장음표시 사용
442쪽
COROLL. I. inc sequitur primo, mentem humanam pluri
morum c0rporum naturam una cum sui corpori natura percipere.
COROLL. IL Sequitur secundo, qu0d deae, qua eorporum externorum habemus, magis nostri corporis constitutionem, quam corporum externorum naturam indicant quod in appendice parti Sprimae multis exemplis explicui.
PROPOS. XVII. Si humanum corpus affectum St
modo, qui naturam corporis alicuius externi involvit, mens humana idem corpus Qxternum ut actu existens, vel ut sibi praesens contemplabitur, donec corpus afficiatur affectu, qui eiusdem corpori Sexistentiam vel praesentiam Secludat.
DEΜONSTR. Patet. Nam quam diu corpus humanum Sic a sectum est, tam diu mens humana per prop. 12 huiuS hanc cor poris assectionem contemplabitur, hoc est per prop. praeced. ideam habebit modi actu existentis, quae naturam corpori externi involvit, hoc est, ideam, quae existentiam Vel praesentiam natu rae corporis externi non secludit, sed ponit. deoque mens per coroll. I. praeced. corpu externum ut actu exiStens, Vel ut prae sen contemplabitur, donec assiciatur etc. q. e. d. COROLL. Mens corpora externa, a quibus corpuS humauum semel assectum fuit, quamvis non existati nec praeSentia sint, contemplari tamen poterit, velut praeSentia eSSent. DEΜοNSTR. Dum corpora externa corpori humani partes fluidas ita determinant, ut in molliores saepe impingant, earum plana per poSt. 5. mutant. Unde sit vide ax 2 post coroll. lemm 3. ut inde alio m0do resectantur, quam antea Solebant, et ut etiam postea iisdem novis planis spontaneo suo motu occur rendo, eodem modo rellectantur, a quum a corporibu externis versus illa plana impulsae Sunt, et conSequenter, ut 0rpuchumanum dum Sic restexae moveri pergunt, eodem modo assiciant, de quo niens per prop. 12 huius iterum cogitabit, hoc est per pr0p. 7 huius mens iterum corpus externum ut praeSen con teniplabitur; et hoc toties, quoties corp0ris humaui partes ut
443쪽
PARS II. 241dae sp 0ntaneo suo motu iisdem planis occurrent. Quare quamvis corpora externa, a quibu corpus humanum assectum semel fuit, non existant, mens tamen eadem toti e ut praesentia contempla bitur, quoties haec corpori acti repetetur; q. e. d. SCHOL. Videmus itaque, qui fieri potest, ut ea quae non sunt veluti praesentia contemplemur, ut saepe fit. Et fieri p0 est, ut hoc aliis de causis contingat. Sed mihi hic susticit osten diSSe unam, per quam rem Sic p0SSem explicare, ac SilpSam per
Veram causam ostendisSem; nec tamen credo, me a vera longe
aberrare, quandoquidem omnia illa quae sumpsi postulata vix quicquam continent, quod non conStet experientia, de qua n0bis non licet dubitare, postquam ostendimus corpuS humanum, pr0ut ipsum Seutimus, exi Stere vide e0roll. post prop. 13. huius). Praeterea ex coroll. praeced. et coroll. 2. prop. 16. huius clare intelligimus, quaenam sit disserentia inter ideam ex gr. Petri, quae esSentiam mentis ipsius Petri constituit, et inter deam ipsius Petri, quae in ali homine, puta in Paulo, est. Illa enim essentiam corporis ipsius Petri directe explicat, nec existentiam inv0lvit nisi quam diu Petrus existit haec autem magi constitutionem corp0ris Pauli, quam Petri naturam indicat, et ideo durante illa corporis Pauli constitutione mens Pauli, quamvis Petrus non exi Stat, ipsum tamen ut sibi praesentem contemplabitur. Porro, ut verba usitata retineamus, corporis humani assectiones, quarum deae
c0rpora externa velut nobis praeSentia repraeSentant, rerum imagines v0cabimus, tametsi rerum figura non reserunt et quum mens hac ratione contemplatur corpora, eandem imaginari dicemus. tque hic, ut, quid sit error, indicare incipiam, noteti velim, mentis imaginationes in Se Spectatas nihil erroris continere, Sive mentem eae eo, quod imaginatur, non errare; sed tantum quatenus conSideratur, carere idea, quae existentiam illarum rerum, qua sibi praeSenteSimaginatur, Se- eludat. Nam si mens, dum res non existentes ut sibi praesentes imaginatur, simul Sciret, res illa revera non existere, hanc Sane imaginandi potentiam virtuti suae naturae, non filio tribueret; praesertim si haec imaginandi faculta a s0la sua natura penderet,
h0 est per desin. 7. pari. i. si haec mentis imaginandi saevitas
444쪽
PROPOS. XVIII. Si corpus humanum a duobus vel pluribus corporibu Simul assectum fuerit semel,
ubi mons postea eorum aliquod imaginabitur, Statim et aliorum recordabitur.
