장음표시 사용
191쪽
sit, ad id, quod nobis propositum est, decidendum. Tacebo hae multis probare velle, quod contra voluntatem DEI tacitam fuerit, unam saltem extitisse familiam, sola quippe lex fundamentalis nostrae assertionis certum undamentum est, quae ex ista ratione fluxit Minor restat dissicultas intuitu voluntati, DEI expressae , dicebat enim summum Numen ad protoplastos crescite e mestipli amini. . Mittamus inde hanc, consideremus potius Gos obiramerit ibidem is coactiva in familia segrege Z Ubi antea non multis rationibus probare debemus . ili nn fuisse penes eum, qui caput familia erat. Istud autem caput jam illum diximus esse, qui statum maritalem, paternum vel dominicum repraesentat. An vero ad uxorem, quaesis mul mater domina est, hoc possit extendi graviter quaeritur Z i5. Nos assirmamns, nam ad implendam obligationem conjugalem aeque mulier poterat cogere maritum quam vir mulierem. Vertim quoad Societatem Paternam Dominicam, aeque maritus aeque mulier habebant potestatem aequalem ex supra dictis obligandi liberos atque servos ad id, quod cujusque oficium erat. . Hoc adhuc gravius est: obligaverit Patrem c matrem quis dominum sentinam si
ipse obligationi sua non sistisfeceriM Z Sed lic sine peccato vim coactivam tam liberis quam strvi adscribo. Collige enim ex supra dictis assertiones nostras, tunc sponte ca sic obtinuisse, fateri necesse
192쪽
8. Orta Communitate eadem adhuc obtinent, nam illa aequalitas,qtiae adhuc non sublata erat, non permittebat, unam familiam alteram ad id, quod in familia uicis erat, cogere potui sie, quia nulla adversus alteram us imperium aliquod intuitu harum
controversiarum praetendes pCterat. Itaque
omne jus ad cogendum, quod in familia ante xpost. communitatem obtinuit, includimus hisce verbis: ' o caput familiae judex fuerat cunctarum com- tropersiarum inter suos domesticos. 9. Caeterum si latius jura inicia tam illius, qui caput familiae est, quam domesticorum, quales liberi servi sunt, rimari cupis, confer dicenda ex Capp. de juribus4 officiis imperantium&parensi φum, hic enim argumenta, caeteris paribus, a simili
Io. Sed orta republica res aliam induit faciem: Nam ius is ud, quod antea capiti familiae competebat valde limitatum est, non cuncta controversiae amplius ab hoc ipso capite componendae sunt, quia multas componere sibi reservavit summa potestas. Itaqueomne ius, quod hodie adhuc penes istoc caput est, cognoscitur ex regula Caput familiae ea 'rum controυersarum inter suos domesticos Iudex adhuc hodie est, quarum composui ipsi non=Γiata es a Principe. Nam illa vis coactiva non amplius deprehenditur, qualis fuit antea ex g. r. illam enim
solus sibi reservavit ille, qui Reipublicae praeest.
193쪽
tuenda Reipublica, inaequa- litate inde protaenta.
Postquam ossicia illa, quae infamilia observanda
sunt, in quatuor capitibus satis perlustraverimus, consequens est, ut accedamus tandem ad Essectum illum mnem familia generavit. Diximus autem antea ex colluvie plurimarum ortam esse.com--unionem, quae iterum mater sit me Civitatis, his vero ctiabus speciebus Communitatis adjunximus Rempublicam. r. quidem orta Republica de Hic es Ciuitiste speciatim disterete non postumus, quatenus ut partes Reipublicae considerantur, imo vero, quando Civitati alicui competit definitio Reipublicae, tunc ea, quae sequentua, ad illam applicantur Repete enim quae posuimus supra Cap. 6. V s. ad 23. . Ante
194쪽
3. Ante omnia vero, si de Repti blica loqui volumus, origo ejus paulo altius tepetenda est. Et quidem ab ipso homine incipiemus, cujus sui ipsiit amor naturam suam sic occupavit, ut nihil charius habeat seipso, quodvi suo modo ex obligatione hominis erga seipsum constat postea fertur ad conversatio. nem cum simili & appetitum Societatis, ista vero societas nulla alia est, quam aliqua ex tribus natura
libus, nam arbitrariae Societates demum communionem sequuntur. Imo irae conversatione magis amat Societatem naturalem, quia illam a natura
sibi infusam esse deprehendit, qualis est praecipue
Societas conjugalis, quae eam pro certo sequitur secietas paterna, nam dominica, ut accidens, plane etiam per dicta Cap. o. s. i. abesse posset. Ex his itaque crescii familia, quam seltim exercitium Societatum naturalium appellavi. 4. Postquam autem multae simul exortae fuissent ejusmodi familiae, placuit inter illas, ut una pliares
ad commutanda dominia res necesiarias convenirent, quae quidem comventio non coacta erat, ita
ut una familia alteram propterea coegisset, sed mere
voluntaria. Impellebantur tamen ex necessitate vitam conservandi. Causa erat finis atque exitus communionis primaevae cum enim illa cessasset, dominia rerum exorta essent, una familia alteri ad
necessitatem vitae porrigebat aliquid pro realia neces aria. Quod quidem fieri potitisset, licet se. milia seorsim habitassent, sed ne occasio data sustet ad perpetua itinera, propter commoditatem placita est libera cohalsitatis , quae demum appellabatur L s Commuis
195쪽
Con munt as,atque postmodum duas agebat radices, Vicum nim: rum, civitatera=, de quarum disserentia vid. p. 6.9. 7. Ig. quae, quin in aequitate suum fundamentum habeat, atque etiam ante Respublicas obtinere potuerit, nullum restat dubium. Nimirum utraeque species rerum quaerunt susscientiam, cum hoc additamento, ut vicus coleret terras iecora, ita ut fructus tam a dilectum quam amictum
suffcientes tali modo proferantur , quicquid postea abundet, alio transferendum sit, ad quem laborem Civitas in relicita, nimirum ut defeetum terrae pro iis commutando aliud quoddam corrigeret. Quanquam& huic discrepantiae non ita stricte, quasi una pars cum altera non participet inhaerendum est.
