장음표시 사용
121쪽
ν7. Iam adinatinam Conventionis, dequa,&indefinitione supra seliciti fuimus in verbis, ad do , -m vidvelfaciendum. Quae quidem ab initib
p. . f. 23.explicationem receperunt, sed hic paulo specialitis ire debemus, occupati nimirum in loco aliquo, ubi non de obligatione adversus alterum in genere, M pc enim sub se complectitur ferme totum jus naturae, venis deista saltem obligatiotium spe. cie, ubi non tantum mea sed & alterius res in justam aestimationea capacitatis vocanda est, quati inuis. r8. Regulat itaque est generalis Circa em-remorater nobis imp Uium c venirapossumus. Ista autem impossibilitas vel physice contingit vel moraliter. Et P0sice quidem, cum res non est in nostro arbitrio circa quam tamen iterum dispici-mdum inter impos bilia omnium ubi ejusmodi conventio delirorum est, pos bilia quorundamlimminum , ubi , si tempore conventionis possibilia erant , postmodum vero fiunt impossibilii: probe cognoscenda sunt ea, sic si culpa factum est, tunc obligation exspirat,sic it,exspirabit non tantum, verum & alter ad beneficium aliquod faciendum e lsupra dictis labligabitur. Quando autem in ipse
negotio conventionis, ea , de quibus quaerebatur,
impossibilia erant, tunc iterum distinguimus , vel enim alter ea a me ex justis indiciis non prastumsit. ubi ad satisfaciendum obligatus ero, vel jam civit, -epromissa nonposseservare, ubi quidem apud me obligatio non cessar, Adstolide fecit ille, quod me
122쪽
r'. Quae veroΗobb hac parte profert, nos in Conventionibus obligatos esse tantum usi ad sum' num duntaxat conatum , ultra quem nobis omnia
essent impossibilia illud quidem non statim, ut aliquid vulgatu, accusandum esset, modonon sit nimis generaliter traditurei, quod observarunt alii. ao Moraliter impossibilitas accidit, quando de eo, quod legibus interdictum est,convenimus, ita regula est o Ad rem legibus interdictam, quam es obbiam . mo negotium jam peractum , pro illegitimo habetur, obligatio inde veniens nihil operatur. Indeo id, quod pretii loco in turpi opera protriis um es .non debet dari. Si vero jam datum est, tun z repetitur, quando ille, qui accepit,sivi a guttur turpitudinis, nunquam tamens ego Amuladisium concurro
at porris, quamea non sunt , promitti nequeunt quia mihi nunquam dispositio in res alienas concesIa est,in alter inepte secit, c mecum hoc mo-
do paciscitur. Aliud tamen est,si ejusmodi conventioniconriti adiecta fuerit. Sic si promitto , me veste clinare, ut res tertii perveniat ad alterum, obligatus sum ad omnem diligentiam ambendam, it palmam adimpleatur, si vero nihil eficere positim, tunc dc obligatio mea evanescit. Quando veris promitto me inuru esse, ut Titius acquiratrem Semphonii, ubi,quod si id non efficio, obligatus lumia interessi ac damnum praestandum,quod Titius inde sentire potuit. M. Idem dicendum est in promissis de re, circa
quam alteriiuuam est quaesitum
123쪽
α3 sequuntur Conditiones onyensionum, quarum ateria aeque necessaria est, quam reliquae erant, non enim semper,quando negotium habetur,
simul res expedienda est, sed praecipit etiam ad tempus aliquod futurum respicitur,ubi oc existit, conditio est implenda. Inde venit inte, modos pro mittendi duplex distinctio. Vel enim simul me convenimus, nimirum quando tem in ipsi conve tione vel post finem ejus expedimus,4 statim ad implendam obligationem alterinus perse eum tribuit . vel Successire, seu in diem, quando post certum aliquod tempus obligatio inter contrahentes orta, ex quenda est, ubi denuim si dies existit uverfecti
α Utraque vel si pureves sub condisione , licet
conventioni simultaneae raro conditionata accedat.
Coliventio pura est, ubi absque conditiones dimperagitur,con ona est, ubi conditio aliqua adiicitur. Huius in conventionibus usis iste rehenditur, partim quod per eam adimplementum usque ad existentiam conditionis differatur , partim quod vis obligationis suspendatur in eventum rei, an nimirum res in ves maia sit , quod eum insimul
taneisaccidit. as Ut vero differentia conventionis successivae ac conditionatae eo claritis patescat, operie pretium est,ut&hoc modo nihil praetereamus. Breviter successis habet diem celetum, conditionata diem ii, Certum, quem naturaliter nemo scire potest. Indri haec non est ciniventio conditionata, post octo dies
dabo tibi decem, si mundus stabit, quia dies est cese
124쪽
xus ac naturaliter certum, mundum post otio dies
adlinc stare posse. M. Sed dicis. . las' ἐ-ertus eondissonata
requiritur KRespondeo,tempus futurum respicitur. Annono ad praesens di praeteritum Z Imoin tunc, si v. incertum est an Maevius fuerit Consul, an Titius adhue vivati ualis autem est conmentito,si te in adjicitur certum Brevibus, si tempus est futurum, erit conventio in diem, si vero praesens vel
praeteritum, conventio pura. Sic enim regula valete
conditio pro non advecta habetur. Haec regula tollit conditiones, si harum materiam spectas, m- possibiles, de quibus antea. r . Conditionibus adnismeratur ath missistes, inde unus alterum perfecte adimplendum debitum cogere nequit, priusquam ad istum locum pervenerit. Si vero alter juste impeditur, tunc, si excusatione Iint praegnantes, tenetur adhuc ad imple..
