장음표시 사용
411쪽
Os 11CIT Arcudius lib. 4. de Sacramentis , cap. I 3. Sacerdotes Graecos dicere consuevisse, Ego te habeo absolutum. Atqui haec sormula indicans est. RΕsPONDEO I. hanc esse formulam recentiorem , S a paucis , &pro arbitrio usurpatam s atque adeo non poste esse sermam Absolutionis r a. id dici post administrationem totius Sacramenti ad dimittendum Poenitentem , sicut alii dicunt ό Vade in pace , noli amplius peccare : δc Latini varias benedictiones adjiciebant . Quod autem illa non vera ac genuina Absolutio su , multis evincitur : I. quia non ab omnibus frequentatur . a. quia non est in ritualibus libris , qui tamen sine dubio omnia complectuntur quae necessaria sunt : 3. quia, si ver-ha ipsa spectes , Absolutionem jam datam sonant : 4. quia Leo Allotius in epistola ad Morinum , tomo I. Mi celi. amrmat eam dici post datam orationibus Ablolutionem . Adi Arcudium ipsum , & Morinum
Osii Ciae idem a. Est quidam apud Graecos Absolutionis indicativae usus; ut constat ex Turco graecia Crusii. REspoNDEo ea, si vera sint, ad Absolutionem ab excommunicatione, non a peccatis pertinere , ut observat Morinus ibid. OBIICiT 3. testimonium Gabrielis Philadelphiensis, qui haec verba Ego te habeo pro absoluto , decernit esse formam sacramenti Poenb
REsPONDEO Gabrielem illum, qui superiore saeculo studebat Patavii,sormulam Graecorum Latinae accommodare voluisse.
De iis quibus olim concederetur , O nunc concedenda sis Absolutis. An quid Paenitenti an sani non petierant , iis in exitu Absolutio
Qui Poenitentiam sani non postulaverant, iis vania in ipso mortis discrimine primis saeculis negabatur. PROBATUR pluribus antiquorum testimoniis. Primo Cyprianus epis. 32. ad Anrononianum , Idcirco , inquit , se fratres charissimi , Poenitentiam non agentes , nec dolorem delicto- , , rum suorum toto corde , & manifesta lamentationis suae professioneri testantes , PROHIBENDOS ΟΜ NINO CENSU IMUS A SPE COMMUM NICATIONIS ET PACIs , si in infirmitate atque in periculo coe-
,, perint deprecari ; quia rogare illos , non delicti Poenitentia , sed
412쪽
, mortis urgentis admonitio compellit ; nec dignus est in morte accio pere solatium , qui se non cogitavit eme moriturum . Ibi nomisne communicationis o pacis Absolutio intelligitur : i. quia id voces ipsae sonant d a. quia Absolutio tunc a sacra corporis Christi communione non separabatur e 3. quia ideo iis denegabatur pax & commu- 'nicatio, quod nullus eis inesisse putaretur verae Poenitentiae sensus; ubi au tem non est Poenitentia , ibi nullus est veniae locus. Ergo. Secundo Concilium Arelatense ann. 3I4. can. ultim. De his , imis quit , qui apostatant , & nunquam se ad Ecclesiam repraesentant , is nec quidem Poenitentiam agere quaerunt , & postea infirmita-
is te correpti petunt communionem , placuit eis non dandam comis munionem , nisi revaluerint , & egerint fructus dignos Poeni
Tertio Innocentius I. UL 3. ad Exuperium , qui ab ipso quaesierat , Quid de his observari oporteat , qui post Baptismum omni,, tempore incontinentiae & voluptatibus dediti , in extremo vitae suae fine Poenitentiam simul Sc reconciliationem communionis exposcunt.
