장음표시 사용
221쪽
pulus. mos qualitatem ponimus , nam si populus
concludit ad constituendum quendam statum,naturam aeque ac methodice plane factum est , quando inter se conveniunt homines de forma prius eligenda. Et licet jam aliquem vel plures posuissent, qui latur principes esse deberent, non tamen isti talem characterem sertiuntur, pri squam potestas in
illos cohata sit. Quomodo enim conferre posuerunt potestuem, cum potestate Majestatem , ita erigere Rempublicam, nisi antea inter se convenissent de qualitate hujus potestatis Posses inde regerere, non semper apud populum esse ut qualitarem majestatis conferat. Ego vero ex naturali dispositione stique per superius dicita hanc libertatem populo adscribo, utpote ex qua decisionem deprom-s. Musis vero populus hanc libet talem in Majestatem contulissit, tunc sane pacta legitima nunc derogant dispositioni naturali. Nihilominus tamen , cum oriretur Respublica, haec libertas adhuc apud populum erat. 3. Sed nec occasione quantitatis in specie hoc Praetereundum est, populum in instituendo principe simul constituisse, it vel post hunc alius eligendus sit, vel illi alter sine electione succedat. Inde venit distinctio inter Rempublicam Ele iiDam Successivam , ubi in EleeIipa potestas eligendi regulariter est penes populum, confer i. g. vel apud illos, qui ad talem selennem actum sepositi sunt in Suci etsi
vero sequitur ille ex pacto populi vel tacito vel expresso, qui antecesibri proximior erat gradu. Ita enim incommodis praevenire voluerunt, quae peranda
222쪽
randa fuissent, si arbitrium successionis suisset vel penes Principem vel penes Populum. Quando a tem ipsam hanc distinctionem paulo pressius adspi .
cimus, arbitrium populi non facit regnum successivum, sed electivum potius.' Si enim ex hoc fundamento filius principis succedit,Respublica non evadit successiva, sed tam diu durabit potestas eligendi, quamdiu ista populo non ademta est. Quanquam&alio modo ista distinctio ab aliis explicetur, quae tunc fundamentum habet indistinctione regni patrimonialis vel usufructuarii. Si autem arbitrium est penes principem , tunc illi ab intestato ex dictis Cap.r . f. s. succedunt liberi, his deficienti Tuccedunt alii ex Propinquis ex d. s. i. ad d quam do proximus successis per testamentum Praeteritus est , regulariter per jam dicta talis voluntas obtinere nequit, nisi populus simul consentiat, quia hoc comtra naturam regni successivi esset Limitamus tamen regulam in illo casu, ubi plena potestas alienandi Rempublicam in principem specialiter collata est. Sic enim populus tacite consentire debet quod accidit in Republica Patrimoniali. . Sed videamus nunc, qualem ista distinctio Grotii inter Rempublicam patrimonialem Uufructuariam usum habeato Patrimonialem appellat ubi potestas alienandi regnum, idque prolubitu dividendi, in principem collata est. Us ru tuariam vero , si hoc princeps facere nequit Hic ante omnes defenseres hujus distinctionis mihi concedere debent, quod talem potestatem regnum, quando iuberet, alienandi, tanquam modum aliquem inOr- 3 dinais
223쪽
dinatum, ex quo facile detrimentum Reipublicae sequeretur dispositio naturalis immediate secuna non portet, sed seli paci o speciali relinquat. Ex quo tandem sequitur, quod illa non fit pars Regalia
um, utpote quae naturaliter Maiestat insunt,&per
Pacta informa timitata principi auferuntur confer Cap. s. a. Quia ita lue speciale beneficium est, non tollit formam absolutam, si deest. Inde, ut senium meum brevibus explicem , valet regulae Tamdiu Ressublica manetis ructuaria, quamdiu per sieciale pactum non probatur patrimonialis. Atque extra hanc regulam nullum alium usiam distinctio reperio. s. Reliat adhue aliqua limitatio intuitu Reipublicae eo Avae, nam vel populus eligere potest, quem modo vult, tunc dicitur Electio libera, vel ex pacto aliquo praecedente seipium obligavit ad elige
dum quendam ex erta regione, familia, ex unico sexu, exclusis foeminis, o vel cum requisita deter minatione .annorum vel non, ubi electio restricta appellatur.
