장음표시 사용
411쪽
brosius in Epist ad Aemiliae Episcopos Malaret stri, inquit, i sum mensem Novorum recte tu dierunt, quia in Ams,
si ho primo mensa nova secantur frumenta cf. Bucher de Doct. Temp. p. s. Quodsi Cl. A. concedamus, Numis initium vel in inedium Aprilem, vel sub finem eius demum incidisse fieri non potuit, ut ille ab aequinoctio vernali iii tium sumeret quod tamen negari nequit. Nam praeteris quam quod omnes de asellate scriptores antiqui uno coim sensu tradunt, Iudaeorum Pastha accidisse cire vernum aequino tiruna etiam philo in Vit Mos III, sub finem testatur, illum diem festum celebratum esse primo plenilunio a
τος τῆ σεληνιαι κύκλου γινεοαι πλησιφαῆς. Addamus lorum
quendam Hieronymi in Comment. Hag. II. cuius auctoritate opinio, quam noster A., at inventum recentius, mir, sice comprobatur. Nonus es mensis, ait, quem nos Novembrem vel Decembrem diei nus Nisan enim apud Ebraeos men-
Ihes primus, qui appellatur mens novorum, eo tempore quo Pascha faciunt, id es, incipiente ris exordio, qui secundum Lunae cursum saepe quandam portem mens MARTII ci det, interdum incipit in ApRi M. Quid quaeso luculentius esse potesta Hieronymus enim, s sententisci A. staret, dicere debe.
diit, quisam quandam partem mensis APRILI pus et, interdum imipit in Aio. Multo minus nobis probantur, quae de tempore rationeque Pentecostes celebrandae sunt disputata. --que enim hie dies sestus messe triticea peracta, qui error etiam a Fullero in Misc. III, ix commissus est neque per sputium septem dierum est celebratus Moses nim Exod. XXXIV. et diserte iubet trunc festum diem celebraritam x tan, h. c. sub initium mes trisiceae. Non modum vero, sed tempus festi celebrandi hic significari, intelligitur non modo ex eo, quod statim ibidem tempus se-su tabernacularium muςmoratur, num mpn venenu
412쪽
anno, gr. μεσῆσος si αυτῆς, sed quod etiam Num XIII, 21. zraaz ρrimitiae uvamηὶ exprimunt notationem temporis, cum uvae coeperunt maturescere. Ad nostram sententiam comprobandam accedit Graeci interpretis Ionathanisque auctoritas, quae, cum uterque et antiquissimis, xerit temporibus, et institutorum suae gentis haud ignarus fuisse videatur, sane magnum in hoc genere momentum ii,
bere existimanda est ille enim verba Apinterpretatus est αρχην Θερισμου πυρῆ hic autem rata 'An I zz h. e. tempore primitiarum efs trificeae. Deinde etiam analogia quadam, nostra confirmatur semientia. Ut enim primitiae hortareae in paschate messe imeunte orserebantur, ita primitiae triticeae in Pentecoste messes ineunte oblatae putandae stat. Quibus argumentis avitem Cl. A. inductus credat, Pentecostem per septiduum e se celebratam, plane non videmus, cum communi omnium consensu, quantum nos quidem scimus, tradatur, celebrationem Pentecostes ab initio non nisi unius fuisse diei, posta ver superstitione quadam Iudaico ingenio digna, alterum additum esse diem. Certe Iosephus sch. III, io ubi septem dies Pasehatos, totidemque Scenopegiae diserte eon,
memorat de Pentecoste tamquam uno die loquitur itemque v. XXIII, a I et Num XXVIII, 26 celebratio unius diei tantum commemoratur. Quae cum ita sint, Reile intellia
gitur, argumentum ipsum, quod inde ad refellendam opunionem vulgarem de mensibus sumtum est, plane nullam hahere vim. Nec Scenopegia, quae a. d. XV mensis Septemhris eicit agenda, quidquam valere videtur ad receptum memsum Iudaicorum ordinem immutandum. Nam cum septimus Iudaeorum mensis partim Septembri nostro, partim Octobri sere respondeat dubium non est, quin uvae, cum apud nos in regionibus rigidioribus initio Octobris iam a
turescere incipiant, in Palaestina medio Septembri ad maturitatem perveniant. Praeterea nec satia certum esse videtur,
413쪽
quod Cl. A. disputat, hunc diem festum non nisi post vindemiam omnem collectam et peractam fuisse celebratum. Nam ut Pastha et Petecosten videmus initium messium m Te, ita nee est cur hunc diem festum ad finem vindemiae ablegemus. Huc accedit Plutarchi auctoritas, qui Sympos V, qu. c. in ipsam vindemiam illius solennis diei celebrationem incidisse commemorat: ακμα- τρογνέ, inquit, τραπεζα προ--α πασοδαπῆς μωρας, - σκηναῖς κ. m. Igitur si in ipsa vindemia ille dies est celebratus, non videmus quid obstet, quo minus vetus illa mensium d
scriptio retineatur praesertim cum menses Iudaeorum nyn admodum cum Romanorum Calendis incipiant, sed Iudaeorum September verbi gratia circa aequininium auctumnale
accidat, κατα την μετοπωρινην ἰσημῬων, teste Philone adv.
