장음표시 사용
261쪽
rum aedes frequentando in carum gratiam ita se insinuaverint, ut cognatis ederedatis ipsos heredes suos constituerint. Itemsia lex Maresani imperatoris, quae in caussis criminalibus clerumo minopolisanum sibJ ab omnium inferiorum iudiciorum, non autem a supremi iudii ii praefecti praetorio in ciuitate regia, cognitione immunem pronuntiata inae consuetudo etiam Roma videtur obtinuisse. Nam socR Tra hin obseruat, quod, quum in
conflictibus, cui in electione Damas papae exstitere, plurimi i tersissent, multi tum clerici tum laici a Maximino, tunc Praefecto praetorio urbis supplicio adsecti sint. Ex nouellis Ll J. itidem Vesentiniani renii liquet, quod in istiusmodi actionibus criminalibus, ut sunt caedes, sepulcrorum violationes & similes, epistopi aeque ac reliqui clerici apud ciuilem magistratum
per procuratores suos caussam dicere debuerint. ivsUNimus autem hoc priuilegium intuitu episcoporum paullo latius cxtendit, facto siJ decreto, vi nc episcopus in pecuniaria aliqua aut criminali caussa ad ciuilem militaremue magistratum, sine imperiali iussione, inuitus perducerctur, vel sisteretur. Ita cum exemtione clericorum in hoc caussarum criminalium genere, ch) Cod. ivstin lib. . titilil. de epist. IN. Xxv. Actor in nullo alio foro, ves apud . . quemqtram alteriam iudicem eosdem clericos liti is irretire, Ac ciuilibus vel eti- . nuitatibus Desotiu tentet inneistere. cia Socrat. lib. iv. e x xl x. rea eti
Hinc crebra utrinque tu mia oc conflictus vulgi exituere, adeo ut ex ea concertatisi e plurimi interierint. QEam ob caussam multa, tum
eliarici tum laici, a Marivum tutae praefecto υγω, si phcio adfecti sunt.
ιλ) Valenti nouel. X v. de sepuler. viol it. ad calcem eodicis Theod. Qirisquis ex hoe mero clericorum sepulcrortim violitor exstiterit, illico clerici nomen a. mittat, ct se stilo prosictiprion s addictus, p'rpetuo deportatione plectatur. - . Qi,d ita seruari oportere censemus, ut nec minis rra nec antithitibus iurae religionis in tali eiussa stattiamtu esse parcendum. Item nouel Xl l. inam formam etiam circa ep seoporum persenam obseruariois portere eensemus. ut si in huiusmodi ordinis homines actionein peruasionis de atrocium intuitarum dirigi necesse fiterit, per procuratorem solemniter ordinatum, apud iudicem publicum inter lepes ec iura conssiami. cla lustin. nouel. CXXlli. c. Vili. 'AR.' ὐM i,4 πινο- aruamκης η ἰγκλημακκης ---κ ἐπέσκεπεν mos ἄρχοντα ποιNκοῦν η Παπ-ἀεν α ν- ῆ λήγεδε- η π Ir--, βασιλι ἐς κελάννεώς συγκωψ sed neque pro qualibet pecuitiaita caussa vel eriminali episcopum ad iii dicem ciuilem aut militarem, inuitum producere aut exhibere citra imperialem iustionem permittimus.
262쪽
manifesto comparatum fuit, quidquid etiam ninoesius& alii istius partis auctores in contrarium dixerunt. Quid Θ quod aliquot saecula post istiusmodi crimina, ut homicidia, fili ta, & veneficia ad ciuiles iudices in Gallia delata sunt quemadmodum ex concilio Matisconensi i , ann. DLXXXI. ha Dito, apparet. XIII.