6. Spectat porro huc materia Interregni , quod duntaxat locum habet in Rebuspublicis jam constitutis. Si enim in statu aliquo electivo princeps
mortuus est, tunc, antequam ad novam electionem Properatur, regnum non debet manere sine capite,
es cives vivere ac inconditione aliqua naturali, sed . conveniens est,ut vel ConsiliumRempublicam administret, ve Inter in uanter, Princeps construtuatur, qui statui tanquam caput praesit, quia morte imperaatis Respublica elactiva non iterum dilabia
224쪽
tur, sed adhuc ita firmiter cohaeret ac antea tempore principis Castigarunt inde nonnulli Hobbesi
um quod arbitretur gregatos, si discesserint
fine novo Principe, nec non constitui. prim loco tempore secuturi conventis, abire in dissolutam multitudinem. Talem nimirum assertionem procedere tunc demum existimo, quando conveniunt pOpuli de constituenda aliqua Republica, non si jam
constitutae novum caput praeponendum est. Sed ego arbitror, hanc Satyricam opinionem ab Hobb sio in alium finem esse simul scriptam. . Quoad regnum succe um vero non ita specialiter res determinanda est, quia in RebuspublicisveLex pacto expresio vel tacito seu longa consuetudine receptum, qitomodo siaccessio propinquorum instituenda sit. Sed hoc jam dispiciendum venit, si oriretur forte circa talem successionem lis aliqua, cui illam decidendi potestas competat. Nam statim ad arma prorumpere velle, fini Reipublicae e diametro adversatur. Itaque si princeps adhue vivens litem sententia stra legitime atque justς dirimit, res ferme acta, atque ille succedit, qui vocatus est. Quando vero post mortem Principis disceptatio oritur, aequissimum est, ut populus intercedat Maliquem eligat, qui successione dignus videtur. Qui
casus tamen non propterea ex statu successivo gignit electivum.
8. Haec itaque occasione originis sessiciant, sequitur mutatio Reipublicae, quae nihil aliud est, quam mutatio forma vel materiae prioris, io sor mam vel materiam aliam. I Et de mutatione mat mm ' riae
225쪽
riae'ii idem non acriter dis itare debemus, quia ista
formae non ossicit, sed tantiim numerum Imperantium vel auget vel imminuit, qua ratione talis mutatio Reipublica non adeo conspicuam variationem generat, si v. g. ex Monarchia fit Polyarchia, vel ex Moilocratia Polycratia, vel vice versa. Mutatio tamen evaderet aliquo naodo magis conspicua, si ex Aristo cratia Democratia surgeret, quia ibi insigni est differentia inter imperanteS. 9. Mnge notabilior est mutatio formae, si ex statu semitato fit absolatii, vel ex absoluto, limitatin tunc enim aliam cuncta sertiuntur faciem, sc quod antea circa Respublicas aequum erat, vix adhuc obtinere potest, quia hae duae diversit te diversissimum relinquunt estectum.