Flaccum, qui idem, sive quisquis auctor est libelli περ iaδο-
μοιδος, ait, τελευταία uent; προσαγορευομένη mos λ, ρον ἔχουσιαι τον ριετοπωρινῆς ἰσηριεριας At enim repugnat Iosephi auctoritas, qui Arch. III, Io tradit, illum diem celebratum esse τροπομάένου το λοιμον του γ ιιζ προς τὴν χειριεζιρν
- Cerie si haec verba sumerentur κριβε mathemat, ea Iosephus aliquid dixisset, quod et auetoritati Philonis plane repugnaret, et sententiam Cl. A. nihil adiuvaret ina. gnopere Nam ita Scenopegia in Decembrem deberet timcidere, quam tamen ipse Cl. A. in Octobri ponit. Verum enim vero haec verba profecto sunt accipienda sic, ut vel
χιιι ἐφον - intelligamus quidem de hieme, sed partiem
lae latiorem tribuamus vim, ut non aliquot dies, sed aliquot menses antet brumam intelligantur; vel quod vero si. milius videtur, ut Ieiμωον ἄρα opponatur calori et sereni. tati aestatis, dicaturque de tempestate pluviosa et frigidiore, quae inde ab aequinoctio auitiamnes fieri solet, non admodum diversa ab hiemis venae conditione. Nerbum χειμωνος etiam de pluvia procellaque dici, inter omnes satis constat. Videbimus nune de loco Iosephi alio, Arch. III, Io, .
ubi Pascha die XV. Numis celebrarum esse dicitur; κριῶ -
414쪽
ου καγεστιωτος Etsi autem illo loco rem potissimum confici putat Cl. A. nihil tamen hine essicitur, nisi ut celebratio Palatiatos inter aequinoctium vernum, et inter diem XX. Aprilis incidat, duo spatio Sol signum Arietis percurrit. Id quod tamen non modo sententiatra Cl. A. nihil adiuvat, sed in repugnat maxime. Cum enim Ebr. Nisan serius Calendia Martiis plerumque incipiat sequitur, ut dies decimus quartus incidat in tempus quo Sol ingressus se Arietem. Quodsi vero Cl. A. sententia probetur, tum prosecto celebratio Paschatos cadit intra tempus quo sol movetur in Tauro,
id quod Iosepho repugnat. Plura de hac re si quis velit cognoscere, adeat Bucher Doctrin. Temp. p. 94 seqq. Neque Iosephus nobis repugnare putandus est, si Ebraeorum menses cum Macedonicis comparat. Nam si maxime Xanthicus Macedonum plane respondeat Aprili Romanorum, de quo valde dubitamus certe tamen, cummisai
Ebraeorum serius Martiis Calendis incipiat, et plerumque celabratio Paseliatos in Aprilem cadat, rectemissa cum Xanthico aut Aprili potest comparari. Hinc idem Iosephus Beli. Iud UI, , a scribit, eo anno, cum Hierosolyma st pugnata, Pascha esse celebratum octavo die Xanthici. Quantopere igitur hoc repugnet ei, qui mensem Paschalem vel ab ipsis Calendis Aprilis, vel etiam a novilunio eiusdem mensis arcessat, Cel. A. enim in hoc termino constituendo valde est inconstans, nemo non facile intelligit. Nam Pascha semper die XIV. Nisanis est celebratum. Neque est quod vereamur, sententiam nostram everti, si Iosephux Nisanem comparet cum Pharinusti Aegyptiorum. Nam verissime, salva ratione vulgari, id a Iosepho fieri potuisse,
clarum fit ex pistola Ambrosii LXXXIII, ad Episcopos
Aemil primus, inquit, meris omni Aegyρtiorum es Pharmuthi, qui inelyis I Kal. Apr. et stur VII. ML Maii. Ergo fecundum emptio primo mense teletraturi sumus Domini-
415쪽
mens. et absurdum arbitror , ut inde observandi ne strahamus exemplum, ubi primum Pascha celebratum es. Unde et maiores nosri in tractatu Concilia Nicaeni eum diem enneariis estitim deis quis diligenter intendat salvendum utarunt et iasum ensem Novorum recte usodierunt quia in Aegypto hoe primo mense nova secantur humenta. Hi autem misset primus es secundum ensitiorum proventus, et primus δε- eundum legem et octavus es fecundum consuetudinem nostram. Indictio enim Septembri mense incipit octabo igitur mensa Kalendae Apr. sunt. Incipit autem mensis non secundum via-garem Uum sedsecundu consuetudinem peritorum, ab Aequia noctio , qui dies es XII Kal. Apr. et nitur X Kal. Maii rici De Syrorum Calendario, quo inprimis nititur Ct A.