DEΜONSTR. Mens per coroll. praeced. corpus aliquod ea de causa imaginatur, quia Scilicet humanum corpuS a c0rporis externi vestigiis eodem modo assicitur di Sp0niturque, ac flaetum St, quum quaedam eiu partes ab ipSo corpore externo suerunt impulsae. Sed per hypothesin corpus tum ita sui dispositum, ut
mens duo Simul corpora imaginaretur. Ergo iam etiam duo simul imaginabitur, atque mens ubi alterutrum imaginabitur, statim et alterius recordabitur; q. e. d. SCHOL. Hinc clare intelligimus, quid sit memoria. Est enim nihil aliud, quam quaedam concatenati idearum, naturam
rerum, quae extra corpus humanum sunt, involventium, quae in mente sit secundum ordinem et concatenationem affecti Ouum cor poris humani. Dico primo concatenationem esse illarum an tum idearum, quae naturam rerum, quae extra c0rpu huma num sunt, involvunt; non autem idearum, quae earundem re
rum naturam explicant. Sunt enim revera per pr0p. si huius)ideae assectionum corporis humani, quae tam huiuS, quam corp0rum externorum naturam involvunt. Dico secundo hanc concate nationem fieri Secundum ordinem et concatenationem assectionum corporis humani, ut ipsam distinguerem a concatenatione dearum, quae sit secundum ordinem intellectuS, quo re per prima SuaScauSas men percipit, et qui in omnibus hominibus idem est. At que hinc porro clare intelligimus, cur mens ex c0gitatione unius rei statim in alterius rei cogitationem incidat, quae nullam cum priore habet similitudinem ut ex gr. ex cogitatione voci pomi homo Romanus statim in cogitationem fructus incidit, qui nullam cum articulato illo sono habet sinii litudinem, nec aliquid om nimie, nisi quod eiusdem hominis corpus ab his duobus assectum saepe fuit, hoc eSt, quod ipS hom Saepe ocem pomum audivit, dum ipsum fructum rideret et sic unusquisque ex una in aliam cogitationem lucidet, prout rerum imagines uniuScutu'que consuetudo in corpore ordinavit. Nam mile ex gr. 3 iSi in arena equi
445쪽
PAM, II. 243 vestigiis statim ex cogitatione equi in cogitationem equitis, et inde in c0gitationem belli etc. incidet. t rusticus ex cogitatione equi
in cogitationem aratri, agri etc. incidet et sic unusquiSque, pr0 ut rerum imagine consuevit h0 vel alio modo iungere et concat nare, ex una in hanc vel in aliam incidet cogitationem.
PROPOS. XIX. Mons humana ipsum humanum eo
pia non Ogn0Scit, ne ipSum Xistere scit, nisi per idoas assectionum, quibus corpii assicitur.
