장음표시 사용
261쪽
mistae , assirmant caeteri omnes , quibuscum sit
ΜMeria prima propriam habet existentiam .. hobatur . Materiae prima definitur subiectuitu primum , ex quo insita Zc remanente fiunt corpora naturalia , R in quod ut timum resoluuntur. At qui 'biectum istud propriam habet existentiam, cum sit ens physicum & positivum, nempe dubitantia naturaliter extensa , solida , & impenetrabilis , quatenu& omni forma sensibili orbatα est, sive ea sit triplex Cartesii materia , sive Gasinisendi atomi, sive quidpiam aliud. Ergo materia prima Proyriam habet existentiam. Responsiones ad Giem . obiicies primo Si materia prima propriam haberet existentiam , ex ea simul & forma sensibili fieret ens per accidens , non ens per se ; quod αbsurdum est Respondeo negando propositionem. Tunc enim fit ens per se,& unius essentiae, eum fit ex duabus partibus, quarum una rationem habet potentiae, altera rationem habet actus; & cum ambae illae partes ad se mutuo ρον se , seu ex Naturae Itis uso, non per accidens ord,nantur. Materia autem licet ratione sui propriam habeat existentiam , ex Naturae tamen ordinatione ad totum sensibite eum forma epnstituendum destinatur et quod proinde totum sensibile est ens per se , nonens per accidens L Nam ens per Meldens id dicitur, quod ex variis partibus , nullum ad se mutuo naturaIem ordinem habentibus componitur, qualis est aceruus tritici, ve I lapidum, &cis obiicies secundo. Materia prima est pura potentia , quae non habet esse , nisi per forma M. Ergo propriam non Labet' existentiam LRespondeta disting endo a atecedens ia Materia est pura potentia Physica , quae non habet esse sale , via g. esse ligneum, au ferreum , nisi per formam, cone esto 2 Materia est purae potentia metaphysica , quae non habet esse simpliciter , nisi Per formam, nego a quare nego consequentiam ἀL 6 Pote
262쪽
asa Exercitat. suis. Potemtia igitur est duplex : AAlteri est phini ea , quae ordinatur ad actum physicum , seu is di semam, ut vocant, substantialem, aut ementi asen S ad qualitates physi eas ac sensibiles , sine quihus. seorsim consistere potest , citiusmodi est: triplex Carte fit materia, vel Epicureorum atomus, quae absolute & simpliciter per se existit; qaam via ante formam substantialem, & qualitates physi casnon habeat e setate , seu sensibile , v. g esse ligneam, ferreum, calidum, frigidum , &c. AItera potentia est metaphysica , quae nempe ad M. etiam metaphysicum ordinatur, a quo non est distincta nisi per mentem, & sine quo revera e Κ, stere non potest'; cuiusinodi est essentia respectu existentiae , genus respectu differentiae, &c. Fateor igitur materiam esse potentiam physicam , quae nullum ratione sui includis actum physicum : sed
minime concedo eam esse potentiam duntaxad
metaphysicam ; cum actum habeat metaphysicum, nempe existentiam ς cumque se ens physicum , R. positivam, ut dictum est. instabis . Materia dicitur expers omnis actus . Atqui existentia est actus.
Ergo materia expers est existentiae Respondeo distinguendo maiorem . Materia et expers omnis actus physici, concedo': actus me
taphylici, nego. Simili moiso distinguo minorem, R nego consequentiam . Actus igitur duplex L physicus, S metaphysicus. Actus physicas dicituris , qui subjectain physice afficit , quique stat ense tale, non esse simpliciter ; cuiusinodi est figura , vel quaevis qualitas e non enim figura daresse simpliciter materiae , sed esse tale , nempe sphaericum , e ubi eum , &e. unde sine tali acta potest absolute subiectum existere. Actus vero metaphysicus appellatur, qui subiecti tantummodo denominat, non physice disponit , & siue quo subiectum Pstud subsistere nota
otest: v. g. existentii denomin t hominem extinentem, non vero illum physice afficit, nec sine existentia potest homo subsistere . Materiae igitur est expers omnis actus physi ei & sensibilis, si ratione sui spectetur ; non tamen- est expers Omnix
actua metapb Isici , ut dictium est.
