장음표시 사용
161쪽
CU. Jo. MEDICINA. I ista est per se etiam intubus, Vel ex plantagiune, vel ambubeia fricta iminuta olera, brassica bis decocta: dura ouari magisque si assa
gisque , si in posca decocta est grus, naiaeS- qtae aues, quae magi currunt, quam volant; lepus, capreari jecur ex his quae sevum habent,
maximeque bubulum, ac sevum ipsum P
caseus, qui vehementior vetustate fit, vel ea mutatione , quam in eo tranSmarino Videmus aut si recens est, X melle, muliue decoctus item mel coctum, pira immatura, serba, magisque ea, quae torminalia vocantur, mala cotonea, in punica, oleae vel albae Vel praematurae, myrta, palmulae, purpurae, murice , Vinum resinatum vel asperum , item meracum, acetum, Ul-
sum quod inferbuit, asperum item defrutum, passiim aqua vel tepida vel praefrigida, dura, id est, ea quae tarde putrescit, ideoque pluviatilis
potissimum, omnia dura, macra, austera, aspera, tosta,&in eadem carne , acta potiuS, quam e lixa.cApia XXXI. De his , quae urinam mouent. TRINA Μ autem mouent , quaecunque in torto nascentia boni odoris sunt, Vt apium, ruta, anethum, cimum, mentha, hyssopum, anisum, coriandrum, nasturtium, eruca, feni' culum, praeter haec asparagus, capparis, nepeta,
162쪽
thymum, satureia, lampsana, pastinaca , magis ique agrestis, radicula, siser, cepa. Ex venati l One, maXime lepUS, VinUm tenue, piper rotundum Hongum, sinapi, absinthium , nuclei pinei.
De his, quae adsomnum aptaβηt. SOMNO vero aptum est papauer, laetiica, maximeque aestiua, cujus cauliculus jam lacte repletus est, morum, porrum. De his , quaesensum excitant. Sensus Ver eXcitant, nepeta, thymum, satu- reja, hyssopum, praecipueque pulegium, ruta, & cepam
CAP. XXXIII. De his, quae materiam euocant.
Et o C A RE Vero materiam multa admodum possunt sed ea, cum e peregrini medicamentis maxime constent, aliisque magis,quam quibus ratione victus succurritur, pitulentur, in praesentia disseram; ponam Vero ea, quael prompta, his morbis, de quibus protinus dicturus sum, apta, corpus erodunt, sic ex eo, quicquid mali est, extrahunt. Habent autem hanc facultatem, semina erucae, nasturtii, radiculae praecipue tamen omnium, sinapis. Salis quoque sic eadem vis est. De his, quae Frimunt. Leniter vero simul& reprimunt molliunt, lana succida ex aceto vel vino, cui oleum ad
163쪽
Cas. II. MEDICINA DIjectum est contritae palmulae, furfures in salsa aqua vel aceto decocti. At simul reprimunt&refrigerant, herba muralis parthenium vel perdicium appellant
serpillum, pulegium, ocimum, herba finguinalis quam Graeci πολύγονον Vocant portulaca, papaueris folia , capreolique vitium, coriandri folia, hyoscyammia, muscus, siser, apium, solanum quam τρυχνον Graeci vocant brassicae folia, intubus, plantago , feniculi semen, contrita pira Vel mala, praecipia eqUe cotonea , lenticula, aqua frigida, maXinaeque pluviatilis, Vinum, acetum, ex horum aliquo madens vel panis, vel farina, vel spongia, vel lacinia , vel lana succida , vel etiam linteolum, creta cimolia, gypsum, melinum, myrteum,
rosa, acerbum oleum, Verbenarum contusa
cum teneris caulibus folia cujus generis sunt olea, cupressus, myrtus, lentiscus, tamarix, ligustrum , rosa, rubus, laurus, hedera, punicum
Sine frigore autem reprimunt, cocta Coto nea, malicorium, aqua calida, in qua verbenae
coctae sunt. quas supra proposui. puIuis vel ex fece vini, vel ex myrti foliis, amarae nuceS. De his, quae calefaciunt. Calefacit vero, ex qualibet farina cataplasma, sue extritici, siue ex farris, siue hordei, siue erui, vel lolii, vel milii, vel panici, vel lenti
164쪽
m A. CORN CEI si A. a. graeci, ubi ea deferbuit, calidaque imposita est
Valentior tamen ad id omitis farina est ex mulso , quam eX aqua cocta, Praeterea cyprinum, irinum, medulla, adeps ex fele juncta oleo ma gisque, si vetus est, sal, nitrum, git, piper, quin que folium. De his, quae durant, aut emo iunt. Fereque, quae chementer reprimunt refrigerant, durant quae autem calefaciunt&digerunt, ea emolliunt: praecipueque ad e
molliendum potest cataplastria ex lini vel foeni graeci semine. His autem omnibus, simplicibus, 4ermixtis, varie medici utuntur ut magis , quid quisque persuaserit sibi appareat, quam quid
De morborum generibus.lILEUIS IS omnibus, quae pertinent ad uniuersa genera morborum , ad singulorum curationes veniam. Hos autem in duas species Graeci diuiserunt; aliosque ex his acutOS, alios longos esse dixerunt. Ideoque, quoniam non semper eodem modo respondebant, OS-dem alii inter acutos,alii inter longos retulerunt. EX qu , plura eorum genera manifestun est.