Nec in caussis pecuniariis cum lateis. Eodem prorsus modo se res habebat in omnibus ciuilibus controuersiis pecuniariis, quae clericis cum laicis intercedebant. Quamquam enim omnes ciusmodi lites, quas clerici cum clericis habebant, coram suis ipsorum iudiciis, vel episcoporum synodo persequi poterant & finire, canones etiam hoc ficti iubebant, quemadmodum capite proxime antecedenti fmnid notauimus: tamen si qua eis controuersia intercederet cum laico, laicus caus ain suam ad iudicii ecclesiastici cognitionem referre
non tenebatur, nisi voluntarie ex compromino de eligcndis ex clero arbitris consensisset. Hoc e quadam Valentiniani III.constitutione patet, in qua, Petitore laicus, inquit, in cituti in criminali cario, cuiuslibet loci clericum a resamium sim DJδι ει magis eligat , per auctoritatem legitimam in publico iudicio respondere compellat. Et concilium Eponense lyJ secundum lectionem editionis si RMONDi, idem dicit, Friri, inquiens, sipuoti fuerixiit, sesis ad faeculare iudiei-
cha Constantinopolitans, ciuitatis regiae clero peculiare quoddam priuilegium indulsit, ut, si quis liaberet aduersus eos quamlibet pecuniariam caussam spJ, prius ad episcopum perge ici; si vc-Cone. Matiscon. L c. VI l. torn. v. conc. p. 968. Ut mill cice cus de qualibet eatissa extra disclissionem episcopi sui, a saeculari iudicio iniuriam patiatur, aut eustodiae deputetur. Quod si quicumque iudex cuiuscumque clericum abs- qiιe caisss c mali, id ei , homici io, furto, aut maleficio hoe facere fortasse praesumserit , quamdiu episcopo loci illius visum fuerit, ab ecclesiae limi
263쪽
ro propter caussis naturam aut propter quamdam dissicultatem episcopus decidcre negotium non tunc, non autem alia ratione, ad ciuiles iudices deterendi illud haberet libertatem. Ex quibus omnibus manifestum est, immunitates istiusmodiam liquitus non tamquam res diuini tui is is ectatas esse, sed in solidum ab arbitrio & voluntate principum christianorum dependisse, quamuis saecula posteriora aliam eis speciem induxerint. XIV. De vicessaria distinctione inur supremum Osubordinaus mss-sraius in hoc immunismum negotio. iImmo vero obseruandum est, quod in ipsis etiam eccIesi sticis caussis magnum semper discrimen inter potestatem primcipis Meu summi magistratus, & inter subordinatorum seu inferiosum iudicum potestatem intercesserit. inamquam enim iudices ordinarii legibus prohibebantur, quo minus caussis ecci siasticis sese immiscerent , in quibusdan men casibus ipse princeps extraordinarioS interponebat constituebatuue iudices, &interdum ipsemet caussas audiebat atque decidebat, vel ecci siasticorum decreta pro summa sua, qua pollebat, auctorilate abolebat, quod faciendi ordinatu iudices non habebant potestatem Sed hoc ad aliud argumentum spectat, quod lacum in hoc opere habebit commodiorem, ubi de principum christ, morum potestate edissere aS-
CAPUT TERTIUM DE CLERICORVM IMMUNITATIBUS RESPL- V TRIBUTORUM ET CIVILIUM MUNERUM A.
LIARUMQZE MOLESTlORUM FUNCTIONUM 'IN IMPERIO ROMANO.
264쪽
Non diuinum ius ab antiquo ire iodum uis uis,
ALiud priuilegium , quo clerici, indulgentibus christiania
principibus, fruebantur, erat, quod in certis casibus pro temporum ac locorum conditione a quibusdam tributis quae reliquis imperii Romam ciuibris irrogabantur, Vacabant. Quidquid autem huius generis percipiebant, non tamquam ex diuino iure sibi debitum deposcebant, sed pietati, munificentiae & favori christianorum imperatorum sese debere, libere profitebantur. Quocirca nARONius faJ magna eos iniuria adficit,grandisque praeuaricationis reus est, cum dictitat, quod immunitatem a tributis ex Christi sententia sibi vindicarint;& quod nul his umquam imperator tributum ab eis exegerit, nisi Mianus apostata & Vadens Ariams ac Vageminimmis qui totus a matris tuae , imperatricis , arbitrio dependerit ; quod tuum ambrosius imperante hoc Givncinia, tributum soluerit idolum fecerit ex christiana mansuetudine, non vero quod ulla ratione alia ad id faciendum obligatus fulisset. Quam vere haec dicamur lector ex verius aΜουκ ii quodammodo iudicare
potest, quae sic habent': Sit risurum tu imperator, non nex nius; apri ecelsastici sotium trum tum-- S imus qui esunt Caesaris asari, e quae sum Dei, Deo. Tributum Caeseras est, non nriamin. Quibus tantum abest, ut ullam immunitatem ex diuino iure sibi arroget, ut contrarium manifesto adfirmet. Et alio loco docet quod omnes christiani censum dare debeant, quia ipse filius Dei eum soluerit Matth. XVII, 26. Et AARONius dJ tamen hunc ipsum locum euangelistae citat, clericos iure diuino exemtos es
ruire est α spiridie u mentum , quo christiani viri sublimioribus e--- enlue debere esse subiecti, nequis eonstitutionem rmis terreni puistet esse Muendi. Si enim eensum Dei filius soluit, quis tu tantus es, uvinon putes en tavendum ct ille censum seluit, qui nihil missidebat, tu mis. te't in I sequeris lucrum, cur s culi obsequium non recognostat viε haec etiam apud Gratianum emin XI. quaest. l. e. XXulli.