263쪽
Di putat. IV Iect. III. quaest. II. 2sr . Cum igitur materia, dicitur neque usu quid, neque quantum , rieque quale , &c. intelligi debet quid sensibile , ut diximus in Compendio Physico . Nari neque est ferrum , neque lignum , neque illi in habet determinatam quantitatem, aut 'qualitatem sensibilem, antequam sit in toto physeo & sensibili, quemadmodum observavimus.
Q. V IE ST IO II. Vtrum materia prima, oe forma dici possens primcipia tum generationis , tum compositionis corporis napuralis. CVm omnia corpora naturalia secundum aeteris nam ideam ab omnipotenti Creatore produ- snt. , dubium esse non potest quin aliqua forma , seu ea asa formalis praeter materiam iatis admittenda sit, per quam exemplari suo, seu ideae Divinae consentiant. Cumque materia diver sis rubinde formis assiciatur ; puta cum ex ligno fit ignis; ex pane caro: &c. non tantum necesse est omne corpus sensibile ex materia , tarmaeonstare ; sed etiam subjectum , ex quo corpus
sensibile fit , prius esse privatum istius corporis forma. Quid sit privatio, & quomodo definiatur, repete ex Com Pendio PhyMO , Parte I. cap. a. Nunc sit CONCLUSIO.TRra sunt principia generationis corporis natuis ratis , & sensibitis, scilicet materia, forma,& privatio; ac duo compositionis, nempe mate
Probatur prima pars . Tot sunt priuei pia generationis corporis sensibilis, & naturalis , quod sunt ea , fine quibus neque esse , neque concipi potest generatio corporis naturalis, & sensibilis, iuxta definitionem allatam ita Compendio Physi-
Atqui tria sunt, sine quibus neque esse , neque eoncipi potest generatio corpori a naturalis . &iensibilia. Nani generatio hoc loco est transitus a
264쪽
2μ . Exereitat. on OLMon esse ad esse. Hic autem transitus intelligi nompotest , neque sine termino a quo fit transitus , nempe sine privatione , seu non esse et neque sine termino ad quem fit transitus , nimirum sine fomma , seu esse: neque denique sine subiecto in quo fit transitus, seu quod transit a non esse ad esse, quod subiectum e re materia: ut clarum est. Ergo tria sunt principia generationis corporis naturalis, & sensibilis , 0 ilicet materia, forma,. λ privatio Probatur secundae pars . Tot sunt principia compositionis eorporis naturalis , quot sunt ea , ex quibus corpus naturale, & sensibile componitur. Atqui duo sunt, ex quibus corpus naturale &sensibile componitur, puta materia ,&forma , se a
subiectum, & dispositio subiecti, per quam dispositionem subiectum habet esse tale , nempe esse ligneum, ferreum, &c. ut per se notum est. Ergo duo tantum sunt principia compositionis.
eorporis naturalis, & sensibilis , videlicet materia & form vi Responsiones ad objecta. Obi ieies primo. Si forma esset principium generationis corporis naturalis, maxime quia foret terminus ad quem tendit ipsa generatio
Atqui terminus ad quem tendit ipsa generatio, non est forma, sed corpus ipsum naturale, si qui
dem generatio terminatur ad totum genitum.
Ergo formae non est principium generationis
Respondeo distinguendo minorem . Forma nomest terminus generationis completus , & totus , concedo non est terminus in completus, & partialis, nego .' qua ro nego consequentiam . Itaque Ite et formae dici nequeat terminus generationis completus, & totus, qui A non est tota res genita ; potest tamen terminus incompletus appellatari; quia est pars. rei genitri ἰ Per quam res genita in certa speeie constituitur. Quamobrem totum quidem proprie generatur, si ad communem Ioquendi modum attendamus : sed tamea si striis ctius loquamur, sola forma generatur, quia sola.
