장음표시 사용
381쪽
angulos aequari duobus rectis. Quare Dei omnip0tentia actu ab aeterno fuit et in aeternum in eadem actualitate manebit. Et hoc modo Dei omnipotentia longe, meo quidem iudicio, persectior statuitur. Im adversarii Dei omnipotentiam liceat aperte loqui)negare videntur. Coguntur enim lateri, Deum infinita creabilia
intelligere, quae tamen nunquam creare poterit. Nam alias, Si scilicet omnia quae intelligit crearet, suam iuxta ipsos exhauriret omnipotentiam et se imperfectum redderet. Ut igitur Deum e sectum Statuant, eo rediguntur, ut Simul Statuere debeant, ipsum non posse omnia emcere, ad quae eius potentia Se extendit quo
absurdius aut Dei omnip0tentiae magis repugnan non ideo, quid fingi possit. Porro ut de intellectu et voluntate, quo S Deo c0m muniter tribuimus, hic etiam aliquid dicam si ad aeternam Dei essentiam intellectus scilicet et voluntaSpertinent, aliud sane per utrumque hoc attributum intelligendum est, quam qu0d vulgo solent homines. Nam intellectus et v0luntas, qui Dei essentiam
constituerent, a nostro intellectu et Voluntate toto coelo differre deberent, nec in ulla re, praeterquam in nomine, OnVenire pOS sent; non aliter scilicet, quam inter se conveniunt canis Signum coeleSte, et canis animal latrans. Quod Sic demonstrabo. Si in tellectus ad divinam naturam pertinet, non poterit, Utin0Ster in
tellectus posterior ut plerisque placet), vel Simul natura eSSe cum rebus intellectis, quandoquidem Deus omnibus rebia prior est causalitate per coroll. I. pr0p. 16.); sed contra veritas et formalis rerum essentia ideo talis est, quia talis in Dei intellectu etistit obiective. Quare Dei intellectus, quatenus Dei essentiam consti
tuere concipitur, est reVera cauSa rerum tam earum SSentiae,
quam earum existentiae quod ab iis videtur etiam suisse animadverSum, qui Dei intellectum, voluntatem et potentiam unum et idem esse aSSeruerunt. Quum itaque Dei intellectus sit unica rerum causa, videlicet ut 0Stendimus tam earum essentiae, quam earum existentiae, debet ipse necessario ab iisdem disserre tam ratione essentiae, quam ratione exi Stentiae. Nam causatum dis fert a sua causa praecise in eo, quod a caUsa habet. Ex gr. homoeSt cauSa existentiae, non ero essentiae alterius hominis est enim haec aeterna veritas): et ideo secundum Ssentiam proreus convenire p0SSunt, in existendo autem disserre debent; et propterea
382쪽
Si uitius existentia pereat, non ideo Iterius peribit; sed si unius essentia destrui posset et fieri falsa, destrueretur etiam alterius eSSentia. Quapr0pter reS, quae et Ssentiae et existentiae alicuius essectus est causa, a tali essectu disserre debet tam ratione essentiae, quam rati0ne existentiae. tqui Dei intellectus est et essentiae et existentiae nostri intellectus causa ergo Dei intellectus, quatenu divinam eSSentiam constituere c0ncipitur, a nostro intellectu tam ratione essentiae, quam ratione existentiae dissert, nec in ulla re, praeterquam in nomine, cum eo convenire poteSt, ut volebamus. Circa voluntatem e0dem modo proceditur, ut sa-cile unusquisque videre poteSt.
nianenS, non Pro tran SienS.DΕΜΟΝsTR. Omnia quae Sunt in Deo sunt et per Deum concipi debent per prop. 5.), adeoque per coroll. l. prop. 6. Deus rerum, quae in ipso sunt, Si auSa quod est primum. Deinde extra Deum nulla potest dari substantia per pr0p. II.), hoc est per desin. 3. res, quae extra Deum in se Sit quod erat
secundum Deus ergo est omnium rerum cauSa immanen S, non vero transienS q. e. d.
