장음표시 사용
111쪽
8. Modus se movendi i tui a per αμωσι-
tionem, rem deterendam,si, per contrarictionem, imo etiam quandoque perviolentam ejectionem. q. Ipsa vero praebcriptio non tantum inter iratos sedo e locvin harutiso Ut vero justa sit, requiritur i. justus stultu, seu ut posseta idoneam , non dolosamvel in ivim rationem possit allegare, quomodo ad rem pervenerit Possessio cominuata, inde qui eandem vel pro derelicta ad tempus habuit, vel cui per contradictionem prioris interrupta est, a praescriptione excludituit. 3. Mimn tempuι. sed quamdiu id currit Z Sane interprivatos br issimum requiritur, vel pro aestimatione rerum, vel secundum circumstantias, an scilicet prior Dominus absens an praesens temporeusicapioni Serit , annus, triennium, decennium &c.sussicit, Sed intergentes vel dere--io sive i icit sive expressa priorispossessionis germanice, men nitruas ist versassen morden vel tempus longissimum, intra quod praesumstur alterum
contradicere potuis se, quale incentumam orum.
Ar Modi dominium quirendi accetarii , qui sint i Diximus antea, quot sint ita determinare neque', sed respicitur semper ad modos principalestam originarios quam derivativos. Quacunque enim ratione dominium alicujus rei adipiscor, aderi si es simul rei accetarium. 31. Accestaria autem principali sito accedunt velistrinsecὸ, quando res per se, licet quandoque antegreta aliquo sect6 humano, accesseria gignit, quod fit infructu, μιλ atavio dcc vel extrinsece, si
112쪽
rei accedit, quoddam, taediantem industra humaba, ita ut resam nihil cooperetur,4 accidit, in a io, uana, Ostia elyuatio M. Sed, ae distinctio non ita magnum momentum adtere. 3. Vertam haec longe maiorem ad decidendas
controversias praebebit usui vel emore alienae
fit oeso per nostram industriam, vel rei nostra. De qua ultimaqhii nostras nullum est dubium, major tamen restat dissicultas quoad modum
Sed quam it comi etψllimus. Vel enim Maia inhoc secimus, tui me accessorium a cedit Domino rei, coercemur enim hoc modo rei ge dedam intermuremdo, i infra accessoris' iterumstparari nequit. si itaque illud magis aestiua Midum est quam principale, tunc res mihi cedit eum accessorio ab industria meas nato, ita tamen, ut alteri pro principali justum pretium constituatur. Si vero, incipale maiorem meretur taxationem prae accessorio tunc Dominus rei acquirit simul id quod ei accessit, soluta prius mercede laboris. Sic chora cum script a, tabula cum pictura, specificatio cum specie edim quandoque Dominores, quandoqueDomino accessorii, proutunum diu. gni est altero. a. si uando vero ecesria a re separari possunt, tunc quili et, si aliter partes convenire
nequeunt, suum capiat,itiinito simul damno interesse. s6. Iam quid sentiendum est de consta&η eiis 3 hla sane aequius es* victtur, ne aedificiis in fundo alterius ex structum am detrimen o meo ito'
113쪽
rum destruatur, ut solo fixum maneat, Domino, ro fundi justum offeratur pretium vel alia satisfactio.
Accedit negligentia Pomini, qui ab initio opu impedire debuisset. Sed semel consita gravitex re
colligipossunt, indeDominu agri vel expectet mercedem pro us usi, vel si tempore annonae magis aestimat frumentum, dimidiam accipiat partem exsuctibus percipiendis.s . Sed quid si accessio fit intrinsece 'tunc regula est Accessorium Minuir Dominium Nitris palis. Sic fluctus , tu spectant ad nominum
rei velfoeminae , id pei stivionem adjectuat ad Di
minum agri '18. Nunc qu*ritiir de Insula in mari, non Oceano nam, cui competat breviter illim cujus terris orta insula, nam per se nulla in mari crescit. 19. Hactenus de rebus quae sunt in minio, iam sequerentur res,quaesint in Communionein quidem positiva ubi proprietas est aliquorum, usus vero conceditur omnibus, vel 1gisiva seu uno verbo res nullius. Qu' illae in universum sint, ex his, quae de dominio diximus facile cognosci possunt. 6o Jam dis ursum nostrum abrumpimus , dc accedimus tandem ad obligationem illam , quaelianc distinctam notitiam de dominio supponebat,& ad formandas leges, quae exinde proveniunt. Sed ab ultimis incipiamus, ubi aequalitas,in officium Sociis debitum, intuitu rerum, quae sunt in Communis
ne negativa, hanc legem gignunt uuamdium aliqua adhuc HI ustius, no
114쪽
coerce alterum ab eius apprehensione ,si ea opus habet. Ita, si alter rem
