. Sed cum concipitur speetes, . gr. circulus, aut quadratum ; nihil ipsi deeshquominus existat: ac si posset ex mente ipsa fo-
236쪽
ras exire , tum sine ullo addito subsistere inte lueret r. Quaerunt octavo , utrum genus D maIiter sumptum includatur in differentiis sui divis vis. Respondeo non includi formaliter. Nam U. gia animal sumptum formaliter & praeelsa secundum formam & ideam animalis omnibus hominibus communem , non includitur in rationalitate, & irrationalitate , quia ab utraque abstrahitur , λ ω-
Includitur tamen realiter & identiae , ut aiunt ,. genus quodlibet in differentiis sui dici sivis ,. cum eae differentiae nomine concreto. exprimuntur: U. gr. figura , quae genus est respectu circuli & trianguli, includitur realiter & identice in disserentiis. circuli & trianguli nomine concreto expressis. Nam different in circuli in hoc consistit, quos sit planus & rotundus ; differentia vero trianguriri, quod tribus. lineis si L contentum. Omne autem planum k rotundum est figura. Item Mnne: tribus lineis contentum est figura. Qvqrunt Mno , utrum differentia superior includatur formaIitor in inferiore . v. g. utrum sensi livitas includatur formaIiser in vastionaIitate . . Respondeo non includi formaliter .. Nam sensitivitas via gr. praeesse de formaIlere accepta, sive rein plicative, ut loquuntur, issi est. sensitivitas quatenux sensitivisas sive sensitivitas , ut sie , id est
spectata quatenus est sensiti vita , & reduptieata voce, sensitivas, . per Particulam, quatenus: ea inquam abstrahit a ratIonalitate . Si tamen, disseis rentia superior spectetur in aliquo individuo. U.. gr. in Petro , & conereto nomine exprimatur
includitur realiter praesuppositivo , R idantiee in inferiori quia sensitivum v. gr. est quid revera idem ae rationale in Petro iuxta vulgarem Scholarum. Dctrinam , & praesupponitur semper a rationalitate ia
aerunt decimoe ast differentiae: idem genus: dividentes sint oppositν. Responteo primo , differentias ilIas , quarum unae positiva est & altera. negativa , opponi inter se pri live seu eoneradictorie et quist Pugnant.
237쪽
Di urat. III. sis est. x. star Seeundo, differentias ex utraque parte positivas non esse opposisas , sed Ziversas aut dispar sas , ut ex iis , qu diximus prima parte Compendit Metaphys c. a- facile intelligitur.
plicatum fuit in Compendiis tum Logicae tum Metaphysicae. Uuum hoc loco nobis expendendum est, quod inter Philosophos ac Theologos scholasticos magnopere est controversum, se i- Iieet utrum subsissentia sit positiva quaedam entillas naturae superaddita, ab eaque re ipsa distincta ia am quidem controversam priusquam dirimere aggrediamur, quae certa sunt a dubiis S incertis sunt seponendae, Certum est igitur primo ad fidem Christianam non pertinere , ut subsistentia tanquam en itas quaedam positiva a natura distincta propugnetur et id enim nusquam definitum fuit , ac contrarium maior di sanior Pars Theologorum
Certum est secundo , rationem person η , seu personalitatem , & negativa & positiva dictione ex primi posse. Quemadmodum enim in figura exprimendis interdum positiva dictione utimur, puta cum dicimus , eam esse eorporis terminum , interdum negante , v. gr. cum dicimus eam esse negationem viseerioris extensionis in corpore : si αper subsissentiam dicimus rem esse eompletam : ω tunc positiva dictione exprimitur ; nam subseam xiae eomplementiam dicitur vel negamus per sub-s stentiam, aliquod eqς esse in alio tanquam ita perfectione ς tumque negativa dictione explicatur subsistentia : est enim , ut ita dicam negatio com munieabilitatis in D Uantia . Hix explicatis, si
238쪽
a18 Exereἰtat. OutoI. Probatur. subsistentiae nomine nihiI aliud imtelligitur , quam ultimum substantiae complemen tum, quo substantia fit fui suris , ac totum & integrum suarum functionum aut proprietatum principium .
Atqui ejusmodi compi ementum nullam additentitatem positivam naturae , sed tantum ineommunieabilita om , seu negationem communicabi Iitatis r quemadmodum terminus aut figura corporis adait tantum negationem uesterioris ex e
Ergo subsistentia nullam entitatem positivam
addit ipsi naturae. Praeterea si subsisten via concipi debea ut entitas a nxtura distincta, id sane fit propter qualemcunque expFicationem mysteriorum Sanctissiniae Trinitatis, & Incarnationis Atqui ad eam explicationem nihil plane conis fert inexplicabilis illa entitas e imo ipsi adversari. videtur.
