장음표시 사용
481쪽
Patre iam a. 29s in imperii societatem adscitus, pugnaviboue aliquoties cum Turcis, sed mortuus ante atrem luita. Isa I seu ama Graee 6829.
Iam ad scripta Philae recensenda progreditur. An soluta
quidquam oratione scripserit, nescimus. Namque innotuerunt nobis poemata, politico, uti aetas eius terebat, sive iambico, non tamen iambis pedibus currente, sed syllabarum numero dimenso metro confecta sunt. Poemata eius
vel inter edita, vel inter perdita, vel inter in ita referri possunt. De editis aliunde constat Periit autem Chronographia, in qua eam offensionis culpam admiserat, quam postea Carm. II iureiurando depreeari debuit. eglecta in bibliothecis passim Philae quaedam latent. Praeterquam enim quod in Montenalconi Bibliotheca Manuscriptorum, passim opuscula Philae laudantur, in Seorialens Hispanorum bibliminem, teste cotelerio Mon. ecl. t. III. 67s iambica carmina varia hac inscriptione ανου- Φιλα του P πιώ σοι invκοὶ delitescunt. Pusamus ea ipsa, quae nunc exhibentur, in eo Codice contineri eiusque collationem magno usui ad hane editionem adornandam esse potuisse. In Cod Bodleiano
Roei reperitur Carmen sepulchrale in Maninam teste Wobfio. In bibliotheea Caesarea Vindobonensi tetrasticha in Psalterium teste Lambeeio aliaque bidem Poema histo riuum de rebus gestis Michaelis Glabae e Parisino Codicea , Boivinus edere voluit Tomo IV. Operum Nicephori Gregineae sunt denique, quae sub eius nomine circumserantur, nec tamen eius sint quo resere quaedam a Fabricio t. U. bibl. m. p. 7ia edita, quod variis rationibus confirmat, quas apud plum, quibus interest, recognoscanti Ad extremum, quale sit in edendis his carminibus con- Cium sequutus, memorati In ipso textu, quae fuit eius re ligio, nihil mutavit. Varietatem lectionis seorsim a notis,
media pagina poni iusit, eisque suas immiscuit coniecturas.
482쪽
Notae subieme eum harum quidem rationem reddunt, tum rariora quaedam in verbis et formulis, et isti aetati propria, emplanant. Alioquin criticis notis et philologicis observati ribus abstinuit, utpote in eo scriptore, quem Graecitatis distendae caussa nemo facile legerit. Versionem latinam addidit plane novam, eamque et luςulentam, et elegantem. Modestiae eius, qua tractat Auctoris verba, felicitatisque in contemndo, facilitatis porro in emendando ubique testimonia adsunt. Ex paucis quae posuimus, de caeteris licebit
VMει, eum vocabulum αμφη sit nullum bene coniicit legendum . λαμφη , ut sit accusativus a re acetoe, rostrum. V. 278 pro μου legit γε, s maxillo ex Achille Tatio L. II. pag. 8 . ubi de origine repertae purpurae paria traduntur. Carm. V. v 64. pro Αιο τοτ restituit A γοος, quae est avicula, cuius ova asini ruditu si angi creduntur s. 8os pro τραογχον ἐκτειναντα - εώ ν ξίφος, facili coniectura tentae τριλογχο , et ex iωροίων saeir ωμαλέον, aut nove illud vocabuishim promoe postum putat. Ex historia ecclesiastica subim de quaedam illustrat, ut Mariae cognomine Hodegetriae cultum p. o. loca quoque biblica, quae a Poeta respiciuntur
crebro, et imitando exprimuntur, diligenter enotat. Amtiquae Graeciae rituum non ignarum declarant ea, quae deludendi troelio seu pila modo disputantur p. aq. L Quibus quidem bonis sati compensantur ea, quae in prehen sonem aliquam incurrere possint. Sic Carm. III. f. .
