장음표시 사용
241쪽
tia describitur bonorum malorum , se quae, media inter utrumque sent animae assectioisi-bm quae cuique sunt propria praescribens. Et Homer. dici haud potest quam recte Homero
Est igitur Homeri sensus, non , Ut CXPlutarcho resert Budaeus, His Θεωργ' - - τεχνί- ε σίασ/μα, vel, ut ait Eustathius ου ς δήο vox cli twγG,scd quem- Volat. in admodum Volaterrinus exponit, qui& si , si Graecis vertendis F. Floridi censura Sabinii, in pileriliter persaepe labitur, hunc tamen Apologia. locum meo iudicio ita vertit, Vt quam rectissime explicasse appareat, CUm ait: Tale igitur pharmacum Helena Iovis fila bo- num admodum, se ad mentem constitamve faciens habebat. Et lotiis filiam, hoc in loco, Helenam appellari, non est abs re : & cx
242쪽
DE VIRTVTE. 2o9 Athenaei vetbri colligitur, quae supra retulimus. qui quidem Munam,& alteram conditionem notat: primo Helenam Iouis extitisse gnatam. Quod allegorice, Mad rem nostram si intelligas': quid aliud πι est Delena, quam 2 νοια, hoc est . ut ita hic mihi dicere concedatur, δίος νὼς,Velut ex Iove orta sapientia Z A tera conditio ab AEgyptioruin sapientibus edocta, inquit Athenaeus ; quatenus a pardix, & longa
exercitatione, prudentia nobis acquira- Dependet autem a varia institutione: , .ut diuersimode institutus,iuxta varios hominum mores, SI Philosophorum suctas, diuersimode quis prudenter agere iudi- Cetur. Sed de pardia', qua . specialiter ad hanc prudentiam, de qua loquimur, per- itineat: mox aliquid dicenius. nunc rem ipsam, suoque peculiari nomine definia-
Proficiscitur, inquit Alcin0us, a pru- Alcm. dedentia recta ratio, & a recta ratibne, re doct. Plauctus animorum stat is constituitus. Siqui 'r' ' 'dem virtus, exemplo Vtar Maximi Ty- Tyi. diis. xij ut Lacedaemoniorum respliblica se ha- 'bet: in qua populus sub tali imperio vi-
Uit, ut minor pars, eaque optima imperet, altera obediat. Indiget autem,ltera parso altera; .
243쪽
altera ; tam quae imperat, ea quae pares, quam quae paret conseruationi eius,& tu-xcla quae imperat. Et ita in animis nostris, qui conseruantur,& praesidio, S moderatione egent , sunt affectus. Ratio est qu*conseruat,t ictur,& moderatur. Vt autem ad imperantis normam, tota componitur
ciuitas : pari modo ab jpsa ratione,hic, vel cille status iridiicitur. Siquide a praua imperandi dispositione , turbae , seditiones,
quil litas , felicitas , & ipsamet beatitud', Coi equitur. Quem. animi statum, Unox uino Graeci dicunt: & mc- diocritatem quandam, SI lcmperationcm
affectuum ex cat, quam probarunt Platonici , eos secuti Peripatetici. Stoici vero exorsi ab eadem prudentia, in hac senec.epi- te concludunt: qui pro η' est, ct temponsi is, runs est: qui temperans est , G' constans: qui dbBEans es, ct imperturbatus es: qtri imper' turbatus est , sine tuestitia. s. Reiiciunt hienii affectus omnes , & cupiditate, laetitia, & metu, aegritudine, & dolore vetus malis,seditio sis liae incolis expulsis: rece- , ptisque pro aliquibus eorum V Qluntate, gaudio,caratione,non modo qu e am; sed
244쪽
omnino imperturbabilem politiam constituunt:& hanc animi firmitatem,& constantiam Em 'ista dixere Latine impatientiam. Sed ambigue, inquit Seneca:poterit enim contrarium eius, quod significare volumus, intelligi clarius imperturbatio. Siquidem Cicero, ut notat D. Augustinus, quos Gri ei et di, perturbationes fere semper appellat: tuarum vacuitatem, siue carentiam, iniserturbationem;siue mauis imperturbabilitatem, utcumque δppellabimus. Ad huius ανταλίας instare consti tutionem animi, haud ad omnes; sed tantummodo ad hanc specialem turbatio- uena ; quae luctus dicitur, inconcussa stabilitate resistentis: -νΘ nominamus.