nos non negamus, exempla ex Assemanni Bibl. allata probare, Syroium menses cum Ebraicis non convenire. Veriim negamus, hanc Syrorum Edessenorum rationem caeteris Syris fuisse communem, et olim eandem suisse, aut Ebra, cum Calendarium subiisse mutationem. Etsi enim gens Iudaica inde a fundatione reip. usque ad nostram aetatem, variis obnoxia fuit mutationibus cum tamen eadem inprimis a migratione Babylonica semper rituum a maioribus tradi. torum fuerit tenacissima, credibile minime est, rationem suo. rum mensum ab illa esse accommodatam ad Syrorum Calendarium riuos et ob sacrorum diversitatem, et ob vexationes illatas tanto prosequebatur odio, ut suos cives ipses, qui graecas litteras discebant, orationemque sormabant ad Graecorum elegantiam, ἐλληνισμῆ argueret, et a patriis institutis defecisse accusaret Quod sane multo minoris putat dum est momenti, quam Calendarium ipsum ita mutare, ut respondeat mensibus gentis a sacris Iudaicis alienae. Nam sacri ipsa semper habuerunt magnam cum ratione temporum coniunctionem. Uerum ipsum Edessenorum Calendarium subiisse mutationem, et a caeterorum Syrorum Consue
titum fuisse diversum, luculenter ostendit idem Bayer. His .
416쪽
mr quem ipse Cl. A. de chronologia Syriae insigniter
meritum esse fatetur. Hic igitur p. 19. Et oiit, nutum anna faciunt, una cum Antiochenis et Cafrisybus ab ML Octob.
Us sunt igitur epocha Seleucide - - Sine dubio squam
eolonia Romana es facta Edessa, annos coeperunt ad ratιonem numerare Romanorum. At superioribus temporibus a Sept. annus eorum inchoavit, more Syrorum rebquorum. Millo ist-
motito de Edessenis proprie hoe comperi, ni I cur hoe fi misi,
quod dicam. Ammian Marcell. XIV, 9. scribit Batnae municipium, ubi annua solemnitate prope Septembris inbtium mensis, ad nundinas magna convenit multitudo. μα-dinas puto ante celebratas i o. anni exordio, pes autem, ubi anni exordium aliud consistitum es, tamen eodem tempore MasMMU A Batnii conclud quoque de Edessa. Ultimum argumentum, de origine vocis quorundam mensum Ebr. non magni videtur esse momenti. Ut enim omnino etymologia est et habetur lubrica et allax veri sal-sque inveniendi via, et raro inde boni aliquid uee potest exprimi ita rationem tempusque mensium Ebracorum inde definire, plane alienum arbitramur. Cum enim nomina mensium, quod inter omnes constat, ni originis Chal. dateae, improbabile non est, Chaldaeorum menses ab initio paulo aliud habuisse primordium, quod sortasse etymologiae responderet, quam Ebraeorum metasses. Ut enim apud alios populos alia sui temporis descriptio ita etiam in eodem populo, alio tempore alia anni mensiumque ratio fuit. Ceterum, cum ipse Cl. A. huic argumento non multum tribuere videatur, plura de eo dicere supervacaneum est. Hoc unum addere liceat, originem vocis, quam Cl. A.
