장음표시 사용
121쪽
Ioao Motibus, ingrcsium illa negant si partibus undae. Nos sic aeriae partes, cum sorte premuntur. Constringi patiuntur enim, & subsidere norunt, Et coacervari, donec vi denique magna Dissiliant, rumpantque moras, & vincula solvant,ioa Cuncta repentinis lacerantes obvia rimis; Ac sonitu horribili fugiant per aperta viarum, Si modo coeperunt aliqua serviscere flamma. Sulphureas veluti nubes, cinerumque procellas Undique visceribus calidis AEtnaea vorago, ro3 o Saxaque tosta vomit, nigri fuligine coelum Sutandens , aperitque novis latera ampla ruinis , Et ferrugineos eructat faucibus ignes. DIsCRIΜEN tantum vacuis ne per aera crebris , Et per aquas paucis tribuas ' Facit aetheris ardor, .1 3s Quo scatet acrius, sed parcitis humor aquosus Conseritur; fluit unde minus, minus unde liquescit. Sic , ubi vallatas exercitus obsidet arces, Ignivomum spirant fabrefacta tonitrua Martem, Fulmineosque globos immani pondere torquent, Io o Pulveris accensi tanta est violentia i Turres Praecipitant, murosque & propugnacula stangunt: Pulsa tremit teboatque procul conterrita tellus. At si tam multis terebratur inanibus aer, Non est , ostensus curtam gravis intonet; ibunt
ZOθI Pervia particulae per spiramenta silentes: Impetus elusi vanescet flaccidus ignis, Et fumum imbellem jaciet per inania coeli. Unde ciet tantos igitur vis flammea motus
122쪽
Nempe quod implexum prius, adstrictumque catena IPSO Solvat, & abruptis jam liberet aera vinclis; Cui via turgendi nulla est, ni corpora vibret Cuncta procul nisu, quo dilatatur, eodem. Tu sc fit in aerii lento subtemine texisis, Quod fieri plane sinuato cernis in arcu, tos; Miles ubi torquet nervo pulsante sagittam. Nervus enim intensus curvati cornua ligni Contrahit; hinc adeo patulos convexa meatus Pars aperit, strictis obturat concava fibris: Verum aether de more vias ingressus hiantes roso Non habet, intercluso abitu , quo tendere possit. Ergo premens valido contortas impete fibras, Corrigere & pressu assiduo producere certat. Nervus obest: nervum sedenim simul atque remisit
Arcitenens, laxante manu, retinacula cessant.
Propterea tum liberior se se explicat arcus, Et resilit nervus partes distractus in ambas: Qua vi pulsa repente fugit, rapiturque sagitta. Sic ventosa ferit tenui catapulta fragore; Sic tacitas vibrat pyrio sine pulvere glandes. OTO Compressi serrea quot sunt in arundine flocci Aeris, en tot habes arcus resilire paratos. NEC propius vero est quod ais, perlucida quando Corpora sunt quaedam, tenero seu mollia textu, Aut fluida, id totum vacuis Compluribus inter o s Conjunctas Atomos tribui, acceptumque referri.
Nam si res, Quinti, sic se se, ut dicis, haberet, Quae perlucida sunt, quae mollia, quaeque liquescunt,
123쪽
Haec leviora forent, quam quae transmittere lucem Densa negant, solidaque & dura mole cohaerent. o8o Quod tamen in molli secus evenit atque fluenti Mercurio. Certe is non mobilitatis honore Cedit aquae; quin se se etiam calefactus in auras F vehit, insinuatque poris; nam cuncta minutim Scrutator penetrat volucri corpuscula sumo: et o8s Tantum humectando non est, neque tactus adhaeret. Multa tamen vincit, solido quae corpore constant, Mercurii gravitas. Auri rigor omne metallum Vincere duritie, lapidesque, ut pondere, cunctos Debuerat; quam molle tamen, quam ductile nosti. Ioso Dura natat glacies; levior pars dura metalli Partibus ejusdem liquefactis, ut probat usus. Cera natat lymphis; ceram omnis sorbeat humor, Si perluciditas a multo oriatur Inani ;Non oleum nitida veheretur opacius unda, acuis Non rigidus pumex, non lento cortice suber. Fossilium quoque rex adamaS, quem parturit Una Dives opum & Phoebi radiis melioribus ardens India, non durus simul ac perlucidus esset. Perlucere etenim multis ab Inanibus ortum , I roo Duritiem excludit paucis ab Inanibus ortam. AT vero quae sunt directae pervia luci Corpora, clathrorum ritu compacta videntur, Ac strue multiplici foliorum reticulata. Mollia si fuerint, laqueos imitantur Arachnes; Iros Ut rivi labentis aquae, seu limpidus aer. Si praeclura, silex velut est crystallina, Crates Ferratas reserunt, queis pervia saepe domorurn
124쪽
Claudimus, ut facilis detur transpectus in hortos. Permeat exiles aditus pars altera lucis, xi Io Altera cancellis offensa retunditur; unde Besplendent Crates partim, partimque videri Ulteriora sinunt, ac si nihil inter adesset: Interea caulas purissimus occupat aether.