165쪽
Cap. I. MEDICINA. 23 est. Quidam enim breues acutique sunt, qui cito vel tollunt hominem, vel ipsi cito finiuntur. Quidam longi, sub quibus neque sanitas inpropinquo neque eXitium est. Tertiumque genus eorum est, qui modo acuti, modo longi sunt , idque non in febribus tantummodo, in quibus frequentissimum est; sed in aliis quoque sit. Atque etiam,praeter hos, quartum est; quod neque acutum dici potest, quia non perennit , neque Utique longum, quia, si occurritur, facile sanais tur. Ego, cum de singulis dicarii, cujus quisquet generis sit, indicabo. Diuidam autem omnes in eos , qui in totis corporibus consistere videntur,in eos, qui Oriuntur in partibus. Incipiam a prioribus pauca de omnibus praefatus. In nullo quidem morbo plus fortuna sibi vendicare quam arS: arS, quam natura, potest: Vtpote cum repugnante ari natura , nihil medicina proiiciat. Magi tamen ignoscendum medico est parum proficienti in acutis morbis, quam iii longis . Hic enim bre es pactum est, intra quod, si quod auxiliuirhino Aprofuit, aeger extinguitur ibi deliberationi, mutationi remed1orum tempus patOt, adeo ut raro, si inter initia medicus accessi, obsequens aeger sine illius vitio pereat LonguS tamen mor bus cum penitus insedit, quod ad dissicultatem pertinet, acuto par est. Et acutus quidem, quis V Vesa Hippocrat Lex T. 11. Io Seneca de Transd
166쪽
vetustior est longus autem, quo recentior, eo facilius curatur. Alteruti illud ignorari non portet, qUOd non omnibus aegri eadem auXilia conueniunt. Ex quo incidit, ut alia atque alia summi authoores, quasi sola,venditauerint, prout cuique cesserant. Oportet itaque, ubi aliquid non respondet, non tanti putare authorem, quanti aegrum,& experiri aliud atque aliud. Sic tamen, Vt in acutis morbis cito mutetur, quod nihil prodest: in longis, quos tempus, ut facit, sic etiam soluit, non b statim condemnetur, si quid non statim. Profuit minus vero remoueatum, si quid paulum statem juvata; quia profectus tempore X-
lomodo morbi cognoscantur an increscant, an minuantum re qua ratione ab initio, qui lana guere ineipit, cunari debeat. T ROTi Nus autem inter initia scire facile est A quis acutus morbus, quis longus sit non in
his solum, in quibus semper ita se habet; sed in
hi quoque, in quibus variat. Nam ubi sine intermissionibus accessiones dodolores graue Vrgent, acutus morbus est. Vbi lenti dolores, lentetiae febres si int, spacia inter accessiones Porriguntur, acceduntque ea signa, quae in priOre a volumine exposita sunt, longur hunc futurum esse, manifestum est.
167쪽
Cap. I. MEDIRI NA. IZs Videndum etiam est, morbus an increscat, an consistat, an minuatur: quia Iazedam remedia increscentibus morbis, plura inclinatis conueniunt. Eaque, quae crescentibus apta sunt, ubi acutus increscens Vrget, in remissionibus potius cxperienda sunt. Increscit autem morbus, dum grauiores dolores, accessionesque veniunt haeque ante , quam prOXimae, reUertuntur,&ψο-
stea desinunt. Atque in longis quoque morbiS, etiam tales notas non habentibus, scire licet, increscere, si somnus incertus est, si deterior concoctio si foetidiores dejectiones, si tardior sensus, si pigrior mens, si percurrit corpus frigus aut calor, si id magis pallet. Ea vero, quae On-tracia his sunt, decedentis ejUS norae sunt. Praeter haec, in acutisibymorbis serius aeger alendus est, nec nisi jam inclinatis; ut inedia dempta nateria, impetum frangat. In longis maturius, ut sustinere spatium affecturi mali pos sit. At, si quando is non in toto corpore , sed
in parte est magis tamen ad rem pertinet, Vim totius corporis moliri, quam parti cum peream partes aegrae sanentur. Multum etiam interest, ab initio quis recte curatus sit, an perpe 'ram quia curati minus his prodest,in quibus assidue frustra fuit. Si quis temere habitus, ad
huc integris viribus vivit, admota curatione momento restituitur.
