Aurel. Cornel. Celsi De medicina libri octo cum praefatione Georg. Wolffg. Wedelii ..

91쪽

cap. 6. MEDICINA. 39 ubi ulcus, q) quod aut ante, aut in ipso morboim est, acidum, laut pallidum, aut liuidum luna est illa quoque mortis indicia sunt,

Migues, digitique pallidi frigidus 6 spiritus :

aut si manibus quis in febre, de acuto morbo, Vel insania, pulmoni Sue dolore, Vel capitis, in Veste loccos legit, fimbriasue diducit, vel in adjuheto pariete, si qua minuta eminent, carpit. Dolores etiam circa coxas de inferiores partes ad viscera transierunt, subitoque desierunt, mortem subesse testantur magisque, si lia quoque signa acceserunt. Neque is seruari potest qui sine ullo tumore febricitans, subito strangulatur, aut deuorare saliuam suam no potest cuiue in eo clem febris corporisque habitu cervix thinuertitur, sic Vt deuorare aequem hi polliit aut cui simul continua febris vltima corporis infirmitas est aut cui febre non quiescente, exterior parsi Pὰ friget, interior sic calet, ut etiam sitim faciat aut qui, febre aeque non quiescente, simul ivm delirioracspirandi difficultate vexatur aut qui, epotis Veratro, eXceptus I9 distentione neruorum est: aut qui ebrius obmutuit. Is enim fere neruorum distentione consumitur, nisi aut febris accessit, aut eo tempore, quo ebrietas solui debet,

loqui coepit. Mulier quoque grauida et acuto morbo facile consumitur: is, cui somnus dolorem ld. iv. 7. 8. r Id v. b Id. iv i t ApE

92쪽

6o A. CORN CELs Lib. Iorem a auget: cui protinus, in recenti Or-lbo, bilis atra os vel infra vel supra se ostendit: cuiue alterutro modo se promisit, cum jam lon

festum. sputum etiam sc biliolum, puru' lentum, siue separatur ista, siue miXta proueni , Unt, interitus periculum ostendunt Ac si citaca septimum diem tale est coepit, pro X imum est, ut is circa quartum decimum diem decedat, nisi alia signa mitiora pejoraue accesserint , Uaequo leuiora grauioraue subsecuta sunt, eo vel

seriorem mortem, vel maturiorem de nunciant.

Sudor quoque d frigidus in acuta febre pestiferus est atque in omni morbo vomitus, qui se Varius, is ultorum colorum est praecipueque,

si malus in hoc odores Ac sanguinem quoq: in febress vomuisse, pestiferum est Vrina , vero gifulua tenuis in magna cruditate esse consueuit; saepe, antequam spaci maturescat, hominem rapit itaque si talis diutius permanet, periculum mortis ostendit Pessima b tamen est,itaecipueque mortifera nigra, crassa, mali odoris Atque in unis quidem mulieribus talis deterrima est In si pueris Vero, quae tenuis diluta est Aluus quoque varia pestifera est; quae strigmentum, sanguinem, bilem, viride aliquid, modo diuersis tempO rib US,

93쪽

C . . MEDICINA. 6rribus, modo simul, in mistura quadam discreta tamen repraesentat. Sed haec quidem potest paulo diutius trahere. In praecipiti vero jam lenunciat, quae liquida, eademque vel nigra i), vel pallida, vel pinguis est utique si magna foedita odoris accessitata. Illud interrogari me post ab aliquo scio : si ii certa Riturae mortis indicia sunt, quomodo in terdum deserti a medicis contiale stant, UOS-nque fama prodiderit in ipsis filia eribus revia xiii et Quin etiam vir jure magni nominis De- mocritus, ne finitae quidem Vitae satis certas notas esse, proposuit, quibus medici credidissent adeo illud non reliquit, ut certa aliqua signa fu- turae mortis estent. Aduersus quod ne illud qui dem dicam, quod in Vicino saepe quaedam notatitae, non bonos, sed imperitos medicos deci-

piunt quod Asclepiades sciens, funeri obvius

in clamia Ult, eum ViVere, qu efferebatur: nec

protinus ' crimen artis esse, si quod professo - ris sit. Illa tamen moderatius stubjiciam. Conjecturalem o artem esse medicinam, rationemque conjecturae talem esse, ut cum sepius aliquando responderit, interdum tamen fallat.Non

ue, si quid vix pJ millesimo in corpore aliquem decipit, id fidem non habet, cum perinis numerabiles homines respondeat Idque non in his tantum, quae pestifera sunt, dico: sed in his

94쪽

6 A. CORN CELs Lib. 2. . quoque, quae salutaria. Siquidem H etiam spes

interdum frustratur, moritur aliquis, de quo medicus securus primo fuit. Quaeque medendi causa reperta sunt, nonnunquam in pejus aliquibus vertunt. Neque id euitare humana imbecillitas in tanta varietate corporum potest. Sed est tamen medicinae fides, quae multo se Pius, perque multo plures aegros prodest. Neque tamen ignorare oportet in r acutis morbis fallaces magis notas esse Talutis,in mortis.