265쪽
st probaturus, quia saluator noster dixerit: Igitur liberiHusilis.
Si mn, inquit, a suis reges tisurum extrui, sin fluiditor Arbent nitro mirais ab eis, quos ibi Iuperiores esse erin Imr, absque nota criminis in se tyrannidis, sub quorum cura priMipes omnes intesi H s pastoribus esse oves, caetera. BELLARMiNus inagis ingenue in huiui
gumenti tractatione versetur. Contra canonistas fri enim squωrum opinionem n xRONivs tueri adlaboran statuit, exceptionem
clericorum in rc bus politicis, tam quod ad pers as, quam quod ad bona, iure humano introductam esse, non diuino: nec lfacto. umquam nili a personali tributo eos immunes fuisse vi te
ad tempus ivsTiNiANi, ubi etiam a bonorum ac possessionum sita,rum tributis eximi coeperint. Adeo parum hi duo principes inter ecclesiae Romame cardinales in huius materiae enarratione,si flaetum sui e ius spectes, inter se concordant, ut omnino eorum alsertiones c diametro sibi inuicem oppositae sint.
se Bellarin. de clericis lib. I. e xxviii. Exceptio clericorum in rebus politicis, tam quoad permnas, quam quoad bona , iure humario introducta est, xum aeriim. Haec propositio eth contra canonii ac NA. In edtione Ciab- MD II Pragens noua, aluer prorsu haec leguntur , quam Bissumus roster.
exfuet , mmirtim itia: Exceptio elericoruru - - introducta eth M. mavo pariter e ' d uino. Et mihi ibi Belgiarminus d Ee quidem quod iure humano introducta sit, patet ex iis testimoniis , qtiae attulimus in tertia A qua ta propositione probanda. Quod autem sit etiam introdiicta iure diuitis, pix a dum est hoe loco. Sed antea tamen obseruandum est, nos per ius diuinum non inteli gere praeceptum Dei proprie didium, quod exstet expresse, In saerulitteris ; sed quod ab exemplis, vel testimoniis testamenti veteris, vel noui petquamdam similitudinem d. duci po:lit. Atque hine so lasse conciliari poterunt theologorum & iurisperitorum sententiae. Illi enim culti negant, exemtionem clericorum esse iuris diuini, praeceptum diuinum proprie dictum expresse in stri pluris exstare negant , iiti vero cum adnmrant, eamdem exemtionem esse iuris. divini, id si alum adfirmant, quod theologi nititime negant, deduca per simi tudinem ab exemplis S teitimonii ν Gerar leripe irae, Deum vanisse, vi ci risidi ipserunt bona libera eslent a potet ate iurisdictione laicoriina. Pasinam re m popo tione quarta haec habet Lom Bem minuae, ad quae respexis --ctor o ubi tamen Obie itandum et , an:e iuitiiniani tempora legibus priorum pri ne ipum im nurnes fit iste clericos a t. ib itis personalibus, ut etiam indicat s. Hieronymus in toriimentario ad ci XVII. Matth. non tamen fialite liberos a tri. hutis, quae pendi talent ratione possessionum, ut colligitur ex S. Ambraso in oratione de tradendis basilicis, ubi dicit: e sunt Uristinum, de ex Theodoreto lib. IV. his hor. c. Uu. ubi sci ibit, vatem --rir leniorem in
