장음표시 사용
241쪽
actionem participat homo cum bestiis, Mideo actus communis est. Ergo in his adhuc homo libertate sua utitur quia alias miserabilior esset ejus conditio ac bestiarum , si ipse Locomotivam suam secundum aliquam legem exercere deberet. Sed nihilominus Princeps quandoque,si conditio cloim lupostulat, legem ferre non prohibetur, per quam saltem aliqua
species Locomotivae restringatur, non tamen ut per eam corrigatur defectus aliquis subditorum suorum, sed ut prospiciatur alicui incommodo, quod exinde Reipublicae suae accidere potuisset. a . Restant itaque actiones circa quas praecipue lex occupata est, ubi tamen princeps selectionem faciat: An etiam conveniat ferre leges circa omnes actus morales. Iuxta hanc vero materiam ita procedere placet. Distinguo nimirum inter Volunmtem Principis, qua vel admonentur saltem
subditi per sententiam aliquam, ut hoc vel istud intermittant sine poena, vel qua fertur lex, cui poena vel arbitraria vel expressa inest. Sic itaque poena differentiam facit inter Mem sententiam. Quom Osd vero haec differentia a principe juste sit observanda, videbimus in causis sequentibus. Quae autem causa sit disserentiae, simul videbimus ν, Scilicet causarum duas facio tantur nimirum nonnulla vitia hominum, quae ex praVa eaque communi mortalium dispositione proveniunt, quae etiam ita sunt frequentia, ut partim destruerentur Civitates, si poenis in ista animadverteretur, par tini vero princeps nihil aliud, nisi punire deberet in
finito homines. Horum vero vitiorum alii haec
242쪽
recensent: paritiam, ambitionem , inhumanimum, ingrauum animum, hypocrisin, imidiam, sudium aliis detrahendi, superbiam, trucundiam, A sordiam milia Hic sane omnis cord ius homo videt, ejusmodi pravas corruptiones nunquam Per poenam aliquam coerceri posse, inde princeps, quia per legem aliquid esscere nequit, eas prohibet saltem per sententiam, poenam autem relinquit alse cujus propriae conscieotiae. Quo pacio communister apud nos tali sententiae assigitur clausula Mas
ret en mird pendet hinc decisio quarnionis: rem feniturix circa Um aliquem, de quὀ
termittatur. re. II. Inutile est, ut lex feratur, ad coercendos actus internos, seu uno verbo, ad reprimendas, gitationes, nain si aliquis cogitat de peccato aliquo
vel desidecto illicito, non facit aliquid, quod beatitudini Civium S Sociori m aducinatur. Ideo potius princeps admoneat persententiam homines, ut praVa cogitationes fugiant, poena iterum propriae conscientiae elim. Quanquam Sc ratione circumstantiarum ejusmodicositationes quandoque puniri possint. 27. Tertiam causam addunt nonnulli, nimirum summi retis os .sςd quos tamen ad au*m primam commode reserrepoteris.' χ8. Jam itaquei' essentio legis accedamus, quod dicitur Nam inopter hanc determi
243쪽
nandam ωinfligendam praeprimis Respublicae ortae sunt Quod autem potestatem infligendi concenit, non longe disputandum est, cui potestas pae
nam i gendi ' exigendi cometat Nam quis negabit, illum non competere ei, qui potest legem serre, quia poena sine lege non est.2ρ. Inde tur quaestio Annon para pari e nam sumere possit Ubi in statu Reipublicae quaestionem statim nego, illud enim competit per dicta seli illi, qui legem sancire potest, seu Principi. Sed in flatu naturali seu aequalitatis, habeo quid hi in
ali ei sim jus perfectum ad cogendum eum, ut mihi satisfaciat, non tamen competit mihi us γα
quicquid mihi datur, Acitur potius is comes ina. Inde est , quod in Cai . F., . dixerim legum na-riiralium poenam propriam esse iniri amostentia. quia istae poenam nonseterminant, quan id aequalis aequali suo praescribere nequit.. o. Ne vero explicati/nem ipsius termini praetermittamus duplici modo poenam agnoscimus, vel enim pulariter sumitur,4 tunc cum Vindicta etiam minuenit, sic di incendia, rapinaes alia darem poena sunt Sed e contrario Castigatio non poena vulgaris est, sed consiliun admonitio alterius, quanquam eande, a Grotius simul pro poena acceperit ira propriὸ quat 'us est hujus loci, &imc duritui essentiale legis. 3i. Sed in poena propria a me incipiemus, quem nex praecedentibus colligimus , sese ille exerit Lam
ιuitu legis. aer vero fhrtur, ut tranquillitas com-
mimis observetur, inde invenire silem,
244쪽
quieriti curitas omnium au nimium coerceantur Cives in universum omnes , uise invicem nec laedant
