Aurel. Cornel. Celsi De medicina libri octo cum praefatione Georg. Wolffg. Wedelii ..

141쪽

CVII. MEDICINA IOJhabitum corporis mutari expedit Antiqui ti- nudius eo utebantur: Asclepiades M audaci

US. Neque terrere Utem ea res, si tempestiua est, debet: at ante tempus nocet. I iis quis febre liberatus est, simulatque ea Vno die non ac cessit, eo, qui proximus est post tempUs accessionis, tuto lauari potest. At si circuitum habere ea febris solita est, sicut tertio, quartoue die reuertatUr, quandocunque non accessit, balneum tutum est. Manentibus vero adhuc febribus, si hae sunt lentae, lienesque jamdiu male habent, recte medicina ista tentatur cum e tamen, ne pra cordia Ura sint, neue ea tumeant, neue lingua aspera sit, neue aut in medio corpore, aut in capite dolor ullus sit, neue tum febris increscat Et in his quidem febribus, quae cer- tum circuitum habent, duo balnei tempora sunt alterum, ante horrorem alterum, febre finita. In his vero, qui lentis febriculis diu detinentur,. Cum aut ex toto recessit accesso aut si id non solet, certe lenita est, jamque corpus tam intellarum est, quam maxime esse in eo genere vale-

tudinis let.

Imbecillus homo, iturus in balneum, Vitare debet, ne ante frigus aliquod experiatur ubi in balneum venit, paulisper resistere, expeririq; , num tempora adstringantur,. an sudor aliquis oriatur illud si incidit, hoc non secutum est, inutile eo die balneum est: perungendus estis leniter, referendus , vitandumque omni G H1Ο- LPlin. xxvia

142쪽

io A. CORN CELSI Lib. 2. modo frigus abstinentia utendum. At si temporibus integris, primum ibi, deinde alibis idor incipit, fouendum os aqua calida tum in solio desidendum est; atque ibi quoque Videndum, nuri sub primo contactu aquae calidae summa cutis inhorrescat, quod vi tamen fieri potest, si priora recte accest erunt, Certum Utem id signum inutilis balnei est.

Ante vero, quam in aquam calidam se demittat, an postea aliquis perungi debeat, e ratione valetudinis suae cognoscat. Fere tamen

nisi ubi nominatim, ut postea fiat, id prete cipietur moto sudore te leniter corpus pertingendum ; deinde in aquam calidam demittendum est. Atque hic quoque habenda virium

ratio est; neque committendum, ut per aestiam anima deficiat sed maturius is auferenduS, Urioseque vestimentis uoluendus est , ut ne ad

eum frigus aspiret ibi quoque, antequam aliquid assumat, insudet. Fomenta quoque calida sunt, milium , sal, arena, quodlibet eorum calefactum, in linteum conjectum etiam solum linteum, si minore vi opus est at si majore, extincti titiones, inuolutique panniculis, sic circundati. Quinetiam calido oleo replentur utriculi: in vasa fictilia 'vasa similitudine lenticulas voeant aqua conjicitura salsacco lineo excipitur. O . De Μorb. Mul. LV11r. 13. ID Diogen Laert. V. Vit Aristot pag. III. d. Lond.

143쪽

Cap. II. MEDICINA. Ioppitur, demittiturque in aquam bene calidam, tum super id membrum, quod fouendum est, collocatur.JUXtaque ignem,ferramenta duo ignita sunt, capitibus paulo latioribus alterum ex his demittitur in siccum salem, laqua super leuiter aspergitur; Vbi frigere coepit, ad ignem refertur: idem&in altero fit; deinde inuicem in troque intereaque descendit fusus calidus succus, qui

contractis aliquo morbo neruis opitulatur. His omnibus commune est, digerere id,quod vel praecordia onerat,vel fauces strangulat, vel in aliquo membro nocet. Quando autem quoq; tendum

sit, in ipsis morborum generibus dicetur.

siqui cibi, potionespe, aut alentis, aut media,aut imbeciliae materiae sint.

