장음표시 사용
331쪽
tium lib. 2. Dialogorum de vita S. Martini cap. I a. Cassianum taliae. 2o. a 3. Theodoretum in Epitome diυinorum decretorum, cap. de Poeniten ria ; Paulinum vis. I a. ad Severum. Salvianum Massiliensem lib. t. demisericordia ; Cassiodorum in Psalm. 37. Gregorium Μagnum lib. 6. in I. Reg. cap. II. Hesychium lib. a. in Levit. cap. 6. Isidorum lib. a. de summo bono ἐ cap. I 3. Cassarium Arelatensem se . I. de eleenios na ς Bedam in Psalm. r. Rabanum lib. 6. in Ecclesiasten, cap. 7. Radulphum lib. I. cap. I. in Leviticum: Petrum Damiani de S. Aniseat, Bernardum ferm. in Cantica ; uno verbo omnes quotquot de hoc argumento scripti runt: nullus enim est qui ab aliis dissentiat. NEQuE vero hanc perpetuam ac venerabilem veterum in hoc capite consensionem dissilentur Illyricus in Centuriis; Calvinus lib. I. instititi num cap. 3. sest. I 6. Kemnitius in a. parte examinis concilii Tridentini ;sed illos egregios Ecclesiae doctores reprehendere malunt , quam sequi. Illyricus eos arguit , quod sanam doεtrinam Obscuraverint ; Calvinus , quod multiplici excesserint modo , Kemnitius, quod per hyperbolem l cuti sint. Quod quis serat ρHis itaque missis, ut ad Patres redeamus: ex eorum testimoniis jamjam allegatis liquido constare arbitror, Satisfactionem a poenitentibus ipsi Deo exhiberi, in illius, quam alias divina justitia exigeret, poenae
NEC est quod reponant adversarii , Deo dici Satisfactionem ex his heri , quia Deus Jubet offensionem publicam ex peccatis ortam re
NAM contra I. Patres Satisfactionis necessitatem non ex scandalo repetunt, sed ex divinae justitiae ratione. a. ut brevi probabimus , SatiMsactiones etiam privatas indicebant, iis nempe quos certis de causis nolebant publicari: non ergo in eum tantum finem , ut Ecclesiae honos repararetur; & quae ex fidelium sceleribus in ipsam redundaverat, infamia elueretur . 3. P enitentiae publicae peccata etiam occulta subjiciebant. q. Ad Poenitentiae stationes revocabant eos, quos imminente forte obitu, absolutione & sacro Christi corpore dignati fuerant , si sanistatem recuperassent. Ex his enim sequitur ipsam Poenitentiae publicae disciplinam non soli aliorum exemplo, sed Paenitentium saluti potissimum inservitta. OBJa C Ius I. Christus pro nobis satissecit quantum necesse suit r
DISTINCuo anzecedens et quantum necesse fuit , quoad pretii sufficientiam ac dignitatem ψ concedo : quoad pretii illius applicationem , ita ut post Christi Satisfactionem nihil necesse sit a nobis fieri ad eam nobis applicandam; Nego. Quamobrem fatemur r. Christum solum Satisfactioni plenae obeundae parem extitisse : a. ab eo reipsa praestitam esse non tantum plenam, sed & abundantem Satisfactionem . Sed haec Satisfactioe debet unicuique applicari; quod fieri potest duobus modis :I. ita
332쪽
r. Ita ut plena nobis eriminum indulgentia concedatur et 2. ita ut major poena peccatis debita , hoc est aeterna , in temporalem mutetur a nobis luendam. Priorem viam utpote bonitati suae magis consentaneam sequitur Deus in Baptismate I sed alteram in Poenitentiae sacramento . An vero id Satisfactionis Christi vim enervat minime gentium. Profecto hae qualescunque poenae, quas ad applicandam Christi Satisfactionem postulamus, non magis ossiciunt Christi Satisfactioni , quam opera hona & s cramenta, quae ad reconciliandam sibi gratiam Dei usu pant advers 1xit, ejusdem Christi meritum obscurant ἐν idcirco enim illa sive opera bona , sive Sacramenta , Christi meritis non nocent , quia nempe gratia Christi nituntur, & nihil a Deo obtinent nisi Christi imtuitu. Atqui nos idem praedicamus