Aurel. Cornel. Celsi De medicina libri octo cum praefatione Georg. Wolffg. Wedelii ..

133쪽

l T. D. MEDIClNA qq sunt id tamen ea, quae apud antiquiores aliquos posita sunt, authoribus suis reddere Neque dubitari potest, quin latius quidem, Hilucidi- iis, ubi 'uomodo frictione utendum essed , Asclepiade ptaeceperitra nihil tamen reperit , quod non a vetustissimo author Hippocrate paucis verbis comprehensum sit qui dixit, Fri- ctione, si vehemens sit, ch iurari corpus si le-inis, molliri si multa, minui si modica, impleri Sequitur ergo, ut tum tendum sit, cum aut adstringendum corpus sit, quod fluens est: aut molliendum, quod induruit aut digerendum in eo, cui copia nocet: aut alendum id, quod tenuein infirmum est. Quas tamen species, si quis curiosius aestimeti quod jam ad medicum non pertinet facile intelliget, omnes X Vna causa pendere, Uta demit. Nam Madstringitur aliquid, eo dempto, quod interposeum, ut id laxaretur, effecerat mollitur, eo detracto, quod duritiem creabat: Impletur, non ipsa frictione, sed eo cibo . qui postea usque ad cutem, digestione quadam rei laXatam, penetrat. Diuersarum vero rerum in modo causa est.

Inter unctionem autem frictionem multum interest Vngi enim , leniterque pertractarii corpus, etiam in acutis .recentibus morbis oportet in remissione tamen, lante cibum. Longa vero frictione uti, neque in acuti morbiSsco iii Diaei, Mi. 9. N. O thinas sydopsi. q. Plin.

134쪽

1oo A.CORN CELSI Lib. a. bis, neque increscentibus conuenit praeter quam cum phreneticis somnus ea quaeritur. mat autem hoc auxilium valetudo longa,&jam is primo impetu inclinata. Neque ignoro,qUOS-dam dicere, omne auxilium necessarium esse in . crescentibus morbis, non cum jam per se finiuntur Quod non ita se habet. Potest enim morbus, etiam qui per se finem habiturus est, citius tamen adhibito auxilio tolli, quod duabus de causis necessarium est ut quam primum bona valetudo contingat; ne morbus, qui remanet, iterum; quamuis laeui de causa, exasperetur Potest enim morbus minus grauis esse, quam fuerit; neque ideo tamen tui; sed reliquiis quibusdam inhaerere, quas admotum aliquod auxilium discutiat. Sed ut leuata quoque aduersa Valetudine, recte frietio adhibetur; sic nunquam adhibenda est febre increscente verum, si fieri poterit,

Cum ex toto corpus a Vacabit; sin minus,certe Cum ea remiserit. Eadem autem modo in totis

corporibus esse debet, ut cum infirmus aliquis implendus modo in partibus Paut quia ipsa ejus membri imbecillitas id requirit, aut quia alterius. Nam capitis d longos dolores ipsius frictio laeuat; non in impetu tamen doloris membrum aliquod resolutum ipsius frictione confirmatur. Longe tamen saepius aliud perfricandum est, cum aliud dolet maxime

atia ia

137쪽

Cap. Ir. MEDICINA. 1oimeque cum a summis, aut a mediis partibus cor poris euocare materiam Volumus; ideoque extrema parte perfricamus. Neque audiendi

sunt, qui numero finiunt, quoties aliquis perfricandus sit. Id enim ex viribus hominis colligendum est. Ut si quis perinfirmus est, potest fatis est quinquagies si robustior, potest ducenties esse faciendum, inter Vtrumque deinde, prout vires sunt. Quo fit, ut etiam minus saepe in muliere , quam in viro minus Spe in puero, Vel sene , quam in juvene , manus dimouendae sint. Denique, si certa membra perfricantur, multa Valentique fricatione opus est Nam neque totum corpus infirmari cito per partem potest, dc opus est quam plurimum materia digeri, siue ipsum membrum, siue per id

aliud leuamus. At Vbi totius corporis imbecillitas hanc curationem per totum id exigit, breuior esse debet uenior tantummodo summam cutem emolliat, quo facilius capax ex recenti cibo nouae materiae fiat. In malis jam aegrum esse testatur, e ubi exterior pars corporis friget, interior cum sit calet, ut supra positi; f). Sed tunc quoque unicum in frictione prete- sidium est, quae si calorem euocauit, potest alicumedicinario cum facere.

De Gestatione. Q.