prius adprehendit, licet ego eaniam prius vidissem, non tamen aliquid extorquere debeo. Quid autem, si pritu vidis Hieriadesis, is monstratini vel etiam , quid si alio moia aqua' in habeo ad rem cum aster. H--ndum Z Tunc ex aequo res inter nos dividenda, vel si alter nequit, satisfactio offerenda est, s haec dari nequit, cessitas tamen exigit, ut periculo imminenti vel dissidiispraecurrit 'mus, tunc sis serie dirimenda est. Innutu rei, quae est in niminio ne pontis
muris coerceo nam regulariter ejusmodi res usum praebet omnibus suffcientem, inde precat
6a. Intuitu domitu communis lex est r
, Alterum, qui tecum rem possidet in proprietate ,ab ejus usu non co
erce. Intuitu dominii senilicis A re alis ierim absine, nam quod non meum est, in
id mihi nullum jus conceditur, ut dominio meo de facto subiician Inde&hoc etiam modolo esset
115쪽
, 63. Sed accidit quandoque, quod res alteritis apud me sit, ubi consideror vel tanquam maia fidei
possessor, strua qui rem sciens injusto titula possidet, vel tanquam bona fidei possessor , seu qui rem exari possidet, licet dominium ab aliquo, qui m. f. possessor erat , adquisiverit, modo illud non iciverit. . sitan min. possessor,tavim ex lege supradu
, non tantum rem reddere, sed etiam onmesmq-
lumentum, interesse ,α si deterior res iacta est, cum omni danino resarciendo restituere debeo. Non vero alter obstrictus est, ut pretium hi restituat, , quia mihi imputatiic quando rem sciens ab ejusmodi homine emi. Inde, ut communiter hic etiam OL ficum meum observem, lex vult, me ejusmodi in casu in eo essse debere, ut res iterum ad legitimum dominum per niat. .
os. Si sum b.fp ssor, tunc vel ab altero H cverin dominin est , rem accepi, quae secundum id
cita inter nos non tantum suo tempore restituenda est, sed quam diu apud me manet, omnem curam impendere debeo, ne respereat, auferatur, consumatur, vel aliis modis laedatur. Spectat huc justitia
commodati, oraui, densiti. de quibus suo loco in iure privato. Vel ab aliquo, qui non fuit verin dominus, bona tamen fide, quiddam adquisivi, tunc rem, si id mihi ostertur, quod adeam possidendam impendi,
restituere velis se possessorem coore debeo, ut mihi pretium Brutum, legitimo vero domino. rem msam reddat.
116쪽
Usque adhuc breviter perlustravimus ossicia, ad quae ego ves intustumei vel intuitu alterius ratis tum 'bligatus eram, jam sequitur illa obligatio , quae a me proficisci debet intuitu nostram simul Nam ego de alter ad condendam eam rebus nostiis c
. , Quemadmodum vero in tali obligatione ad minimum duo convenire debent, ideo 6 alio 'φω-bulonon male appellatur convomis, quam ita commode definio. Conventio es consensus duorum petr vis, adalienandum aliquid vel fari ndum,mia ' enitares&jura alienantur. Inde in toto capite de usta alienatione quaeritur.3. Dixi consensu , nam ille est testimomum quo
voluntatem nostram cum voluntate alterius comen
re Amst --, in expressumvea tacitum dispetatur. Expressin est, ubi voluntatem meam rue bis praecipue S in ma joribus negotii vel in praeie tia testium ves perScripturram, vel per testes&S Npturam simul, declaro Tacisin vero, quando non per verba, ed facta, sentis,sed quem nonmai alii separarunt a consensa pla/2mto. 4. Utrique quidem tam tacitus vim praesum plus, in eo conveniunt, quod declarentur factis , sed
117쪽
discrepantia magis est conspicua T-αι iste est,
ex quo omnes omnino absque aliquo dubio collugunt, alterum consentire velle di non tantum de claratur signis generalibus, sed etiam factis reliquis, ex quibus consensus pro certo.observatur, imo dum taxat si rio, unde regula, qui faceti et tire vise detu . Prassumtus vero dicitur , ubi neque signa, nec facti aliqua negotium praecedunt, praesumitur tamen per naturam negotii aliquem consensisse. Sic ille , qui negotia mea gerit, praesentitur consem tire, damna in isto negotio mihi danda, reparaturus.1 Sed quandoque concurrunt consensus expres . sis cum tacito, vel praesumtus cuin expreta. Ubi ita alii eleganter rem declarant. Si expressu cum rarito, tunc huic in contradictione piaeseritur prior, nam regula est,miges constat de confimsi expresse , totiesfrina quaeri in de tacito. Si expressu cum praesitorio, tunc aequius est, ut dispositio legis tollat dispositionenialis us hominis; nam si v. g. alicui durum videtur, damna ex alterius negotio esse reparanda, tunc eo abstineat, spectat huc regulρ Pr resari facto contraria, nihil operatur. . Plemadmodum vero consensui, tanquam voluntatis testimonio in genere ossicit defect- tionisinavi conventioni idem obstat. Nam qui non habet voluntatem, illi vel intellectu, deficit, ut mriosis de meiste captu, vel ad tempus tantum,ina
