Ecclesia Catholica a nouatorum calumniis, per iudices omni exceptione maiores, hoc est, ipsam sacram Scripturam, atque vnanimem S.S. patrum consensum vindicata, ... Tractatus valde vtilis, in gratiam eorum, qui non omni vento doctrinae circumferri vo

701쪽

Caput XIII. Solutiones obiectionum futuri, eum nondum esset superbis rebus scriptura Moyses o Monss. Moyses prima voluminis sacrae Theologiaemnium*n Hebraicis literis fuit scriptor Inter illius ortum instilpibζ''seculum nostri-, wtercessierunt tria misita annorum, centum. Ῥigintis tem. Nullus est nobis Ethnicus seriptor tam metustus, tilus mysoriarum Scriptor Hebraica lilo antiquior;sicut , nulla lingua est Hebraea,e-

. ' diebus Io vafertur Graecos charineres primus adin- uenisse, docuisses unci quium adhue rudem inirimitum ipsis mici a Graeci gloriantur, litenus, artes. Philosephisma seseprimi es profectas,sub Cadmo, πelabo quouis autore Graeculo; sed mane in mendaciter id iacti ' aut , cum sit manifestissimum tum ex scris literis, tum ex Ῥetustissimis probatae fidei Ethnicorum Hi floriis , initium Philosophiae atque literarum , non a Graecisis Phoenices e Assyrios sed ab antiqui mispotius Phoenicibus seu A syriis, Chaldaeis ais A ptiis profectum esse in Graecos; quemadmodum es Iosephus docet contra Appionem Grammaticum. Vnde es Apostolus S. Iudas recitat, Enoch ante diluuium Acad mia seripsi se quae ani Item post diluuii Academia olim vetustisti vetustissima in Phaenicia,bo est,in Iris,seu terra Canaan fuit Cariath Sepher id ess, ciuitas iteru-rum,proxima ciuitati Hebron,ab antiquo etiam ante

Iosue σMoysi temporascat penta,quἰd ibi primi retusa ac memorar Amriorum seu Phoenicum suu

702쪽

contra autoritatem Ecclesiae. 32 Isunt literis mandatae leuius ciuitatis Scriptunum i 16si . nis Longe autem posteriores sunt Graecorum libri iudidi. Nemo enim Graecorum, inquit Origenes , quippiam 'de rebus ante se gestis tradidi se legitur ante Home-rmn et Hesiodum,qui quadringentis ferme annis post Moysi tempora extiterunt Libri autems qui Demeante Modi en a Phoenicibus er Amriis edit etvstate perierunt; Diuina prouidentia conseruatis Seri

pluraesdreae libris. Cum ergo nultam habeamus vo saera stri lumen, nustam Historiam nulti literarum monil plura omnimenta ante a 3 en scripta, eon equens est, sacram bμβ'lu=stri Σπipturam n qums libris scriptam omnωu scriptu quior.

ris nune extantibus esse antiquiorem. Sed tamen hae Scriptura antiquior est Dei ει- Hestia, quae ante diluuium incepissecundumsuccesso nem credentium, durans ad haec vi tempora. Aprincipio, Adam ea Eua deprecato suo ex fide m futuia Ecclesia.

nim Christum paenitentibus . que ad ortum, si ' qu es

durauit Ecclesias telispopuli, annos 23 3. ecundum striptura. editionem exHebraica veritate secundum editionem autem septuaginta interpretu, principis mundi Radortum Moysi sunt anni 36io Longe igitur ant,

quis est Ecclesii, quam sit Scriptura a Modis edita. Hane autem esse faenum er eram Scriptustum Dei loquentis ad Mosen, facie adficiem sicut homo seleeloqui ad amicum. redimiis ex testimonio Ecclestae , quae ab initio, quo Lee scriptasant, e credidit cir do-

t. Elam autem ab initiosi credidisse, cognoscimas ex testi-

703쪽

Caput XIII. Solutiones obiectionum ex testimoniis posteriorum Helicet Iosue, Samuelis, David. aiae, Hieremia, E echielis exterorumque Prophetarum e Pontificam,seriesuccessionis pro-

infla ad Christi m tempora: Ex quorum scripturis manifese cognoscitur,populum seuEcclesiam Dei possalosen semper credidisse,praedica se cir docuistoscue