GESTATio quoque longis an inclinatis

138쪽

1o A. CORN CELSI Lib. a. poribus, quae jam ex toto febre carent, sed adhuc exerceri per se non possunt; lis, quibus

lentae morborum reliquiae remanent, neque alia

ter eliduntur Asclepiades etiam in recenti vehementique, praecipueque ardente febre, ad discutiendam eam, gestatione dixit utendum. Sed id periculose fit meliusque in quiete ejUSmo . di impetus sustinetur. ' Si quis tamen b ex periri volet, sic experiatur, si lingua non erit aspera, si nullus tumor, nulla durities, nullus dolor visceribus, aut capiti, aut praecordiis suberit. At e toto nunquam gestari corpus dolens debet, siue id in toto, siue in parte est nisi tamen solis neruis dolentibus neque Vnquam increscente febre, sed in remissione ejus. Genera cyautem gestationis plura sunt quae adhibenda sunt&pro viribus cajusque, pro Opibus ; ne aut imbecillum hominem nimis digerant, aut humili desint. Gestationum lenissima est naui, vel inportu, vel in flumine; vel lectica, aut scamno acrior, vehiculo : Vehementior, in alto mari naui. Atque hae ipse

intendi ueniri possunt. Si nihil horum est, suspendi ted iis debet, moueri. Si ne id quidem est, at certe ni pedi lecti fulcimentum stab-jiciendum est, atque ita lectus huc rilluc manu impellendus. Et leuia quidem genera Xercitationis infirmissimis conueniunt valentiora

Vero his, qui jam pluribus diebus febre liberati

sunt: byOribas Medic Coll. vi I. ce Oribas Medic. Coll.

139쪽

Cap. IL MEDICINA. Io; sunt aut his, qui grauium morborum initia sic sentiunt, Vt adhuc febre vacent quod inta be,4 in stomachi vitiis, cum aqua cutem su-

biit, Minterdum in morbo regio fit aut bili quidam morbi, qualis comitialis, qualis insania est, sine febre, quamuis diu manent. In quibus

affectibus ea quoque genera XercitationUm nece staria sunt, quae comprehendimu eo loco, quo, quemadmodum sani, neque firmi hominesse gerere debent, praecepimUS.CAPu XUI.

De Abstinentia. a .

ApsTiNENTI F vero duo genera sunt i Alte rum, ubi nihil assumit aeger alterum, ubi non nisi quod oportet Initia morborum pri- mum famem , sitimque desiderant ipsi deinde morbi, moderationem, Vt neque aliud quam expedit, neque ejus ipsius nimium sumatur, ne i que enim conuenit juxta inediam protinus satie- tatem elle Quod si sanis quoque corporibus inutile est, ubi aliqua necessitas famem fecit; quanto inutilius est infirmo, nedum aegro Z Neque ulla res γγ magis adjuvat laborantem, quam tempestiua abstinentia. In temperantes homines apud nos sibi cibi tempora , modum curantibus dant i Rursus alii, tempora medicis pro dono remittunt, sibi ipsis modum Vendicant. Liberaliter agere se credunt, qui caetera illorum arbitrio relinquunt, in genere cibi liberi sunt,

a quasi

140쪽

1o A. CORN CELSI Lib. a. quasi quaeratur, quid medico liceat, non quid

agro salutare sita Cui vehementer nocet, quoties in ejus quod assumitur,Vel tempore, vel modo, vel genere peccatur. CAPur XVII. De Sudore.

SUDOR duobus modis elicitur aut sicco

calore, aut balneo. Siccus calor est .arenae calidae, ain laconici, clibani. quanandam naturalium sudationum, ubi a terra profusus calidus vapor aedificio iucluditur, sicut super b)iatas in murtetis habemus. Praeter haec sole quoque, exercitatione i mouetur. Vtiliaque haec genera sunt, quoties humor intus nocet, isque digerendus est. Ac neruorum quo que quaedam vitia sic optime curantur. Et caetera infirmis possunt conuenire Sol, Xer- Citatio tantum robustioribus ; qui tamen sine febre, vel initio morbi, vel etiam non grauibus morbis tenentur. Cauendum autem est,

ne quid horum vel in o febre, vel in cruditate tentetur.

At balnei duplex usus est. Nam modo, discussis febribus, initium cibi plenioris vinique firmioris, valetudini facit modo febrem ipsam

tollit. Fereque adhibetur, ubi summam cutem relaXari, euocarique corruptum humorem,