Duplici modo hanc quaestionem solvit , pro veteri ac nova Ecclesiae disciplina . sic enim habet cap. a. De his , inquit , observatiose prior , durior : posterior , interveniente misericordia , inelinatioris est . Nam consuetudo prior tenuit , ut concederetur ei Poenitentia, is sed communio negaretur Nam cum illis temporibus crebrae ,, persecutiones essent , ne communionis concessae facilitas homines deis reconciliatione securos non revocaret a lapsu , negata merito cominis munio est , concessa Poenitentia , ne totum penitus negaretur ; &is duriorem remissionem secit temporis ratio . Sed postquam Donabis nus noster pacem Ecclesiis suis reddidit , jam depulso terrore, com is munionem dari obeuntibus placuit , & propter Domini miserico is diam quasi viaticum prosecturis , & ne Novatiani haeretici negantis
,, Veniam , asperitatem & duritiem subsequi videamur . Tribuitur e ,, RO cum Poenitentia extrema communio , ut homines hujusmodi velis in supremis suis poenitentes , miserante Salvatore nostro , a perpe- ,, tuo exitio vindicentur . Illic , ut patet , Innocentius ostenditis tribus prioribus Ecclesiae saeculis & quarto ineunte hisce hominibus denegari lolitam Absolutionem . Quod enim de Absolutione loquatur,
constat : r. quia ab Exuperio quaestio proposita fuerat de reconciliatione et Z. communio dicitur , remissio ac venia ; quod soli Absolutioni competit : 3. eo communionis nomine id intelligitur quod negabant Novariani , & propter quod duritiei accusabantur : atqui Absolutionem ipsam negabant Novitiani , & inde duri atque inhumani censebantur et 4. huic communioni tribuitur , quod homines ab aeterno exitio vindicet : id autem in solam Absolutionem convenit et 3. primis istis temporibus Absolutio , & Eucharistica communio non sejungebantur : 6. si hoc communionis vocabulo Eucharistia intelligeretur , ι It.isse de Poenitentia. Cc non
413쪽
non suisset prior observatio durior posteriore : nam etiam postea quibusdam in ipso mortis discrimine negata est Eucharistia; idque in arbitrio Episcoporum positum erat: & etiamnum in Gallia, reis morte damnatis
Os IICIEs r. Innocentius I. ait concessiam iis esse Poenitentiam: atqui Poenitentiae nomine venia intelligitur ; sic enim accepit hoc nomen Caelesti nus epist. 2.NEGo antecedens: Poenitentiae enim nomine non venia , sed ritus ille quo Poenitentiam cum certis precibus imponi mos erat, intelligitur. Id aut magnum munus , & eximium donum esse putabatur . Vide Albaspinaeum iis
INsTARIs Cyprianus epis. ad Antonianum ait durissimum esse eum qui imponit Poenitentiam, nec veniam concedit. Dis ΤINGUO e nec veniam concedit post Poenitentiam actam , quod faciebant Novatiani ; concedo e ante Poenitentiam actam ; nego. Porro aegrotis Poenitentia imponebatur qua defungerentur juxta Ecclesiae disciplinam , si convalescerent I sed cum ea per morbum desungi non postἹnt , in eodem morbo venia non concedebatur . Ceterum de hac Poenitentiae impositione nulla mentio est in Ecclesia Carthaginiensi aut
Gallicana. Os IICIEs a. Synodus Nicaena can. I 3. declarat antiquum esse cano
nem de his qui in vitae dii crimen veniunt , ut tunc ultimo & max, me necessario viatico id est Abiolutione non priventur . De iis qui se excedunt , inquit , antiqua & canonica lex nunc quoque servabi-- tur , ut si quis Vita excedat , ultimo & maxime. necessario viatico si ne privetur . Si autem deploratus & communionem assecutus , ruris sus convaluerit, sit cum eis qui orationum sunt tantum communionis participes. DisTINGUO an cedens : si Ps nitentiam sani inchoassent ; concedo isecus ; nego . Agit Synodus de iis qui Ps nitentiae stadium decurrebant , atque hoc in eorum gratiam juxta Veterem morem decernit rnon loquitur autem de iis , qui in extremo spiritu constituti tum primum ad Ρςnitentiae remedium confugiebant . Legatur canon I 2. cuis Jus 13. est series & complementum et Hoc enim in canone loquitur
de iis qui Ps nitentiae stationes absolvebant , Episcopisque permittit ut , pro Ps nitentis servore , aliquid pςnae impositae diminuant. Qui,
is inquit , . . .. cinὀula deposuerunt , postea autem ut canes ad suum is vomitum reVersi sunt , . . . . hi decem annis prosternantur suppliis ces , etiam post triennii Auditionis tempus e in his enim omnibus is examinare convenit consilium & speciem Poenitentiae . Quicunque is enim . . . . conversionem ore & habitu ostendunt , hi impleto Au- is ditionis tempore , quod praefinitum est , merito orationum com naua se nionem habebunt , cum eo quod liceat etiam Episcopo humani uescis aliquid de eis statuere. Quicunque autem non adeo graviter tuleruntra nec
414쪽
. nec multum sua referre existimarunt, satisque esse putarunt in ecclesiasis ingredi ad conversionem, tempus omnino impleant.