de laboribus illis, quos Satisfacti num nomine cum omnibus veteris Ecclesiae doctoribus appellamus. Cedite ipsi Haeretici agnoscunt in Baptismate condonari nobis peccatum originis, nec tamen simul tolli appendices ejus, poenas, morbos ,- miserias hujus vitae & mortem . An vero id elevat Satisfactionis Christi pretium ac dignitatem nequaquem sane e quia videlicet omnium quidem Poenarum extinctionem promeruit morte sua Christus ; sed cum illius beneficii pro sua sapientia moderandi summus sit arbiter, hoc dispensat ut libet. Ac r. quidem erga eos qui nondum baptizati fuerint humanius agit: deinceps vero paulo severius, ut par est , cum iis qui per
summum nefas gratiam semel acceptam conculcaverint . Nonne autem
ita agere potuit Quid ibi iniqui est y Quid contra justius Quid etiam
nobis utilius, ut concilium Tridentinum notat Una tantum esse po1set dissicultas, una quaestio, an scilicet ita rem fieri Christo placuerit. Sed hunc nodum jam dissolvimus: ex Scripturis enim & Traditione mox evicimus Christo id placuisse. INsTABIs. Cui pro quopiam est abunde satisfactum, is non potest deinceps ab eodem quidquam reposcere. Atqui Christus abunde pro h minibus Deo fecit satis . Ergo nihil amplius potest Deus a nobis ad expianda crimina pro jure suo postulars
Dis TINGUO majoremo nisi liber sit in acceptanda, atque adeo ceditis legibus astringenda hac Satisfactione ; concedo e secus I neso . N, mirum Deus poterat pro jure suo. a nobis, utpote reis, exigere di.
nam ac justam Satisfactionem pro injuria si hi illata; & cum hujusmo-; Satisfactioni praestandae idonei non essemus , poterat nobis Veniam scelerum nunquam concedere e Sic autem dilexis mundum, ut Filium suum tinigenitum daret, qui nostri vadis instar, ei Satisfactionem debitam loco nostro offerret et hanc quidem acceptavit Deus ; sed eam pro arbitrio aut potius pro sua sapientia temperaVit.
OBIICIES a. Satisfactio est justa compensatio vel injuriae illatae vel poenae debitae, idque ex propriis & alias indebitis. Atqui nihil tale Deci exhibere possunt homines. Ergo. DIsTINGuo antecedens: Satisfactio ad strictos justitiae apices; con, Mitasse de PQnitentia. X cedo Φ
333쪽
3 ia DE SATISFACTIONE. cedo : Satisfactio quaelibet ; nego . Satisfactio duplex distingui potest t
alia parsecta , & omnibus suis numeris absoluta; alia imperiecta , quaeratia creditoris eget, ut si quis decem millia aureorum exigere possit: media sit parte contentus et persecta est Satisfactio qua Christus pro
nobis persundius est e nostra vero pro modulo nostro imperfecta admodum est 3 eam enim multiplex gratia Dei praecedit & comitatur . T. est, quod sponsorem pro nobis acceperit, imo & dederit: a. quod poenas aeternas, quas jure summo a nobis repetere poterat, commutat in temporales: 3. quod has ipsas poenas temporales , quas 8raVes ac diuturnas esse oportebat , brevibus ac exiguis laboribus redimi velit r quod gratiam semper subministret ad Satisfactionis illius qualit cunque pretium ac valorem necessariam : 3. quod Satisfactioni imputet opera quae alias a nobis , idque multiplici nomine , exigere possit . Nostra ergo Satisfactio tenuis & impersedia est, sive charitatem habitualem ac sanctificantem antevertat, sive sequatur: neque enim definitum est ab Ec. clesia Satisfactionem eam , quae ab homine etiam justo dependitur Deo pro poena temporali, esse Satisfectionem ex condigno. Scholae namque Variant, aliis Theologis eam esse ex condigno , aliis solum ex conῖruo , aliis nec ex condigno nec ex congruo , sed ex sola Dei benignitate liberalique promissione pendere sentientibus.