Mosses ipse in suo Ῥοlumine credidi docuit cir post rius legendum tradidit Ecclesia igitur melispopuli

innitentis gratiae Dei miserentis moxposi exordium mundi incipiens, ab antiquo est orta. supputatio i uuartus annorum mundi millenarius, iuxta Eu- aetatis dc d ustitialetiduis secundum Hebraicam meritatem sup-

Hesiae putatum, completur anno Iober L aru decimo sexto , m quo tar Domisus noster Iesus ante baptir tus, coepit prae Mare Euangelium regni , signis ermirtutibus demonstranssuam Ecclestam inse credentem , esse merum Dei Ecclesiam , conuenientem cum Mosi Cathedra tar Ecclem. Hunc quoque annorum numerum, a principio mundi. quem decimum s xtum Uberi, annum, Beda in libro de ratione temporum erudite notauit sub anno, quo Christus Li-ptvitur , diceni, Dominum nostrum Iesum post Baptismum annuntiare mundo regnum Oebrum peractis ap cipio mundis i Eusebius in ebronicis fuis gnificaqquatuor mistibus annorum. Ex quibus onsequens est , hoc nostro auo , quom niuersa Ecclesia catholica scribitur a natiuitate Domini septuagem mussextus annuffsupra millesimumquwsentesmum,

704쪽

contra autoritatem Ecclesiae. 32 ae se principis mundi peracta quing annorum mittaeum quingentis relata octo:2Sof Ῥt booeculo, frod idium sexti millenari, aliquot annis excesserimus Nid tem, quod Augustinus quidam Eugubianus seribit, a conditione mundi, g, ad hae tempora, apud Hebreosnunent endrisolum annos 36. H-rimus a Iri que ad Christum, non esse standum Hebraeorum Thalinudisturum autoritatim annorum supputationibus. Si ergo iuxta Scripturam Christus merus agnus, ab origine mundi,si occisus m eordi Aetas bμή credemispopuli, consequens 'Ecclesiam Chii H β'

Ex his patet primo, quod merere, an Actsi scripturae catholicae autoritas fi prior aut maior autoritate Scripturae est idem aes tuereretur', an autoritas denduanta. personae testimonium dantis , maior usu testimonio. Manifestum Mautem, nos habere fidem tu er tu tris quibuslibet, cum testimoniis , propter autoris temo meracitatem personae testificantis, quam eredimus Me veracem esse atqueprobatam, Tit non Nelissastere, adeo sapientem, quae fasti non positi.

Vel puerere,Scriptura ne magis fec tae testia monio creden tu,nibilaliud est,quam quarem,ma osne credendiis Spiritit ancto loquetiperosticis flue, an eidem Spiritui aucto loquentiis Scripturis persitenus amanum suoru Prophetaru circlostolorust Omnis

705쪽

Caput XIII. Solutiones obiectionum Dici Omnis NMic a Spiritus inti ea ne si uim , οἱ

aimol. 3. docet omnem Neritatem. Cum autem Ecclesiast colu

mna infirmamentum veritatis, eque a Si ritus in Eo illius atque Scripturarum est veritas; cum pra- sertim, qui docet istam omnem meritatem , vel ipsi eritate attestante,sit S ritus sanctus. simitamen prior si autoritas Ecclesiae, quam Scriptura, negari non potest. Multis ante seculis, Matth. it quam haec verba scripta fuerunt Dic Ecclesiae; qui non auduerit Ecclesiam fit tibi tanquam Ethnicus Publicanus inonfuit obscura Eccles in natura, in autoritas: sinae cumfuerit antiquior, qtiam uniuer- sano modo Mui De Utar veterita Testamenti Scriptura, creditum est illi me omni Scripturarum praesidio.

eotinuatio Ecclesiamfuisse,quatenus ab istase nonpraecideriιnt, clasiae dubium non est Constat autem, Adam, Abe Seth, Enoch e Geteros deinceps Patriarchas ac Prophetas

fidem habuisse Mediatoris, quem signis etiam, Sacri sciis, eremoniis adumbrabanti Exisio itaque tempore eavit Ecclesia, qua nunquam na ta eadem esse desiit, iuxta seriem successionis continuata ab orbetandit ad nos , fis ad seculi consummationem duratura Scriptura Nero multisfuit seculis posterior, quam ante Mosen ustafuisse palam est. Novae quoque legis Scripturam, ea, quae Christi passum σαο tuum ea ta sequuta, praecessit Ecclesa. simu

