장음표시 사용
301쪽
& ostendi , Tuisse hanc constantem rcgulam ultimis imperii Cia. flansim temporibus, nullum ex clericis, qui eatrimonio instructus esset, ab obeundis publicis imperii muneribus eximere. XVI. Lego Constantini a si uentibω imperatorib/u in ecclesiae. - gratiam pautatam immutatae.
Quamquam autem initio hoc ipsum fortassis ideo constituit
Constanti-, ut quibusdam abusibus Occurrere siuccedente tamen tempore eccleuae illud detrimento exstitit.Hac enim ratione presbyteri de diaconi, quum viginti vel triginta in ecclesiae miniis sterio annos transegissent, alitigiosis hominibus ad obeunda cistvilia munera, quae cum ecclesiasticis consistere simul non pote, rant, deposcebantur adeoque ecclesiasticam suam functionem deserere cogebantur. Haec tanta erat incommoditas, ut sequentium imperatorum deceret sapientiam,praesens ei remedium inumnire t id quod fecerunt legem Constam moderando eiusque rigorem quodammodo imminuendo. Non enim chiilium ossidiorum onera clericorum personis, sed eorum tantum possessionibus ad ecclesiam haud spectantibus, imposuerunt, & in quibusdam casibus hasce etiam exemerunt. C amius omnes episcopos, tam quod ad Personas quam quod ad possessiones eorum, ab hoc onere immunes esse iussit. Ex eius enim legibus DI posisessiones siuas retinere poterant, nec tamen ipsimct ciuilia munera obire, nec alium quempiam in locum suum substituere tenebantur. Et idem In ivilegium presbyteris atque diaconis & reliquis omnibus indulsit, si curia consentiente populoque viai. veris expetente essent ordinati. Quod si vero ea ratione ordinati haud fuerant, quidquid facere eos tum oportebat, hoc erat, ut possessionum suarum duas partes tertias cum filiis suis aut propinquitate proximis partirentur, eosque in locum suum substituerent: vel ut his deficientibus duas bonorum partes curiae redderent, tertia sibimetipsis reseruata. Valentinia ι sub imperii siti initia ann. nati Christi CCCLXIV legem istam paullo acuit, istiusmodi homines sq, si ordinati essent, omnes possess-
Cod. Theod. lib. XII. tu. . de decurionibus leg. XLIX. tim episcopumbeia , rater γῆ- euriae, sicut antea sierat coni imium, nurus avorat mane piare, sed antistes maneat, nec faeiae substantiae cessionem. 'cod. Theod. lib. XIl est. . leg. LIX. Qui partes elegit ecclesiae, aue in proo nia
302쪽
quam curialem in locum suum substituere, vel curiae ipsi eas cedere iubendo. Quod qui facere detrectarent, illos in curiam reuocari &ad ciuilia munera obeunda tamquam laicos o ligari, praecepit. Sed hanc obligationem non vltra imperii sui initia extendit :nam alia quadam lege,septem annis post, nimirum ann. CCCLXXI lata,omites in ecclesiae ministerio faJ,quum ipse rerum potiretur, iam constitutos, licet possessionibus ad subeunda ciuilia officia obligantibus instructos, exemit. Valem eos uniuersos immunes esse lulsit, qui decennium nin clericatu impleuissent; ita quidem, ut si intra illud temporis spatium a
curia non essent reuocati, postea in perpetuum Cxemti man rcnt. VHGitimarus secim lus ipsos exemit fri ea conditione, ut alia quem in locum suum substituerent. Theodo rictos omnes e
cepit, qui ante annum CCCLXXXVIII, qui erat imperii siti decimus, ordinati fdJ fuerant. Ab iis autem, qui postea ecclesiae
quum bolis propria conferendo eum pro se iaciat curidem, aut ficultatibus e riae cedat quam reliquit: ex necessitate reuocando eo qui neutram quum clericus esse coepisset , caetera.