Saeculo IV. remisit se ista severitas: tumque nulli etiam in extremo morabo Pgnitentiam flagitanti, Absolutio negata est.
Primo Innocentius supra fatetur eam fuisse aevo suo smilitatem ; ita ut Novatianorum duritiem & asperitatem consectari ille visus esset , qui aliter egisset. Secundo Caelestinus epi L et: ad episcopos Galliae , cap. a. Salutem , D anquit, homini adimit, quisquis mortis tempore speratam Pgnitentiam is denegaret. Haec enim prosert ex disciplina sui temporis, quo qui veniam negasset, pro Novatiano habitus esset. , Tertio S. Leo epis. I. ad Theodorum universe sic statuit : His M autem qui in tempore necessitatis , & periculi urgentis instantia , , , praesidium Pgnitentiae , & mox reconciliationis implorant , nec satisfactio interdicenda est , nec reconciliatio deneganda ; quia miseri, cordiae Dei nec mensuras possu mus ponere, nec tempora definire, apud
, quem nullas patitur veniae moras vera con Versio. De hac controversia vide Μorinum lib. 3.cap. 9. Notandum porro eos , qui venia donati erant ante peractam Poenitentiam , si convulescerent ζ compulsos exinde esse quod sibi deerat legitimae Psnitentiae explere , sive in gradu Consistentium manendo , sive ad eam stationem redeundo in qua eos occupaverat morbus . Ita Concilium Nicaenum can. I 3. Si autem deploratus & communionem D assecutus rursus convaluerit, sit cum iis qui orationum sunt tantum ,, communionis participes. Gregorius Nyssenus e R. ad Letoium . Si quis tempore non eM,, pleto a canonibus praestituto vita excedat , jubet Patrum clemen- tia , ut effectus Sacramentorum particeps , non viatico Vacuus ad se extremam illam & longam peregrinationem mittatur . Sin autem is postquam Sacramenti particeps fuerit , rursus ad vitam reversus sit, D statutum tempus expectet, in illo gradu existens in quo erat ante com-
Synodus Carthao iniensis IV. ean. 76. M Si supervixerit, admoneatur ,, a supradictis testibus petitioni suae esse satisfactum , & subdatur sta- is tutis Ps nitentiae legibus , quandiu Sacerdos qui Psnitentiam dedit ,
D probaverit. Αrauscana I. can. 3. Qui recedunt de corpore Pς nitentia accepta , ,, placuit sne reconciliatoria manus impositione communicare .... Quodn si supervixerint, stent in ordine Pgnitentium , ut ostensis necessariis Pς-C c a niten-
415쪽
is nitentiae fructibus, legitimam communionem cum reeoneiIiatoria mari nus impositione recipiant. Epaonensis can. 36. Si cui forsitan discrimen mortis immineat , d, o mnationis constitutae tempora relaxentur. Quod si aegrotum accepto via- is lico revalescere fortasse contingit , statuti temporis spatia observareis conveniet.