mentum non tamen de damno Linteresse, modo
ipse non fuerit in culpa Deinde pactum si adjectio
loci cessat, non fit nullum , sed alius locus eligendus est. Quando vero in conventione non facta est loci mentio, tenetur alter quocunque modo sit, prout natura conventionis postulat, ad implendum debi, tum exjure alterius ih se perfecto. M. Ab eis, quae dicta sunt, ad leges Conventionum adscendimus, ubi quidem de necessitate pael .-rum multa adhuc restare deprehendimus. Nam ea, quae usque adhuc in capitibus antecedentjbus dicia sunt, ad implendas obligationes versiis alterum non sufacere possunt, neque enim expetit, ut gratis
125쪽
semper aliquid a nobis postulantibus exhibeamus; in enim modo bona nostra quana iacile au mretitur, imo non datur etiam Jus Hobhesilanum omnium in omnia, inde in km , ut pro re instra alteroparia iterum juste accipiamus 29. Non tantum autem ossicia humanitatis, sed, obligatio generalis erga Socios exigit, ut alteri, qui eiusmodi permutationem a nobis desiderat, gratificemur, quod latius probabimus in Capite sequente. Hic tantum supponimus egem cum
altero,qui tecum alis ui ermutare id , conme ias sed ubi statim ad
dimus exceptionem, tunc demum enim hoc negare
possumu, quando sue ipsi opus habemus. Qua ratione lex in tantum est intelligenda, in quantum. res, i am alter desi et, praesumitur nobis esses
,o Hai legem excipit alia. Non enim sunt cit, ut cum alter permutemus, veribit requiritur insuper, ut permutationem istam vel jam peractam, et peragendam Vel promissam non revocem vel plane negemus, quia hoc Ossceret legi non tantiim generali, sed , legibus qualitatis. Qua ratione
ad divisionem Ccriventionum, qtiam volentes usque reservavimus, qui haec ad sequentia dat oceasionem, est ea, quae diximus, omni sipe-
126쪽
hecis conventionis conveniunt Conventio te in variis modisdispescitur . Primo enim ess vel mutaria ubi id, circa quod agitur, statimexequitur, vel condimnam, quando negotium adsecta conditione, & sine certo tempore contrahitur, vesIVcces , ubi adimplementum ad tempus certum
trahitur, quae duae ut imae species diciantur Pro missio. Deinde Converitio iterum duplex est , vel
gratuim, quae absque re alterius conferenda instituitur,4 nihil aliud est Frum Gnatio, de qua ante, , quaeque, si accurate loqui volumus plane voca-hulum conventionis amittit, dc eiusmodi quidem promissio obligat promitteotem, non veta concedit
alteri jus ad perfecte vostriandum,& ita regulariter jus imperseetam parit; vel mutua stu onerosa, ubi alter simul, qui m eum contrahit, aliquid reddit, quam adeo obligati, ius persectum sequitur . Spectat huc distinctio juris privati inter contractus
Conventio secundo vel tacim est vel expressali Tacita facis conis nasum
senses expres ius. Utraeque obligant perfecte, utrasque sequitur etiam Ius perfectum. Nam si iacies consentire non voluissem, tunc per ve ba dis , sensiam meum declarare debuissem. Ex ejusmodi autem pacto tacito defenduntur jura Servitutum. quae per praescriptionem mihi adrogavi, imo non paucae quaestiones, quae intuim Reipubli ocietati gontium proponu tur
127쪽
34. Alias etiam in jure Romano Conventio dividitur in pactumo contractum, sed quam discrepantiam ius Naturae ignorat, qua ratione jam termini inter se promiscuevi Synonymice usurpantur. 31. Tertio Conventio est vel publica vel privata Privata est, quae fit propter utilitatem privatam , saltem ubi non concurrit simul interesse publicum vel reipublieae, sic quandoque pacta inter Principes sunt privata, imo nonnunquam contractus Principis cum subditis. Conventio publica est, quae pangitur in commodum publicum vel Reipublicae, sine
concursu interesse privati. Sic inter privatos etiam
pacta publica inita sunt. Falsum ita est, quod dicitur, personam publicam facere pactum publicum, ad pactum vero privatum requiri personam privatam. Hanc regulam tamen adjicio, praecipue ne verba mea cavilleris, omnes persona publicae , i. e. Principes; possunt condere pacta publica , non vero semper
omnes persona privata, i. e. reliqua quae non sunt Principes. Caeterum conventiones publicae alio nomine appellantur Foedera. 36. Quarto Conventiones non male dividuntur