706쪽

contra autoritatem Ecclesiae. 323 es inter alia Nisum est, later te em veterem

Euangelicam κ istere se, quod illam in tabulis iis nouae lapideis Moses consignauit, hane vero Christus is discrimen. animis hominum, in Niscctibus es cordibus eorum si ' μ' cut ab Hieremia praedictum erat, scripsit Nemmi Hiere. 334

obscurum est, Christum nihil ipsum scripsisse sed nes

scribendum quicquam Apostolis pracepi. Nam, Matth. 18.euntes docerent omnes Gentes, tpradicarent an Mar 36.

gestumomni creatura , mandasse Christum legimus: Hi autem scriberent, mandatum nutrum inuenim s. sium etiam hae ipsa vox Euangelium traditionis Euangelisi est, non Scriptura: uuid enim aliud significat Euan νψ xy'di

gelium, quam tum es bonum optatums nuntium 'scripturae.

Nimirum Redemptionis nostrae, peccatorum remissionis es obtent alutis aterna, qua asiim annuntiabatur es praedicabatur omnibus: Neque tramen ista ea dere Scriptura extabat totis annis octo post christimerios ascen um: Quicum intercessissent um Euangelia primum quae de Christo Matthaeus tradiderat, scripto quando scrimandasse legitur: siueinposteasecutisunt Marcis ' 'Lucas, quorum neuter Christum Ῥidisse die Marcus ea, quae de Christo Petrus,itia voce praedicauerat, scriptis configna se Lucas autem Euangelium suum ex ore Pauliscripsisse dicitur Ioannes Ῥero per annos sexaginta quinia Christo mortuo Dei,erbu, scut Augustinus sis est, ab que adminiculo sembendiisque ad Ῥltima Domitiani tempora praedis

uicti quosatis liquet, quod prior est Ecclesa,priser sis est illius

707쪽

Caput XIII. Solutiones obiectionum ess siliis militio prim est Euangelium, quam cru

Maistucis Dixerat Christus: Amen dico mobis, Ῥbicun-quepraedicatum fueris hoc Euangelium in totom: nil, in quod strii, hoc narrabituris memoriam eius: At quo tempore dixerat haec Christin, de scribemio Euangelio ne cogitasse itidem idem Matthaeus, aut quispiam Euangelistarum. Habui nihilomiscus autoritatem suam istius temporis Ecclesii, non ase .pto; sed a vivo Euangelio, boc est, et aua oce tradisto σpraediisto.s ἡ;b ista Sed nos tamen libenter assentimur '- temporis inta de Eeelim, ab eadem Scriptura suam autoritatem Ecclςsi habuisse, habere: Ista enim nos docet, quod instrua tur a Spiritu sancto: Ista nos it et , γοάfit columna 'TA '3' firmamentum veritatis,m quod etiam inferorum νδ ', 'si' mauou aeualebunt aduersus eam: Ista nos docet, quod qui non audierit Ecclesiam si habendus -- Matth is quam Ethnicus in Publicanus. - Sed iideant interim , qui nomen Ecclesia ferre

tes Ecclesiae non possent, qui tantopore cu'unt autoritatem uetus Metres in eleuatum,ne qua ratione stitutam olunt Scriptu-οῦ es, ' rarum autoritatem , ea in tant rium istis recidat, atque magis ad euertendam,quam adflabiliendam Liam perimere Nideatur: Quantum enim de Eecviae fide imminuem , tantum dei onum Euangelioram autoritate detractum iri dubium non est Nam etin

ae isti scire sunt, Euangeli, Scripturam hune esse

708쪽

eontra autor1tatem Ecclesiae 3 et

sunt ab angelistiis, autorii: Ista enim nos docuit, mera esse quatuor haec Euangelia: Nam hocscriptura nulla probatur sed sola Ecclesiae traditione; cui tun

tum tribuit Augustinus, i non dubitanter diceret Augu tom. Euangelio non crederem is me comoueret autoritas , On Epi-