De Satisfactione o Paenitentia Privata.
ΡOEnae peccatis debicae & in Satisfactionem impositae duplici modo persolvi possunt , secreto scilicet , & palam et hinc Poenitentia duplex ; privata, & publica.
Disseremus I. de privata, quae cum generalior est & ad plures extemditur, tum etiam cum postrema disputatione majorem habet amnitatem. Si enim demonstraverimus privatam Poenitentiam in usu quondam extitisse, eo manifestius erit, quod modo contendebamus , in ea injungenda non tam honoris Ecclesiae, quam Poenitentium salutis rationem habitam
Poenitentia privata semper in Ecclesia viguit. PROBATUR I. quia, ut jamjam ostendebamus , constans illud & immotum apud veteres fuit, peccata nempe nonnisi Satisfactione aliqua elui posse. Atqui multa fuerunt olim peccata etiam mortalia , quae Poenitentiae publicae non erant obnoxia, ut brevi declarabimus. Ergo. PROBATUR a. quia vel ipsa peccata solemni Poenitentiae alias subjicienda , aliquando certis de causis ipsi subducebantur sic v. g. mulie
334쪽
res adultera , quae delicti conscientia stimulante Vulnus suum SacerdotiaPeriebant, non ante vulgi oculos juxta Ecclesiae canones, legitima Pσ- nitentia defungebantur, sed clam , ne hujus flagitii suspectar aut a viris acciperentur inclementius , aut ad judices delatae capitali supplicio assicerentur ; quod notat Basilius epis. ad Amphilochium can. 34. Adubes terio igitur pollutas mulieres & confitentes ob pietatem , vel quom modocunque convictas , publicare quidem patres nostri prohibue- ,, runt, ne convictis mortis causam praebeamuS : eas autem Hare sine communione jusserunt, donec impleretur tempus Pgnitentiae. Sic post quartum 1 altem saeculum, Clerici, ut ajunt, majores, cum. Pgnitentia palam ac publice obeunda immunes essent, si in gravia crimina prolaberentur, ad Poenitentiam secreto agendam in monasteria aut aliquam alium privatum locum mittebantur. S. Leo vi R. ad Rusicum : Hujusmodi lapsis, inquit, ad promere ,, dam misericordiam Dei privata est expetenda secessio , ubi illis SD,, tisfactio, si fuerit digna, sit etiam fructuosa. S. Ambrosius ex So omeno lib. 8. cap. 6. jussit Geruntium diaconum Praescripto tempore manere domi, & Psnitentia expiari. Concilium Hibernicum apud Gratianum di t. 82. capite Presbyter, de Presbytero in sornicationem lapso Ut tribus quidem mensibus priva-1, to loco a eaeteris remotus pane & aqua a Vespera in vesperam uta- is tur , sacco indutus humi adhaereat o . . . nec enim debet SMM cerdos publice rinitere sicut Laicus. PROBATUR 3. quia Patres aliam a publica Pgnitentiam diserte asmittunt, etiam pro iis qui sese gravibus noxis contaminaverint. Gresorius Nyssenus in Epistola canonica ad Letorum can. 6. Qui ID ,, tenti ablatione , inquit , sibi alienum usurpat, deinde per Confessi ,, nem peccatum suum Sacerdoti declarat , vitii studio in contrariums, mutato , aegritudinem curabit λ dico autem largiendo quae habet pa D peribus . sin autem nihil aliud praeter solum corpus habeat, jubeta, Apostolus per corporalem laborem ei morbo mederi. Augustinus de fide o operibus cap. ultimo , triplicem secernit Psn, tentiam post Baptismum : aliam publicam pro gravioribus delictis quae eXcommunicatione plectenda sint ; aliam secretam pro minus gravibus , aliam quotidianam pro levibus ac venialibus . De hoc alibi
ANTEQUAM ad ea sigillatim disputanda descendamus quae ad 'nitentiam publicam pertinent, nonnulla universe breviter expin
335쪽
De Poenitentia Publica generatim. His TORI ΛΜ Poenitentiae publicae primo trademus, deinde varios ibitus gradus ac stationes paucis describemus.