Hinc si pronus aquam spectes in margine ponti, tris Protinus illa soli tenuem dcclivis arenam Exhibet, ac nitidis conchylia mixta lapillis: At mare si magnum prospectas littore ab alto, Luminis ingentem transversa per aequora tractum Aspicies; Phoebi nam se radiantis imago iaci Projicit in planum, tremulisque reflectitur undis. Pn AETEREA uitrum candens, atque ipsa, rigore Deposito, cernis mollescere cocta metalla ;Non interjectu Vacui diffusilis, imo
Corporis advectu, quo vincula caeca repente
iras Dissiliunt, sitque ex geminis mixtura liquescens rQuando volatilibus jaculis per sulphura serpit, Et salium frangit nexus, partesque solutas Dissipat irriguus, varieque intersecat ignis. Saepe nec ipsa operi vis ignea susticit: addixi 3o Nempe solent nitrum solvendo & alumina ferro,
Quae reserent, obelisque viam rimentur acutis.
Quin etiam ipse adamas ferrum qui spernit & ignes, AEre repercussa excipiat si spicula Solis,
Traditur humescens fluere accedente sinaragdo. HUC accedit, uti, quoties rarescere Corpus Contigit, admisiae veniant in viscera parteS,
125쪽
Quarum abitu densum, ejecto velut hospite, fiet. Sic aqua conceptis ebullit fervida flammis , Pellitque in teretes dilatatum aera bullas: 11 o In glaciem concreta riget, simul avolat ignis Exiguus, qui particulas agitare solebat. Ast hujus miranda quidem natura Videtur, Quod salis haud aequo plus unquam sorbeat; omne Quod superest, fundo intactum satiata remittat: Hq.s Nec minus interea sucum, variosque colores Ebibit: & quoties vim certam ardoris adepta est, Sic stat, &adjunctis nihilo magis ignibus ardet. Quare dissimiles in ca , multosque meatuSAbsit ut esse negem; solum nego prorsus inanes: a r so Aere nam laetos, & partibus aetheris aio, Quae non effugiunt semper; nam crescere lympham Cernimus adjectis salibus, quos lympha resolvit.
Ligna quoque in spatium, si quando irrepserit humor
Amplius evadunt; Contracta humore fugato 1 IGF Arescunt, rimisque brevi finduntur hiulcis. Tantum prorsus abest, ut Corpora vana tumescant, Atque incremei , cava dilatentur inani.
Quos igitur Vacui tractus toto orbe putabas Hactenus immensos, & non auctoriS egentes, 116o Ut foret absque Deo quiddam, saltemque creata Non essent spatia,& velut incunabula Mundi; Ocius abjicias animo; loculosque vacantes Corporis in medio cujusque; haec omnia temnas, Delirantis uti lusus & somnia sectae. II 6S Ecce vides, ut sit fragili male credita stando Machina, quam falsa deceptus imagine rerum,
Exstruis in Vacuo, penetrabilibusque lacunis.
126쪽
Q Ui πτi o M ad capessendam Virtutem hortatur. Tum hoe Libra de Atomis quoerendum proponit: a V. I. ad v. 63. Exponit Epicuri consilium in fingendis Atomis. Deinde quaestionis hujus hane distributionem instituit: i '. Per se
non esse Atomos. α'. Non spe numero in itas. 3 φ. Non imῶυiduas, ac proinde non immortales. 4'. Non propridgraυitate praeditas. s'. Non eo, quo donantur motu, posse inter se coalescere. Hoc Libro tres primas partes exsequitum, Iostremae duae, quae motum Atomorumspectant, adseque rem Librum pertinent: a v. 63. ad U. III.
I '. Atomos per se non esse ostendit, quia non omni dureae facultate pollent; quia sngulae possunt non esse; quia Inanesne Atomis esse potes : a v. l l I. ad v. I 8 a. a'. Innumeras esse non posseprobat, quod majore Danἐeircumscriptae sent; quod earum numerus ct augeri di incoinlumi Mundo imminui possit; quod quidquid 2 Numero imeipit, in Numerum demat; quod ut Spatio, se Numero finitas esse oporteat.Osendit quam absurdumst illud Epicuri commentum, in Atomorum elassibus numero mitis Atomos numero infinitas collocasseeo a v. l 8a. ad v. s I O.