in pacta quae pretia rerum praesupponunt, qua non Priora speetant ad caput sequens, ubi de printi agemus,' pro capite praesenti restant ultimae. Quarum quidem peculiarem numerum Jus Naturae
ignorat, conveniens tamen est, ut his annumerentur, Mandatum, Commodatum, Depositum, de quibus vid in C .praeced. g. 63. Minpraesentis. 3.37. Rusmodi Conventiones etiam fiant, quae super Servitutibvi constituuntur, qua licet expas' O
128쪽
istio Pactorum stacito S. I. vel expressis constitutae sint, mihi inustam quietam concedunt possessionem, ita ut alteri uile faciat qui aliquid contra suscipere ollati
enim in res invexit proprietas,&communior ru desiit necessitati hominum alio modo succur tenditinerati minimadmodum enim disparis na, turae res sent, ita usussuffciens ab una, vel illis selis,
quae Mujus dominio postea includebantur,expectareri nequibat, propterea necessarium erat, ut alter ab teri prospicero, quod quam optime, ut jam Cap. praeced. 28. dictum est per conventiones factum ala autem genus pax in intelligamus tamex titulo,quam sepra dictis constat,seliciti enimiumus de pactu, qua pruia remm praesupponunta
Inde de iustitia ipsius pretii paulo prolixuis erit
agendum a Scilicet natura rei divina occasionem dedit hominibus, ut unanimi consensu distinctas rebus in Npon erent asseeuones, prout dignitas caestimatio comparationem vel di alitatem quandam postularet. Qualis adsectio recte retia, dicitur,quod
129쪽
vel vulgare est, si res pro ' opera pro opera per mutatur, vel, , si pro re vel opera aliud ει- tur, quod virtualiter omnibus generibus rerum&operarum aequiparatur, quodque nihil aliud est
Si vero de necessitate unius specie quaerimus. prae altera, tunc pretio eminenti primum concedimus locum, quia nummi omnibus sunt chari, at que itidem omnia etiam nobis comparamus, quod cum pretio vulgari non ita commode facere possumui. Item, circa pecuniae valorem aestimationem omnes conVenimus, disconvenimus tamen intuitu rerum , imo ratione selius pretii 'ulgaris quotidianae orirentur controversiae. Neque etiam semper talem rem pro re damus , qua alter opus habet, sed quam ipse nonnunquam abundanter possi, det,&qu sinat reliquae rationes. Sed hίς tamen non diffaenuir, pretium vulgare antiquius esse protio eminenti , nam tum demum eminens eXOrtum est , cum res ieri ,mheshominum dominus subjectie fuissent. . Ab hac pretii divisione dependet alia in mune d cpretium assectionu, addo pretium determinatum seu Mitimum. s. Pretium Commune est, quando quis rem sitaminimat ita, oualis aestimatur ab aliis, sic praecipuein eo respicitur ad exempla aliorum , vel usum fori Quomodo vero hocce pretium recte institueretur, quaesivere nonnullsi, qui tamen inis fundamento non convenerunt, alii nobilitatem dc utilitatem, Murarit tem rei spes Me Utrique arbitror non
130쪽
intuitu Pretii. offerravere, omnes enim in pretio communi supponuntur Nam quod eras concernit, quilibet uisi pretio communi, pro opera sua tantum postulat, quantum cum mercede aliorum convenit. Si vero naturam operae speculamur, tunc ei tale pretium impositum est, quod non tantum intuitu nobilitatis&utilitatis, sed &raritatis variat: si a d Resac odiamus, idem desiis dicendum est, quia nobilitas Scpraestantia cum rarit te, si pretium sit justum, concurrere debent. .
Abbilitas rei ves operae est, qua praestataliis,& ali6 vocabulo dicitur dignitas. Utilitas est, quae necessitatibus hominum subvenit,alio modo appelusur necesseas. Raritas est, ubi rei vel operae tanta
non inivis quanta omnibus, qui postulant, sitisi
7. Quando itaque in preti' rei constituendo haec tria tamenta concurrunt , aequivi est utres vel operae magis aestimentur, quam illae, quibus unum deficit. Sic nbiim ulla medicamenta, quae haec tria requisita recipiunt, maximi aestimantur. Si deficit dignita ira, mamertamen necesitas amitin, tunc iterum aliquid in aestimatiqne praefertur reliquis aestimationibus, quod accidere potest ratione ει- menti tempore famis. Quando vero rem assicit dignit raritas absque necessitate, tunci ro&ia, praeponitur reliquis, quales sint gemmae uniones. mas sequitur pretium , quod imponitur rei cujus tantum os rarita re i eme necessitate,