장음표시 사용
211쪽
Gip. II. MEDICiNA. 16 Tertium insaniae genus est ex his longissimum adeo ut vitam ipsam non impediat,quod robusti corporis esse consueuit. Hujus autem species duae sunt. Nam quidam imaginibus non mente fallunt qualem insanientem Ajacem vel Orestem poetarum fabulae ferunt :quidam animo desipiunt. Si imagines fallunt,
ante omnia videndum est, tristes, an hilares sint. In tristitia, nigrum veratrum dejectionis causa; in hilaritate, album, ad vomitum excitandum,
dari debet. Idque, si in potione non accipit, pani adjiciendum est, quo facilius fallat. Nam,
si bene se purgauerit, ex magna parte morbum leuabit. Ergo etiam, si semel datum Veratrum parum profecerit, interposito tempore iterum
dari debet. Neque ignorare oportet, leuiorem esse morbum cum risu, quam serio insanientium. Illud quoque perpetuum est in omnibus orbis, ubi ab inferiore parte purgandus aliquis est. h ventrem ejus antes luendum este ubi a superiore, comprimendum. Si vero consilium insanientem fallit, tormentis quibusdam optime curatur. Vbi perperam aliquid dixit, aut fecit, fame, vinculis, plagis coercendus est.Cogendus esto attendere, Mediscere aliquid,& meminisse. Sic enim fiet, ut paulatim metu cogatur considerare, quid faciat. Subito etiam terreri, eXpauescere, in hoc morbo prodest; fere, quicquid animum Vehe-
212쪽
menter perturbat. Potest enim qupedam fieri mutatio, cum ab eo statumens, in quo fuerat, abducta est. Interest etiam, si ipse sine causa subinde rideat, an moestus demissusque sit. Nam dementis hilaritas terroribus his, de quibus supra dixi, melius curatur. Si nimia tristitia est,
prodest lenis, sed multa bis die frictio : item super caput aqua frigida infusa, demissiimque corpus in aquam.& oleum. Illa communia sunt insanientes vehementer exerceri debereri multa frictione uti neque pinguem carnem, neque Vinum assumere; cibis uti post purgationem, e media materia, quam leuissimis, non oportere este vel solos, vel inter ignotos,Vel inter eos, quos aut contemnant,
aut negligant; mutare debere regiones,&,si mens redit, annua peregrinatione esse jactandos. Raro, sed aliquando tamen, ex metu delirium nascitur. Quod genus insanientium, specie simile, similique victus genere curandum est: praeterquam quod in hoc inlaniae genere solo re
a D Cardiacis. III, morbis praecipue contrarium est id genus, quod καρδιακον a Gnecis nominatur ;quamuis saepe ad eum phrenitici transeunt: quidem mens in illis laborat, in hoc Vero constat Id autem nihil aliud est, quam nimia imbecil-
213쪽
Cap. q. MEDICINA. 69becillitas corporis, quod stomacho languente, immodico sudore digeritur. Licetque protinus scire id esse, ubi venarum exigui imbecillique pulsus sunt sudor autem silpra consuetudinem, modo, tempore, e tot Phorace,&ceruicibus, atque etiam ex capite prorumpit, pedibus tantummodo, cruribus siccioribus,
atque frigidis Acuti id morbi genus est.
Curatio prima est, supra praecordia imponere, quae reprimunt, cataplasmata secunda, sudorem cohibere. Id praestat acerbum oleum, vel rosa, vel melinum, alat myrteum. HO-rum aliquo corpus leniter perun ndunn ceratumque ex aliquo horum tum imponendum est.