PROPOS. XIX. Dous si vo omnia Dot attributa sunt
DEMONSTR. Deus enim per desin. . eS substantia, quae perprop. ll. neceSSario existit, hoc est per pr0p. 7. ad cuius naturam pertinet existere, Sive quod idem est ex cuius definitione sequitur ipSum existere adeoque per desin. . est aetemus. Deinde per Dei attributa intelligendum est id quod per desin. 4.)divinae Substantiae essentiam exprimit, hoc est, id quod ad substantiam pertinet id ipsum, inquam, ipsa attributa involvere debent. tqui ad naturam substantiae ut iam ex prop. 7. demonstravi pertinet aeternitas ergo unumquodque attributorum aeternitatem involvere debet, adeoque omnia Sunt aeterna; q. e. d. SCHOL. Haec propositio quam clarissime etiam patet ex modo, quo prop. LI. Dei existentiam dem0nstravi. Ex ea, inquam,
383쪽
demonstratione constat, Dei existentiam, sicut eius essentiam, aeternam esse veritatem. Deinde princi p. philos CarteSii pari. 1. pro p. s. alio etiam modo Dei aeternitatem demonstravi, Decopus est eum hic repetere
PROPOS. XX. De Oxistentia eiusque SSentia unum
DEMONSTR. Deu per anteced. prop. eiusque omnia attributa aeterna, hoc est per desin. 8. unumquodque eius attribulorum existentiam exprimit. Eadem ergo Dei attributa, quae per desin. i. Dei aeternam SSentiam explicant, eius Simul aeternam exiStentiam explicant, hoc est, illud ipsum quod essentiam Dei constituit, conStituit Simul ipsius existentiam adeoque haec et ipsius essentia unum et idem Sunt q. e. d. COROLL.M. Hinc sequitur 1. Dei existentiam, sicut eius
eSSentiam, aeternam eSSe Veritatem.
COROLL.M. Sequitur: Deum sive omnia Dei attributa esse immutabilia. Nam si ratione existentiae mutarentur, deberent etiam per pr0p. praeced. ratione SSentiae mutari, hoc St ut per Se notumhex veri salsa fieri quod est absurdum.
PROPOS. XXI. Omnia, quae X absoluta natura licuius attributi Dei sequuntur, sena per et infinita existere debuerunt, sive per idem attrihutii in Q torna et ius nita sunt.
DEMONSTR. Concipe, si fieri potest si quidem neges), aliquid in aliquo Dei attributo ex ipsius absoluta natura Sequi, quod finitum sit et determina iam habeat existentiam Sive durationem,ex. r. ideam Dei in c0gitatione . t cogitatio, quandoquidem Dei attributum supponitur, est neceSSario per prop. II. Sua natura infinita. Verum quatenus ipsa ideam Dei habet, finita supponitur. At per desin. 2. finita concipi non potest, niSi per ipsam cogitationem determinetur Sed non per ipsam cogitationem, quatenus deam Dei constituit eatenus enim finita supponilureSSe): erg per cogitationem, quatenu ideam Dei non constituit,
384쪽
quae tamen per pr0p. l. necessario existere debet. Datur igitur cogitatio non conStituens ideam Dei, ac propterea ex eiu natura, quatenus eSt abSoluta cogitatio, non sequitur necessario idea Dei concipitur enim deam Dei constituens et non constituens); quod est contra hypothesin. Quare si idea Dei in cogitatione, aut aliquid perinde est, quicquid Sumatur, quandoquidem demonstratio universalis est in aliquo Dei attributo ex necessitate abSolutae naturae ipsius attributi Sequatur, id debet neceSSario SScinfinitum quod erat primum. Deinde id quod ex necessitate naturae alicuius attributi ita sequitur, non potest determinatam habere durationem. Nam si
negeS, Supponatur reS, quae ex necessitate naturae alicuius attributi sequitur, dari in aliquo Dei attributo ex. r. idea Dei in cogitatione, eaque Supponatur aliquando non exstitisSe, vel non exstitura. Quum autem cogitatio Dei attributum supponatur, debet et necessario et immutabili existere perprop. 1 l. et coroll. 2. prop. 20.). Quare ultra limites durationis ideae Dei supponitur enim aliquando non exstitisse, aut non exstitiarahcogitati sine idea Dei existere debebit atqui hoc est contra hypotheSin Sup ponitur enim, ex data c0gitatione necessario sequi deam Dei. Ergo idea Dei in c0gitatione, aut aliquid quod necessario ex absoluta natura alicuius attributi Dei sequitur, non potest determi natam habere durationem, sed per idem attributum aeternum est; quod erat Secundum. Nota hoc idem esse assirmandum de quacumque re, quae in aliquo Dei attributo ex Dei absoluta natura
PROPOS. XXII. Quicquid cali Dei attributo, qua
tenus modificatum est tali modificatione, quae et necessario it infinita per idem existit, equitur, debet quoquo o necessario et infinitum existere.