Nec vocem ipsi cudimus,sed a doctissimo Budaeo habemus: qui apud Theophrastum, loco quem in secunda parte addu
mens . Allitionem ni titia veniami asserens habet. Fortasse autem plinius linquit Budqus non ιι- ο , quasti indolentiam impatibialitatem malorum, sted -νΘlo legit, quasi lucrus veniam,quod verbum asiadis ad
uionem tristitia,veniami luctus asserre. Qua. O a. conie
245쪽
coniectura, alia certe ratione nos iuvat: nam hac voce mirum iri modum constantia aduersus luctum exprimitur, quae istu nco sitas nouo vocabulo Latine diceretur. Et ita de finiri potest tenor animi ad eam firmitatem, & duritiam producti, ut nullam ex Objtu,vel interniCione quo rumcumque charissimorum capitum, solicitudinem , dc tristitiam contrahat. Et haec est sta ista Helena, ait literarum Colu- Lipsius de men Lipsius , quae verum lyud, legitimum.
ζα'h' Nepenthes, pinet, in quo obliuio curarum ,
Sed quid paradoxon thoc Stoicorum inuentum:quod vix in scholis,ut ait Tullius, Stoici probant, & ospUgnatam,CXa-
. sitatam , atque adeo deri fain, horum hominum sententiam, rursus eXcitare, probare audebimus an non, cum isthao apathia, quam ratio atque religio abstu-- i lit, x stolones huiusmodi απεν αι sinan liter e3cidendi, cum eadem ab istis,quam ab illamas cannir absilrda , dc mala pro te niant Z siquidem probatum est, humanam.
naturam negare alicuius animum immu-
nem esse tristitia : sapientem non vincimo rore, caeterum tangi: & affectus omnes nδturales esse, non voluntarios Om- nitim
246쪽
Fructiis autem, si qui ex hac arbore, stupor, & inhumanitas. Nam , SI miserii cordiam, inquit Augustinus, Stoicorum β Aug.l. '. est solere culpare ; dc in homine praecla
rum ,& excellens bonum est miseric6 dia. addit Lactantius, utrumque rectissi- Lact.lib. me a Plutarcho inculcatum, cuius verba Plutarc. in
Ἐν αἰαβ ον & ut Xilander vertit : iam ex morte fili, dolorem, aegritudinem animi concipere res est talis, quae a naturali profecZaprincipio non sit in nomae voluntatissi a libem. tate. Non enim eos probo , qui Ieram quandam laudibus ferunt durams indolentiam, quae ne que contingere nobis potest, neque ut posses 'gas commodatura nobis esset. abolitura enim erat quam construari maxime oportet, quae ex amore ultro citros exictis beneuolentia.