quidem habent intellectunt, sed qui est instar tabulis Ose, quia in ejus exercitio minime sinit exerciti. Qvqusque autem hic desinus duret Jus naturae non
118쪽
praecise determinat, sed potius hoc legibus humanis relinquit. Seorsim Intellectui opponitur Error&Glus,mbo praesupponuntiν--tiam, quae in more ita se habet, quando ab altero nullam suspicor fallaciam, rem tamen praecipue ejus qualitatem ignoro. Sed in dolo simul fallacia alterius errori meo acq8 si itaque circa effractam erroris, Ipoad comventiones seliciti firmus , ante omni distingue dum erit; vel enim iis contrisen tes errant, tunc regula est. Error mutuus omnibus nocere potest. Inde omnes si volunt poenitere possiunt; vel denique unus tantum exsiliis erravit, ubi iterum regulam vul- garem pono fundamenti loco Error nocet erranti Accidit autem iste auditi circa rem Ra si tanti non aestimatur quanti emi a circalpersonam, V. g. si et itio emo, emere tamen volui inevio s. circa OVccasionem pacti, v. g. si falsus nuncius inhrtur, equum meum esse mortuunt, cujusdsco alium emo. Hic, quomodo recuso conventionis locum habeat, alii graviteroccupati fuerunt, sed scontroversas breviter bivemus. Subsistamus modo in rogula tradita, illi tamen addam exceptionenicon metu hoc modo enim onania clara evadunt. Sic quacunque ratione erraverim , contractus subsistit, non
tamen, standitio aliqvis suit adjecta. Alias enim facilis daretur occasio, pacta v'candi, quod tamen adversit commodis venditorum. V. Iuxta Dolum recte distinguitur inter eum,
119쪽
Si tertius, nc in possum istam conventionem dioere nullam ratione venditoris, utpote qui manet extra culpam: recurrendum tamen est ad tertium, ut iste
satisfaEiat si vero venditor dolum adhibuit, retali re possum.
Voluntati opponitur rem divissentia, utrique supponunt Coactum sed cum hac distinctione, nomia est coactus praesens, metin verosaltem ebusprasumtio. Inde non male metum Moralistae
iuxta, sumtionem rectam: pravam, distinguunt in justumo injustum Dissim est, ubi tantum s
spicamur alterum nos esse coacturum, qui nunquam negotium aliquod reddit nullum. ii Metus Ver uitin est, quando alter minatur, nos ad rem emendam cogere vella, ubi obligatio non alet, lex enim prohibet metum incutere. Sed tro exceptiones probe sunt inotandae, quarum prima est intcitu mei, si cessante metu negotium ratihabeo, per quam omnes conventiones invalidae comes stunt; cintur inferentis, quando in me exercet Dominium, tandem intuitu perutili, quod ad nulli ratem pacti debet esse praesens. a. Ex his, quae ratione metus diximus , judicandum est , quomodo obligatio, ejusmodi in M. μνιωssivi Latroni facta,valida sit,item, quomodo ea nisurpromissa metu extorta sis quae sunt similes quaestiones. 13. Circa Violentiam idem dicendum est, non tantum enim obstat voluntatem non posse cogi, sed leges obstam quas anteaincutavimus
120쪽
r . Porro dixitnus in definitione conventi misduorum vetiturium, quae verba ad duas distinctas quaestiones preM.toccasionem, quarum prima est des mero contrahentium. Ubi quidem nunquam assimarunt inctores , aliquem cum stipso pacisci posse, sed quaesiverunt, an duo vel plures ad pactum asiquod requiramur 'nino missis aliorum opini iii ,α duos &plures requiri posse millimo, non tamen numero persisna sedlartes, nam pars aliqua potest subsecomplecti plures porsonas impossibile est, ut tres vel quatu0 partes inter se
paciscanti . Is Altera quaestio est an etiam per alios con-orri re Quam nemo usque adhuc , quam tum scio, negavit, sed quaerimus inde per quos PNimirum per illos, qui instrumenta voluntati,n siae dicuntur, qualessun mandatarii, procurat res, mandato nostro instructi, quod tamen adhaer
inseorum per se, nisi adjeoumfuerit, nunquam extenditur,sed procuratorum Oflictiso, mistri nostri fingi possunt. Omnes vero simul tenentur ad summam diligentiam adhibendam, rem, quae est in mandato, exequendi, sub poena interesse damni
restituendi. Jam porro quaeritin et Mid, quodin man to est, o mus revocarerouod hoc modo negamus, quando eumillo, cujus causa datum est, negotiumest peractum. Sedprieter comisiunem lice tiam, junc adhuc revocabitur,quando tantum alter se voluntate mea certior sectus est,in ipsi ante initium negotii de mutatione mea constat.