Primo enim in Sanctissima Trinitate statui noci
possunt tres subsistentiae revera At quoad entitatem a natura Divisa distinctae: alioquin esset quater miras rerum in Deo . cum sit tantum Trinitas , juxta fidem Catholicam . εSecundo, in mysterio quoque Ineae nationis in telligi non debet subsistentia tanquam entitas is natura humana distincta. Cum enim Verbum di-τinum assumpserit quidquid erat positivum in natura humana , certe subsistentiam humanam aD
sumpsisset, secus ac docet fides Catholi ea Ergo subsistentia concipi non debet quasi entissas quaedam ipsi naturae superaddita RUponsioires ad objecta iaobiicies primo . Verbum divinum secundum Sanctos Patres assumpsit naτuνam humanam , is consumpsis pes nam . Sed si personalitas , seu subsistentia foret negatio, non entitas positiva, tonsumi non potuisset. Ergo non est negatio , sed entitas positiva. Respondeo distinguendo mai. quantum ad se
cundam Parvem et consumpsit personam i M propria
239쪽
loquendo , quatenus effecit , ne natura humana esset prinei pium totum ti integrum operationum pisti , eone edo : consumpsit proprie , adeo ut e litatem aliquam naturae humanae superadditam destruxerit , nego . simili modo distinguo minois rem, & nego consequentiam . Quemadmodum enim aquae gutta in Oceanum iniecta suam totaistitatem deperdit, & fit pars Oeeani, quamvis nullam entitatem positivam amittat et sit humanitas' in Christo non destructione aliqua , verum eo ipso , quod non seorsim, sed in Verbi persona subsistat, propriam non habet subsidentiam, hoc est,
non habet rationem principii totalis , ut aiunt , di integri suarum operationum.
Sed inquies. Si subsistentia nihil aliud sit , quam
negatio, non minus verbum divinum amisit propriam subsistentiam in Christo, quam humanitas suam : nam non fuit amplius principium totum S integrum suarum operationum. Respondeo negando propositionem , ct paritatem . Natura enim humana unita est verbo tanquam nobiliori; ut gutta unitur oleano tanquam praestantiori . Unde quemadmodum gutta , non vero Oceanus rationem totius amittit, sie natura humana , non autem verbum divinum caret propria subsistentia in Christo. uippe verbum divinum post unionem hypostaticam remanet adhu et principium totum attributorum suorum nationa-ιium, vel personalium ἰ puta generatur a Patre , Sc. humanitas vero non est principium integrum actionum humanarum 2 nam actiones sunt suppostorum, & actiones Christi non humanas tantum erant, sed theandries.
Obiicies seeundo . Nisi subsistentia tanquam positiva entitas a natura distingueretur , certe in Christo Domino foret subsistentia humana et quod falsum est . Respondeo distinguendo propositionem . Foret in Christo Domino subsistentia humana, quantum
ad entitatem, est O r quantum ad propriam rationem, seu quantum ad con notationem , nego. Et enim eo modo remanet subsistentia humana ita Christo Domino , quomodo ιοι aIitas remanet ia
quae Sut ιa , postquam in occanum injecta est ,
240쪽
Em It rereDat. OneoLhoe est , remanet secundum entitatem - Nam si ista gutta rursus ab Oceano separaretur, ea foret quid totum sine ullius entitatis additione et ut naώtura humana Christi, si dimitteretur a Uerbo di vino , in se subsisteret propria subsistentia absque ullius entitatis accessione. Sed quemadmodum aquae gutta in Oceanum iniecta non habet veram Tationem totius , sed partis : ita natura humana in Christo non habet propriam raetionem subsistentis, sive non habet subsistentiam quantum adeon notati am , cum suas operationes non connotet,
tanquam earum Principium totum & integrum. Inferes Ergo in Christo sunt duae subsistenti g. Respondeo distinguendo consequens . Sunt duae subsistentiae quantum ad entitatem , quia nulla deest entitas naturae humanae, cuius defectus im- Pediat , quominus natura humana subsistat in Christo , concedo : sunt duae subsistentiae quantum alcon notationem , nego .. Natura enim humana α Christo Domino non habet subsistentis rationem ,.
eum non connotet suos actus , tanquam eorum,
principium totum N integrum, ut dictum estia Subsumes . Ergo saltem aliquo. sensa duae sunti in Christo personae.. Respondeo negando sub. Perfome quippe nometae notationem includit nec convenit omni naturae rationali; Ωἀ ei tantum ,. quin non est υ- poflatire seu personaliter alteri nobiliori unita . sive quae suos actu S con notat tanquam eorum principium totum & integrum .' nota est autem
duplex haiusmodi integrum principium, operationum in Christo : quare duplex non est persona .. obiicies tertio . Si substantia praecise subsistentiam amitteret, quod alteri uniretur, frustra sancti Patres laborauissent ut Nestorium eonvince .rent duas admittendem in Christo personas: Deile quippe demonstrare potuissent, naturam humanam Proprix carere subsistentia in Christo , quod esset alie ui nobiliori unita, nimirum Uerbo divino. Respondeo distinguendo propositionem Facile demonstrare potuissent , n turam humanam eareia Te propria subsistentia in Christo, si Nestorius vismionem subsantiatim inter Verbum divinum , Aea turam Lumanam admittere volui OL,. concedoe