Si sudor vincit delinendus homo est vel gypso, vel argenti spuma, Vel cimolia creta, Vel subinde horum puluere respergendus. Idem praestat puluis ex contritis arida myrti vel rubi foliis, aut ex austerivi boni vini arida fece pluraque similia sunt, quae si desunt, satis utilis est quilibet ex via puluis injectus. Super haec e TO, quo minus corpus insudet, leui veste debet est contectus, positusque loco non calido , Ω-nestris patentibus, sic ut perflatus quoque aliquis
Tertium auxilium est, imbecillitati jacentis
cibo vinoque succurrere Cibus non multus
quidem, sed ope tamen nocte a die dandus est ut nutriat, neque oneret. Is esse debet ex
214쪽
infirmissiana materia, tonnacho aptus Nisi autem necessse est, ad vinum festinare non oportet Si verendum est, ne deficiat, tum intrita X hoc, ioc ipsum austerum quidem, sed tamen tenue, meraculum, egelidum subinde liberaliter dandum est adjecta polenta, si modo is aeger parum cibi assumit Idque vinum est debet, neque nullarum virium , neque ingentium : recteque tota die ac nocte, duas velltres heminas aeger bibet; si vastius corpus est, plus etiarn, si cibum non accipit, peruncture ante perfundere aqua frigida conuenit, cium
Quod si stomachus resolutus parum continet,&ante cibum, post eum sponte Vomere Oportet; rursusque post vomitum cibum stimere. Si ne is quidem manserit, sorbere vini cyathum, interpositaque hora , sumere iterum. Si id quoque stomachus reddiderit, totum corpus bulbis contritis superillinendum est, qui, ubi
inaruerunt, efficiunt, ut vinum in stomacho continςatur, Xque eo toti corpori calor venisque is redeat. Ultimum auxilium est, in alvum ptisanae vel alicae cremorem ex inferioribus partibus indere, siquidem id quoque vires tuetur. Neque alie num est, naribus quoque aestuantis admouere,
quod reficiat ut est rosa vinum : , si qua in extremis partibus frigent, unctis talidis manibui fouere. Ter quae si consequi potuimus, Vi
215쪽
Cap. o. MEDICINA. III sudoris impetus minuatur, di ita prorogetur, incipit jam tempus ipsum esse praesidio Vbi esse in tuto videtur, Verendum tamen est, Vt ne in eandem imbecillitatem cito recidat. Itaque, Vin tantum remoto, quotidie validiorem cibum debet astu mereri donec sati viri uim corpori redeat.
a De Lethargicis. ALTER quoque morbus est aliter phrenitico contrarius. In eo disiacilior somnus, prompta ad Omnem audaciam mens est inlioc marcor, ineXpugnabilis pene dormiendi necessitas, ληΘαργον Graeci nominarunt. Id quoque genus acutum est, , nisi succurritur, celeriter jugulat. Proinde ex eo acgros quidam X citare nituntur, admotis his, per quae sternutamenta euo cantur, lis, quae odore foedo mouent, qualis est pix sta, lana succida, piper, Veratrum, Casto reum, acetum , allium, cepa. Juxta etiam galbanum incendunt, aut cornu ceruinum si non est, quodlibet aliud. Haec enim cum comburuntur, odore foedo mouent. Tharrias vero quidam, accessionis este id malum, dixit, leuarique, cum ea decessit. Itaque eos, qui subinde excitant, sine usu male habere. Interest autem , in decessione expergiscathri aeger, an, Π febri leuatur, aut , leuata qUO-
216쪽
que ea somnus urgeat. Nam si expergiscitur,adhibere ei, ut sopito, superuacitum est, neq; enim vigilando melior sit sed per se, si melior est, Vi-gilat vero continens ei somnus est, Vtique excitandus est sec his temporibus, quibus se bris leuissima est, ut excernat aliquid .sumat. Excitat autem validissime repente aqua frigida superinfusa Post remissionem itaque, perunctum oleo multo totum corpus, tribus Ut quatuor amphoris totum per caput perfundendum est ed hoc utemur, si aequalis aegro spiritus erit, si mollia praecordia. in aliter haec erunt, ea potiora, quae supra comprehensa sunt. Et, quod ad somnum quidem pertinet, commodissima haec ratio est. Medendi autem causa, caput radendum , de inde posca fouendum est, in qua laurus, Ut ruta decocta sit. Altera vero die imponendum
Castoreum, aut ruta ex aceto contrita, aut lauri baccae, aut hedera cum rosa aceto. Praeci
Pueque proficit, 'ad excitandum hominem, naribus admotum; ad morbum ipsum de pellendum, capiti frontiue impositum sinapi.
Geltatio etiam, hoc morbo prodest maxi meque opportune cibus datus, id est, in remissione, quanta maxima inueniri poterit. Aptis sima autem sorbitio est, donec morbus decrescere incipiat. Si autem quotidie grauis accessio est haec quotidie detur: si alternis, post grauiQ-rimi sorbitio post leuiorem, mulsa aqua. Vinum
217쪽
Cap. ao. MEDIclNA 73 num quoque cum tempestiuo cibo datum non mediocriter adjuvat.
Quod si post longas febres ejusmodi torpor
accessit, caetera eadem seruanda sint. Ante accessionem autem,tribus quatuorue horis, si venter adstri elus est, dandum est castoreum cum
stammonea si non est, per se ipsum castoreum cum aqua dandum est. Si praecordia mollia sunt, cibis utendum est plenioribus' si dura, in iisdem sorbitionibus subsistendum imponen dumque praecordiis, quod simul reprimat emolliat.