io Sic itaque quaestio instituitur An illud, quod
priori tempore ab imperantibus promissum vel pactum est per mutationem toritur 'tibi intuitu mutationis materialis obligatio piaecedens nullo modo
evanescit . quia adhuc eadem qualitas Reipublicae est, quae erat antea. Conser tamen Cap. 29. . . seqq. ubi juria distinctionem Conventionum realium tersenalium specialius rem expendemus, respondebimus simul ad quaestionem paἱtum exssiret mortuo principe Sed gravior paulo est responsio quandosorma mutata est, respondent quidem alii, sed frivolevi sine ulla satisfiictione. Nos materiale obbgationis ipsius consider bimus. Si enim illa complectitur ossicium aliquod per se impexstetum seu humanitatem, tunc Civitas in novem formam collapsa, non obligata est, ad eam ser-
226쪽
andam, quia etiam fieri potest, ut implementum obligationi pugnet cum interesse novi status. Quando vero obligatio ossicium eantinet per se perfectum, quasse est debitum, tunc ad observandam obligationem innova istularma populus adstrictus est. it. Sed ita non omne id, quod mutationi obnoxium adhuc est, expositum vides, restat enim alia mutatio, quae fit per Vim. Istam vero alii recte distinguunt in Vim justam vel fisam, quam nosita applicabimus. Vim justam adhibet ille, qui in bello justo populum alterum subegit, uno vocabulo dicitur occupario, addere potes, bessica Sed ille, qui primo regionem aliquam cum vi armata intravit vel etiam plane subjugavit, est quidem verus possisse intuitu tertii , non tanae intuitu prioris domini, quia sic duntaxat pro detentore habetur
Quando autem pro ratione circumstantiarum iatione qualitatis Reipublicae, in regione stibacta, vel consensu subjectorum vel pacto subsequente corvir- motur, etiam ratione prioris domini pro vero posses lare habetur. a. Hi vero injusta ingerit sese ille qui formam limitatam fraudibus vel per aliam violentiam invertit in absolutam. Vel qui ad quamcunque formam Reipublicae obtinendam invocatus illicitis mediis
r3. Occasione hujus quaeritur An acta invasoris, depulso eo, adhuc obligent 'Quod de invasere injusta statim nego, ita ut liberum sit, eo jecto, omnia in pristinum statum convertere . quod
227쪽
aba Cap. XXIV . De affectiombis
gestum est, pro nullo declarare. Sed si invaso jusu fuit, aliud statuendum erit, hic enim, postquam iterum ejectus est,omne id adlauc obtineto obligat, quod in commodum status constitutum vel actum erat. Quod vero ratione sui ipsius composuit, per se, si depulsus est, cessat. ι . Succedit modis Regiminu, ubi ex parte firmae status, Respublica aliqua vel bene seu secundum
leges fundamentales ab imperante administratur. vel prave, seu quando tale ossicium seponitur, inde venit distinctio inter Rempublicam rectam ericorruptam. Ista vero distinctio saltem in forma limi rata obtinet nam abusus forma absolutae antea dictus est Tyrannis, ex qua si occultam Tyrannidem etiam ad Rempublicam corruptam applicabis, non refragabor. Interim Tyrannis occulta, ut arbitror,
corruptae nomen adhuc non meretur.
as. Quomodo vero Reipublicae corruptae μι currendum sit, ut in pristinam conditionem reducatur, grave consultum est. Nam si supplicationes subditorum, admonitiones cilia media lenta nihil operantur, tunc quomodo ad almoproperandumst , potitis videbimus in Capite de jure rarentium. r6. Deinde ex parte materiae Respublica ab imperante suo vel prudenter vel imprudenter regitur. Priori modo hoc non aliter fit, quam si finis Reipublicae ex utraque parte impletur, quod ex altero modo non ita, verum potius contrarium expectandum est. Venit inde distinctio Rerumpublicarum insanas e morbidar. Hoc deinde adhuc paulo morbosius est, si morbum procurat fim forma,
228쪽