DEΜONSTR. Huius propositionis demonstratio procedit eodem modo, ac demonstratio praecedentiS.
PROPOS. XXIII. Omnis modus, qui et necessari et infinitus existit, necessario sequi debuit , ob ex
385쪽
PARS L 207 absolitia natura alicuius attributi Dei, vel ex aliquo attributo ni odissicato modificatione, qua et necessario et iii finita existit.
DRΜONSTR. 0dus enina in alio est, per quod concipi debet iter desin. 5.), hoc Si per prop. 15. in Solo Deo est et per solum Deiani concipi poteSt. Si ergo Imodus concipitur neceSSario e Sistere et insilii tu eSSe, utrumque hoc debet necessario concludi Sive percipi per aliquod Dei attributum, quatenus idem concipitur infinitaten et necesSitatem exiStentiae, Sive qu0 per desin. 8.idem est aeternitatem exprimere, hoc Si per desin. 6. et prop. I . . quatenus absoIute consideratur. Odii ergo, qui et neces sario et infinitus existit, ex absoluta natura alicuius Dei attributi sequi debuit hocque vel immediate de quo prop. 21. vel me diante aliqua modificatione, quae ex eius absoluta natura Sequitur, hoc eSt per pr0p. praeced. quae et necessario et inlinita existit;
sentia non involvit Xistentiani.
DEMONsΤR. Patet ex desinitione . Id enim, cuius natura in se scilicet considerata involvit existentiam, cauSa est sui et ex
Sola suae naturae negeSSitate existit. COROLL. in sequitur, Deum non tantum SSe 3USam, ut res incipiant HStere Sed etiam, ut in existendo perSeVerent, sive ut termin scholastico utar Deum Sse cauSam essendi rerum. Nam si e res existant, Sive n0 exiStant, quotieScumque ad earum essentiam attendimus, eandem nee existentiam nec durationem involvere comperimuS adeoque earum essentia neque suae existentiae, neque Suae durati0ni poteSt SSe cauSa, Sed tantum Deus, ad cuiu Solam naturam pertinet exi Stere per coroll. 1. Pr09 l .).
PROPOS. XXV. Deus non tantum est causa officiens
rerum Xistentiae, Sed etiam essentiae.
386쪽
208 ET HIC EScausa adeoque per ax. 4. potest rerum Ssentia in Deo concipi. Atqui h0e per pro p. 15.heSt abSurdum. Ergo rerum etiam essentiae Deu eSt cauSa; q. e. d. SCHOL. Haec propositi clarius sequitur ex propoSitione 16. Ex ea enim Sequitur, quod ex data natura divina tam rerum eSSen tia, quam existentia debeat necessari concludi et, ut verbo dicam, e SenSu, quo Deus dicitur causa Sui, etiam omnium rerum cauSa dicendus St, quod adhuc clarius ex sequenti corollario c0nStabit. COROLLAR Res particulares nihil sunt nisi Dei attributorum assectiones, Sive modi, quibus Dei attributa certo et determinato modo exprimuntur. Demonstratio patet ex propoSit. 5. et desimit. 5.
PROPOS. XXVI. Ros, qua ad aliquid operandum
deterna inata est, a Deo necessario sic sui detor-nii nata et qua a Deo non est deterni inata, noni Oseest se ipsam ad operandum determinare.
DigΜONSTR. Id per quod res determinatae ad aliquid operandum dicuntur, necessario quid positivum est ut per Sen0tum ;cideoque tam eiu essentiae, quam exiStentiae, Deu ex neceSSi late suae naturae Si causa meiens perprop. 25. et 16.); qu0derat primum. Ex quo etiam quod Secundo proponitur clarissime Sequitur. Nam Si res, quae a Deo determinata non est, se ipsam determinare p0SSet, prima pars huius salsa esset quod est absumdum, ut ostendimuS.
operandum determinata ost, se ipsam indeterminatam reddere non OteSt. DEΜ0NSTR. maec propositio patet ex axiomate tertio.
PuOPOS. XXVIII. Quod cum quo singulare, Sive quaevi res quae sinita est se dolorini natam abot oxi- Stentiam, non Pol PS OXi Stere nec ad operandum
387쪽
PARS I. 209 determinati, nisi ad sexistendum et operandum deterni in otii ab alia causa, quae etiam sinita est et determinatam habet existentiam et rursus haec
causa non poteS etiam existere neque ad Operandum determinari, nisi ab alia, quae etiam finita ostis determinatam habet existentiam determinetur ad Oxistendum et oporandum, et sic in insinitum.