De maria Ecclesiae disciplina circa Paenitentiam Publicam. Ur omnis hujus Poenitentiae historia ab ipsa sui origine ad nos usque brevi quadam & adumbrata delineatione informetur , septem omnino temporis intervalla secernenda sunt: I. sub Apostolis ἐν et . ab Apostolis ad Μontanum: 3. exinde ad Novatianos et 4. hinc ad synodum Nicadinam : 3. ab ea ad saeculum septimum: 6. deinceps ad duodecimum: T. a duodecimo saeculo ad nostram aetatem. Primo itaque sub Apostolis breviores & minores suisse videntur Poenitentiae, nec ulli venia ab iis negata memoratur. De brevitate Poenitentiae lege utramque ad Corinthios epistolam . Cum enim in priore , cap. s. quemdam incestum , qui omnibus osse soni & Ecclesiae dedecori erat, Paulus tradidisset 1atanae in interitum carnis, hoc est, ut antiqui interpretantur, Poenitentiae subdidisset; euindem anno sequenti reconciliari voluit , ne abundantiori tristitia abs
heretur, II. cap. a. vers. 6. ροα
Adde quod de Ioanne perhibet Eusebius ex Clemente lib. 2. cap. 17. Cum enim Ioannes juvenem quemdam Sacerdoti commisisset , & idem juvenis evasisset in famosum latronem post Baptisma acceptum , eum beatus Apostolus multis magnisque laboribus quaesitum a se & inventum ad Ecesesiam reduxit ἱ nec inde abstitit, quin prius eum comminnioni restituisset. Brevem autem moram , aliquot ad summum meri situm, extitisse, ex eo colligitur , quod eo loci se non contulisset nisi ut Ecclesiam illam inviseret. Secundo ab Apostolis ad Μontanum eadem passim lenitas obtinuit :quam in rem lege quod habet Tertullianus de Μarcione identidem ab Ecclesia pulso , & ad eam subinde redeunte ; quod Irenaeus de iis minlieribus quae a Μarco corruptae illico post flagitii sui confessionem receptae sunt lib. a. cap. 9. quod Eusebius lib. 6. cap. uin narrat de Nam talio qui ab Haereticis deceptus , post aliquot lacrymas admissius est ;quod auctor vosol. consit. lib. a. cap. I 6. de aliquot hebdomadarum Penitentia . Fuere tamen tum certi calus , certaeque regiones , in quibus major viguit severitas : sic Μarcio tandem in perpetuum ejectus fuit rsie illa Diaconi uxor , de qua Irenatus ibid. quae Μarcum assectata ruerat, omne tempus vitae suae in Exomologesi consummavit.
Imo & nonnulli tunc extitisse putantur , in Africa praesertim , qui
336쪽
graviorum triminum reis absolutionem non esse tribuendam censuerunt: de quo postea. Quidquid sit, ibi non leves fuisse Poenitentiae hujus publicae labores Tertullianus indicat in libro de Paenitentia; ubi eos graphice depingit. Caeterum nullum erat certum agendae Poenitentiae tempus praescriptum; id enim Episcoporum judicio ac prudentiae permittebatur. Tertio a Montano ad Novatianos eadem quae ante disciplina fero invaluit , nisi quod indulgentius sorte agi coeptum sit erga moechos , ut innuit idem Tertullianus initio libri de pudicitia e quod alias excutiemus.
