장음표시 사용
171쪽
Cap. I. MEDICINA. 29 ratio foret, si hoc verum esset, nam, quod euidentes causae faciunt, facere etiam abditae pos- sunt. Neque de re, sed de Verbo controuersiam mouent, qui, cum aliter aliterque in eodem morbo febres accedunt, non easdem inordinate redire, sed alias aliasque subinde oriri dicunt. Quod tamen ad curandi rationem nihil pertine ret etiamsi Vere diceretur. Tempora quoque remissionum modo liberalia,modo vix ulla sunt.
De Curationum diuersis generibus. F febrium quidem ratio maxime talis est.
Curationum vero diuersa genera sunt, prout authores aliquos habent. Asclepiades ossicium esse medici dicit, ut tuto, Ut celeriter Ut UCUn de curet. Id votum est sed fere periculosa esse nimia, festinatio ioluptas solet. Qua
Vero moderatione utendum sit, ut quantum fieri potest, omnia ista contingant prima semper habita salute, in ipsis partibus curationum con siderandum erit. Et ante Omnia quaeritur, primis diebus aeger qua ratione continendus sit. Antiqui, medicamentis quibusdam datis, concoctionem momliebantur eo quodia cruditatem maXime horrebant deinde eam materiam, quae laedere Videbatur, ducendo saepius aluum subtrahebant. Asclepiades medicamenta sustulit aluum On
172쪽
toties, sed fere tamen in ornia morbo , subduxit. Febre vero ipsa praecipue se ad remedium uti professus est. Conuellendas etiam Vires egri putauit, luce, vigilia sit ingenti sic , ut neos quidem primis diebus elui sineret. Quo ma- gis falluntur, qui per omnia jucundam ejus disciplinam esse concipiunt. Etenim ulterioribus quidem diebus cubantis etiam luxuriae subscripsit, primis vero tortoris vicem eXhibuit. Ego autem , medicamentorum dari potiones Maluum duci non nisi raro debere, concedo. Et id non ideo tamen agendum, Vt aegri
vires conuellantur, existimo : quoniam ex innbecillitate summum periculum est. Minui ergo tantum materiam superantem Oportet; quae
naturaliter digeritur, ubi nihil noui accedit itaque abstinendus a cibo primis diebus est, Minluce habendus aeger nisi infirmus, interdiu quoniam corpus ista quoque digerit isque cubare quam maXimo conclaui debet. Quod ad sitim vero somnumque pertinet, moderandum est, ut interdiu vigilet noctu, si fieri potest, conquiescat ac neque potet, neq; nimium siti crucietur. Os etiam ejus elui potest,
ubi siccum est, ripsi foetet, quamuis id tempus aptum potioni non est. Commodeque Erasistratus dixit, saepe, interiore parte humorem non requirente, sin fauces requirere; neque ad rem, male haberi aegrum, pertinere. Ac
primo quidem sic tenendus est. Opti.