DEΜοNsae R. Quicquid determinatum est ad existendum et operandum, a Deo Sic determinatum est perprop. 26 et coroll. prop. 24. Λ id, quod finitum est et determinatam habet existentiam ab absoluta natura alicuius Dei attributi produci non potuit: quicquid enim ex absoluta natura alicuius Dei attributi sequitur, id illiinitum et aeternum est per prop. 21. . Debuit ergo ex Deo vel aliquo eius altributo equi quatenus aliquo modo assectum consideratur praeter enim substantiam et modos nil datur per axioma l. et desin. 3. et S. , et modi per coroll. prop. 25. nihil sunt nisi Dei attributorum asse eti0nes. t ex Deo vel aliquo eius attribulo, quatenus assectum est modificatione, quae aeterna et infinita est, equi etiam non p0tuit per pro p. 22. . Debuit ergo sequi, Vel ad existendum et operandum determinari a Deo vel aliquo eius attributo, quatenus modificatum est modificatione, quae finita est et determinatam habet existentiam. Quod erat primunt. Deinde haec rursus causa sive hic modus per eandem rationem, qua primam partem huius iamiam demonstravimus)debuit etiam determinari ab alia, quae etiam finita est et determ natam habet existentiam, et rursus haec ultima per eandem rationem ab alia, et sic semper per eandem rationem in infini-lum; . e. d.
SCHOL. Quum quaedam a Deo immediate produci debuerunt, videlicet ea quae ex absoluta eius natura neceSSari Sequuntur, aediantibu his primis, quae tamen sine Deo nec SSe nec concipi possunt hinc sequitur l. quod Deus sit rerum immediate ab ipso productarum causa absolute proxima non ero in Suo genere ut aiunt. Nam Dei essectus Sine sua causa nec SSe Dec
388쪽
2 quod Deus non potest proprie dici causa eSSe remota rerum siugularium, niSi sorte ea de causa, ut Scilicet has ab iis, quas immediate produxit, Vel potius quae ex abS0luta eius natura Sequuntur, distinguamuS. Nam per causam remotam talem intelligimus, quae cum essectu nullo modo coniuncta est. At omnia quae sunt in Deo sunt et a Deo ita dependent, ut sine ipso neceSSe nec concipi poSSint.
PROPOS. XXIX. In or uni natura nullum datur contingens, Sed ninia e neceASitate divinae naturaodotorminata Sunt ad certo modo existendum et
operandum. DEΜοNSTR. Quicquid eSt, in Deo est per prop. 15. . Deus autem non potest dici res contingens. Nam perprop. 11. DeceSSario, non vero c0 ut ingenter existit. Modi deinde dionae naturae ex eadem etiam neceSSari0, 0 Vero conlingenter Secuti
sunt per pr0p. 16.); idque vel quatenus divina natura absolute per pro p. 2 l.), Vel quatenu certo m0d ad agendum determinata consideratur per pr0p. 27.). Porro h 0rum m0dorum Deus Dulantuti est cauSa, quatenus Simpliciter existunt per cor0ll pr0p.
24.), Sed etiam per prop. 26. quatenus ad aliquid operaudum
determinati coosiderantur. Quod Si a Deo per eand prop. de te minati n0n Sint imp0SSibile, non vero contingens est, ut Se pSOS determinent; et contra perprop. 27. Si a Deo determinali sint, impossibile, non vero Ontingens est, ut se ipso in determinatos reddant. Quare nini ex necessitate divinae naturae deternii nata Sunt, non tantum ad existendum, sed etiam ad certo naudo exiStendum et operandum, nullumque datur contingens q. e. d. SCHOL. ntequata ulterius pergam, hic quid n0bi per Da- uram naturantem et quid per naturam naturatam intelligendum Sit, explicare V0lo, Vel potius monere. Nam ex ante cedentibus iam constare exiStimo, nempe, qu0d per naturam naturantem n0bis intelligendum est id qu0d in se est et persec0ncipitur, Sive alia substantiae attributa quae ast ternam et inli nitam Ssentiam exprimunt, hoc Si per c iroll. l. prop. 4 etc0r0ll. 2. pr0p. 17. Deus, quatenus ut causa libera c0nSideratur.