CUM de his dictum sit, quae detrahendo ju

vant ad ea veniendum est, quae nos alunt, id est cibum, 'otionem. Haec autem non Ο-mnium tantum morborum , sed etiam secundae valetudinis communia praesidia sunt. Pertinetque ad rem, omnium proprietates nocte pri mum, ut sani sciant, quomodo his tantur, deinde ut exequentibus nobis morborum curationes, liceat species rerum, quae assumendae

necessario erunt , subjicere neque necesse sit subinde singulas eas nominare. Scire igitur oportet, omnia legumina, quaeque ex frumentis panificia sunt, generis Valen

144쪽

ro A. CORNA CELSI Lib. a. mum alimenti est: item omne animal quadrupes domi natum omnem grandem feram,

quales sunt caprea, cerUUS, aper, onager ,

mnem grandem auem, quales illat anser, a-Vo, grus Omnes belluas marinas, e quibu&sietus est, quaeque his pares sunt item mel , caseum. Quo minus mirum est, opus pistorium valentissimum esse, quod X frumento ,

adipe, melle, caseo a constat. In media ve-Xo materia numerarie Oleribus debere ea quo Tum radices, vel bulbos a Tumimus ex quadrI--

pedibus, leporem aues omnes a minimis ad phoenicopterum item pisces omnes , qui falem non patiuntur, solidiue saliuntur. Imbecillissimam vero materiam es , Omne Ol S, , quicquid in cauliculo nascitur, qualis est cu curbita,&cucumis, capparis: Omnia poma, Oleas, cochleas, itemque conchylia. Sed quamuis haec ita discreta sint, tamen et)iam, quae sub eadem specie sunt, magna discrimina recipiunt aliaque res alia vel valentior

est, vel infirmior. Siquidem plus alimenti est in pane, quam in ullo alio Firmius est , triticum quam milium : idipsum, quam hordeum ' extritico firmissima siligora deinde similari deinde cui nihil ademptum est, quod υ Ξυτο πυρον Graeci vocant infirmior est, ex polline infirmissimus, cibarius panis. EX

145쪽

Cap. I. MEDIcINA IO' Ex leguminibus vero valentior faba, vel lenti cula, quam pisum. Ex d oleribus valentior rapa, napique,&omnes bulbi in quibus e. pam quoq; &allium numero9 quam pastinaca, vel quae specialiter radicula appellatur. Item si mior brassica, beta, porrum, quam la-

ctuca, vel cucurbita, vel asparagus. At ex fru- ictibus surculorum valentiores uae, si S nuceS, palmulae, quaeque poma proprie nominantur.

l Atque ex his ipsis firmiora, quae succosa, quam i quae fragilia sunt. Item ex his se avibus, quae lin media specie sunt, valentiores eae, quae pedi ibUS , quam quae volatu magis nituntur: ex his, quae volatu fidunt, firmiores si int grandiores aue S, quam minutae, ut ficedula aurdus. Atinque eae quoque, quae in aqua degunt, leuiorem cibum praestant, quam quae natandi scientiam non habent. Inter domesticas vero quadrupe des, leuissima suilla est grauissima , bubula. Itemque ex feris, quo majus quodque animal, eo robustior ex eo cibus est. f pisciumque eorum , qui ex media materia sunt, quamuis ma-Xime timur, tamen grauissimi sunt: tum ex quibus falsamenta quoque fieri possunt, qualis lacertus est deinde hi, qui, quamuis te neriores, tamen duri sunt, Vt aurata, coruus, sparus, oculata tum plani post quos etiam te, uiores sunt, lupi, mullique; post hos, omne&saxatiles

148쪽

Ito A. CORNA CELSI Lib. a. Neque vero in generibus rerum tantummo ido discrimen est, sed etiam in ipsis quod &

aetate fit, membro, solo,&coelo, habitu Nam quadrupes vel omne animal si lactens est,

minus alimenti praestat itemque quo tenerior pullus cohortalis est. In piscibus quoque media aetas, qUaeque nondum summam magnitudinem impleuit. Deinde X eodem sue ungulae, rostrum, aures, cerebellum. Xagno, hoedoue, cum petiolis totum g caput aliquanto, quam caetera membra , leuiora sunt adeo ut in media materia poni possunt. X auibus colla, alaeue recte infirmissimis annumerantur. Quod ad solum vero pertinet, frumentum quoque Ualentius est collinum, quam camepstre Leu

or h piscis inter saxa editus, quam in arena;

leuior in arena, quam in limo. Quo fit, ut ex

stagno, vel lacu, vel o flumine eadem gener grauiora sint Leuiorque, qui in alto, quan qui in vado vivit. Omne etiam ferum nimal domestico leuius; quodcumque humi

do coelo, quam quod sicco natum est. Deinde eadem Omnia pinguia, quam macrari recen. tia, quam salsa noua, quam Vetusta, plus ali menti habent. Tum res eadem magis alit juru lenta, quam assari magis assa , quam frixa. num durum valentissimae materiae est molle, Vel