Quarto a Novitianorum exorta haeresi ad concilium usque Nicaenum partim austerior, partim mitior fuit, saltem in Africa . Ac mitior quidem fuit quoad veniam impertiendam. 1. S. Cyprianua epise. 3 a. testatur se multum de pristina severitate remisisse. a. Libellatici statim admissi sunt, cum ante longa Poenitentia probarentur. 3. Samerificatis in exiti tum primum subventum esse creditur , modo Poenitentiam inchoassent , cum antea non concederetur nisi post emensum curriculum legitimae Poenitentiae, ac forsan etiam omnino non concede
Non desuerunt tamen aliqui qui durius semper agerent er8a gravi ra crimina , quae ab omni venia arcerent , v. g. Patres concilii Illiberitani. In eo autem austerior suit ubique Ecclesia , quam ante , quod tune institutum sit, ut diutius Poenitentia protraheretur , & celebratissimae illae quatuor stationes per id temporis excogitatae sint, quas ante Eu- , charistiae susceptionem per plures annos decurrere oportuit., Post concilium Nicaenum priscus vi3or in multis laxatus est. I. enim, omnibus in exitu Poenitentiam petentibus , absolutio data est , quibus, ante in eo casu recusabatur . I. Clerici majores Poenitentiae publicae e- , xempti sunt . 3. Haeretici sine Poenitentia recepti ; imo & saepe servai to honoris gradu In hoc autem severitas major suit quod , cum praeteritis saeculis qui post Poenitentiam inchoatam instante obitu venia & sacro Christi cori pore donati suerant , pleno deinceps communionis jure gauderent fit sorte recuperarint sanitatem , nec ad id quod reliquum erat Poenitentiae incσptae perficiendum adigerentur ; contra post concilium Nicaenum iidem inter Pgnitentes iterum relegati sunt ad Prnitentiam absolven
Porro idem qui prius perstitit Ρς nitentiae publicae variarumque ejus stationum apparatus , eadem temporis praescripti diuturnitas ; imo in hanc partem ubique passim eo diligentius incubuere Episcopi , quod morum depravatio sensim major in dies glisceret. v Atque haee acris ac constans disciplina per trecentos circiter a nnos
mitasse de Poenitentia. X 3 Se-
337쪽
Septimo autem saecula inclinare cepit, pluresque mutationes pati. ἐPrimo enim paulatim exolevit agente de peccatis occultis palam a publice Penitentiae usus , eum antea esset frequentissimus. Secundo Peregrinationes in Pgnitentiam impositae sunt . Theodorus Poenitentiali Romano ris. 3. cap. 24. Si. quis fornicatus fuerit; ι . . . . si
se Episcopus, viginti quinque annos pς niteat : quinque ex his in paneis & aqua . ex omni ossicio deponatur et peregrinando finiat dies vitae suae. Quam tamen consuetudinem multi improbarunt : sic Rabanus Penitentialis cap. D. Parricidium, inquit , quam sit detestabile crisse men Dominus ipse ostendit , cum ad Cain parricidam ait : in se gus re profugus eris super terram . Sed quia in modernis tempori ribus parricidae profugi discurrunt per diversa loca , & variis vitiisse & gulae illecebris delerviunt , melius mihi videtur ut in uno loco manentes Pgnitentia districta semetipsos castigent , si sorte a Domini se bonitate indulgentiam facinoris sui percipere mereantur. Adjice Ca- is pitularia , lib. I. cap. 79. Nec isti nudi , inquiunt , cum serro si-
is nantur Vagari, qui dicunt se data. sibi Ρς nitentia ire vagantes. Μe-- lius videtur ut , si aliquod inconsuetum & capitale Crimen commiis serint , in uno loco permaneant laborantes & Pς nitentiam a- gentes, secundum quod canonice sibi impositum sit. Tertio Ps nitentiae publicae in Ecclesia coram omnibus obeundae loco Monachica professio inducta est , aliquando alterutrius optione data , aliquando non Item . Capistia. i. 6. c. 9o. Qui Occiderit Monachum se aut Clericum , arma relinquat , & Deo in monasterio serviat cun-- ctis diebus vitae suae , nunquam ad iaculum reversurus ; & septem annos publicam Ps nitentiam gerat.