Ecclesiae: Haec est enim,quae nos interseripturas iudi di .hti' eare,quae anonica a non Canonica disternere docuit cap. l. Marcus Christum non iidit Viriit Nicodemis: Ecclesiae tamen autoritate commoth atque ab ilia δε- est, recipimita Marci, reiicimus Nicodemi Euangelium. Quid igitur aliud agitur extenuanda De Deautoritate, quam quod Maiestas Diuinorum oratu-Iorum obscuratur, quὸ autoritas omnis istis detrahitur stuamuis enim latior tar adpbιnusit Ecclesiis catholicae, quam Scripturae autoritas; eadem tamenes aequalis est eiusdemEcclestiae Catholicae cryri urae sacrae meracitas; aequalis vis par dignitasse potestas,eοde Dei Spiritu loquente'trobio cir m Scripturis sacris cir m Ecclesia. Idcirco Scriptimorem,mGelestia, possunt inter se esse cotraria; quamuis Euangeliorum Scriptum nos neque vera nes Dianwm reuelata, per simonium dat Geles due angelistarum meque enim idcirco erificata sunt Euangelica dogmata, quia Ecclesia in mania

aris si sunt test cati: Sed e contrario potici,

709쪽

Caput XIII solutiones obiectionum Ecclesia r Euangelici Scriptores, hae idcirco olim sunt sificati, quia Nera erunt eta per Christum eta Apostolas re veras factam adimpleta Eundem tamen Euangeliorum Scripturam esse adprobandum

espcacem tar authenticam, declaratum si per autoritatem in testimonium Ecclesiae in Spiritu san- fio testificantis, hane Scripturum continere ea , qua docere praecepit Christus, dicens Mosolis Eun-Mare. 36. te in mundum iniuersum praedicat Euangelium

omni creaturae.

Euangelium nondum erat scriptum, nisi in cordi-biis Discipulorum, es praecepit Christus cistegi,

Irensus lib. postolorum praedicare Euamgelium. Vnde Irenatu e

3 -00-V-ἰς Os imus qui Polycarpum Discipulum Damius ei adfaciem,idit Plenissima aduersus omnes Haereticos quit, contrarictio est traditio quam Ecclesia ab Apostolis perceptam persuccessiones Presbytero rum ci Sacerdotum custodit, peruenientem'sque ad nosci disribuit illis suis: Non enim per alios distositionem alutis nostrae cognouimu , quam per eos, per quos Euangelium salutis veni, g, ad nos, qui priamum praedicauerunt, postea verὸ per Dei moliιntate fundamentum in columnam fidei nostrae, im Scripturis nobis tradiderunt. Addit MatthaeusHebrais,inquit forum lingua scripturam ridit, cum Petrus σPaulus Romae euangeli trent, e fundarent Ecclesiam. Post horum excelsium,Marcus Discipulus e in-ιerpres Petri,ea, qua a Petr annuntiata erant, per

scripta

710쪽

contra autoritatem Ecclesiae. 3 asstripti nobis tradidit. Postea vero et ipse Ioannes ML dit Euangeli in via comorans Haslenus isse: Muiata adiiciens ibidem libro tertio aduersis agentissus Iutaria dogmata contra Haereticos, iidelicet non esse recipienda alia Euangelia praeter quatuor ea, quae Ecclesia tradidit,severitates Diper successiones Pres-

lateroruire Ecclesiis esse custoditam , in quotiescuns super aliqua quaesisne disceptatio est, oportere nos recurrere ad Ecclesia antiquisitam n quibus Apostolieonuersatisunt ab eis de proposita quasione sumere certitudinem: Nam etsi ipse Apostoli nustasser

plura nobis reliquissent tamen ta oporteba inquit, nos equi ordisem traditionis Ecelsa, eae meter mdem ex Ecclesia cognoscere.

Manissum est igitur Christi Ecclesiam esse ant, quiore scripturis Apostolicis ais Euangelioru libris, easdems Scripturas non esse factas nobis authenticas me autoritate Eccles testimantis.

OBIECTIO NOVATORUM II.

Papsae eὐm nos ad Ecclesiam remittunt, ei tri Christia-buunt autoritate approbandiscripturam, eam interpretandi, iubent nos Euangelio credere, tanquam bo non tanquiminis testimonio, es non tanqualitus loquentis Dei hominis, vota. Antam aute Nere Christianus credit auro 'ς

tio,propter vocem Dei intus loquentis accipiens Her obluitur.5bum Euangeli, non mitesimonium hominis sed mi Verbum Dei, πῬt reuelationem Spiritusfiductiere