mensi Adar tribuit, repugnare auctoritati Iosephi, cui tradit, in mense Nisan Solem moveri in Ariete. Quodsi igitur Sol ii Nisane sub illo signo currit, quomodo quaese nomen Adar ab Ariete dictum esse potuit Accedimus nune ad commentationem huius partis tortiam, quae exponit Ee a De
417쪽
De Syris Sobaea, quam Davide sub iugum mi , VUL
ae cireumiecto tracta. Regnum Syriae Sobaeae inprimis Da. vidis temporibus fuisse potentissimum, intelligitur ex V vissimis bellis, quae aliquamdiu cum David gesserunt Sobaei, atque e magnitudine cladis, quam sunt perpessi. Hinc intelligi Cl. A. putat, quam vana sit mi Graecorum, et recentiorum quorundam de Assyriorum illa tempestate imperii amplitudine. Quodsi enim tum potentia Assyriorum tanta fuerit, quanta vulgo putetur, aequo animo laturos suisse non videri, ut Davides, quocum tamen numquam bellum gessisse dicantur, finitii nos aut ipsorum cives et socios debellaret Etsi autem Ps. LXXXID, 9 Assyrius hostibus se adiunxisse feratur , factusque esse brachium filiorum Loti,
h. e. auxiliarins Ammonitarui et Moabitarum cum tamen
neque in libris Sam neque Paral mentio ulla fiat belli Assyriorum cum Davide vero simile eisse, illorum conatum ultra hostilem animum consilia, foedera, aut certe auxilia missa, non assurgere. maxime olim Semiramim sub sua habui se potestate concedatur Asiam certe tamen ab vero non abhorrere postea Assyriorum opes aliquo casu fractas, et intra arctos fines trans Tigrim coactas esse. Quibus ex angustiis, Hiskiete demum temporibus sere, virtutem fortunamque A syriorum erupisse, Arbelis expugnatis, subactaque Melbpotamia, Syria, et regione Samaritana. De stu autem Sobae, quam Davides sub suam te redegisse dicitur, inprimis duae tenendae sunt lentemtiae, Bocharti et Iosephi. orum enim sententiam, qui vel Antiochiam vel Beroeam intelligunt, cum plane argumentis veri speciem habentibus sit destituta, audiendam esse Cl. A. negat. Bochartus vero, Cellarius, et alii, Sobam collocant in regionibus cis Euphratem, non procul loco, quo postrea conditam Palmyra. Primum quod Davides a Sana VIII, 3. dicatur prosectus esse πνοῖ , ut ad Gnhrasem, que imperii sui propogare sines deinde quod Adraararus, Sobae
418쪽
rex, ad impetum belli Davidici reprimendum auxilla me. gerit et arcessiverit e Syria transeuphratensi, h. e. ex Me potamia proxima, et Sam X, I 6 tum quod praeter Davidemetiam Saulus et Salomo leguntur bello adorti esse Sobaeos, ISam. XIV, 47. a Chron. VIII, 3. Damascenis, qui fuerint eis Euphratem, succurrentibus a Sam VIII, 3. Hinc Meton e Soba sugerit Damascum. Denique quod Thadmara, h. e. Palmyra, et aliae urbes, quas in deserto aedificasse tradatur Salomo I Reg. IX, 7. 18 dicantur sitae fuisse in Hamath Soba, a Par. VIII, 3. 4. His addit Cellarius David nusquam dici Euphratem transiisse. Atque sane hoc argumentum haud leve esse nobis videtur. Cum enim saepe Davide Iordanena raiecisse commemoretur prosecto sium uuam Euphratem, fluvium longe maioris momenti, supera let, id non tacuisse videntur Scriptores facti. Nec comtemnendum argumentum pro situ Sobae ciseuphratensi ces-ligi potest ex loco AEam. XIV, 7 ubi rex Sobae una cum Philistinis aliisque eis Euphratem populis commemoratur. Nee vero Sauli potentia tanta eo tempore fuisse videtur, ut, pacatis omnibus cis Euphratem, arma tulerit ultra fluvium.