nec damno assiciant. I. In situ Uiu, qui contra legem peccavit , ut nimirum ille patiatur istud, quod poena expressit', & ab aliis appellativir Emendatio. qualis species poenarum iterum duplex est. Vel enim transgressis oblitatus est , ad illi satisseciei dum, cui damnum dedit, qualis Iutisfactio fit partim propter tempus praeteritum, d diQtur Re υπ- rio , vel propter tempus futurum, appellatur a securatio, vel Onique obligatur a dolorem propter delictum perserendum , quorsum spectat definitio otii Cap L . 7. citata. Dolor vero vel moratiter infligitur, per infamiam, relegationem , Vel poenam pecuniariam, vel physice , quae fit in corpo
re III. Intuitu ejis, cui damnum visi Feldatum es, si datum ut ne ala quid in posterum ab eo patiatur, si det v m, ut stoirus sit de periculo&d nno alterius imminente. Atque ita commode poenam cum Hobbesio definio, quod sit 'atam transgressori legis autoritate publica instigem dum , eo me , ut terrore ejus voluxtat civium ad otidientiam legi 'nformentur. 32. inuitur inera potestas, quae principi elaeap- m competi*, quae jam est poenarum determi ras circumstantias, speciales determinationes incul
cari nequeunt , sed hac parte legislatori reti m est statuere, quae inuanta poena irrmanda st ut
' in se lesit ovilitat, sibi pro eae ponixa
245쪽
Poenasecundumproportionem is licti determinanda est itide probe
observandum, ne vel ex una parte sit gravior, vel ex. altera levior quam delictum postulat, nam utro que modo legislator excedere poterit. Iχ. Ad cognoscendam vero qualitatem&quan-
titatem delicti Doctores varia posuere indicia, quae ordine recensebimus. I. Primum est, quod delictum aestimandumst exobjeciiδ, vo nobilius&pretiosius objectum actionis sit, eo gravior etiam es- se debeat poena, huc spectant Crimina, quae fiunt in contumeliam DEI vel Priiscipis. II. Odirrogandum sit ex asseectu, quo qui impulsu fuit, stuquod cauis expendi debeant, quae delinquentem impulerunt, sic qui furtum fecit, ut egestati sitae subveniret, aliquo m*do excusandus est. IILGὰd delictum judicandum sit ex intentione . an nimirum plena proaeresis adsit, an ero saltem ex cu a vel forte fortuna aliquid commissum sit, quo ultimo ca si nonnunquam plane nulla poena irroganda est. IV 4ὰd sit simul consideranda habitudo persona ' Vel ratione aetatis, vel sexus, vel status, vel dignitatis. 3. Addo, quὰd poena simul irrogandae prae-ιipue sint, prout utilita Reipubsicia postulat, ad
malitiam hominum immimntem reprimendam Itaque quanquam interdum primo intuitu poena de lici' alicui nonnullis parum adaequata videatur, optime tamen, si rem secundum principia poenae contemplamur, gr.'iter instituta est, quando nimirum aliter utilitas Civium conservari nequit Spe-
246쪽
stat huc decisio quaestionis an fur cum Deo supuniendus p 3 . Ex his venit tandem officium legislatoris , si ilicet, ut istud exequatur, quod per poenam deter minavit, nam si hoc negligeret, debito suo nunquam sitisfacere eos c, sic itaque duae leges orium
. s. Sed relicta tamen est prin illi quandoque libertas , gnoscendi se alliqtiem a poena merita ab-sblvendi, cui vero libertati nulli termini positi sunt, verum toties id facere potest , quoties ipsi videtur. Interim si unicam salie exceptionem addere licet, videat nimirum, a vel tiroctὸ vel indirem ex aliremi ne Ru buca damno fit a crenda. 36. Caeterum, quia in Re spublicis dividuis Princeps ubivis praesens esse nequir, Cpus est, ut digna subjecta ipse eligat, quae vice eiusfungi, justitiam administrare possunt, quaeque postea characterem seruuntur Magistratus. Ista autem Magistratus constituendi potestas dependet adeo ex Regali speciali circa administranckm justitiam Reipublicae
illi deindeshabent iis a principe delegatum, ad pu-
ruendos eos, qui legi non Hatemperant. 37. Adhuc duae restant quaestiones, quarum pri maest An deturparnainjusta quam ego duntaxatini cactu invenio, quando Ioen i Dperat deIta Letum ex β. 33 Ahera est an q-Ie 7fum vindieare o , Quod in civitate nego ibi enim co- initus est locus judicii, a quo mihi' eparatio procu-
247쪽
ratur, sed extra Civitatem Minter aequales concedo, quia sic nulluni mihi aliud medium relictum est, quam vis mea propria coactiva, per quam me vindi care, 'el alterum ad satisfaciendum cogere possum. 38. Interim non debeo praeterire egregium inst tutum, iiod ad decidendasa Muaestiones circa i rogationem poenarum Prop6-ur, quando nimirum aliqui argumentantur ab Aio boni medis ado tum boni segislatoris Mam argumentationem non sitiem in poenis ted in onmibus legibus coii dendissbtinere posse arbitror 39. Venimus ad Regale alterum, quod Principi in consideratione- ,ssensionis competit, cujus communiter has species faciunt,jus besti pacis , Dderum atque viatorum, quibus ios inhaerebimus. Interim, si uis evolvimus, quo princeps circa hocregale utili r , continebitur istis duabus le
gi Mi Princeps adversius invasiones exterorum vires paret sic