Sic itaque de Vici civitatis, seu uno verbo,
Communitatis fine, abstrahendo a Republica, constat, erat ille fia rerum D cientia, Planesin vico regulariter inveniebant per curam agri, in Civitate
vero regulariter per curam commerciorum. 6. Constituta nunc semel Communitate, homines, qui ita illa degebant, alios injuria, vel etiam
damno affecerunt , ita, ut quandoque cum detrimento altorius maxitDum illis lucrum accreverit. Accessere etiam circumve tones, imo alia insommoda,riuae pacem communitatis atque societatum arbitrariarum, nunc exortarum, facile impedire potuerant. Ideo sinis iste, quem ad cohabitandum familiae ab initio sibi leo erutit, Lissicere nequibat, sed in communitate jam constituta etiam debeatitudine emis cogitare necesse habebant. Istam vero beatitudiis
196쪽
tudinem selius .mmunitatis finem simul fuisse
evinci nequit, quia ille, prout jam videbimus , inaequalitatem aliquam stipponit, cum e contrario ante introductas Respublicas mera aequalitas familias etiam in communitate constitutas affecerit, ita ut nulla aliquod iis vel praerogativam quandam, quam quaecum ipsa naturali aequitate conveniebat, ab altera praetendere oebuerit. 7. Ut itaque malis in Communitate quotidie imminentibus praeoccupent familiae, de medio aliquo cogitandum erat, per quod beatitudo ejus & consequenter familiarum conservaretur Ubi non pro-,ocandum erat ad obligationem juris naturae, quia statim scrupulus aderat, seges mdem naturalaspra-
cipere quid Iustum , qui injustum sit , poenam ta
men peccantibus relinquere eorum propriae conficientiae Inde aequius, atque ad obtinendam beatitudinem, mellil erat, ut ad malitiam hominum reprimendam, remedium aliquod peteretur, per quod istaei licacius coerceri posset Ubi tamen non recurrendum erat ad arbitros, quibus tota res litigiosa committi potuisset, nam quam facile quis peccare potuit in leges naturales, tam facile S sententias albitrorum spernere potuisset, quia isti aequales erant. Neque jus aliquod habebant a tota communitate, ejusmodi hominem secundum merita punire. Imo si istum litigandi modum per arbitros paulo altius speculari volumus, sequeretur tandem, quod exinde in Communitate nihil aliud esset secutum, quam bellum omnium contra omnes. Sed
ne cogites, me ita accedere Hobbesio , jam enim ab
197쪽
initio ejiis sententiam negavi per distinctionem interjusin voluntatem alios laedendi.