'EWασεις non tam intensam et mnsulam aeundiam interpretaremur sed contentionem votis, qua in re gravioris momenti nonnunquam utiintur oratores. In qua alicubi versatus Ci- m, quanta possum, inquit, voce colitendam, ut hae popularmmanus exaudiat Aristoteles Polit. VII. c. i . dixit se, διατάσεις ω παβων κα τους κλαυἘιους, iisque ad corporis incrementa vim ineue seribit. Consuetudine peccandi abreptus, Carm. U. . 29. verba ο πρέσβυς νέος vertit νι iuvenis,
'um potius significetur senilis prudentiae iuvenis, et ita verti
483쪽
κα inuta Α-εν εις γυ τακτικως ἀ γμένας, ideo enim vos paratas et in hune mundum De ero terram ordine sim.cto demissas. Nam ἐυς - καὶ κος- appellat potius dee ro et moris cultu indutas, sicut ἐν καταεοου κοσμι xeminas procedere iubet Paullus 1 Tim. II, 9 Neque vero inis interpretaremur auribus curentem s. 743. sed Ilarem, quo sumto sententia Muit melior emetidationis ανουτατο necessitas removetur, et vere poetico verbo copiolae nostri homi. ni locupletantur De usu vocis tam hominibus egregiis, quam rerum quarumcunque excellentiae tributae egerunt Abreschius Diluc Thuc. p. 489 et Interpretus Callimachi H in Apoll. v. Ira Inprimis huc pertinet θεῖος ωτος
-- Theocriti Id. XIII, 27 his tamen et aliis leviciniis quibusdam, veluti quod hoc ipse Carmine, ita aettio
cum commode agnosci possit pro igitur et liquid mutandum facile transire in ἐπαὐ- in his, inquam, non moramur, cum habeamus alia, quibus laborem Vir Cl. commendare possimus Singulis sere carminibus Introductionem, ut appellare placuit, praemisit qua de argumento Carminis, et scribendi cum occasione, tum tempore de hominibus ad quos pertineant, de suo in digerendis ornan. disque labore, quem in quibusdam, in IV et XIII, utpote a deseri moribus misere turbatis et distractis, plane singularem p. iassus est Sie Introductio ad Carmen III variis
quaestiolimus, eum movendis, tum solvendis absolvitur. Imseribitur in codice του αυτ ἐις τον αυτοκρατορα ραπια Hie disputat utrum βασιλ- legendum sit, an μ ιον, notato.
nue eiusdem ex compendi scripturae facillime oriendaedmbit itionis exemplo ex Himerii Sophistae declamationis IlI. inseriptione pluribus Validisque rationibus hoc earmen ad Basilii Porphyrogennetae laudes celebrandas pertinere demonstrat. Denique, quo minus a Phila scriptum esse dubitemus argumentis evincit Carmini HII quod est de Elephante,
484쪽
MENSI OCTOBRIS A. MDCCL c. 4 1
Elephante praemisit introductionem, qua cur post Fabriacium in B. Gr a se denuo datur, caussam prohat, quod is nec interpretationem eius, nec ullam emendandi, qua in tot mendosissimis locis opus habet, curam suscepisset. Simul, quod hoc separatum opus sit, nec pro particula maioris operis de Animalibus liaberi debeat, . Cornelium Pavium, qui id in sua editione praetermiserit, crimine carere iubet. Post Labbei et Dorvillii errorem refellit , hoc carmen ad Imperatorem nolnine Leonem referentium. Etenim ex priini et ultimi versus consensu, quorum uterque haec verba habet: Αὐτοκρατωρ μεγις του γεω λεον id colligi non potest, ut iam sensit Fabricius; nam allegoricum illud est, et potemtiam virtutemque des M. Neque vero Politicorum ve suum genus Leonis l. sapientis Saeculo receptum fui unis de quoque Philae cuiusdani lenioris esse Dorvillius statuiti Abest ergo nomen, et nude proscribitur εις τον βασιλε sicut etiam carmen III IU. et VII contra nomen Micis AELI d, serte est carmini de Animalibus adscriptum Scilicet illatria, seniori vereque regnant Imperatori dedicata, eo non opus habebant, noto por se nomine Augusti hoc autem ei, qui vivo patre nomen regium non potestatem habebat, dedicatum, indiget nomine proscripto. Quas autem ob caussas hoc carmen Andronico Palaeologo inscriptum existimet, haec sunt, quod in hunc conveniunt quae illo in earmine de
Imperatoris fortuna familiaque commemorantur, nomen ἐπιμνου κα ανακro παιδος vs. 3. et quod sit κυσ&ος τῆ πορφυρι- ος - γονης της -- . 3 37.