Pgnitentiale Romanum tit. I. cap. II. uxoris intersectori sic loquitur Duo consilia ploponimus tibi : accepta tecum deliberation , se duorum eliget magis quod placeat , . . s. . ne sis ipse tui mei, homici si da & in aeternum pereas. Relinque hoc malignum laculum quod te se traxit ad tam immanissimum peccati facinus: ingrederet monasterium ris humiliate sub manu Abbatis &c. Haec eadem habent Burchardus
lib. 6. cap. ΑΟ. & Ivo parte 8. decreti cap. 126. re parte IO. cap. IO. Vide & Μorinum lib. I. cap. II. iQuarto redimendae rinitentiae mos inolevit , io quidem precibus adsertum numerum dictis , certa pecuniae summa , aliisque id genus: sic
autem 'nitentiale Romanum tit. 9. cap. a s. ritum hunc dei cribit
Pro uno die quo in pane & aqua jejunare debet , quinquaginta psalis mos flexis genibus in Ecclesia , si fieri potest, decantet : 1in autem,
is in loco convenienti, eadem faciat & unum pauperem pascat , . & eo is dem die , excepto Vino , carne & sanguine , sumat. l quidquid velit . Ex hac vero Pς nitentiarum redemptione orta est sequenti aevo ratio Pgnitentiae plurimorum annorum intra paucissimos dies absolvendae ita ut sex dierum spatio Ps nitentia centum annorum defungerentur ; que
338쪽
madmodum narrat Petrus Damiani in vita Dominici Loricati . Inde etiam consuetudo profluxit Pgnitentiam ad centum & mille annos infligendi j inde indulgentiae illae multorum millium annorum . Μorinus lib. Io. cap. I 8. & alii . a. Spontaneis flagellationibus , quae Undecimo circiter sticulo natae sunt ut ostendit Μorinus lib. 7. de sacram. Poenis . civ. I 4. Atque is redimendae Ppnitentiae modus a Monachis poti μιιmum usurpatus est . Cum enim alii: Ps nitentiam sibi impositam pecunia redimerent , ipsi. vero , utpote paupertatis voto constricti , idem praestare non possent δ quod nequibant aere , hoc corpore exsolvebant: quam rationem perstringit Petrus Damiani lib. 6. ij 8. 3. Sacris exinpeditionibus . Nomen enim sacrae militiae dantes omni deinceps Psni,
tentiae onere levabantur r ita concilium Claro montanum secundum an. IO93. can. Σ. Quicunque pro sola devotione , non pro honoris velis pecuniae adeptione , ad liberandam Ecclesiam Dei Ierusalem profectu se fuerit, iter illud pro omni 'nitentia reputetur . q. Certa erogatione stipis , & quidem parvae, ad aedificandam vel reparandam quandam Ecclesiam , similiaque opera , atque etiam aliquando profana : hac via Μauricius episcopus Parisientis ingens illud B. Virgini templum extruxit : qua de re cum aliquando Petri Cantoris sententiam exquireret , respondisse fertur Petrus , multo consultius facturum esse Episcopum , si populum suum ad agendam Pgnitentiam sedulo exhortaretur . Ut ut sit haec redimendae Pimitentiae ratio in Ecclesiam sub Decimosecundum seculum invecta , nimia veniae facilitate veterem omnem disciplinam
enervavit , ut recte observat Μorinus lib. Io. capite et O.