Putarunt, curiis habeamur immunes, si tamen ante ortum turpem nos,i ad cultum se legis nostrae contulisse constiterit. μ Cod. Theod. lib. XVI. tit. II. Ieg. XIX. Quicumque ex curialium natus genere ad clericatum venerit, di praeiudicium sanguinis caeperit postulari, certi temporis definitiona desidature ut si in conf-rio elericatus isseminam quietis 1 -- ωσιν, eum patrimonio sito in perpetuum habeatur immunis: si vero lato finitos annos fuerit a curia reuocatus, cum substactia sua functionibus sub Meae ciuitatis: obseruando hoc, ut hi quos decennium vindicat, peritione superflaa
Cod. Theod. lib. X l . tit. I. de decurion. les. XCII. iiii , qua sari , Me legis homines blandiuntur, per quam eis cui talium munerum datur immimita , in scindatur: cum ne clericis quidem liberum sit, prius se diuinis minii exiis mancipare, quam patriae debita uniuersia 'ersoluant. Quisquis isitur ve e mo dicatus est,ahum is ructum facultatibus Irtis ad munera pro I campis
emistimat. da ibi Lies. XL si ante aeundum conmutum mansiretudinis meae ex ordine curiali vel presbyteri fastigium vel ministerium dioeoni vel ex istat sustest ota ficium, Omne eius patrimonium immune a curialibais nexibus habeatur actiberi min. Ii vero, qui te ad religiosa diuini cultus Obsequia, quocumque sub nomiane, post nae rorati conssilaeas tempora Praetcripta contularint, omni sciant M. 4endum eri patruuonio. Les. CA Euidens Hucerto nostro tempus expres
303쪽
numsterus se mancipassent, sqpra dictas duntaxat requisiuit selconditiones, ut videlicet Vel in locum suum aliquem substitue.rciat, vel possessiones post ordinationem suam curiae cederent. Cuius rei ab εM Rosio qum, , fit mentio in responsione ad edin maehu i, quaci endit VJ, quam inique & iniuste pro ethnicorum sacerdotum immunitate hac in Ie ille laboret,quum leges christi nis clericis eam nonnisi istiusmodi conditionibus indulgeant. radius quidem instigante M opio ann. CCCXCVIII, omnibus iastis lemus aequissimis abrogatis, clericos seuerar Conflauim corastitutioni rurnis subiecit,iubendo eos, qui si ex curialibus in ecclesia ordinati essent, adhibita Vi ad uriami reuocari, beneficiumque harum legum, quae ordinem in ecclesia suscipere eis. permittunt, ipsis denegari, nisi quem vicarium de facultatibus suis substituet ent, qui ipsorum loco munera publica obiret. Sed ista lex non diu obtinuit; Chrysostomo enim aliisque nonnullis in . eam iuste declamitantibus,sequonti anno eam noua lege abole.. vis, qua DibJ clericis ex curialium societate in ecclesiar mioistemum' adscitis idem priuilegium,quod sub pat entc I Mod o habu-crant, concessiit, Vt nimirum,qui ante secundum Theodosii corissi
sum est, in quo conssitatu, si qui de Curisibus ad ecclesiam confissime, Minni starent patrimonio curiae esse cedendum. At ite Ibid. 4. CN. Curules, qui ecclesiis maunt sesulae qu- curiis, si voluite esse quod simulant, contemnant illa quae subtrahunt. nec enim eos siter, nisi eois temtia patrimoniis liberamus t QSippe animos diuina obseruatione devinctosti derat patrimoniorum desideriis occupMi. Leg. CXV. Ad euriam eleriei pertianentes seiant, ex patrimonio suo, si psi immunes cupiunt permanere, alios idoneos eiu ruiendos, qui recedentium Praesentiam personamque restituant in pu-ianis muneribus subeundis. cfa A eos. eonte. Symmach. inm. V. Ορο- φῶς. Colon. MD m. p. n. 93. yy. 3 d. Theo hiare. tit. XLV. do his qui ad mlec eo T. leg. s. Decuriones Momnes,quos solita ad debitum munus με i. Voem, visore de sollertia i teais. m ad pristinam sortem, velut manu in X iniecta, reuocenture QEibus lege veterum prodesse non patimur, qM inione murimonii sabsequuta, decurioi-
ιβ γ Cod. Theod. lib. Tu. est. L de decurion. l . C lv. si qui est si eundi diui pa
eria isostri consulatu curiam relinquente i clericorum se conssirtio manet paranti, Mi si iam episcopi, vel . presbyteri VM damoni eta meruerunt, in acria quidem Mocinioribus Dea mysteriis perseuerent, sed aut substitutum pro se curiae offerre cogantur , aut iuxta legem dudum tuam tradant curiae foliatra. Refiduἱ omnisuctoris, iubdiaconi, vel hi clerici, quibus clarisonian P ΓUia non debentur,' -uia mox patris muneribus praesementur.