pii tota ad episcopos Aeae illa verba posuisse: Boni em tam tributa seisiatu
266쪽
Generatim tamen a tributis personalibi'seu censu ca-
, Cuius rei ut illustriorem demus cognitionem, necesse fuerit diuersa tributorum, imperii Romani ciuibus impositorum, genera lectori paullo distinctius enarrare&ostendere, quatenus ad clericos unumquodque eorum referri potuerit; id quod optime fieri poterit, si codicem Theodosianum, in quo pleraeque legeS, ad hoc ar mentum spectantes, etiamnum exstant, consuluerismus. Et hoc ipsum tanto lubentius faciemus, quod HARomvs Qvstim codicis auctoritatem adlegat, scd cum magno partis suae studio dissimulans, quaecumque hypothesii suae, quam tuendam suscepit, non seruire velle intellexit. Primum itaque tributorum genus, cuius Iniicienda heic est mentio, illud est, quod censes capitum, seu tributum personaD, a censu agrorum illud distinguendi causi, vulgo nuncupatur. Ab hoc genere tributi clericos exemtos fuiste,apud omnes in conlata est, solo soTuomEDo plane singularem hac de re fouente sententiam. Sub imperatoribus enim christianis istiusmodi tributum a nullo solutum esse statuit VJ; ut adeo' exceptio clericorum hoc in casu haud fuerit priuilegium aliquod eis peculiare &. proprium, sed cum reliquis imperio Romano subiectis commune.
Sed in hoc vir ille doctus euidenter falli videtur. Primum enim ipse fatetur, fuisse eiusmodi tributum sub imperatoribus
Gothoseed. com. in cod. Th. lib. XI. tit. l. de amiciti. ct tribue. Iesu. XV. F. Atque die. It. comment. in lib. Xlli. tit. X. de censu leg. IR' De immun.bus tribus peris senarum generibus a censia seu a plebeia capitatione, est haec valentiniani se constitutio,& quidem per Gallias, quod notandum: pariter ut adtoa EL Bfr. quae eumdem Valentiniωium auctorem habet, de ad eumdem viventium PP. da ta est: sic tamen ut illa ab hac in nonnullis recedat: mox ut ostendetur. Eesie pertinet haec lex ad censium Gallicanum, pariter ut δὴ leg ex roximae. -- Plerique vero interpretum id de tributo capitis, seu cupitis censι. quod pro capite dabatur, accipiunt. De quo est sane lex 3. m. de censibus d ubi finitiis quoque immunitas continetur. Aetatem in censenta lam care nec hie est, qtisa qΠibutilam aeta/ ιri ιι, ne tributo onerentine veluti in briis a quatuordecran anuis mustui, a duodecim feminae t que a exagesimu- quiuium annum tributo capitis obligantvr o aetas autem spem attiae cenis inni tempore. Verum quum nullum iam amplius hoc amo capitis seu pro capite lih rra tributum usurparetur: est Omnino haec Iex vi Be d. l. 6. accipienda de capitistione & iugatione pro capitibus & iusis seu possessionibus. cariera.