QUAEREs cur tam austere actum sit cum iis qui morti proximi rini tentiam duntaxat peterent. REsPON Eo hujus severitatis causam extiti me, quod Patres tale Poenitentiae in extremis temporibus conceptae admodum dissiderent. Cyprianus epist. 32. ad Antonianum , supra , Rogare illos , i , quit , non delicti Poenitentia , sed mortis urgentis admonitio com- ω pellit. Sanctus Augustinus homilia gr. seu serm. 393υ Si quis , inquri , positus in ultima necessitate aegritudinis suae , voluerit caccipere Poeni is tentiam , & accipit , & mox reconciliatur , & hinc vadit ; sate ocis vobis , non illi negamus quod petit ; sed non praesumimus quia be- se ne hinc exit . . . Poenitentiam dare pol sum; securitatem dare nociis possum . . . . Vis te de dubio liberare ρ Age Ps nitentiam dum sa- ,, nuS es z . . . tene certum, dimitte incertum. Serm. 37. de tempore , qui nunc est in appendice a 33. Pgnitentia , inquit, quae ab infirmati petitur, infirma est ἱ Pqnitentia quae a moriente tantum petitur, timeo is ne ipsa moriatur &e. Faustus Regiensis adhuc vehementius epise. ad Benedictum Paulinum . Insultare Deo videtur , inquit , qui illo tempore ad mediis cum Venire noluit, quo potuit , Sc illo tunc incipit veste , quo non
Cur autem ita incerta sit hujusmodi Poenitentia, alibi docuimus; quod nempe, ut ait S. Thomas , difficile fit admodum ab iis quibus semper affixus fueris , amorem abstrahere , & in contrariam partem subito
an sint quaedam pereata propter quae veniam ct Absolutionem esint Ecclesia denegaverit
Quaedam sunt peceata graviora quae eertis in Ecclesiis, aux certis tempo ribus nulla venia olim donabantur. PROBATUR I. de adulterio , ac proinde muIto potiori jure de hoe micidioe & idololatria, in no nullis Africae Ecclesiis. Itae enim Cyprianus epis . 85. alias I a. ad Antonianum : Et quidem , inquit , apud is antecessores nostros quidam de Episcopis istis in provincia nostra dam
416쪽
. ,, dam paeem moechi non putaVerunt, & in totum Poenitentiae locumis contra adulteria clauserunt : non tamen a Coepiscoporum suorum colisti legio recesserunt , aut catholicae Ecclesiae unitatem vel duritiae velis censurae suae obstinatione ruperunt. PROBATUR a. ex synodo Eliberitana et haec enim omnium severim 'ma fuit , & 'quam plurimis peccatis hanc poenam imposuit , ut nec ad finem vitae, venia & pace donarentur Canone enim a. Placuit, inquit, is ut quicunque post fidem Baptismi salutaris adulta aetate ad templum idoliis idololatraturus accessserit, quod est crimen capitale, nec in fine eum ad communionem suscipere. n. a. Flamines, qui post fidem lavacri & regenerationis sacrificave D runt, eo quod geminaverint scelera, accedente homicidio ; vel triplic, is Verint facinus, cohaerente moechia ἱ placuit eos nec in fine accipere coin
Can. Ia. - Μater vel parentes, Vel quaelibet fidelis, si lenocinium exedis, cuerit, eo quod alienum vendiderit corpus, vel potius suum; placuit eam ,, nec in fine accipere communionem. Can. 363. Si cujus Clerici uxor fuerit moechata , & scierit eam ,, maritus suus moechari , & non eam statim projecerit , nec in fine ,, accipiat communionem, ne ab his qui exemplum bonae conversationisa, esse debent, ab iis videantur scelerum magisteria doceri. Can. 66. Si quis privignam suam duxerit uxorem , eo quod sit i neestus; placuit nec in fine dandam esse communionem. l Can. o. Si cum conscientia mariti uxor fuerit moechata , placuit nec ini fine dandam esse communionem ἱ Si vero eam reliquerit, post decem annos
ι is accipiat communionem . Can. 7 i. Stupratoribus puerorum nec in fine dandam esse commu-i nionem.
t PROBATuR g. ex Concilio Sardicensi . Cum enim Osius vidisseti quanto Ecclesiae scandalo essent translationes Episcoporum ab una s de in aliam ἔ quo huic gravi morbo occurreret , proposuit Patri bus can. I. iuxta Versionem Isidori , ut hujusmodi Epit copi Nec lai- cam communionem in fine acciperent . Universi vero Patres di-M Xerunt : Placet.
PROBATUR 4. ex synodo Sydens de Μessalianis e cum enim illi Ee Elesiam saepe essent ludificati, tantum edictum ab ea est , ne deinceps omisiano reciperentur.
ASSERTIO. II. Insgniores Ecclesiae injor Ut criminum , idololatriae scilicet, homicidii .
& adulterii reis nunquam olim Veniam negarunt.
PROBATUR Primo ex facto Ioannis Apostoli, quod post Clementem narrat Eusebius lib. 3. p. 23. Is enim Apostolus juvenem qui in famosum la- malasse de Poenitentia. C c 3 tronem
417쪽
tronem evaserat, ecclesiasticae communioni restituit, cum Ecclesias,
quas landaverat, regeret . . : .