Decimo igitur tertio saeculo vix ulla Poenitentiae publicae cura fuit ;non tamen penitus extincta est Robertus enim de Flammesburg pcen,
tentiarius Parisiensis.& Petrus Pictaviensis , qui ea circiter aetate florebant , in manuscriptis quae extant in bibliotheca Victorina , ejus m minerunt , ajunt quidem facile redimi posse ; sed Robertus auctor est
Poenitentibus ut eam peragant f contra Guillelmus Parisiensis Poenitentias canonicas carnificinas Vocat, satiusque esse pronuntiat modicam eleemosynam in construdito ne in Ecclesiae alicujus conserre , quam immodicis macerationibus se divexare, de sacramentot ordinis cap. I p. de sacramento Poenitentiae cap. 2o.', Rariorem quoque aevo suo extitisse solemnem Poenitentiam testatur Durandus in o. dis. I . quaes. 4. ad 3. ibi autem pro more solemnem Poenitentiam a publica distinguite solemnis fiebat emensione quatuor illorum graduum ac stationum quas supra indicavimus & brevi exponemus publica non ita : de quo Μorinus lib. I. cap. 23. Poenitentiam publicam certis in casibus usurpari voluit synodus Tridentina seis a4. cap. 8. eamque reipsa multi ab hoc temporet ,
usurparunt , & etiamnum hodie usurpanta
339쪽
De quatuor Poenitentiae Dradibus seu Rationibus.
Iamjam notavimus occasione Novatianae haereseos inventos esse ac sancitos quatuor in obeunda Poenitentia canonica gradus et quorum I. fuit Hentium a. Audientiam 3. Pro tratorum 4. Consistentium. Horum primus meminit epistolae suae canone ultimo Gregorius Neocae riensis , cosnomine Thaumaturgus, qui paulo post mortuus est anno 26s. Fletus , inquit , seu Luctus est extra portam oratorii , ubi peccato- , , rem stantem oportet fideles ingredienteS Orare ut pro se precentur.
M Auditio est intra portam , in narthece , ubi Oportet eum qui pecca is vix stare post Cathechumenos , & illinc egredi . Audiens enim , in- ,, quit , Seripturas & doctrinam ejiciatur , & precatione indignus cen- ,, seatur . Subjectio autem seu substractio est , ut intra templi portam
is stans cum Cathecumenis egrediatur . Sed hunc canonem supposititium es. centet Morinus lib. 6. de Poenitentia οῦ I. quia vox , inquit , non quadrat in scriptorem de se loquentem o a. quia Narthecis nomen non ante quintum saeculum hoc sensu usurpatum est : 3. quia canon iste deest in antiquo codice octingentorum mnorum, qui tunc temporis in bibliotheca Seguleriana servabatur : q. qu hi gradus non sunt tantae antiquitatis . Verum haec decretoria non sunt . I. enim vox illa , im quit , perperam irrepsit , & reipsa in aliis editionibus abest. a. Ait quisdem Μorinus , sed non probat , Narthecis vocabulum esse tertii saec Ii . 3. Cod ex Segulerianus mutilus esse potuit , eoque canone ita carere . Et vero hunc canonem habebat codex ille vetustus quo Baizamon utebatur , cum eum commentariis illustraret . q. tandem , salsum est hosce Poenitentiae gradus esse aevi longe posterioris 3 quippe qui occasone Novatianorum instituti sint . Et certe eosdem non obscure commemorat idem Gregorius in aliis canonibus ejusdem epistolae . Deinde eosdem quasi jam pridem usitatos recensent , tam ineunte quam medio quarto saeculo , syuodus Ancyrana ac Nicama , Basilius ac Gregorius Nymenus in epistolis canonicis . Hos ipsos postea reserunt Ioannes Ra tha ad scalam S. Joannis Climaci ; Harmenopulus in epitome canonum sect. 3. tit. 3. ad canonem 38. . epistolae Baslii; Blassares in Nomo non list. M. Aristaenus in canone 2 i. concilii An rani ; Gabriel Philadelphi-
qnsis δε Parnitentia cap. io. Nostra autem aetate de iis egerunt Beveo regius in can. II. Nicaentim pag. 73. col. I. Allatius de Narthece num.