265쪽
nsui. IV. Iem. IIL uuae s. II. Iss i. obpetes secundo . 'Principium rei positivae ω vhysic . debet esse positivum ti Atqui pri vatio nihil est positivum. i Exi priueratio non est principium generationis. naturali is
. os deo distinguendo maiorem Principium rei. post iis, & physicae debet esse positivum , si si principium in Ur in rem , concedo ; si sit
prinia pium duntaxat teνminans generationem , ne- . . EO' Quare concessa. minore , nego, consequentiam. Privatio enim nota. sumitur a Peripateticis , quasi
principium ,. aut causa influens essa rn rem genitam, ve I quasi pars illius sed tantum ut prin- cipium terminans , ista terminus a quo incipit generatio, qui terminus non debet esse realis iageneratione , cum generatio, fit transitus a noni esse ad esse ἀInteres. Ergo forma recedens potius est prine i- Pium generationi S , quam mera privatio . Verbi
gratia cum ex ligno fit ignis, forma ipsius ligni quae recedit , dici potius debet principium unde
in ei pit generatio, ignis, quam ipsa privatio .. Respondeo negando propositionem .. Nam ut
concipiatur fieri generatio aliqua , v. g. ipsius ignis , io tantum necesse est ,. ut subjectum , iaquod inducenda est forma ignis , intelli satur ea forma destitutum; nec ullo, modo requir Itur, uxsubiectum illud eoncipiatue affectum aliae forma quae recedat tunc enim aliquid ooncipitur genera xi cum transit a non esse ad eme, ut diximus. Obi ieies tertio . Quod fit ex alici non debet
dies principium.. ' Atqui forma fit eκ materia Ergo forma dici non debet principium . - Respondeo negando minorem. Forma enim non fid ex materia , sed i a materia producitur , sive applicatur materiae, quam assicit. Fieri enim ex materiae est eomponi ex materia At forma noneomponitur ex materia ; sed totum eor pux sensi-hile ex materiae , & forma constat L Ergo formae
In Seholis tamen forma fieri dieitur ex materia , quatenus ex ea educitur unde materia voca
tur subjectum eductioniι ipsi ua formae . Sed eum
266쪽
eam produci in materia dependenter c,materia ut Seholae definiunt ., hinc evidenter rsequitur formam fieri in materia, aut super materia , no
Inilabi . Principia rhysica definiuntyr ab Aria
mtele libro r. Phylicorum cap. 6. . ea quis Aliure fese iniicem, neque siliis , sed ex quibus Gmnia sunt. Ergo ut forma esset principium compositionis eorporis naturalis, nullo modo fieri deberet, e materia, ne quidem ut ex subjecto eductionis j X
Respondeo negando consequentiam . Licet enim forma ex. materia educatur, id est, in ea produ- eatur . non tamen proprie fit aut componitur exm teria: nec proinde quidquam impedit, quominus materia , & forma dicantur ea , quae neque ex sese invicem, neque ex aliis, sed ex quibus o - .mnia fiunt : S c sequenter utraque dici potest principium compositionis corporis naturalis. Non enim 'ecesse est, principia essentialia rei alicujus esse aeque prima , ut loquuntur : si quidem corpus humanum , ia anima rationa is sunt principia hominis essentialiae & tamen corpus humanum prius existit, quam anima rationalis, ut fatentur omnes Obi ieies quarto. Principium est prius eo, cuius est principium . . Sed forma non est prior generatione, cum fi ad
Ergo forma non est principium generationis. Respondeo distingendo minorem . Forma no a
est prior generatione , si generatio pro eductione formae ex materia , id est , pro illius productione in materia dependenter a materia sumatur , ne edo : si pra totius corporis naturalis productione accipiatur , ut revera debet accipi , cum . forma dicitur principium generationis , nego . Prius enim forma ex materia educta , sive in materia producta concipitur , quam totum corpus naturale genitum conci Platar . Quare negoco asequentiam.