g. 'bii, pacto nullum aliud restabat medium,
quam utinaequalitas aliqua primum introduceretur,
quae mater si potestatis atque dignitatis, alias enim beatitudiniCivili dissicilis fuisset locus Cogita enim, quanta est in hominibus diversitas rigenii, quanta varietas inclinationum tam ad bona quam mala, imo qu, varii assectus Viversitas amoris , quae omnia, si in aequalitate primaeva mansissent homines, citius exitium, quam augmentum socialitatis
generassent. unde ad communem tranquissitatem conservandam aequisii naum erat, ut omnes in Com- naul Itat se communi consensu volunt.Ves unirent, suas
actiones unius voluntati subjicieηdas esse, ita, tu isse potestatem habeat, eos, qui contra seges naturae aliquiae perpetrarunt, expressa poena afficiendi. Atque sic orta est , quae duos ordines, amen IX est, unum Imperantium, alterum vero parentium. Ubi Imperantes appellantur Majestates, vel Potestates vel Principes, parentes vero Cives vel Subditi. io Interim, si paulo presius in ejus originem inquirere volumus, evidens sane est, nulla Republica unquam opus fuisse, quando homines in univeisum omnes, legibus naturae sponte obtemperare voluissent, nam sic in semniassent quidem familiae statum tam inaequalem, prout talis est, sed substiti sient si item in Communitate, ubi tanquamsi mine aequale; uim ma libertate, nisi quae jam per Ogem naturae rcfiri sta erat, uti potuissent. Io Ita
198쪽
Io. Ita petatuam facile iis respondendum est, qui
ra adRempublicam, quid enim ad nos, si isti a falsis
praesuppositis seducti, errarunt. Nos potius contrarium stat limus, per se istam inaequalitatem sua per Lempubticam introducta est, prorsu naturae humana adversae , quid enim magis homo amat,
qua n plenam libertatem. Equidem, clamant nonnulli acriter pro dicto Aristotelis, qui horninem φύσει μον πολιkκον as,pέlat, quod, si ad Ci--vitatem, quatenus, abstrahendo a Republica, a nobis accepta est , referre vis. caeteris paribus, concedimus , ibi enim ex magis a natura ad iliana trahitur, quam ad Rempublicam. sed vereor, ut ista mens fuerit Aristotelis, ille enim . communiter usque adhuc Doctores, inter Civitatem Rempublicam vel nullam vel exiguam faciunt differentiam, quae tamen , si philosephice loqui amantiis, utique facienda est is Sicorigo Reipublicae rursus est instas, non propter indigentiam, illi enim seli in Communitatesiiccurritur, sed propter metum I udis iniuriae, damnis iasionum si hum n. Iam ad sinem, tam Communitatis quam Rei publicae, ubi de communitate jam res , a. est nullum enim alium deprehendo quam rerum susscientiam. Imo de Reipublicae fine non longe quae rere opus esset, quia, ille ex praecedentibus con flat, nimirum eatitudo civilis , quae vero illa sit λadhuc pugnandum est Peripathetici graece illam appellant ευὶ μονιαι , verum unum obscurum per
199쪽
aeque oticurum Nobis, sepositis aliorum opinionibus, salva tamen semper virorum autoritate, distincte procedendum est Quaeramus ante omnia, an una in orbe terrarum sit res ubi ca an vero ρων es 3 Tu respondes, certe dantur plures. Ego porro Nonne melius fecessent gentes , si unicam saltem placuissent. Rempublicam cimo melius fecissent, dicis Sed quod hoc non facere potuerint, ipse exponam ne tibi quaestionibus sim molestus a 3. Tam longe a teque patet orbis terrarum, ita
ut dissicile fuisset,omnes Communitates in unam cΟ--
ire potuisse Rempublicam , nam tali modo secun dum unius voluntatem aegre actiones familiarum fuissent institutae, utpote qui in tanto spatio petitis omnium satisfacere nequivisset. Et licet loco sui iii terris longe peregrinis magistratus constituere potuisset, non tamen incommodis simul praecurrit et, quae ex hoc acervo delegatorum speranda fuissent, quia isti cupidinem regnandi non raro praetendis sent. Accedunt praecipue migrationes gentium, quae postquam constituta erat una Respublica, ex illa migrabant m regiones incultas, quae peculiari constituta Republica, proprias sibi constituerunt
potestates. amo contra talem universalem Monarachiam pugnant variae inclinationes s Uecyus unius
genti prae altera ubi necessario ista varietas apiniiplam potestatem titisset conspicui, qua causam dedisset dissidiis atque bellis intestinis Qua ratione
non aliud auxilium a Commullitatibus amplectendum erat,quam ut harum tantuna aliqua circa Rem-
200쪽
demum origo multarum erumpublicarum secuta
I . Iam autem contra ossicium suum peccaret ejusmodi potestas, quando beatitudinem suae Reipublicae sepolaeret,in quaereret aliam, qliae, si alienae Reipublicae, quia hoc modo potestate sua abuteretur, quae in illam translata erat, qua ratione e contrario salutem R ipi blica sibi ccmmisiae, non alterius, promovere debet. Ergo nunc consequens est, ut statuamus, implementum sinis istius toltim in illum a familiis derivatum esse, qui Re publicae praesiit, ita, ut ad illum obtinendum lamiliae sua contribuere
Inde duobus Dodi .itisi di civilis seu G-ius Reiptibi ca se exerit,paltim intuitu Reipublicae tantum, abstrahendo a Rebuspublicis aliis, partim vero in earum collatione. Priori modo tantum consistit in administratione justitiae, numirum ut ad legem impleιidam homines obligentur, propterea enim solicita erant antea familiae. Posteriori modo consistit in defensione contra malum immi inens Reipublicae alterius, Ossensione ad obligandum alti Ma potestatem ut satisfaceret, quae vel ipsa vel per stias suas Reipublica addictos injuria affecerat. Deinde non raro accidebat, interesic seu salutcm Reipublicae unius potestatis plagnasse cum salute alteri us, ad quam obtinendam, si per foedera res peragi non poterat, offensio ab una defensio ab altera, collatis a familiis in stipe mediis suscipicnda crat. Oritur inde nova disterentia Civitatis Alci, qua