enim, tanquax bonus paterfamilias semper, licet nulla adhuc offensi sit metuenda,paratus esse debet, ad vim imminentem adhibita vi repellendam Iino quandoque ostensio juste suscipienda est. Nanip namus Principem esse laesum, tunc ipsi erit magis proficuum bellum, sis ina, quo laetus est,sese vindicat, quam si de novo ni ites colligere, tormenta parare, Vel pecunias procurare vellet , ita enim tempus'
ituri. ad adstruendam defensionem relictum esseti
248쪽
. o. Altera est Princeps si eommodum es Reipublica, jusam fusi
pia vel defensionem vel ostensio
nem. Atque sic non amplius est dubium, quin justa sit actio, si bellum ad salutem Reipublica conservandam ωobtinendam suscipitur. Sed hoc tamen addiscendum & Principi simul , ut tunc demum talia media violenta adhibeat, quando commodum est. Nam alias potius omnibus modis nitendum, ut bellum vel amicabilibus colloquiis praeveniat, vel ad minimum istud perinducias adcommodius tempus protrahat. Postea, si jam offensio vel defensio inchoanda est, secum volvat princeps, an usta simul sit vindictit a justus praetextus ejus allegati possit ne bellum evadat injustum. Ipsam vero justitiam belli quam optime colligit, quando per id impletur finis interesse Reipublicae, tanquam lex suprema principis, de quo Cap. 28. g. s. i. Ut vero bellum possit cum fructuose siccessu geri, cogitandum praecipue est de medicillis, qui bus geritur. Illa autem postulanda sunt a subditis,&quod id juste princeps faciat probatur hac lege:
Princeps obliget cives uos adhe
tam jussum Media itaque comparantur
ex milite, ex rebus ad bellum gerendum sussicientibus. Sed tam miles quam res illae, per pecuniam facile comparantur. Sic itaque imponere potest majestas'e.tigaliavi alia onera ac bellum sustinendum, sic potest cogere cives, ut in militiam eant. a. ita
249쪽
aa Cap. XXV De nrUM , 2. Quia autem pax semper praeferenda est bello, ita haec lex esse poterit PrInceps hone
sis medi bestum praeoemat. Sic si
alia potestas laesa, struit offensionem, tunc satisfactu debita offerenda est, priusquam defensio monstratur. Ita v. g. si laesa est aliqua Civitas a Cive nostro, conveniens est, ut ille tradatur. aluit inde quaestio: n Princeps Civem dedere possiὶ, Haec quidem est deditio,. pa, Sc supponit ante omnia
declitum nocentem vel innocentem. Si civis postu.
latur innocens , tunc injuste Civitas illum dedit, quando suffciens est, vim propterea imminentem forti manu repellere, nam tali homini, quando Civis fictus est promittitur protectio,in per consequentiam etiam defensio. Mulando vero, si denegat Civem, ipsa simul cum reliquis omnibus peribit, melius est, si e Civitate mittitur, ut, quantum potest, sibi fuga consulat, non tamen necesse est, ut tradatur in manus Tyranni. Quando autem Civis est cens, tunc obtinet id, quod dixit Grotius per eam intesisti actum, quo civitas , sub qua degit is, qui culpae in extraneum reus est,permittit illam arbitrio laesi interpellantis, cuius tamen verba infra Cap. seq.
quae, quin signa Majestatis sint, nunquam in dubium
Vocatum est. tia ratione potius hic subsistimus. De moralibus vero circa Conventiones Legatos, vide infra duo capita specialia. .
250쪽
laec itaque, quae diximus, s ii sunt principis naturalia iraelumuntur in illo omnia conjunctim resitare, nisi in forma limitata ipsi aliquid detractoum fuerit. Antequam vero ad specialia pro gredior, ad quaestionem erit resi,ondendum: monsi dira modi parita fundamentalia interpretanda Hii Ubi ea repeto quae Cap. 46. I. in uisierui. Tales leges certe filia pacta publica ' ideo ex lege aliqua humana exponi nequeunt, Quando itaque obscuritas accidit circa verba, tunc ea, quae de litterpretatione declarativa ibi dicta stant, adhuc suffici . . ant. Quando vero scrupulus adcin circa genus e Giensivum vel restrictio- . tunc itidem regulae nonnullae valent, quae in , nisi iundamentum aliud accedat, exiguum habebunt robur ad obligandum. Ergo ad talia genera interpretationis de monstranda opus est jure naturae seu legibus illis, quae in ossiciis quorumlibet erga quoslibet propositae sint, secundum quas talis interpretatio instituenda erit. Itaque duas formo regulas In interpretandis legibus fundamentalibu casu ob mens irae tende' isel restringendus est, Iura maturaliaiadantur. Aatem. In Interp/reandu ho ιfundamental buccas obveniens ita restriagendus me extend-- est, ne jura partium stecialiadamar. Istae partes vel Imperantes sunt vel paren- aes. Utraeque vero specialia habent jura naturalia , quae ex dictis huius capitis & dicendis Cap. seq. constant, Juxta quae ita inteipretatio facienda est, ne