quod vel accidit, si leges fundamentales contra genium subjectorum fabricatae stant, vel f plane illae injustae sunt. Inde ratione morbi hujus non aliter consulendum, quam ut leges tollantur. r7. Sed graviores sunt hae duae quaestiones, quae occasione morbi prioris proponuntur. Videlicet una quomodo morbum praecurrindum sit 8 seu, quomori prudexter regimen instituendum' Altera vero quomodὰ morbus, quijam intravit; iserum prudenter corrigendus p Utraeque sane quaestiones magni sunt ponderis, sed ad quas nos sterilem dare possumus responsionem, quia nullam aliam possumus inculcare regulam, quam, ut utrus ista bis prudentia adhibeatur. In quo autem illa consistat, simul in quaestione erat. Extant equidem nonnulli
optimi libelli, in quibus prudentia statistica aliquomodo docetur, sed quorum autores tamen ipsi fateri debent, super exiguo fundamento regulas illas esse structas. Quando vero mihi circa duas has quaestiones pretiosissimas parvum meum judicium adde-
18. Libelli isti inserviunt saltem ad comparandum habitum aliquem theoreticum, es nihil nisi confusam n0titiam terminorum gignunt. Inde potius lus adjungenda, imo praeponenda est historia temporis veteris praesentis, item distincta notitia Rerumpublicarum hodiernarum in praecipue illius, cui praesunt vel praeesse volunt. Quae omnes deinde secundum justi mindicem inter se conferantur, ut videat Politicus, in qua materia unus status prae altero quid
229쪽
antion & quomodoynaorbus Reipublicae suae iuxta alteram corrigendus sit, 'uae sunt aliae innumerae viae, quibus historias notitiam istam lucratur Deinde simul evolvendi sunt sanioris philosephiae scriptores, e quibus cerebrum in ordinem p justam methodum redigatur, ut postea intellectus maiori cum effectu vires suas effundere possit. Et quia
μισανθρωπι: atque librorum heluones a communione cum elegantibus hominibus statim excluduntur, ideo e contra multum simul ad acquirendam eapacitatempoliticam contribuunt, cura Reipublicae literariae&conversatio cum viris eruditis, non vero cum Semi, Doctis, quia isti hominem juvenem
ad paedantica principia facile seducere possunt, quae tamen hoc politiori seculo merito castigantur. Et quanquam nunquam ab aliquo viro verum systema
stat isticum, ipsa praxi corroboratum& demonstratum edi queat, non deterrendus tamen est novusPoliticus a studio isto incompacto, quasi hoc ad Rempublicam in partibus suis gubernandam non siissiciat &quasi sic prudentia ad perfecte gubernandum parvo modo adhuc in ordinem sit redacta. Sed s-ptu tamen in ea sibin ejinmodi dubiis longe felicius agimu imprudentes, utposea videatur, nos abso lutissima Prudentia adjutos esse, ita, ut alius facile sibi falso persuaderet, nos in tali casia prudentiam adhibuish ferme divinam. Spectat enim huc commune proverbium: DEI providenti homi . num exiguasapientia regitis mundus. 19. Restat Reipublicae litterisus, qui cum mutatione ejus non confundendus est, qua ratione duae
230쪽
considerabiles vicissitudines status, nimirum ex una parte, si ex una Reptiblica plures fiant , ex altera parte,si plures simul uniantur, huc non spectant λsed mutationi materialiis formali relinquuntur. Ideo interitus Reipublicae tunc demum contingit, quando peririnesse Hsinit Rckublica Sed ne cogites, jam valere vulgi distinctionem, inter morta-titatem Regum c aeternitatem Reipublicae, quae , prout alii jam docuerunt, locum luc sibi vindicare
nequit Quippe illud saltem intelligunt per aeternitatem, quod, lapsis & mortuis licet singulis ex Civibus, alii continuo illis succedant, quod vel propagatione vel brrogatione exterorun accidat. Verrem ex hoc ipso fundamento Reges urincipes longe meliori modo immortales praedicare possem, quia defectum mortuorum alii semper vel per successionem vel electionem supplent, sicut de Civibus dictum est Deinde si moraliter rem metimur facta atque gesta Regum mortuorum in Omnium meis moria inconcussa haerent, quod de Civibus&privatis dici nequit. ao. Itaque mallem interitum Reipublicae ex supra ubique dictis dispescere informalemus materiatim Formale enim interitum sentit, quando non quidem ex una forma fit alia, hoc enim modo
mutatio fit, sed si finis Reipublicae cessat, neque amplius justitia observatur, neque securitati externae prospicitur,4 populus seipsum circumagit. --teriale interii, si populuso omnes Cives Republica exeunt iubique distracti sine intentioneo anim5