267쪽
cthnicis, a quibus, vLPi. No auctorcssi, nemo nisii infra quatuo decim annos masculi & senes sexaginta quinque annos nati e emtus fuerit; neque ullam te in leoducit, quando &.aqia nam hic census aboleri iussus sit, Deinde THEoo vs IvNIOR, codicis Theodosiani auctor, expi essam eius mentionem faci qua do in quadam nouelia mi inter censum capitum & censim atrorum dustinguit. Denique diuersae leges in codice Theod amo, cloucos a tributis eximentes reperiuntur, quae de alio tribui atque hoc capitis censu, commode intelligi non possunt. Vt quum compotius clericis eamdem immunitatem a tributis quam iuuenisbus attribuit, manifesto ad antiquam legem de minoribus, se PiAxio memoratam, re icit, δέ clericos eodem modo tractae
dessendo eis hoc priuilegium,ut non ipsi solum, sed di eorum coniuges ΓΗ & Iiberi eorum serui & ancillae immunes sint aeributo; intelligens tri nutum perisnale seu censum cuius. In sumdem modum duae istae νAL TimANi i Jleges intelligen riunt, quae in perpetua virginitate viventibus δc viduis ac pupillis ad Ficesimhm ysque aetatis annum eamdem immunitatem a trib
cI lib. L. tit. xv. de cetabus les. ΠI. Quibusdam aetas tribuix, ne tributo . . Derentuti Metera. vid. nota antec. in. h Theod. novell. mi. Repetita clementiat nostrae praeceptione lancimus, ut antia quina omnibus priuilegiis, quae vel dignitatibus delata suerunt, vel diuersie militiae c0limia meruerunt, aut nomine venerandae religionis obtentum est, omnis ubique eensus, qui non resonarum es sae urori , ad uniuersia munia a n va duntaxat indictione, ut supra definiuimus, absque ulla distratione creatur in quota parte. ' , έD Cod. Theod. lib. XVI. tit. II. de eeitc. dceler. leg. X. Clericis de iuuenibus praebeatur Immunitis. - - fod & coniugibus di liberis eorum, dc ministeriis, maioribus pariter ae feminis indulgemus. Ibid. IN. Xlv. omnibus clericis huiusmodi praerosatiua succurrat, νt coniugia sericorum ae liberi quoque Mministeria id eth mares pariter ae seminae eorumque etiam filii immunes semper a censibus ερ separati ab huiusmodi muneribus perseuerent. ι λὶ Cod. Theod. lib. Mil. tu. X. de censu leg. IV. In raminitate perpetua viventes dc eam viduam , de qua ipsa maturitas pollicetur artatis, nulli iam eam esse nupturam, a plebeiae capitationis iniuria vindicandas esse deeernimus.ltem pupillos in virili sexu ad viginti annos ab istiusmqdi functione immunes esse d here 3 mulieres autem donee virum unaquaeque sortitur. Ibid. DE. VI. Nul- .u vidua: nemo pupillus ex utroque sexu, donec eos Ingrediatur annos, qui . , iam tutoribus, euratoribusue publicis nou egeant, exactionem plebis agnoscat
Simili autem deuotione habeantur immunes, dc si quae se rurae lesis obsequio perpetuo didrarunt.
268쪽
sine ut vocant. a plebeia,capitationis inium conceduntis
dies aza eius laxm, qua picruribus iuxta ac VXOrssi ac libetis ipsorum limite priuilegium defert. Ex quibus omnitus In sin ratione conccidere possumus, hanc ambum persona-
id vis exemtionein non fuisse rem Omnibus communem,
insum'e is artibus di vitae generibus, inter quae clericorun v
im o e Crat honoratillimum, peculiare.' FHoe porro ex una alteraue obseruatione ex kνςNO & B silao confirmari potest. RArima us in epistolari adam fm4 ad Amphilochium queritur, quod status ciuilis admin quodam diacono tributum exigere praeter legem Tristi fuerint. Et hinc Amphilochium rogat, ne hac contumelia&det Cento adfici ipsum patiatur: Nam DJ Aiosun, inquit, ut omni i hominum miserrima, G Designissima conditimis σὸς ,
Atiinanitate aliaue eo honore, qui sacra sirdinis honunibus M im
manifesto ad immu-nstatem quamdam P tributo respicit, quamc in risim indulserint ; quae non bonorum poterat esse excep
in um non erat tunc lex eiusmodi in usu, ad quam pro
noterat; adeoque immunitatem eorum a tetibulis per vocari p*x δ ' Hohind est a duibus secundum VALENT;
indidi in Ghuc lucem suffundet maiusque robur dabit testi- maiorem adnWς praefectum praetorio