SE hic quidem acutus est morbus. Longus vero fieri potest eorum, quos aqua inter cutem male habet, nisi enim primis diebus succurritur insin α,πα, quam Graeci Vocant, incidunt. Ejus tres species sunt. Nam modo,Ventre Vehementer intento, creber intUS, X motu spiritus , sonus est modo corpus inaequale est, tumoribus aliter aliterque per totum id orientibus modo intus in uterum aqua contrahitur;&, moto corpore, ita mouetur, Vt impetus ejus conspici possit. Primum, τυαπανίνην : secundum, λευκοῖλεγμα αν, Vel υ πο τὰν σάρκα; tertium σκιτην Graeci nominarunt. Com munis tamen omnium est humoris nimia abun-
- Aretaeus de Diuturn Morb. H. L
218쪽
s74 A. CORN CELs Lib. I. dantia ob quam ne ulcera b quidem in his
aegris facile sanescunt Saepe vero hoc malum per se incipit saepe alieri vetusto morbo, a lXinaeque quartanae, superuenit. Facilius in seruis, quam in liberis tollitur quia, cum desideret famem, sitim, mille ali illae dia longamque patientiam, promptius iis succurritur, qui facile coguntur, quam quibuS inutilis libertas est. Sed ne hi quidem, qui sub alio sunt, si ex toto sibi temperare non possunt, ad salutem perducuntur. Ideoque non ignobilis medicus, Chrysippi discipulus, apud Antigonum regem, amicum quendam ejus, notae intemperantiae, mediocriter eo morbo implicitum, negauit posse sanari. Cumque alter medicus Epirotes Philippus se sanaturum polliceretur; respondit, illum ad morbum aegri respicereri se ad animum. Neque eum re fefellit ille enim cum summa diligentia non medici tantummodo, sed etiam regis custodiretur, tamen malagmata sua deuorando, bibendoque suam urinam, in exitium sese praecipitauit. Inter initia tamen, non difficillima curatio est, si imperata sunt corpori, quies, sitis, inedia. At si malum inueterauit, non sine magna mole di-1cutitur Metrodorum tamen,Epicuri discipulum, referunt, cum hoc morbo tentaretur, neque aequo animo nec ectariam sitim sustineret, ubi diu abstinuerat, solitum bibere, deinde cVO-
219쪽
Capi. MEDICINA. Ipsinere. Quod si redditur, quicquid receptum est, multum taedio demit si a stomacho reten
tum est, morbum atiget, ideoque in quolibet tentandum non est.
Sed si febris quoque est, haec in primis submouenda est per eas rationes, per quas huic succurri posse propositum est. Si sine febre aeger est , quae ipsi morbo mederi solent. Atque hic quoque, quaecunque species est, si nondum
nimis occupauit, iisdem auxiliis opus est. Multum ambulandum, currendum aliquando, iu- periores maxime parte sic perfricandae, ut calorem in cutem euocet inter quae spiritum ipse contineat. Euocandus est sudor, non pereXercitationem tantum, sed etiam in arena calida, vel laconico, vel clibano, similibusque aliis maXimeque utiles sunt naturales, siccae sudationes 'quales super uiatas habemus in myrtetis Balneum, atque Omnis humor alienus est. Jejuno recte catapotia dantur , facta ex duabus absinthii, myrrhae tertia parte.
Cibus esse debet ex medi quidem materia, sed tamen generis durioris. Potio non vltra danda est, quam ut vitam sustineat optimaque est, quae rinam mouet Aluum moliri cibo melius est, quam medicamento. Si tamen res coget, X his aliquid, quae id praestant, erit decoquendum, eaque aqua potui danda . Videntur autem hanc facultatem habere , iris,
220쪽
nardum, crocum, cinnamomum, cassia, myrrhabais unum, galbanum ladan Um, Cenanthe, e PanaceS, Cardamomum, hebenus, cupressi men, Ua taminia, quam α* δ αγeiαν Graeci
nominant, abrotanum, Osῖ2 lia, acorum , amarae nuceS, tragoriganum, FraX, costum,
junci quadrati rotundi flos, illum κυπειρον, hunc σχροῖνον Graeci Vocant, quae quotie posuero, non quc hic nascuntur, sed, quae inter aromata afferuntur, significabo. Primo tamen, quae leuis itina ex his sunt, id est, rosae folia, vel nardi spica , tentanda sunt. Vinur quoq; utile est austerum, sed quam tenuissimum. . Commodum est etiam in quotidie ventrem metiri,&, qua comprehendit aluum, notam imponere. poster quoque die Videre , plenius corpus sit, an Xtenuetur, id enim, quod extenuatur, medicinam sentit. Neque alienum est, metiri in otionem ejus, irinam , nam si plus humoris Xcernitur, quam assumitur, ita
demum secun dpe valetudinis spes est. Asclepiades in eo, qui e quartana in hydropa deciderat, se abstinentia bidui, fricatione usum; tertio die, jam de bre in aqua liberat , cibum, inurn dedisse memoriae prodidit. Hactenus communiter de omni specie praecipi potest: si vehementius malum est, diducenda ratio curandi est.