Sed cum ab his coeperim, quae notas quasdam
168쪽
H A CORN. CELs Lib. s.futurae adueria valetudinis exhibent, curationem quoque principium ab animaduersione ejusdem temporis faciam. Igitur, si quid ex his, quae proposita sunt, incidit, omnium optima sunt, quies abstinentia : si quid bibendum , aqua; idque interdum uno die fieri fatis est interdum,
si terrentia manent,biduo proXimeq; abstinentiam sumendus est cibus exiguus, bibenda aqua postero die etiam vinum, deinde inuicem alteris nis diebus, modo aqua, modo vinum, donec Omnis causa metus finiatur, per haec enim saepe instans grauis morbus discutitur. Plur1mique falluntur, dum se primo die protinus sublaturos languorem, aut eXercitatione, aut balneo, aut coacta dejectione , aut vomitu, aut sudationibus, aut in sperant, non quod non interdum
id incidat, aut non decipiat, sed quod saepius fallat solaque abstinentia sine ullo periculo meis
deatur. Cum praesertim etiam pro modo teris
roris moderari liceat &, si leuiora indicia fuerunt, satis sit a vino tantum abstinereri quod subtractum plus quam si cibo aliquid dematur, adjuvat si paulo grauiora, satis sit, non aquam tantum bibere, sed etiam cibo carnem subtrahere interdiam pani quoque minus, quam proconsuetudine assumere, humidoque cibo esse contentum, itere potissiimum. Satisque sit,
tum e toto a cibo, a Vino, ab omni motu comporis abstinere, cum Vehemente notae terrue
runt Neque ubium est, quin vi quisquam ,
169쪽
Cap. I. MEDIClNA. 27 qui non dissimulauit, sed per haec mature morbo
De Febrium generibus. nastu haec quidem fanis facienda sunt, tan- , tum causam metuentibus, sequitur vero curatio febrium quod in toto corpore,&vu gare maxime morbi genus est. Ex his naia quotidiana, altera tertiana, altera quartana est. Interdum etiam longiore circuitu quaedam redeunt, sed id raro euenit. In prioribus, di moris
hi sunt , medicina. ρ quartanae quidem b simpliciores sunt. Incipiunt fere ab horroreri deinde calor erumpit finitaque febre biduum integrum est, ita
quarto die reuertitur. Tertianarum vero duo genera sunt. Alterum eodem modo, quo qartana , cincipiens ,&desinens cillo tantum interposito discrimine, quod unum diem praestat integrum, tertio redit. Alterum longe perniciosius, quod tertio quidem die reuertitur, eX Octo autem: quadraginta horis fere ei triginta per accessionem occupat interdum etiam vel minus, vel eluso neque ex toto in remissione desisti sed tantum leuius est. Id genus plerique medici luci τριτ os appellant. Quotidianae vero variae sunt, multiplices. Aliae enim protinus a calore incipiunt, aliae a fri-
170쪽
gore, aliae ab horrore Frigus Voco , Ubi extremae parte membrorum inalgescunt horrorem, Ubi totum corpus intremit. Rursiis aliae sic desinunt, ut ex toto sequatur integritas aliae sic , ut siniquantum quidem minuatur ex febre, nihilominus tamen quaedam reliquiae remaneant, donec altera accessio accedat ac saepe aliae vix quicquam aut nihil remittunt, sed ita, ut coepere, continuant. Deinde, aliae feruorem ingentem habent, aliae tolerabilem aliae quotidie pares sunt, aliae impares atque inuicem altero die leniores, altero vehementiores: aliae tempore eodem postridie reuertuntur, aliae vel serius vel celerius alite diem noctemque accessione 3 decessione implent, aliae minus, aliae plus aliae , cum decedunt, sudorem mouent, aliae non mollent atque alias per sudorem ad integritatem Venitur, alias corpus tantum imbecillius redditur. Accessione etiam,
modo singuli singulis diebus fiunt, modo bi-nί pluresue concurrunt. Ex quo saepe euenit,
ut quotidie plures accessiones remissionesque sint sic tamen, ut unaquaeque alicui priori respondeat.
Interdum vero accessiones quoque confunduntur, sic ut notari neque tempora earum, neque spatia possint. Neque verum est, quod dicitur a quibusdam , nullam febrem inordinatam esse, nisi aut e vomica, aut e inflammatione, aut ex ulcere. Facilior enim semper curatio