O in in cod. Li . tentamina, quaestiones, et con iecturae circa Hectricitatem Animantium.
ogitare nuper coepi do tentammibus, quibus eleisicam
virtutem animalium irem exploratum. Enarrabo,
'Rδ per hoc tempus invenerim. Pervulgata res est, dum
485쪽
manu per pilos selium et canum, alio mque animantium pilosorum, essiet, ut pili ex hac frictione in tenebris luceant Cogniturus igitur, existatne lux haec ex materia electriec id egi, ut in conspectum prodirent reliqua phaenomena repubsio atque attractio, quae potestatem electricam continent. Quod variis modis investigavi, assumtis in societatem inda. gationis amicis rei Heuricae gnaris. Irimo is, cui excitan. dae electricitatis negotium commissum erat, canis aut selis dorsum, cuius pilos manu fricuerat, filis tenuibus metallicis
ex tubo metallico, quocum elei tacitas communicari poterat, pendulis, admovit, euin prope alteram ubi extremitatem alius ex nobis manu teneret orbem vitreum conspersum bruitis levissimique ponderis particulis lamellarum metallicarum. Singulis frictionibus factum est, ut, cum dorsum filis metallicis admoveretur, minutiae metallicae in orbe vitreo exilirent rubum versus eodem modo, quo seri solet quando ex fricta sphaera vitrea electricitas in tubum derivatur. Cum vero saepius accideret, ut manus fricantis ex tu pendula fila metallica attingeret, tactuque impediret quominus tubus electricitatem nancisceretur aliam viam ingressi sumus, qua impeditio hae non fieret. Unus ex nobis animal ulnis impositum tenebat, alter stans in reti serico, quominus accepta electrica vi privaretur, manu comprehensum
habebat tenue filum metallicum, alligatumque tubo electicitati recipiendae conservandaeque idoneo. Hic modo eadem, qua filum metallicum tenebat, manu, modo alte a fricuit pilos Quolibet frictu fieri vidimus, ut ex orbe vitreo, quem tertius ex nobis prope alteram extremitatem tubi tenebat, minutiae metallicae variis saltibus agitarentur. Denique pro manu fricante adhibuimus pannum,tinam, et pilos in fasciculum colligatos. Ut vero excitanda electri.
citas cum tubo metallico communicaretur, in pannum, lanam,
et piis um fasciculum, immisimus pertenue filum argenteum, cuius altera extremitas tu annexa erat. Reti serico insistens electricitatis excitator, cum panno, aut lana, aut pilorum fasciculo Diyilige by Orale
486쪽
MENSI OCTOBRIS A. MDCCLXIX. 4 s
eula pilos animalis trinaret, ductu facto serundum dorsi lon. gitudinem exultare videbamus positas in orbe vitreo minutias metallieas. Quod indicio erat, in mitis pilis sustitatas
esse materiae electricae vires. Quas tamen haud observavimus tantas, quantas quidem Vidimus cum manu, eaque sicca satis et ealida pili animantis Dicarentur. Itaque clarum est phaenomenon attractionis Ut certi res redderemur de phaenomen repulsionis tubo metallico diunximus Electrometrum cANTONI, quod cistula lignea est oblongior quae secundum longitu sem horia Ontaliter colloca.tur. In una extremitate cistulae, per ansulam traiectium est .
tum lineum, in duo brachia divisum, quorum cuilibet annexus est globulus suberinus. Haec duo fila seu brachia in situ cistu. lae horitontali verticaliter pendent, atque inter se parallela sunt cum globulis contiguis Hispraeparatis,cum is, qui retis rideo insistebat, manu pilos animantis fricare fila seu brachia et globulos a se invicem seiungi vidimus. Quod argumento erat, nacta esse brachia fili et globulos aequatis vires electricitatis, quibus repulsionem fieri experimenta satis comprobarunt.