Secundo ex libro Pastoris , supra . Hermas enim ibi indicat locum fuisse mulieribus adulteris ad reconciliationem . Quippe lib. a. mandato 4. Angelum interrogat an , si mulier adultera a viro dimissa Poenitentiam egerit , Vir teneatur eam recipere o & respondit Angelus r Imo si non receperit eam vir suus, peccat, & magnum peccatum si- ,, bi admittit . . 'Tertio ex Dionysio Corinthio episcopo in e R. ad Amastrianos apud Eusebium, lib. 4. cap. 23. Ibi enim praecipit, ut quorumlibet peccatorum rei ad Ecclesiam, si resipuerint, admittantur. Cunctos, inquitis Eusebius , qui a quovis lapsu, sive delicto , sive etiam ab haeretica' is pravitate resiliunt, benigne suscipi jubet.
Quarto ex Irenaeo lib. I. cap. 9. in quo significat mulieres a Marco corruptas, ab Ecclesa receptas fuisse. Hae saepissime conversae ad Ec-- cletiam Dei consessae sunt & seeundum corpus exterminatas . . . Val
Quinto ex Tertulliano . Ipse enim lib. de Poenit. cap. 7. postquam observasset Diabolum in id unum intentum esse, ut hominem post Ba ptisma subvertat, impellatque vel in turpia flagitia, aut haeresim , aut Christianae religionis coram Tyrannis abnegationem , & adversus haec
venena a Deo praestitutam esse Poenitentiam tanquam praesens remedium : offendisti , inquit ; sed reconciliari adhuc potes o habes cui satisfacias, & quidem. volentem . Id si dubitas ; evolve quae Spiritusis Ecclesiis dicat : . . . stuprum Thyatirenis exprobrat ..... Omnes alis Poenitentiam, commonet , sub comminationibus quidem .' non com- .se minaretur autem non poenitenti, si non ignosceret poenitenti. Ergo a venia non excludebat haec etiam scelera gravissima. a. In libro
de pudicitia cap. I. cum istis iisdem facinoribus omnem veniae spem praecluderet juxta Μontanistarum , quibus jam adhaerebat, consuetudinem fatetur ingenue se scribere adversus id quod olim in Ecclesia catholica & cum ea docuerat. Erit igitur, inquit, & hic adversus Psy- chicos titulus , adversus meae quoque sententiae retro penes illos s is cietatem, quo magis hoc mihi in notam levitatis objectent. Ergo is erat Ecclesiae catholicae mos i ut ea delicta minime venia privarentur. 3. Catholici reipsa sic contra Tertullianum dimicabant ibid. Si, is inquiebant cap. 3. aliqua Poenitentia caret Venia, jam nec in totum si agenda tibi est ; nihil enim agendum est frustra : porro frustra age- is tur Poenitentia, si Saret venia. Omnis autem Poenitentia agenda est.' se Ergo omnis Veniam consequatur necesse est. Ac proinde luxta Or- . thodoxos, de omni genere peccatorulla agenda erat Poenitentia : agenda autem non tasset, nisi venia esset Poeni entiam consecuta. Ergo pu- tabant illi nullύm esse pescatorem , qui a venia arcendus seret. Quo
circa sive spectes Tertullianum adhuc Catholicum, sive eundem jam sa-
418쪽
ctum Μontanistam & sibi ipsi contradicentem, sive orthodoxos cum eo disputantes, ex aequo colligas hanc suisse Ecclesiae disciplinam , nubia ut delicta venia carerent.