267쪽
Disputat. IV. Se L III. stuaest. III. as
. Utrum materia formas omnes appetat, oe luter m 1eriam ac formam subsanitatem iniercedat ti- Mnio modalis, tanqtiam entiras ab titraque C. . dsincta. Um mater a sit veluti potentia quaedam , quae per formam, tanquam per actum perficitur, completur , & ad certam speciem sensibilem revocatur, quaeri solet in scholis, an materia foris mas omnes sic appetat, ut nulla unquam satietur. Cui quaestioni locum dedit Aristoteles libro primo Physicorum capite ultimo , ubi ait , formam esse diυinum quid, quod materia eodem modo expet i , ac femina marem , vel id quod tu aes, pulchrum appetit . Sed ea quaestio ut a recta philosophandi ratione aliena est, sic omnino inutilis videtur . Appetitus enim ille materiae nihil aliud est, nisi ordo ab Auctore naturae institutus, quo materia fit apta ad formam quamlibet exci-Piendam . Unde si turpis ab Aristotele nominata sit, id profecto hac tantum de causa factum est, quod materia per se sit informis , & omnis illius decor a forma oriatur. Quamobrem ridicula omnino est, δc putida inter Avicennam & Averroem de illo appetitu controversia , in qua tamen longe superior est Avicennas , qui negat materiam primam novae formae desiderio semper languere , instar turpis foeminae , quae viro suo non contenta aliorum consortium desiderat. Id enim fieri non posset ei traodium, & fastidium eius sermae , qua potitur , cum tamen nullo affectu moveatur materia . Sed Arabes multis loeis Philosophiam Peripateti- eam absurdissime hujusmodi ineptiis deturparunt. Alia vero proponitur quaestio non multo maioris momenti , scilicet utrum inter materiam &formam intercedat tinio quaedam modalis , quae , ut Mod istae volunt , sit entitas aliqua ab utra
268쪽
C O N. C L. V. s I o. Non. est, necessaria unio modalis, i quam e tritas inter materiam, & formam interkcta es
Probatur. Inter ea nore est necessaria - , daIis tanquam entitas , . quae: seipssis immediate niuntur, & coniunguatur.
Atqui: materia , & formae se ipsis immediate M. niuntur , & coniunguntur : nihil enim mater in Propius, atque, ut ita loquar, immediatiusquam forma a nihil magis coniunctum potentiae
Deinde illud diei non debet entitas , quod est.
tantum relatio praesentiae unius partis ad alteram , sive materiae ad formam sive formae Q. materiam : nam relatio ,. ut infrae probabimus , non est. entitas a rebus. ipsis distincta. . Atqui unio materiae & formae nihil. aliud est, quam relatio Praetentiae uniux partis. ad alteram znihil enim aliud unionis aut eo niunctionis no mine in mentem Venire potest Ergo non est necessaria unio modali&, tanquamentitas inter materiam & formλm interjecta. Responsiones ad obiecta . obiicies. primo . Corpus ti mens existere pota
sunt separat;m. Ergo per se non uniuntur. Respondea distinguendo consequens . Per se no uniuntur, si spectentur absolute , eoncedo: si spectentur relative, & quaten ux una pars habet relationem praesentiae ad alteram, nego. Anima enim rationalis unitur corpori humano, quatenus est ipsi praesens , nec deest Dei decretum , per quod occasione certorum corporis motuum certae in ea Perceptiones excitantur , & vieissim certas illiu cogitationes eerti eorporis motus subsequuntur neque ad id opus est ulla entitate , Praeter materiam & formam. Obiicies seeundo. Dum homo hominem generat, uelut m teriam generat, neque formam .