304쪽
latum, ann. CCCLXXX li ad religiosa diuini cultus obsequiast contulissent, plenissima immunitate sine ulla vexatione gauderent : Qgi vero post illud tempus clericorum se consbrtio mancipassent, si essent desuperiorious ordinibus, episcopi, presbyteri, vel diaconi, in sacris quidem & secretioribus Dei m
stariis permanerent, dummodo vel in loeuin suum quem sim, rent, qui pro se munera curialia compleret, vel lacultates suas curiae cederent, quemadmodum praecedentium legum statinta hac in re sanxissent. Hoc tantum requirebatur, ut inferiorum ordinum clerici, lectores, hypodiaconi, cieteri, reuocati ad patriae munera per se obeunda obligarentur: -Ιdiem a The dosio fimiore s , Rilentiniano Maim iano flJ,quorum leges ad calcem codicis Theodosiani reperiuntur, sancitum est. Iistini
ruu itidem constitutionem in eamdem sententiam habe nasmJ inferioris gradus clericos ex curia aliqua adsumtos,'. ei restitui inber, nisi sorsian monasticam vitam aliquis eorum non minus quindecim annis impleuisset; tales enim ordinari praeespit,qua
ci) Theod. nouell. XXV . Iesustris magnificentia tua p matici nostri tenore comis perto sciat, corporativis vilica Romae, qui non expleta ordine coepti ossicii, prisv imam ad primum iter num ad locum emeritiis peruenerit, ad militiae cuius. libet tingulum se credidit transferendum, απμri s rara inmen hum arue ἀ- . caueras, oporteτε re ears o siue etiam in Arelastrum numero reperinst. que ad discoru locum me epti conditio teneatura ea renti It. nouell. XXXVM. Praesenti lege sincimus, ut quisquis ante huius sanctionis diem sustepit cloicatus ossicium, nou expletis urbis propriae muniis ae muneria hus, in ea quidem, qua meruit, religionis olilematione perduret, sed onuua per suffectum tam personalia quam patrimonii onera cogatur agnoscere, facultates suisas pro virili portione singulis filiis diuidat, sibimet simili parte servata. cinera. k valenti nouel. XH. Qui intra inetennium transactum a dis Iatae huius leo di coni ordinati sunt, suffectos pio se dare des, ebunt. Si non hesset, unde hae ratione pro pistatu, ipsi ad nexum propinam redueantur. Caeteris inferioris gradus ad competentia ministeria retrahmidis: exceptis episcopis atque pressiytinxis: sotiatis tamen, quae M. patrimonio talium personarum legum praecedentium
ch Maioria' noua I. Quisumque se sub nomine claricatus, seu quodam relio
nis obtentu curialia vel corporatus festasse sit raxerit,'. secundum praecedentium Iesum statuta , si infra diaconatus gradum locavis probatur, ad originem suam fine diutione reuocetur. Si vem iam diaconus . aue presbytis, aut episcopuε latae huius legis tempore reperitur, siue adhuc obnoxius functinnibus, siue muώniis periblatis, nihil de patrimonio ius alienaturum se esse comescat.