247쪽
Alterum mutuam inter homines beneuo lentiam labefactare. Vtrisque occurrendum, de longe aliud esse facili negotio, demonstrabitur. Et primum nullum eTapenthia oriri malum': quandoquidem, & amor inter homines Consexuatur, ue- Coparatio turque miscricordia. Nec idem iudicium Α ἡ ' arbores Omnes Thracica quadam agricu- apud A- latione indiscriminatim praecidere, SI rii mi tib is, bos euellere,stolonosque in pomis, aut iu 'Τ oleis proceros amputare, hoc est, passiones, & adfectus omnes ab animis nostris auferre: & luctum eradicare. Hunc veluτinutilem damnosumque reiicimus , rei quos affectus, nec extirpandOS Cum Stoi- , α Cis, nec compescendos, cum Peripateti cis existimamus. Quamobrem sacra do-
ctrina nos doceat, his etiam lazari fraena' , debere,si unde fuerint,& cuius causa probaverimus. Nec indisciplina nonra, inquit
S. Aug.l. 9. S. AtagustinuS , quaeritur utrum 'us animus
Des hi, , i secatur, sed quare irascatur, nec utrum sit
trictis ,sed unde sit tristis ; nec virum timeat, sed quid timeat. Dasii enim peccanti ut corri fatur, contrit ri cum Upim ut liberetur, in meri periclitanti, ne pereat, nsio virum quisquam sana consideratione reprehendat. Luctus vero nec lugenti, nec ei qui de- 'ε cessit,
248쪽
DE VIRTVTq. cessit, nec erga Deum, nec erga homines al iquid boni& utilitatis in se habet: an ergo eo carere iuste quis imputabit Si lugentem consideraS,magna quidem amentia est,poenas a se infelicitatis e igere,inata sua augere, dc se mortuo quem deplorat adiicere. Quod si iucundam praere ptam nobis, ob necessariorum funus Con suetudinem dolemuς, nec alia causa est, aequa eos desiderare contingat; si tanti iucunditatem facimus , cur eam si aliunde liceat , non potius alliquo modo nobis
comparare, quam Voluntario moerore af-
fligi volumus t qui si torquet, non adiu-:uat, primo quoque tempore deponendiis cst,& ab inanibus solatiis, atq, amara quadam libidine dolendi animus recipiendus. Si ad eos qui obierunt respexeris, Id cinerem ut manes credis curare sepultos' Nullis planctibus defuncta reuocantur, sors immota,& in aeternuni ixa nulla miseria mutatur,& mors tenet quidquid abstulit, desinat ergo dolor qui perit: oc ab Homero aninsum sume , & ab his quibus Priamum Achilles alloquitur, Vtramque
249쪽
equo animo tolera, assiduo nec te A dolore . confice pro ficies etenim nihil inde,nec imm Sic poteris nati lacrymando excire cadauer, Sed grauiora tibi potius tormenta parabis.
Et cum animos nostros aeternum vivere indubitater credamus eos mortali corpore exutos, aut coelum conscendere, aut .
in inferna demergimeccum Seneca dici mus : Aia, qtiae nobis inferos sciunt terribiles, vide plat. fabulam 'ese. Itaque post huius vitae usu-HMς0ς ram , quicumque istorum contigerit locus , iam non amplius lugendum. Nam aut beatus , & ditiorum c6nsortio potitur, aut damnat s est. Beatum flere inuidia est, monet Seneca, cum tantum nolis, illi esse beneficij; sed ob exiguu tui commodum, iam.vltra in huius vitae miseriis optares dammium dementia. indignus quippe is omni frictu est, qui Deo inui- sus, capitali scelere reus,perpetuis cruCiatibus destinatus occubuit. Si autem me: dia loca petierit, ut tandiu ibi diuertat, donicii omni labe expurgatus, coelestem, unde demissus est subeat patriam: iam remediis , non luctu indigebit, chim amare,
250쪽
ti bene velle ei qui mortuus est , non in hoc positum sit, ut tibi ipsi dolore inferas, sed vi dilecto aliqua commodes ratione: quod omni animi tranquillitate , facris operati, ex religionis instituto praestabimus. Nec alia in his casibus erga Deum pietas,quam in ipsa aequanimitate,patientia. gratiarum actione. Siquidem libet cum Horatio dicere: Tis frustra pius,heu non ita creditum,Polscis diuintilium deos. Et cum mors praecipuum Dei donum , M' semper ex eius dopendeatiprouidentia: qui eam damnat, tacite de diuinoliudicio conqueritur. Vt & illi p terea, qui acer-8 bitato funerum tacti,detestabili impietato palam superis irascuntur, & maledicular. O quam recth, M ad exemptu, Massilienti s huiusmodi usurpant disciplinam i ut apud eos sine samentatione, sine planctu, . Iuctus funeris die domestico sacrificio,
adiectoque necessario im conuiuio finia' tur. Etenim subdit Valerius Maximus: Val. MaxOuid attinet,aut humano dolori indisigeri,ais tm
diuino numini inuidiam fieri, quod immortalitatem Iaam nobi cum partiri noluerit Z Annon & ipsi Romani luctum diis inuisum