19. ao. Goar in Euchologio pag. 22. Albaspinaeus in obsera tionibus Id. i. cap. ia. Petavius de Poenitentia publica lib. 2. cap. I7. Morinus I . 6. Natalis Alexander tomo si pag.. 38o. Scheistratus ad cancilium
Antiochenum , & alii plures. Ut vero haec facilius intelligantur , & ubinam varii illi Poen lientium ordines essent apertum sit , operae pretium erit observare Ecclesias
olim divisas sui me in tres partes, sanctuarium Videlicet , navem, & ve
340쪽
. Prima itaque pars Ecclesiae , ii a summo initium sumas , erat fammarium seu chortis a reliqua Ecclesia cancellis separatus . ibi altare in medio , pone quod erat Episcopi & omnium simul cum eo Sacerdo
Secunda pars Ecelesue navis appellata est , quam in duo iterum partiebatur pulpitum quoddam excelsum in medio positum; ambonem vocabant Graeci , quod in illud aliquot hinc & inde gradibus ascenderetur . Adi Cyprianum epise. 34. Socratem lib. 6. Soetomenum lib. s.
cap. a. ordinem Romanum , &c. In ambone cantabantur Psalmi, lege,
bantur Evangelium a Diacono , a Subdiacono Epistola , Scripturae a Ledioribus , quae ex eodem suggestu deinceps ab Epitcopo aut Sacerdote explicabantur plebi. - :Tertia pars , a summo templo ad imum descendentibus , erat vesiabulum graece ναρθηξ id est ferula, nomine, quod instar priscae serulae latitudinem longitudine excederet . Porticus Quaedam haec erat , totam Ecclesiae frontem aequans , interioribus templi portis connexa , ingentibulo ue fulta columnis marmoreis , quales hodieque multae Romae in
vetustis Ecclesiis visuntur . De hoc vestibulo Procopius de aedificiis lib. I. cap. 4. Cangius in Constantinopoli Christiana & in glossario , Paulus
Silentiarius pane a. v. 13. Allatius de Narthece , aliique innumera biles . Extra Ecclesiam autem erat atrium , quod omnium primum in eam ingredientibus occurrebat , undequaque cinctum tribus aut quatuor Por licibus , quarum in medio area erat sub dio fontem & aquam lultralem habens ori , manibus & pedibus eorum qui in templum intrabant abluendis inservientem : de quo Eusebius lib. Io. hs. cap. 24. O lib. 3. de vita Constantini cap. 34. Paulinus natali 9. Sidonius lib. a. epise. Io. Fortunatus lib. q. poemate II. Paulus Silentiarius parte a. Consantinopoleos Cavianae q. I74. oc. Hoc igitur atrium simile suit iis , ut ajunt , claustris , quae in ipso monasteriorum aditu ad deambulandum patent : ob aream interjacentem atrium illud dictum est a scriptoribus latinis mediae & infimae latinitatis Paradisus , Paravisus & parvisus . quod Cangius in Vocabularis animadvertit. In hoc atrio erant Flentes s in vestibulo seu narthece Audientes ;in infima Ecclesiae parte, pone sores & ante ambonem, Prostrati 3 am-honem inter & cancellos chori , cum caeteris fidelibus , Consiste
Primus itaque Pqnitentiae gradus nominatur fletus προσκλαυπις ibi 'nitentes ut videre est apud Cyprianum de lapsis, Eligium hom. 8.& Isidorum tib. a. de ossiciis cap. 36. saccum ae lugubres vestes indineti , cinere conspersi eaput , squaloris pleni , se reos palam ac publice Profitebantur , deflebant crimina , & ad Fidelium in Ecclesiam ingredientium genua advolvebantur , eis supplicantes ut pro se apud Deum di Episcopum intercedere dignarentur r nedum enim Pgnitentiae onus