305쪽
ta bonorum suoruni parte sibi retenta reliquis partibus curiae de fisco vindicandis. Episcopis autem vicarium sibi substituere &ipsosmet ab obeundis ciuilibus muneribus immunes esse, per
pitome ipsum intelligit. Sed lateor; ratio quaedam suppetit cogitandi, Iustinianum initio paullo seueriorem in eiusmodi epi-piscopos exuitisic, quia antiquatam legem in io codice suo renouauit. Quomodocumque autem haec res se habeat, ex tota hac materia apparet, quod principes christiani initio saltem magnum discrimen secerint inter publicum ecclesiae patrimonium, quod proprie ecclesiasticum erat, & inter priuatas facultates eiusmodi clericorum, qui possessiones ci siue taculari quodam titulo notatas habebant. Istius intuitu ad nullam iunctionem vel ciuilium munerum onus sustinendum . obligati erant clerici, harum autem respectu omnino erant, neque ab eis eximi poterwt, nisi vel earum portionem diuiderent,vel per sitffectos sibi debita munera explerent. Cuius rei ratio erat, quiniisti clerici minus letitime ad ordinem ecclesiasticum provecti esse credebantur. quum non minus ipsius ecclesiae canonibus, quam legimus reipublicae repugnet, ullum ex curialibus ad ecclesiasticam admittere: functionem, antequam curiae, e du* adscitus esset, fecisset 'satis, quemadmodum alio iam loco o- .sthiasum est. Ego in hutns rei, quae ad tributum & munera ci- vilia attinet, fundamento disquirendb tanto studiosior sui,eaque ex ciuilis legis principiis tanto distimatus curatiusque enarraui,. quia pauci hosce fontes adeunt, ex quibus hanc materiam necesse est declarari: Et lector hoc argumentum in recentiinibus auctoribus vix. nisi admodum imperfecte,& cum quod am partium studio vel paullo confusus expositum deprehendet.
pist. Episcopalis ordo liberae a fortuna semini, sed non a curiali sive ossiciesi, nam ct post ordinarionem duraeι ita & per subiectam vel imerpositam petis. nam ossicium adimpleamer nisi curiae vel ossicio restituatur. to Cod. Iustiti. lib. I. uti u de epist. I . M. Si quis cuties s clericus suetit ordia tus, nee statim comae ione praemisia, Frii inae .conditioni reddatur, in vi som& sbuertia iudieantium, ad pristinam λrtem, veluti manu iniecta mox reno. cetur: Clericis enim ulteriuε lagen Prodesse non patimur. - ceu.otinnii subselauta, λς ion non vetaba
306쪽
DE VETERUM CLERICORUM RDDITIBUS.
1 9. I. Diuerse eertam facultatum summam ad alendos clericos eompserandi viae. Primo : Oblationes. Quarum alia hebdoma les. SEquitur iam, ut de veterum clericorrum sustentatione es namus. Qua in re consultum lacrit, primum in vias & ratiaones inquirere, quas ad inueniendum sustentationi vitae eorum certam facultatum summam inierunt. Et ut heic decimarum considerationem aliquantisper seponamus, de quibus capite proxime sequenti dicendi locus erit, alias deprehendimus mellio dos, quibus honesta corporis alimenta antiquis temporibus ipsis Rerunt comparata. Nimirum per. voluntarias poeuli oblatio nes, quarum duo fuisse genera nonnulli viri docti auruinant primo quidem hebdomadales, sue cotidianas oblatiohes, super altari fieri solitas ; deinde menstruas oblationes, quae in ecclesiae aerarium inferri consueuerunt. Primum oblationum genus erat, quas diues quisque &locveles, quum adsumendam sacram coenam accederet, faciebat; ubi non panis tantum & vinum, unde epulum eucharisticum conficiebatur, sed res etiam aliae necessariae & nonnumquam pecuniae in ecclesiae sustentationem leuamentumque pauperum offerebantur. Id quod ex verbis
BiERONYMi evidenter patet, in commentario suo in Missi l prophetam so J , conspicomis, cpre or inrumper potentiam, vel 'ra eon urunm, νς de mulsis parma pauseridius tribuant 'ET D suis feleribus glorientur , publiceque diaconus in σμυμ reeiter of usium visna: Tamum σας ille, ἔ- - νlle pollicitus est; placent is sibi ad plaUum mpuli, torquente conscientia. , Canones sic diti
vel 93 etiam de Ductibus, auibus dc animalibus oblatis loquum
307쪽
tur, sed ea episcopo & presbyteris domum mitti iubent,diaconisci reliquis clericis distribuenda. δ - . I. II.