Altera est Iosephi sententia, qui Arch. VII, 3, I Adraeterum quem Scriptores sacri Sobae regem faciunt, tradit, Sophreem tenuisse. Hinc Cl. A colligit Iosephum colloeasse Sobam in Armenia septentrionali quoniam Ptolemaeo aliisque Geographis auctoribus, Sophene trans Euphratem sitim suerit. Cl. A quamquam in eo cum Iosepho convenit, ut trans Euphratem tam putet Sobam negat tamen Sophenem et Sobam eandem esse. Cum enim Sophene sit me. Et in ultima Armenia ultra illud altissimum montium Armeniae iugum ex quo Euphrates, Tigris, et Araxes oriatur,
adeoque ultra gradum quadragesimum latitudinis, Sobam esse non posse quippe quae pars fuerit Aramaeae seu Syrias. Praeterea Sophenem tam longe a Davidis regno remotam
419쪽
esse, ut bellum de imperio Euphratis oriri potuisse vix vide,
tur. Denique, cum neque AdraZeriis in sacris litteris unquam vocetur rex Armeniae quod nomet alias saeris seriptoribus admodum sit requens neque in historia Armenias ullus occurrat rex, qui vel nomen AdraZeri habeat, vel bellum cum Davide gestierit dubium non esse quin Iosephus, rerum geographicarum ignarus, similitudine vocis, aut alia
causa deceptus a vero aberraverit. Verum enim vero, non
magis probari posse sententiam eorum, qui inter Palaemnam et Euphratem mediam putent Sobam, quippe quae potiussit quaerenda rana Euphratem in inibus Mesopotamiae. Primum quod bellum de transitu Euphratis oceupando, muniendoque castellis praesidiisque, vix oriri potuisse videatur in populis eandem fluminis oram ineolentibus deinde quod in ditione Hadadeeteri Sobaeorum regis, reliqui Mesopotamiae reges fuisse dicantur, et Sam X, I 6. I9; tum, quod cum praeter Palmyrenas solitudines cis Euphratem in vicinia Palaestinae, nilii Sobaeorum regi, longe opulentissimo, quod teneret, esset relictum illas steriles et incultas arenas ad tantum populum alendum suffecisse non videri. Etsi vero postea Zenobiae temporibus opes Palmyrenorum permagnae fuerint illas tamen non tam terrae fertilitate crevisse, quam permutandis Indiae Europaeque mercibus. Nec ex loco a Par. III, 3. 4. ubi Salomo in Hamath Sobaeae Palmyram condidisse dicatur, essici, ut Palmyra in Sobae fuerit sita. Cum eniti ante bellum Davidicum reges Hamathae ac Sobae gravia inter se gesserint bella, facile intelligi, Hamatham Sobaeae non esse ipsam Sobaeam, sed partem regii Hamathentiis a Sobaeis sub suam potestatem redactam. enique esse certissimum, Sobam esse illam mediae sere Mesopotamiae urbem celeberrimam, quae Syris appelletur modo Nesibin modo Subor, modo Guba h. e. Ebr. S. Id etiam satis luculenter intelligi ex indide geographico urbium
Nestorianarum quem Assemannus Tomo ultimo Bibl.
Orient p. 667. inseruerit. Qua de causa etiam interpretam
420쪽
Arabem a Sam. VIII, 3. s. a. Ebr. Sobam reddidissi per Nesibin, item in Paralipomenis et Arabem et Syrum luculentissime expressus Nesibin. Et si haee a Cl. A non ne ingenii acumine, et specie
veri disputata esse, libenter fatemur gravitate tamen argumentorum, quibus Bochartus aliique viri clarissimi sunt usi, impediti, ad sententiam eius novam accedere non positamus. Nobis vero non necessario effici videtur, ut, qui do transitu et munitione alicuius fluvii contendant, iidem L. pas incolant oppositas. Facile enim fingi potest, exemplorumque similitudine comprobari, duas gentes eandem oram incolentes, transitum, seu pylas quasdam occupare posse eoeonsilio, ut aditus sibi pateat ad quaedam emporia, unde merces apportentur sibi tuto Iam vero Davidem, primum Iudaicorum Principum, operam dedisse mercaturis, non tam tum ex copia divitiarum fit probabile, quas Salomoni rei, quit, sed etiam traditionibus historicorum, ut Eupolemi apud Euleb. Praep. v. I, 9 et 1 Chron XXIX, 4. Deinde si maxime concedamus, reges, qui a Sam. X,46. I9. Comme morantur, fuis in Mesopotamia et Adraetero paruisse non tamen hinc satis certo colligi potest, Sobam ipsam in Mesopotamia sitam fuisse. Fieri enim potuit, ut rex Sobae, Euphrate superato, regulos quosdam Mesopotamiae sub suam redigeret potestatem, quos nunc e locis transeuphratensibus ad bdietatem belli ad se convenire iusserit. Verum enim vero, nec satis certum est, verbis 'πUI ' RI:N 'msignificari Mesopotamiam. Etiamsi inan intelligatur de Euphrate cum tamen de utraque ripa accipi possit, id quod multis S. S. locis ostenderemus, nisi temporis locique esset habenda ratio, intelligitur, ex usu loquendi posse esse vel Syriam eiseuphratensem, vel transeuphratensem, quae Mesopotamia Graecis dicitur. At ne hoc quidem satis constat per hie esse intelligendum Euphratem, cum
et alius amnis esse possit, quorum plures in Syria ciseuphra-