269쪽
Disputat. IV. Sect. III. Quaesi. IV. et D L Ergo generat unionem mod lena, quae est quita materia &. formae distinctum.
Respondeo distinguendo a atecedens. Neque mainteriam , neque formam seorsim generat , concedo a neque materiam , neque formam simul, ne- .go 2 quaare nego consequentiam. Homo enim generat totum compositum ex materia, Ze forma , nempe hominum , quatenus suppeditat materiam. ex se , quae ubi est disposita , informatur divinitus anima rationali tanquam larma, cum eaquet motum .hominem componit α. .
Utrum materia, fecunda ,.seia elementum
I Ubile sit adita in mixto. Μ Ateria. secunda idem omnino est, ata codipust
sensibile ,.quod oel .est elementum , veli mixtum . Elementum est velut, materia mixti ; mi vitum Vera ex elementis est comRositum .di ut lignum e X aqua L terra, sale , sulphure ,' & aliiς, si qum sint, miscibilibu s , seu elementis coalescit.
Mixtum illud vel perfectum est, scilicet in quom stibiliae exquisitissime mixta sunt, nec facile ais mutuo separari possunt; vel est impersectum, in quo perfecta non est elementorum mixtio. Cum autem hic quaeritur , utrum elementa se amisti bili4 sint actu. in mixto , quaestici vers turci rea mixtum duntaxat perfectum, non vero- cir / ea mixtum imperfectum : nam nemo dissiteturmiscibilia actu inesse mixto imperfecto. Sit igitur quoad mixtum perfectum.
ΜIstibili sunt actu in mixto..etiam persectα secundum. entitatem , aut substantiam pro .
Probatur. Ea sunt ire mixto. secundum encitatem aut substantiam propriam, quae revera in ipsa uniuntur , tametsi alterata' sint, seu variata . . Atqui miscibilia reverae uniuntur in mixto , cum in e resolvi possit mixtum et quomodo enim pet
270쪽
dum entitatem extarent i tametsi eae corpora se in
s biles in ligno qualitates non habeant et nee no ' estros tantas iisdem qualitatibus in ligno ae ex E tra lignum feriant .. Neque enim potior est tio, cur una pars ligni in oleum , aut salem a Ilbeat, quam alia , si omnes ligni partes tam in- sensibiles quam sensibiles sint homogenem & ejaLIdem rationis , nec ulla vel salis , vel olei tititas in ligno supersit. . Ergo miscibilia remanent actu in mixto secundum entitatem, seu substantiam propriam.
CONCLUSIO II. Μ Iscibilia remanent tantum potestate in mixto perfecto ratione qualitatum sensibilium , quibus nempe sensus nostros assicere solent, cum extra mixta ponuntur. Probatur . Ea remanent tantum potestate in mi Sto perfecto, ratione qualitatum aut affectionum sensibilium , quae secundum illas qualitates sensum non afficiunt. Atqui miscibilia seeundum qualitates sensibiles sensum non assieiunt in mixto perfecto et nam aqua, v. gr. in ligno , liquida non est, aut humida, vel pellueida: nec sal sensus ipsos ferit Ergo miscibilia sunt tantum potestate in mixto perffeto ratione qualitatum, aut assectionum sensibilium.
Responsiones ad objecta. Obi ieies primo contra primam conclusionem . Quae sunt contraria , & inter se infensa, in eadem sede morari nequeunt. Atqui elementa sunt eontraria , & sibi mutuo infensa, ut ignis, & aqua. 'Ergo simul morari non possunt , etiam quan .
tum ad entitatem in mixto. Respondeo negando minorem. Terra enim, a qu , aer, sal, sulphur , & mere urius , nec sibi mutuo inimica sunt, nee eontraria , tametsi disparata sint, seu diversa . Unde nihil omnino impedit,