Sexto ex Cypriano , & id quoque multisariam . I. enim cum lapsi
citra ullam Poenitentiam pacem accipere vellent , eorum temeritatem
arguit Cyprianus, comparatione ducta ex homicidio & adulterio. Epi t. xi. Nam cum in minoribus deliciis, inquit, quae non in Deum comes mittuntur, Poenitentia agatur justo tempore, & Exomologesis fiat , se inspecta viis ejus qui agit Poenitentiam ; . . . . quanto magis in his se gravissimis & extremis delictis caute omnia & moderate secundum se disciplinam Domini observari oportet , Idem epist. 9. Ergo juxta Cyprianum homicidis & adulteris post actam justo tempore Poenitentiam venia concedebatur . Imo cum ibidem & ubique lapsos reprehendat , non quod communionem sibi restitui flagitarent, sed quod id extorquere vellent contra Ecclesiae disciplinam , non emenso prius legitimae Poenitentiae stadio , id argumento est ab hujus temporis disciplina alienum non fuisse lapsis etiam Absolutionem aliquando impertiri. a. epi t. 31. ad Antonianum, supra , pag. 8o I. memorat quosdam ae paucos Episcopos adulteris Poenitentiam denegasse , contra 'communem aliorum m
rem . Ergo . 3. Cum Novatianus eo venisset ut lapsos ab omni spe communionis depelleret, in eum invehitur, ut qui cum Scripturis, an
liqua Ecclesia, & ipsa ratione pugnaret. Ibid. Ille, inquit, per plines rimas civitates novos suos Apostolos mittat, ut quaedam recentia in-- stitutionis suae fundamenta constituat Neminem putamus, in-- quit ibid. a fructu Satisfactionis & spe pacis arcendum, cum sciamusri juxta Scripturarum divinarum fidem, auctore & hortatore ipso Deo, is & ad agendam Poenitentiam peccatores redigi , & veniam atque in- is dulgentiam poenitentibus non denegari. Atque o frustrandae fraterniis talis irrisio l o miserorum lamentantium caduca deceptio i hortariis ad Satisfactionis Poenitentiam, & subtrahere de Satissae ione mediciis nam i dicere fratribus nostris , plange & lacrymas funde , . . . . sedis extra Ecclesiam post omnia ista morieris, quaecunque ad pacem per- tinent, facies , sed nullam pacem, quam quaeris, accipies. Quis non se statim pereat ὶ Quis non ipsa desperatione deficiat P . . . . Praecludere,, est .... poenitendi viam ; ut cum in Scripturis Dominus Deus r , , Vertentibus ad se & poenitentibus blandiatur , nostra duritia & cru- , , delitate, dum fructus Poenitentiae intercipitur, Poenitentia ipsa toti, is tur. Quid disertius An enim ita loqueretur Cyprianus, si idem quod Novatianus Ecclesia paucis ante diebus frequentasset Septimo ex Clem Romano , quem cum C rianus super lapsorum temeritate consuluisset, respondet epist. 3I. apud eundem, scribente lesio Novatiano ante schisma a se conflatum : Pacem quidem & communi nem eis esse reddendam, sed non cito, sed non absque justa ac legitisma Poenitentia o qua in re testatur se nihil innovare . Ergo vetus haee
419쪽
erat ac vulgata Romae consuetudo , ut lapsi post legitimam Poenitentiam Venia potirentur. Octavo ex Dionysio Alexandrino apud Eusebium M. 6. cap. 36. d cernente ut lapsis absolutio, saltem imminente obitu , non negare ur & historiam narrante Serapionis cujusdam senis , qui postquam idolis immolasset, & Poenitentiam publicam egisset, instante morte Eucharbstia donatus est. Nono ex Canonibus antiquissimis, qui apossolici dicuntur . Id enim 'sanciunt, Vel generatim, can. 3I. Si quis Episcopus 'aut Presbyter ais peccato reVertentem non recipit, sed rejicit; deponatur : quia Chri-- ssum contristat dicentem, Gaudium erit in coelo, e N. M vel etiam spe- is ciatim de mutilatione , sornicatione, adulterio & fidei Christi abneis gatione , canone 2 Laicus qui se ipsum mutilavit, annis tribus is communione pellatur : insidiator est enim vitae suae. Can. 6 i. Si is adversus fidelem accusatio intendatur vel fornicationis vel adulterii, is &c. & convictus fuerit ; ad Clerum non provehatur. Can. 62. -- Si quis Clericus humano timore Iudaei vel Gentilis vel Haeretici ne-- gaverit, siquidum Christi nomen; ejiciatur : si vero Clerici nomen;
is deponatur et Poenitentiam autem agens, ut laicus recipiatur. Decimo ex Auctore Constitutionum cap. I 2. indicente, ut omnes qui Poenirentiam agere voluerint , admittantur : Poenitentes recipe , ,, .... ne aliquando tanquam desperantes nequitiae se dedant. Cap.
autem a 3. etiam ii qui in idololatriam lapsi sint r Nullum majuso peccatum quam idolorum cultus est enim impietas in Deum . TDD men per Veram pietatem remissum est. U E cum ita sint , constat ubique & ab insignioribus Ecclesiis veniam esse majorum etiam criminum reis concessam.