127쪽
3'. Negat immortales esse Atomos, ct indisiduas; easque dividi posse confirmat ex eo quod sint figuratae. Hic assert argumenta praecipua quibus probatur Materiam in in itum dividi posse; sisitque Epicureorum ea de re obvectiones : a v. o. ad V. 8O 3. Absurdam esse ostendit Spinos unitatem o a V. 8 3. ad v. 87 3. Ex eo quod dividuae sint Aromi, concludit eas ex naturi sed solidas non esse, ac proinde abro indiguisse ut coalescerent; quod consequi quoque demonstrat, ex eo quod necessariae non sint Atomorum figurae: a v. 87 3. ad v. I Ο Ι 8.
Anaxagor homoeomeriam confert cum Atomis , nec magis abburdam probat: a V. I o i 8. ad V o*T.
Concludit Materiam e nihilo faciam; Deum non constare ς Materia; quod Epicurus quaerit in Aromis, id in sola Deo inesse: a v. Io T. ad finem.
128쪽
De Atomis. ΕLIx qui veras avidus Cognoscere causas , Sensus assiirgit supra, nullumque secutus Ductorem, praeter lumen Rationis amicum Vimque animi, reliquis mortalibus invia tentat s Ipse loca, explorat rerum caput, atque per omnes Naturae latebras ire imperterritus audet. Illum non anceps Regum favor, aut levis aura Fortunae, miserisque bonis contenta Voluptas Dimoveant, Veri sanctum ut deponat amorem. Io Scilicet haud satis est rivos spectare fluentes,
129쪽
Prostratum, nitido radiantes rore Iapillos Mirari, ac tremulo labentes murmure lymphas, Et fores quos nutrit aquarum lacteus humor, aue Ac bibulo semper viridantem cespite ripam e Fontem ipsum indagare juvat, penitusque latentes Bimari venas laticumque exordia prima. Quorsum igitur nos corporibus circumundique septi,
Materiae decus ac formam externumque nitorem xo Miramur tantum, summoque in cortice rerum Ludimus Internam cur non penetramus in aedem
Naturae, atque adytis immitti poscimus ipsis Quam pulchrum est in principiis, in origine rerum Defixisse oculos & nobile mentis acumen laue Pervolat huc Sapiens; nugae sunt caetera Vulgi. Hinc nullus digno Vates extollere versuPythagorae magni poterit, magnique Platonis Illustres animas : ingens quibus institit ardor, Se primum, auctoremque sui & primordia cuncta 3O Quaerere contemplando. Hos non tenuere paterni Deliciae moresque soli, quin protinus omnem AEgyptum & Syrii lustrarent littora ponti; Incoluit primum quas alma Scientia sedes rAtque viros ibi consulerent sapientipotentes 3 s Longaevosque, & doctrinae monumenta vetustae r
Civibus ut tandem non vellera murice tincta, Non aurum aut gemmas, ast aurea dicta serentes, Ditarent patriam nova per commercia Veri.
HOC animo, Quinti, Naturam invisere tecum sto Dulce mihi: dulce est altos intrare recessus, Et praeserre facem, & gressus firmare labantes.
130쪽
Ne te, quaeso, viae capiant mala taedia longae. Sunt rigidi, fateor, trito sine tramite montes, Sunt durae cautes, ac spinis horrida passim
fis Virgulta, & fossae juga per salebrosa profundae:
Macte animo tamen interea dum alludere conor, Defessamque tibi rerum asperitate molesta, Non injucundo solari carmine mentem. Haud secus in sylvis, ac frondes inter opacasso Ingenitum Carmen modulatur musicus ales, Dum fovet implumes foetus placidissima conjux rNam ramo nunc ille sedens, nunc praepete penna Huc illuc circumvolitans, noctesque diesque Invigilat custos; liquida tum voce canorus Personat omne nemus : molli haec abscondita nido Suaves aure bibit numeros, oblita laboris ;Et vix assiduae sentit fastidia curae. NUNC superest Atomos ut perspiciamus in ipsas: Altera nam sectae basis est. An firmior haec sit, ω Cognosces: vix crediderim, quia non sibi constat Ipse parens Atomorum; dc tanquam erroris amore Ebrius, interdum proprio se consedit ense. PRIMuΜ infinitas, infinitoque natantes In Nihilo posuit. Nimirum utrumque volebatos AEterno e solio pellendi Numinis audax Conatus. Nam si per se se, ac semper ab aevo
Stant omnes, numero quis eas includere certo,
Utque tot, haud plures essent decernere quivit lTum si , ut progenerent aliquid, temerarius illis o Accidere occursus debet, quo plurima, casu