De notis, quas aliquis in singulis morborum generabus habere possit. SED cum proposuerim signa, quae in omni adversa valetudine communia esse consti euerunt ad ea quoque transibo, ut, qua aliquis in singulis morborum generibus habere posti notas, indicem. Quaedam autem sunt, quaerant , febres, quaedam quae inter eas, quid aut intus sit, aut venturum sit, ostendunt. Ante febres, si caput graue est, aut e somno oculi caligant, aut frequentia sternutamenta sunt, circa caput aliquis pituitae impetus timeri potest. Si sanguis, aut calor abundat, proXimum est, ut aliqua parte profluuium sanguinis fiat. Si si1n causa quis emacrescit, ne in malum habitum Corpus ejus decidat, metus est. Si praecordia dolent, aut inflatio grauis est, aut toto die non

95쪽

Cap. L MEDICINA. 63

concocta fertur urina, cruditatem esse manife-

stum est Quibus diu color a sine morbo re gio malus est, hi vel capitis doloribus conflictantur, vel terram edunt Qui diu habent faciem b pallidam jumidam, aut capite, aut visceribus, aut aluo laborant. in continua febreyuero venter nihil reddit, mutaturque ei color, nec somnus cyaccedit, ploratque is assidue,metuenda neruorum distentio est Frequens autem destillatio in corpore tenui longoqUe, tambem timendam esse testatur Vbi pluribus diebus non descendit aluus, docet, aut subitam de- mem, aut febriculam instare. Abi pedes tument, longae dejectiones sunt, aut dolor in imo ventre coxis est, aqua inter cutem instat; 1ed hoc morbi genus ab ilibus oriri solet. Idem propolitum periculum est his, quibus, cum Voluntas deiidendi est, venter nihil reddit, nisi aegre laurum Cum tumor in d pedibus

est, idemque modo deXtra, modo sinistra parte Ventris, inuicem oritur atque finitur, jocinore id malum proficisci videtur Ejusdem morbi nota est, ubi circa, o umbilicum intestina torquentur τροφον Graeci nominant coXaeque dolores manent, qui neque tempore, neqUe remediis soluuntur Dolor autem articulorum, pro-Vt in pedibus, manibusue aut alia qualibet parte sic est, ut eo loco nerui contrahantur aut si

id membrum, ex leui causa fatigatum, aeque fri

gidos

96쪽

έ A. CORN CELSI H. a. gido, calidoque offenditur, ποδάγραν, χειρα-- γραvue,Vel ejus articuli, in quo id sentitur, morbum futurum esse de nunciat. Quibus in pue- itia sanguis ex naribus fluxit, dein fluere desiit, hi vel capitis doloribus conflictentur necesse est, .

vel in articulis aliquas eXulcerationes graue Shabeant, vel aliquo morbo etiam debilitentu . . ribus foeminis metasTua non proueniunt, necesse est capitis acerbissimi dolores sint, vel quae- 1lbet alia pars morbo infestetur. Eademque his pericula sunt quibus articulorum vitia, Vt dolo-TeS, tumoresque , sine podagra similibusque hi orbis, oriuntur, desinunt. Vtique, si saepe

tempora iisdem dolent, noctuque corpora inis siridant, frons prurit, lippitudinis metus est. Si mulier. a partu Vehementes dolores habet, neq; alia praeterea signa mala sunt, circa vigesimum diem diu sanguis per nare erumpet, aut in inferioribus aliquid abscedet. Quicunque etiam dolorem ingentem circa tempora frontem habebit, ei alterutra ratione finiet magisque, si ju- Venis erit, per sanguinis profusionem si senior, per suppUrationem. Febris autem, otiae subito sine ratione, sine bonis signis finita est, fere re- Vertitur. Cui fauces sanguine rinterdiu

noctu replentur, sic, ut neque capitis dolores neque praecordiorum, neque tussis, neque omitus, neque febricula praecellerit, hujus aut in naribus, aut in faucibus ulcus reperietur. Si mulieri ex inguine febricula orta est, neq; causa appa

retr

97쪽

cap. 7. MEDICINA. Q ret, ulcus in vulva est Vrma autem crassa, ex qua quod desidit, album est, significat circa. articulos, aut circa viscera dolorem, metumque morbi esse. Eadem viridis, aut viscerum dolorem, tumoremque cum aliquo periculo sub esse, aut corpus certe integrum non sile , testatur At si sanguis aut pus 2 in urina est, vel vesica, Vel renes exulcerati sunt Si haec crassa

los habet, aut si in bullat, aut male olet,

aut interdum quasi arenam, interdum quasi sanguinem trahit, dolent autem OXae, Uaeque inter has saperque pubem sunt, accedunt frequentes ructus, interdum vomitus biliosus extremaeque partes frigescunt, urinae crebra cupiditas, sed magna dissicultas est quod inde excretum est, aquae simile, vel rufum, vel pallidum est, paulum tamen in eo leuamenti est, aluus vero cum multo spiritu redditur, utique in renibus vitium est. At si paulatim destillat, vel si