Alia menstruc. Aliud oblationum genus erat, ouae singulis mensibus fisbant, quando homines qui poterant α qui volebant, stipem in arcam seu aerarium ecclesiae pro lubitu solebant inferre. Cuius
generis collationum speciatim a TER TUANo scJ iniicitur mentio, qui, Si q-dar e P- est, inquit, non de ordinaria al. honor ria 'nma quasi redem religionis coniregam' modicam et usura e siDpem menstrua die, vel quum velit, modo velit, e r modo pos , apponit: nam nemo compellitur, sed sponte confert. v homus Γd hanc arcam seu gagophylacium edictonam ecclesiae nuncupatam tuisse, existumat, quod opstimus fri hoc Vocabulo utatur, ubi de oblationibus populi loquitur; locupletem & dilutem quamdam laemunam increpans, quae ad sacram synaxin nulla e bonae habita ratione venerat, & epuli eucharistici particeps facta erat sine sacrificio de lacultatibus suis oblato. Alii VJ putant, erebonam
ή , --ρο--δ με .--- - - Mil λοιπῶς πληρι-ε. Sr quis epistQP , vel presbyter praeter domini de sa- crificio ordinationem, alia quaedam ad stare attularie, meI veI Iae, veI pro vino sic eram, ves cordem, vel aues, Vel aliqua animalia, vel lagurrirna praeter ordinationem , deponatur, praererquam noua legumina, tempore opportuno. Ne liceat aurem aliqui Jatud ad altare offerre, quam oleum ad himinate de imgensum tempore sanctae obntion s. Omnis autem alius fructus domum mist
- ἰ- vir, primitia episeopo de pro teriti Clarum autem est , quod episcopus depresbyteri diae nidi religitis distribuunt. i se Tertis, ve e. MX. Barorumui. XLun. MI T. Idem emam meminIt de antIquo ecclesia in usu, qui hactenas perdurabar, ut & in ecclesiis essene goo Placia, in quibus o utar pMu- conderentiar, qu a Corium 'rbona nuri upansin. est Cypr. de operi & eleemoc p. - ip. 218.e time. MDCLXVI. Locuples Rediues es, dic domini evm oelebrare te credis, quae cor. nam omnino non sp . cos quae in dominicum sina sacrificio venis 3 quae partem da iaciuuio, quod Pauper obtulit, sismis
308쪽
non gagophylacium, sed ipsum d mm seu oblationem sens sicare, & cYpRi MM hoc sensu vocem illa in adhibuisse, sacriscia& oblationes populi intelligendo. Sed Asrtibaui euangelistac.
XXVII, 6. κ1RONii sententiae potius fauere Videtur. Quando enim dicit, primarios mitiorum sacerdotes acceptis Ddae Iscariotae nummis argenteis, dixisse, non licere eos immitti ἐις τον κορβανα
manifestum est, quod hoc ipso aerarium seu garophylacium imtelligat, quemadmodum plerique interpretes ita reddiderunt. III. Hine mos ilis diuisionis menseruae inter esericos ortis Sed quomodocumque haec res se habeat, admodum probabile est, quod hinc consuetudo semel Der mensem oblationes inter clericos distribuendi orta sit. Si t enim de collati
ne menstrua loquitur TERTu minus; ita diuisionis menstruar saepe meminit coRi Arius gJ, in qua presbyteri aequalem quisque portiornem & reliqui ordines in eumdem modum pRrticiparint. Vnde clerici ipsi dicuntur sibI portulantes Ira res; dc quod nos nunc
pensioneni a beneficio appellamus, ab eo bJμο μμ ρω--m-- furna redditur. χ'dinanilasto indicat, huiusmodi reditus eoclesiasticos singulis mensibus inter clericos diuidi consueuisse.Et fortassis in huius consuetudinis similitudinem factum est, ut quum haeretici Theodotivini cuidam Nara lis confestari persuasinent, ut
inter ipsos episcopum se creari pateretur, Menstruos centum quinquaginta denarios ei promitterent, simομοι-ἔνιωτον
tione Corbani In ecclesis erant ganophylacia , in quitas oblatae Pecunis emis derentur. N. LXIX. Arcula in quam pecunia congerebatur, non designatur a miano mee hac corbovas sed donum ipsum a fidelibus oblatum. caetera. g Cyprian. ep. XXXIV. H. XXXIX. p. 69. edit. modo citat. Presbyterii honorem desinasse nos illis iam sciatis, ut smilis iis in sum pre byteris honore tui, & duusones mensumas aequatis quantitatibus paruamu , caetera. δ pr. ep. LXVI. aL 1. p. io'. edit, cita Qua nunc ratio Be forma in serere. netur, ut qui in ecclesia domini ordinatione claraea promouentur, in nulla ab administratione diuina auocentur, nec molimis ac nmtiis secularib assisem me, sed in honore θortulantium fatrem tamquam decima ex fiuctibus aeriis viantes, ab aliari de sacrificiis non recedant. taetera.