173쪽
Cap. . MEDICINA. ISI Optimum vero medicamentum est, opportune cibus datus, qui quando primum dari debeat, quaeritur. Plerique ex antiquis tarde dabant,
sepe quinto die sepe sexto, id fortasse vel in
Asia, vel in AEgypto, deli ratio patitur, Asclepiades, ubi aegrum triduo per omnia fatigauerat, quartum diem cibo destinabat. At Themisbnnuper, non, quando coepisset febris sed quando delictet, aut certe leuata esset, considerabat, , ab illo tempore expectato die tertio, si non accessierat febris, statim : si accesserat, ubi ea vel desierat, vel, si assidue inhaerebat, si certe se inclinauerat, cibum dabat. Nihil autem horum utique perpetuum est, Nam potest primo die primus cibus dandus esse, potest secundo , potest tertio, potest non nisi quarto, aut quinto potest post unam accessionem, potest post duas potest post plures. Refert enim, qualis morbus sit, quale corpus, quale coelum, quae aetas, quod tempus anni. Minimeque, in rebus multum inter se differentibus, perpetuum est praeceptum temporis potest. In morbo, qui plus Virium aufert, celerius cibus dandus est itemque eo μ' coelo, quo magis digerit. Ob quam causam in Affrica nullo die aeger abstineri recte videtur Maturius etiam puero, quam juveni aestate, quam hyeme, dari
debet se Vinum illud, semper, ubique seruandum est, ut aegri vires subinde assidens
174쪽
i; A. CORN CELSI Lib. I. medicus inspiciat, quamdiu supererunt, ab ilinentia pugnet; si imbecillitatem vereri coeperit, cibo subueniat. Id enim ejus ossicium est,
ut aegrum, neque superuacua materia oneret, ne
que imbecilliorem filiae perdat. Idque apud
Erasistratum quoque inuenio qui, quamui S parum docuit, quando Venter, quando corpus ipsum exinaniretur, dicendo tamen, haec esse videnda, & tum cibum dandum cum corpori deberetur satis ostendit, dum vires superessent, dari non portere; ne deficerent, consulendum esse .
Ex his autem intelligi potest, ab uno medico multos non posse curari eumque, si artifex est, idoneum esse, qui non multum ab aegro recedit. . Sed, qui quaestui seruiunt, quoniam is major ex populo est, libenter amplectuntur ea praecepta, qua sedulitatem non exigunt Vtin hac ipsa re. . Facile est enim dies vel accessiones numerare his quoque, qui aegrum raro vident ille assideat necesse est, qui, quod solum opus est, visurus est qnando nimis imbecillus futurus sit, nisi cibum acceperit. In pluribus tamen ad initium cibi dies quartus aptissimus este consueuit.
Est autem alia etiam de diebus d)ipsiis dubitatio, quoniam antiqui potissimum se impares sequebantur, eosque, tanquam tunc de aegris judicaretur κρισίμους nominabant. Hi erant dies tertius, quintus, septimuS nouuS, Undeci-
175쪽
Cap. q. MEDICINA. Iismus, quartuSdecimus, unus vigesimus ita ut summa potentia septimo, deinde quarto decimo,
deinde uniis vigesimo daretur. Igitur sic
aegros nutriebant, ut dierum imparium acceS-siones expectarent, deinde postea cibum, quasi leuioribus accessionibus instantibus darent:
adeo ut Hippocrates , fg si alio die febris desisset, recidiuam timere sit solitus. Id Asclepiades jure ut vanum repudiauit; neque in ullo die, quia par imparve siet aegris vel majus vel minus periculum esse dixit. Interdum enim pejores dies pares fiunt, opportunius post febrium accessione cibus datur. Nonnumquam etiam in ipso morbo dierum ratio mutatur fitque grauior, qui remiuior esias consileuerat. Atque ipse quartusdecimus par est, in quo esse magnam vim antiqui fatebantur. Qui cum octauum primi naturam habere contenderent, ut ab eo secundus septenarius inciperet, ipsi sibi repugnabant, non Octa Vum, neque decimum, neque duodecimum diem sumendo, quasi potentiorem plus enim tribuebant nono, undecimo. Quod cum fecissent sine ulla probabili ratione, ab undecimo, non ad tertium decimum, sed ad quartum decimum transibant. si etiam apud Hippocratem, ei, quem septimus dies liberaturus sit, quartum esse grauissimum. Ita illo quoque
authore, in die pari grauior subri usie potest,
176쪽
134 A. CORN CELSI Lib. s. certa suturi nota. Atque idem alio loch,
quartum quemque diem, V m Vtrumque efficacissimum apprehendit id est, quartum, septimum, Undecimum, quartumdecimum, decimum septimum, in quo ab impari ad pariSirationem transit. Et ne in hoc quidem proposi trina conseruauit cum a septimo die undeci. mus, non quartus, sed quintus sit. Adeo apparet, quacumque ratione adnumerum respexerimus , nihil rationis, sub illo quidem authore, reperis Verum in his quidem antiquos tunc celebres admodum Pythagorici numeri fefellerunt: cum hic quoque medicus non numerare dies debeat, sed ipsas accessiones intueri; ex his conjectare, quando alidus cibus sit.