Tinu exeitata electricitas, quae primum dicitur, incanum
et selium pilis tanta est, ut si quis homini, qui in reti serico stans, manu per dorsum a capite caudam versus dum, pilos indor frieat,digitum admoveat, inter hunc et stantis cutem parivae se intillulae emicent. Neque tantum homo stans in reti serieo, sed etiam filis sericis alligata fila metallica, quorum ingens longitudo sit ex istitis pilis electricitatem subito concipiunt,talemque ut in quovis fili loco, ad quem homo aut metallum, in quo electricitas excivia non sit,propius accedit, scintillulae erepitantes progignantur. Hoc modo in filis metallicis procreata electricitas non desinit statim, ut excitatio primitivae in pilis intermittitur. Post viginti horae minuta prima, ex quo primitiva quievisset, observavimus adhue vim electi eam intubo metall,
eQ, Cum admoverentur postae in orbe vitreo minutiae metall, e, utpote quas cieri attollique videbamus. Memoratulabginim est, primo tempore post intermissam primitivae electria ratis excitation , quae in filis metallicis exciditas pilis N
487쪽
nerata sit inari titatem derivativom aliquatenus incri Quod tum in exsilientibus minutiis metallicis tum inctione globulorum Electrometri, cuius modo mentio alta
Experiri coepimus, insene electrica vis in pilis capitis humani puFENDOR Flo, in Schola Electorali Grimmensi,caput ardere visum est inter pectendum, etsERvio TULLIO puerulo dormienti circa caput fumma emicuit. Ignem hunc, qui
supersit, dubitatio, tollitur phaenomen attractionis, quam ex instituta trictione capillorum in minutiis metallieis fieri observavimus. In capillis vero humanis tantam vim et tricitatis non cognovimus, quantam quidem canum et selium piliseim eonspiciendam praebuerunt. Ad prosperandam elem scitatem capillorum humanorum prosunt inprimis pili sieciet puri, adeoque qui non adeant pulvere odorato. Quae ex frictione capillorum humanorum existit, et tiri. citas, cum corpore humano, cuius pili friuantur, non communicatur. E contrario canum et selium inutis, quando pili sebcantur, electricitate imbuitur. Quod facile innotescit tentaruti, si salta frictione pilorum fetis aut canis auriculae digitum admoveat. Ex hoc enim atque auricula scintilla prosilit cuius sensum animans reformidat. Haec igitur animantia praebent genus quoddam inachinarum electricitatis, quae vivae nomi
Antequam quid electricitatis fluidi aeriis animalium uust, inquiramus, operam dabimus explicandae rationi, cur pilorum sistitione electricitas prodeat, eademque in quodam genere animalium esticiat ut eorum cutis adipiscatur electricitatem derivativam. Pili, qui fricti eliatricitatem produnt, elastici sunt, particulisque constant, inter quas materia electrica hospitatur, quam fluidam itidemque elasticam esse, re, electricae periti satis norunt Pilorum particulae frictu comprimuntur. Conclusa materiaeleiuica iure,quia hoc pressu getur, ademque Dissilire by Orale
488쪽
qne magis et iistiea efficitur, per poros pilorum penetrat, circa qne eos diffunditur. Extra pilos itaque fluidum electrieunt colligitur, quod, cum extra pilos per spatium maius quam intra
eorum poros diis una sit, multo maiorem raritatem habet, quam quae cuti inhaeret materia electrica, quae tamen in via cinia fluidi elastici rarioris pilorum actutum rarescit propterea quod quia dentior ost vim elasticam maiorem habet cuius nisse in fluidum rarius pilorum irruit. Haec oriunda raritas m teriae electricae in cute canum et selium aliquantisper perduret necessc est, quia in pilis, qui fricti non sunt, reliquamque
corporis superficiem vestiunt, ita viscida materia electrie ham ret,ut parum ex ea in rarefactam materiam electricam cutis influat. Si vero ad cutem aceedat digitus elen ricitatis expers, illico gignatur neceno est scintillula electrica Nam digiti mat hia euestrio densior est quam materia electrica rarefacta cutinet particulis constat, quarum cohaerescendi vis minor est ut elastica, qua fit ut ex digito materia electrica in rarefactam materiam electi iram cutis irrumpat. Hoc ipso materia Electrica digiti aliquantum rarescit, et cutis materia electrica st densor. Derepente igitur, ex hac particulae electricae elastica vi in materiam electricam rariorem digiti cum impetu refluunt. His motibus reciprocis, quibus particulae electricae ex animalis cute et hominis digito se mutuo petunt, excitatur lux et sonus, adeoque crepitans scintilla. Disceptatur de natura luminis, quod noctu in oculo humano gignitur, si quis in eius sinu cutem uigito imposito detructae. Electrieae indolis lumen hoc esse existimo, propterea quod oritur Dictu tunicae corneae, quae vitri ingenium refert, et aeque album videtur ac lumen electricum existens in tubo vitreo qui
aere vacat, ex motu frictuque mercurii vivi.