309쪽
vlosgnius ad ysitatilin singulis mensibus inter clericos diuidendi morem reiiciens, rem cxprimit.
I. IV. Secundo: AEu reditus ex agi u se possessoniam ecclesia
Aliud redituum, quibus clerici fruebantur, genus erat, qui ex agris & possessionibus ecclesiae donatis proueniebant. Hi
quidem initio admodum tenues Crant, propter continuas vexationes & persequutiones, quibus ecclesia in tribus prioribus saeculis subiacebat, ubi res immobiles periculis omnium maxime expositae erant. Hinc ecclesiae Romame hic mos erat, Vt resim-- mobiles non possideret post multa etiam subsequuta tempora iTHEODORO L Toxi IJ fas est credere, Qui de hac re tamquam aeuo suo an. DXX. usitata loquitur. Sed si forte possessiones ei obuenirent, confestim eas vendebat & pretium in tres portiones dis. tribuebat : quarum una quidem tradebatur ecclesiae, altera eis piscopo , tertia autem clero. Et v ALEst Vs nullam heic exceptionem ad tempus usque Gorei, magni proximum inuenit. Sed si haec fuit ecclesiae Roma iae consuetudo, prorsus ei singularis fuit. teris enim ecclesiis res suae erant immobiles, tum ardes tum praedia, ipsis etiam persequutionis temporibus: quemadmodum ex constitutione Maximini imperatoris apparet, qua prioribus edictis suis. quibus persequutionem excitauerat,antiquatis christianam religionem sequentibus non tantum aedes dominicas reaedificandi indulget libertatem, sed etiam sancit, ut A que domur
aut loca ad ius ebristianorum antehac pertinentia ad ius Afri johaa Ans, 'aurab aliqua eluitare occupata, aut certe vendita aut alicui dono donata, J euncta ad pristinum tur ac dominium' christia rum reuocentur.
310쪽
- Quod hoc jpsiim de domibus ac praediis ad ecclesiam aeque ac malos christianos spectantibus intelligendum sit, ex decreto cin lautinι ac Demit, eodeni anno CCCXIII promulgato,Iiquet. In quo inter alia haec praecipiuntur: quoniam ebristiani non solum
ea loca , Drar ibus come ire flebant, sed etiam alia Possedisse nos utar, quae non priiuui3M adsingulor ipsorum sed ad iW creporis perti rentu Momnia fM pos ivgem a nobis memoratam afflue essia drus talione Hid mehristianis, hoe es cuilibet corporira conuenti ipsorum restitui iubebis.
Quae lex in epistola coNsTANTmi ad Abi viam soJ & in aliis eius actis publicis, Estsinio DpJ in Vita ipsius memoratis, repetitur, hi aediuin, hortorum, agrorum aliarumque possessionum ad e cie Iiam pertinentium, quibus vltimae persequutionis tempore spoliata atque nudata sit, inlicitur mentio. Haec testimonia evidentissime ostendunt, quod quaedam redituum ccclesiastic rumpa is ex constitutis ecclesiae aedibus & praediis prouenerint etiam ante, quam christiani imperatores liberalitate sua hanc in
rem quidquam conferre potuerunt.
cui ex Constantiniagi. νηMe adaucti. Quando autem Constant 1 tranquillatum habebat imper,
Apud Euseb. lib. X. t. V. p. 333. D. co Constanta epist. ad Anulitim ap. E A. ibid. volumus, ut supra Sctae e clesiae antea pollederunt, ad earumdena lus omnino reuertantur. Cum ergo perspitiat deuotio tua, hutiis nostrae ivissionis manifestiit multi esse praestrapririn, operam dabis, ut siue horti, siue aedes, seu Modcumque aliud ad ius earumdem ecclesiarum perti erit, cuncta itus quantocyus restituantur. siqn Vit. lib. II. c. XXXuv. 'Io νω ves, ει σε χωρίον' ω τ'