OBIICi Es I. Tertullianus lib. de pudicitia , novitatis insimulat eos qui moechis veniam largirentur, etiam Ps nitentia functis; non novit iis autem solum eos accusat , sed etiam inconsideratae levitatis , quod moechis veniam donarem , cum idololatras & homicidas , moechis hactenus conjunctos, ab omni indulgentia excluderent. Audio, inquit ,, caP. 1. edictum esse propositum, & quidem peremptorium t Pontifexis scilicet Μaximus, Episcopus Episcoporum edicit e Ego & moechiae ,, & fornicationis delicta Psmientia funetis dimitto. Ο edictum, cui abis cribi non potest bonum factum i Et ubi proponetur liberalitas ista lis Ibidem opinor, in ipsis libidinum anuis, sub ipsis libidinum titulis. μ p. 3 Ergo moechia quanti aestimanda sit sceleris prima lexis Dei praesto est. Siquidem post interdictam alienorum Deorum super-- stitionem ... substruxit praeceptumi Non moechaberis . . . Quale de
is lictum jam intellige , cuius cohibitionem post idololatriam ordina
is vit ... Adjungit e Non occides . Oneravit utique moechiam, quam is homicidio anteponit . . . . Pompam quandam atque suggestum aspi
is cita mschiae, hinc. ducatum idololatriae antecedentis, hinc comitatum is homi-
420쪽
homicidii insequentis . Quis eam talibus lateribus inclusam . . . . a cohaerentium corpore divellit, . . . . ut solam eam secernat ad Ps- nitentiae fructum λ . . . . Assistit idololatres ; assistit homicida, in m dio eorum assistit & mgchus : pariter de Pς nitentiae ossicio sedent sacco . . . . Quid agis mollissima . . . . diiciplina Aut omnibus
eis hoc esse debebis; . . . . aut si non omnibus, nostra esse. Idolola- ,, tram quidem & homicidam semel damnas I mpchum vero de medio is excipis Personae acceptatio est . . . Dabis ergo & idololatrae & om-
' ni apostatae veniam : ... communicabis & homicidae. Cap. I a.
is Idololatriae neque sanguini pax ab Ecclesiis redditur . . . . Quid hicis de fornicatore Cap. 19. Subjicit Apostolus, inquis, . . . . Si,, confitemur deucta nos , fidelis o iustus est, ut dimittat ea nobis, se emundet ab omni iniussitia. Nunquid ab immunditia λ Aut si ita est ;se ergo & ab idololatria. M Cap. 22. uaecunque auctoritas, quaecun is que ratio mscho & sornicatori pacem ecclesiasticam reddit , eadem se debebit & homicidae & idololatrae ps nitentibus subvenire. Ergo liquid circa hoc caput aevo Tertulliani novatum est, & venia moechis laxata est, quae nec iis ante nec homicidis, nec idololatris eo etiam tempore concedebatur. Ergo hactenus tria majora crimina venia non gaudebant. REsPONDEO hunc dissicilem Tertulliani locum doctos homines in varias lententias distraxisse. Cum enim constet, vel ex ipso Tertulliano , atque ex hoc etiam Tertulliani libro, in venia omnibus delictis tribuenda omnium Ecclesiarum catholicarum passim , ac praecipuarum praesertim consuetudo; atque adeo secum ipse pugnare videatur Tertub
Primo nonnulli , in quibus est Μorinus libro r. cap. 2 o. & Natalis Alexander dissertatione 7. ad saeculam III. ajunt Tertullianum , pro Hae reticorum more, Ecclesiae imposuisse, & tam caeco quidem impetu, ut quid diceret non animadverterit; idque, ut dosmata sua facilius astrueret . Sed durum est ita de Tertulliano opinari , tum quia vir summi ingenii semper fuit , tum quia neque ad calumniam & putida mendacia projeotus fuisse videtur , qui nimiae sanctitatis & austeritatis affectatione in Montanistarum castra transierit. Et vero , nedum hoc in libro ullum sit malae fidei vestigium , Tertullianus contra fatetur inge nue , se illic agere contra veterem suam sententiam & Ecclesiae communem consuetudinem . Summa etiam fide resert omnia Catholicorum momenta quibus illi contendebant nulli peccatorum generi Abloluti nem esse negandam , quia nullum est peccati genus de quo Psnitentia agenda non sit . Haec autem dissimulasset vir sagacissimus, si Ecclesiae imponere voluisset.
Secundo itaque alii putant Tertullianum illic disputare adversus Episcopos illos Africae qui a Cypriano supra memorantur, & majorum criminum reis pacem non tribuebant . Cum enim quidam sorte apud