Ex hiltoriis mira commemorat AHNI Us, in oculo artificiali ' de hominibus, qui noctu et per tenebras aeque ac interdiu et per lucem viderint Visum adeo acrem habuisse dicitur GALEMUs ut post somnum patefactis repente palpebris magnam
ante oculos tuoem crebro perciperet. PLINI Us et UETONI Us
489쪽
seribunt, TisiRio Caesari eam fuisse naturam, ut expergefactus noctu paulisper haud alio modo quam luce clara contueretur omnia, paulatim tenebris sese obducentibus. THOMA Wi Lia. sius, de anima brutorum, narrat, se novisse luendam, qui post uberiorem vini generosi potum in nocte atra sive profundis tenebris litteras distincte leger valuerit. ANTOMiU MERA DoLus, Medicus et Pros Aquensis, auctor est, eruditum pharmacopolam testatum esse, per tempus certum sbi accidisse, ut per unum et alterum mensem, ab hora paene undecima ad primam post mediam noctem circiter, lumen ex oculis effunderet a quo totum cubi tum ita illuminaretur, ut quae in eo essent libere posset intueri. Quo casu principi perterritum, cum praeceps ad lectum coniugisset, et se totum sub stragulis oeeultasset non soli1m ibi eodem lumine corpus suum et lintea illustrata se advertisse, sed aliquando litteras etiam legisse. Atque clarius hoe lumen fuisse addidit,et in longius tempus hoc passum se esse, in latus sinistrum decumbendo quam a dextrum. Explicandae caussae lumini huius dissicultatem affert magnitudo claritatis. Sed ex tempore, quo homines illud sens tunt oniectura mihi nascitur, eius originem quaerendam esse in frictu oculi per palpebrarum stiperficiem internat facto. simno patefactis palpebris, quae arcte comprehensam tu
micam eorneam tenuerant, excitatum est hoc lumen Rapida nimirum seiunctione paInebrarum factum esse videtur, ut sit earetur cornea, eoque ipso suscitaretur materiae te eae vis. Sed unde actum esse putemus lumen electricum tantam claritatem yex tunicae corneae siccitate,et fricharum partium multitudine, materiaeque electricae abundantia, qua horum homi- nutri oculi prae aliis valuerint. Experientia enim docuit, quo seciores sint sphaerae vitreae, et quo maiorem ex hac rationesta antelasticitatem, eo maiorem in iis frictione cieri electri-
eitatem, Non est quod exemplum hominis, qui noctu post uberiorem vini generosi potum visu praecelliuit, dubitationem asserat. Siccitati nihil ossicit potus hie Calor potius, quem iri sanguine essicit humores excitandae electricitati nocivos dispellit. Neque coni hirae derogat paucitas exemplorum, quae
490쪽
litterarum monumentis celebrantur. Non desunt .memorabilia, quae litteris non mandantur. Reperiuntur homines, qui ad ea quae sibi accidunt, licet memoriatu digna sint, animum minus diligenter attendant. In tenebris mihi reptanti, oculosque versanti, accidit nonnunquam, ut lumen sentirem ita validum, ut, quas ob oculos essent, bene collustrata viderentur. Aliquot abhine annis hoc animadvertere coepi. Et cum animum instituerem ad cogitandum de ratione et eaussa memina temporis, quo huiusmodi aliquid senserim incuriosus. Visus in inurnis tenebris perrarum exemplum, Ilectores Ephemeridum german. a D. ALHARDO ERMANNO CUMMI relatum,commemorant.Vir quidam eruditus, ius dexter oc
Ius, nstrumenti musici chorda rupta percussus fuerat cum laboribus et curis fessum animum musica recreaturus fides aptaret,
post usum medicamentorum, quibus inflammationi oculi Iaes obviam iretur, ex somno expergefactus nocte iam adulta, euneta clare vidit ae si de die esset, adeo ut et minimos piis1- rarum et tapetum tractus observaret, characteresque m libris dignoscere Mirabundus oculum laesum claudit. Densae ubi e tenebrae. Sanum dum claudit, ubique lux Iara Vocat servum, poscitque lumen candelae, sed sustinere non potest ob splendidos molestosque colores. Idem de die fit, sele aliquam tum splendente. Unde coactus est efficere, ut laesus oculus semper clausus maneret. Hoc symptoma duravit per aliquot dies. Inde sensim evanuit. De mirabili, huius effectus caussa commentationem ΗUMMisius 'LA I a 3. edidit, in qua ex oeuli laesione exortam esse putat inflammationem in tu Pretina eiusque nervulos ita intumuisse, ut lucem debile inocturnis tenebris adhuc superstitem sentire valerent. Quamvis autem haud plane negaverim, ex certis vasculis disruptis effusos esse humores, eorumque collectione effectam in retina
extraordinariam nervulorum tensionem attamen non video, cur ab inflammations et tensione libera prorsus manserit mnica cornea, utpote quae ex rupta chorda plagam accepit. Si Oo 3 vero