Illud autem magis ad rem pertinet, scire ci
biimne oporteat dari, cum jam bene Venae conquieuerunt, aut etiamnum manentibus rei,
quiis febris Antiqui enim quam integerrimis corporibus alimentum offerebant. Asclepiades, inclinata quidem febre, sed adhuc tamen
inhaerente. In quo Vanam rationem secutus est non quod non sit interdum maturius cibus dandus, si mature timetur altera accessio:
sed quod scilicet non nisi quam sanissimo dari
debeat, minus enim corrumpitur, quod integro corpori infertur. Neque tamen verum est,
quod Themisoni videbatur, si duabus horis integer futurus siet aeger, satius esse tunc dare;
179쪽
ut ab integro corpore potissimum diduceretur. Nam si diduci tam celeriter posset, id esset o-otimum, Sed cum hoc breue tempus non piae- 1 et satius est, principia cibi a decedente febre, quam reliquias ab incipiente excipi. Ita,si longius tempus secuturum est, quam integerrimo dandus est: si etiam breue, antequam e tot Minteger fiat. Quo loco vero iutegritas est, eodem est remissio , quae maxime in febre conti nua potest esse. At hoc quoque quaeritur , trum tot horae expectanda sint, quot febrem habuerunt an satis sit , primam partem erarum praeteriri, ut aegris jucundius inlidat, quibus interdum non vacat Tutissitatum est autem, ante totius accessionis tempus taeterire quam
vis ubi longa febris fuit, potest indulgeri aegro
maturius, Um tamen ante minimum pars dimidia praetereatur. Idque non iii ea sola febre, de qua proxime dicitum est, sed in omnibus ita
me febrium speciebus, singularum turationibu es primo, , quando cibus febricitantibus dandussit. TIAE magis per omnia genera febrium per a petua sunt nunc ad singulas earum specu es descendam. Igitur si semel tantum accessit. deinde desiit, eaque vel ex inguine, vel ex lassi-. studineri vel ex aestu, aliaue simili re fuit, sic, ut intςrior nulla causa metum secςrit, postero die,
180쪽
cum tempus accessionis ita transiit, ut nihil moveret, cibus dari potest. At, si ex alto calor venit is grauitas vel capitis vel praecordiorum secuta est , neque apparet, quid corpus confuderit quamuis nam accessionem secuta integritas est tamen, quia tertiana timeri potest, X-pectandus est dies tertius is, ubi accessionis tempus praeteriit, cibus dandus est, sed exiguus; quia quartana quoque timeri potest. A die quarto demum, si corpus integrum est, eo cum fiducia tendum. Si vero postero, tertioue aut quarto die secuta febris est scire licet, morbum esse. Sed tertianarum quartanarumque: quarum ierius circuitus, finis integer, liberaliter quieta tempora sunt expeditior tio est, de quibus suo loco dicam. Nunc vero eas Xplicabo, quae quotidie μgent. Igitur tertio quoque die cibus aegro commodissime datur ut alter febrem minuat, alter viribus subueniat. Sed is dari debet, si quotidiana febris est, quae ex toto desinat, simulatque corpus integrum factum est sin, quamvis non accessiones, febres tamen junguntur, quotidie quidem increscunt, sed sine integritate tamen remittunt, cum corpus ita se habet, Vt major remissio non expectetur si altero die grauior, altero leuior accessio est, post grauiorem Fere vero grauiorem accessionem leuior ca9 nox sequitur, quo fit, ut grauiorem accessionem nox quoque tristior antecedat. Atisa) Aph. II. u.