389쪽
PAR, I. 211Per naturatam auten intelligo id omne quod ex necessitate Dei
naturae ix uniuscuiusque Dei attributorum equitur, hoc est, omnes Dei attributoruni modos, quatenus OnSiderantur ut reS, tuae in Deo Sunt et quae sine Deo nec eSSe nec concipi p0SSunt.
Pl OPOS. XXX. Iutollectus actu sitiitus aut actu i iis-nitus Do attributa eique assectiones comprehendor debo et nihil aliud.
DEMONSTR. dea vera debet con enire cum Suo ideat speraxiomai.), io est ut per semotum id, quod in intellectu obiective continetur, debet uestessario in natura dari. Atqui in natura per c0roll. l. pro p. l4. non niSi una Sub Stautia datur, nempe Deus, nec ullae aliae assectiones per prop. 15. hquam quae in Deo sunt et quae per eandem pro p. Sine Deo nec eSSe nec concipi poSSunt. Ergo intellectus actu sinitus aut actu infinitus Dei attributa Dei que assectiones comprehendere debet et nihil aliud; q. e. d.
PROPOS. XXXI. Intello citis actu, sive is finitus sit
sive infinitus, ut et voluntas, cupiditRS, an or ei C. ad natura in naturatam, non vero ad naturantem
DEMONSI R. Per intellectum enim ut per Se notum non intelligi iam absolutam cogitationem, Sed certum tantum modum cogitandi, qui m0dus ab aliis, scilicet cupiditate, amore etc. dissert, adeoque per delin. b. per absolutam cogitationem concipi debet nempe perprop. to et dei in . . per aliquod Dei at tributum, quod aeternam et in similam cogitationis essentiam exprimit, ita concipi debet, ut Sine ipso nec esse nec concipi poSsit. Λc propterea per Schol. prop. 29. ad naturam naturatam, non ero naturantem referri debet, ut etiam reliqui m0di cogitandi; q. e. d. SCHOL. natio , cur hic loquar de intellectu actu, non St, quia concedo, ullum dari intellectum potentia Sed quia omnenie0nsusionem vitare cupio, nolui loqui nisi de re nobis quam clariSSime percepta, de ipsa scilicet intellecti0ne, qua nihil nobis clarius percipitur. Nihil enim intelligere p0Ssumus, quod ad persecti0rem tutellecti0ui c0gniti0nem uo c0ndueat.
390쪽
libera, Sed tantum neceSSaria.
DEMONSTR. Voluntas certus tantum cogitandi modus est, sicuti intellectus adeoque per prop. 28. unaquaeque volitio Donpotest existere, neque ad operandum determinari, nisi ab alia causa determinetur, et haec rursus ab alia, et Sic 0rro in infinituria. Quod si voluntas infinita supponatur, debet etiam ad existendum et operandum determinari a Deo, non quatenus subStantia absolute infinita est, sed quatenus attributum habet, quod infinii amet aeternam cogitationis essentiam exprimit per pr0p. 23. . Quocumque igitur modo sive sinita sive in sinita concipiatur, ausam requirit, a qua ad cistendum et perandunt determinetur:
ade0que per desin. 7. non potest diei causa libera, sed tantum
necessaria Vel Oaeta; q. e. d.
COROLL. L Hinc sequitur l. Deum non Operari ex libertate
voluntati S.COROLL. ΙΙ. Sequitura voluntatem et intellectum ad Dei naturam ita Sese habere, ut motus et quies, et abSolute, ut omnia naturalia, quae per prop. 29. a Deo ad existendum et operandum certo modo determinari debent. Nam V0luntas, ut reliqua omnia, causa indiget, a qua ad existendum et operandii incerto modo deternituetur. Et quamvis ex data voluntate sive intellectu infinita Sequantur, non tamen propterea Deus magis dici potest ex libertate voluntatis agere, quam propter ea, quae ex motu et quiete sequuntur infinita enim ex his etiam sequuntur). dici potest ex libertate motus et quietis agere. Quare Voluntas ad Dei naturam non magis pertinet, quam reliqua naturalia, Sed ad ipsam eodem modo Sese habet, ut motus et quies et omnia reliqua, quae ostendimus ex necessitate divinae naturae sequi, et ab eadem ad existendum et operandum certo modo determinari.
PROPOS. XXXIII. Ros nullo alio modo, neque alio
ordine a Deo produci potuerunt, quam productuosunt. DEΜONSTR. Res enim omnes ex data Dei natura necessariosequulae Sunt per prop. 16.), et ex necessitate naturae Dei deter