sanguis per hanc editur, in eo quaedain cruenta concreta sunt, idque ipsi im cum dissicultate redditur, Circa pubem interiores parteSdΟ-lent, in eadem vesica vitium est. Calculosi vero his indiciis cognoscuntur. Dissiculter rina redditur, paulatimque, interdum etiam sine voluntate, destillat. Eadem arenosa Dest, nonnunquam aut sanguis, aut cruentum, aut D ph. iv, 74. Plin. xxviri 6. g Aph. IV, 7 Aph. iv, 76. 0 alia a xyιii, aptar. iv, iAph. IV. 72

98쪽

aut purulentum aliquid cum ea excernitur. Eam que quidam promptius recti, quidam resupin ti, maximeque hi qui grandes calculos habent, quidam etiam inclinati reddunt, colemque ex tendendo dolorem leuanti Grauitatis quoque cujusdam in ea parte sensus est atque ea cursu, omnique motu augetur. Quidam etiam, cum torquentur, pedes inter se, subinde mutatis vicibus, implicant. Geminae vero ora na turalium suorum manibus admotis scabere crebro coguntur. Nonnunquam, si digitum admoverint, ubi vesicae ceruicem is vrget, calculum sentiunt. At, qui spumantem AEnguinem excreant, his in pulmone vitium est. Mulieri gravidae s sine modo fusa aluus elidere partum potest. Eidem si lac V ex mammis profluit, imbecillum est, quod intus gerit. Durae mammae, sanum illud esse, testantur. Frequens o singultus, praeter consuetudinem continus, jecur inflammatum esse, significat. Si tumores super ulcera subito esse desierunt, idque a tergo incidit, vel distentio neruorum, vel rigor timeri potest: at si a priore parte id euenit , vel lateris acutus dolor, vel insania expectanda est. Interdum etiam hujusmodi casiam, quae tutissima inter haec est, profusio alui sequitur. Si ora vi venarum, sanguinem solita fundere , subito suppressa sunt, aut aqua in

99쪽

Cap. 7. MEDIciNA rbes subit , si in lateris dolore orta suppuratio intra r quadraginta die purgari non potuit. At si longa f tristitia cum longo

timoreis vigilia est, atrae bilis morbus subest. Quibus saepe es naribus fluit sanguis

his aut lien tumet aut capitis dolores sunt quos sequitur, Vt quaedam ante oculos tanquam imagines obuersentur. At, quibus

magni lienes sunt, his i gingiuae malae sunt, os olet, aut sanguis aliqua parte prorumpit. Quorum si nihil euenit, necesse est in cruribus mala ulcera, ex his nigrae cicatrices fiant. Quibus causa doloris, neque sensus su ejus est, his mens laborat. Si in ventrem x sanguis confluxit, ibi in pus vertitur. Si a coxis, ab inferioribus partibus dolor in pectus transit, neque ullum signum malum accessit, suppura tionis eo loco periculum est. Quibus sine febre aliqua parte dolor, aut prurigo, cum rubore S calore est, ibi aliquid suppurat. Urina quoque, quae in homine parum sano liquida est,

circa aures futuram aliquam suppurationem esse de nunciat. Haec vero, cum sine febre quoque vel latentium, vel futurarum rerum notas habeant, inulto certiora sunt, ubi febris accessit; atque etiam aliorum morborum tum signa nascuntur. 1 Eria

100쪽

6 A. CORN CELs Lib. 2. Ergo protinus insania timenda est, ubi expedi-tior alicujus, quam sani fuit, sermo est, subitaque loquacitas orta est, & haec ipsa solito au

dacior aut ubi raro quis vehementer spirat, Venasque concitata habet, praecordiis duris iumentibus. Oculorum y quoque frequens motus; in capitis dolore offusae oculis tenebrae vel nullo dolore substante, sona. nus ereptus, continuataque nocte, die vigilias vel pro lsratum et contra consuetudinem corpus in ventrem, sic, ut ipsius alui dolor id noti coegerit item, robust adhuc corpore, insolitus dentium stridor insaniae signa sunt. Si quid etiam abscessit, , ante quam sputum pro diret, manente adhuc in corpore solita febre, subsedit, periculum affert primum furoris, de inde interitus. Auris a quoque dolor acu

tus, cum febre continua Vehementique, pementem turbat: ex eo casu uniores inter-idum intra septimum diem moriuntur seniores tardius quoniam neque aeque magnas febres Xperiuntur, neque aeque insaniunt. Ita sustinent, dum is affectus in pus vertatur. Suffusae quoque ob sanguine mulieris mammae, furorem venturum esse, testantur. Quibus autem longae cyfebres sunt, his aut abscessus liqui, aut articulorum dolores erunt. Quois

rum faucibus in febre illiditur spiritus, instat his