t 2πbidem 4 ebam de quibusdam, qui clericorum
269쪽
mos ,1riapusilemat, consecrati per ministerium erant , ne eras 'nem .diaconos,iriistorum eremfus exactores Irisci mna uos O Dri initur: at pii descriptioni faciendae in psesenti praefurer i Formiquiola in bina huic negotio venia por i fron tuam potestarem, egis, is
tabuias censeries retulerum omnes , nisi serte per aetatem nonnulli exisse bantur. Rogamus uirin, ut tuae erga nos beneficentiae monumen tum Me pud nos deponas, quo in omnem deinceps posteritarem praeclaram tui me- .moriam custodiamus r UT E IUXTA CO NSU ETUDINES ET LEGES ANTI si VAS, qui Deo infacris ministeriis inseruiunt, liberi relinqvamur a solusionibus, caetera. B. siLivs hoc loco ad dua legum genera de hominum quorumdam a tributo immunit te respicit; quorum ad alteriun antiquae istae ethnicorum iis . . eratorum leges spectabant, quibus pueri tantum & nesaper-bnalibus tributis eximebantur; ad alterum vero illaec seth NUac vumTiNiANi leges, quae clericos etiam excipiebant, eamdem eis indulgentes immunitatem, qua soli impuberes antea gauisierant. Et de hoc ipso conquerebatur, quod clericis chrutian narum legum priuilegio perfruendi haud daretur copia, sed ipsa tantummodo secundum ethnicorum imperatorum leges per a
talem, hoc est, si vel insta viginti vel stipra quinqua ta annos nati essent, immunibus esse liceret. Ex quibus omnibus liquido apparet, quod clerici vi legum peculiare immunitatis a tributo personali priuilegium sibi vindicare potuerint, & quod hoc
non omnibus imperii Romani ciuibus commune iuerit, quidquid etiam coTMoyRmvs & post ipsum Pacius ipJ in contrariam sen
270쪽
Sedratione agrorum se possessionum suarum non exeasti. Proximum tributi genus erat, quod ab hominibus ratione agrorum & possessionum suarum exigebatur, quodque diuersis nominibus in lege ciuili & vetustis scriptoribus venit. No
numquam id vocatur Vti ab ATHANAsio firJ, quando cano. nis , in ussim ecclesiae Alexandrinae Aegyptiis impositi, nomine i iuste se delatum esse conqueritur. Ita in codice Theodosiano felinteger titulus est de canone frumen rario bis Roma, quo ipso truibutum sementi, quod ex prouinciis Africanis in urbis Romae t- sunt cxigebatur, intelligitur. Alias vocatur iusigatio a vocabulo ruta, quod ex adnotatione o uorREDi DG terrae modum signi cat, cui colendo per annum iugo boum opus est: Et quoniam tributi exactio secundum hanc aestimationem fiebat, inde nomen iugationis & iugorum sortita est. Frequenter etiam dicitur rapitario & capita: Et quum ministri masculi & animalia possessio-mibus tributariis aeque adnumerarentur atque agri, hinc in quia busdam legibus stJ altera capitatio terrena , altera vero capitatiosbus de vectigalibus postea saepius infracta, praesertim siab valente, ut constat ex duabus Gregorii Naaianzeni epistolis, puta CLIX. de CLVI. Basilius quoque epistola CCLXXIT. ad Modestum praesi Auto praetorici Orientis de eadem imis
munitate sub eodem valente imperatore coneuleata conqueritur, eamque instaurari petit. caetera.
venissme, Eusebii tandem consilio hanc priorem, Isionis, Eudaemonis, S Callinici opera, confingunt criminationem, de lineis nempe stichariis, qttasi ego emnonon Aerapolis impossisim, ae ea primus exegissem ab illis. Collato Sinomeno, qui referetis eamdem historiam lib. II. c. XXL scribit: at ν έπομ- πια ν χ-- ν λινων---ιλμνων ..., primum in crimen vocatur,quod tria Huum linearum tuniearum Aegyptiis imposuerat. t v Cod. Theod. lib. XVL tit. XV.ένὶ Gothosceom. in eod. Theoι lac lib. Xlli. tit. X. de eensii Ieg. II. p ras. C. uelimgo, a quibus Πιζαμ. de tu rara iugeris, sede m eratio, eonfundas: s quid in re obseura iudicii mei et , ego iuga purem dicta terrae modum, cui colem do, per annum iugo boum UM Uy- sicut rusum iugeris, quantum in die iugo boum exerceri potest. - t Cod. Theod. lib. XI. tit. . de conlati donat. leg. VI. Exceptis his, quae in ea