DEMONSTR. Men enim humana est ipsa dea sive cognitio corporis humani perprop. 13. huiuS), quae perprop. 9. huius)in Deo quidem eSt, quatenus alia rei singularis idea assectus con sideratur vel quia per post. 4. c0rpus humanum plurimis comporibus indiget, a quibuS continuo quasi regeneratur, et Ordo et connexio id earum idem est per prop. 7 huius ac ordo et connexio causarum, erit haec idea in Deo, quatenus plurimarum rerum singularium ideis assectus consideratur Deus itaque ideam comporis humani habet, SiVe corpus humanum cogu0Scit, quatenus plurimis aliis deis assectus eSt, et non quatenus naturam humanae mentis c0nstituit, hoc Si per coroll. prop. 1 l. huiuS mensis mana corpuS humanum n0 c0gn0Scit. At ideae assectionum comporis in Deo Sunt, quatenus humanae mentis naturam conStituit, sive mens humana eaSdem assectiones percipit per prop. 2. huiuS), et consequenter per pr0p. 16. huius ipsum corpus hvmanuni, idque per prop. 17. huius ut actu existens. Percipit ergo eatenu tantum men humana ipsum humanum corpuS;
PROPOS. XX. Montis humana datur etiam in Deo
idea sive cognitio, quae in Deo eodem modo Se quitur et ad Deum eodem modo refertur, ac idea sive cognitio corpori humani. DEMONsTR. Cogitatio attributum Dei est per prop. 1. huius):
448쪽
manae debet necessario in Deo dari idea. Deinde haec mentis idea sive cognitio non sequitur in Deo dari, quatenus infinitus: sed quatenus alia rei Singularis idea assectus est per prop. 9. huius). Sed ordo et connexio idearum idem est, ac ordo et c0nnexio cauSarum per prop. 7 huius). Sequitur ergo haec mentis idea sive cognitio in Deo, et ad Deum eodem modo resertur, ac idea sive cognitio corporis q. e. d.
PROPOS. XXI. aoc mentis idea eodem modo unita os menti, ac ipsa men unita est corpori.
DEΜONSTR. Meutem unitam esse corpori ex eo ostendimus, quod scilicet corpus mentis sit obiectum vide prop. 12 et 13. huius): adeoque per eandem illam rationem idea menti cum Suo obiecto, hoc est, cum ipsa mente eodem modo unita esse debet, ac ipsa men unita eSti0rp0ri q. e. d. SCHOL. Haec propositio longe clarius intelligitur ex dictis in schol prop. 7. huius. Ibi enim ostendimus corporis ideam et corpus, hoc eSt per pr0p. 13. huius), mentem et corpuS, unum et idem esse individuum, quod iam sub cogitationis, iam sub extensionis attributo concipitur. Quare mentis idea et ipsa mens una eademque est res, quae Sub uno eodemque attributo, nempe e0gitationis, concipitur. Mentis, inquam, idea et ipsa mens in Deo eadem neceSSitate ex eadem cogitandi potentia Sequuntur dari. Nam revera idea mentis, hoc est, idea deae nihil aliud est, quam forma deae, quatenus haec ut modus cogitandi absque relatione ad obiectum consideratur. Simulac enim quis aliquid scit,
eo ipso scit se id scire, et simul scit se scire quod scit, et sic in infinitum. Sed de his postea.
PROPOS. XXII. Mens humana non tantum corporiSassectiones, sed stiam harum affectionum ideas percipit.
DEMONsTR. Assectionum idearum ideae in Deo eodem modo Sequuntur et ad Deum eodem modo reseruntur, ac ipsae astectio num ideae quod eodem modo demonstratur, ac propositio 20.
449쪽
huius. At ideae assectionum torporis in mente humana Sunt perprop. 12 huius , hoc Si per c 0roli pr0 p. II. huius), in Deo, quatenus humanae mentis essentiam constituit. Ergo harum idearum ideae in Deo erunt, quatenus humanae mentis cogniti neni sive deam habet, hoc est per prop. l. huius), in ipsa mente humaza , quae pr0pterea non tantum e0rpori assectio ues, Sed e rum etiam dea percipit; g. e. d.
PROPOS. XXIII. Mens se ipsani non Ogno Scit, ni Si quatenus corpori affectionum ideas percipit.
DEMONSTR. Mentis idea Sive e0gnilio per prop. 20. huius)in Deo eodem modo sequitur et ad Deum e0dem m0do resertur, ac corporis idea sive cognitio . t qu0niam per prop. 19. huius)mens humana ipsum una anum corpus non cogn0Scit, hoc est per coroll. pr0p. 11. huiuS qu0niam e0gniti corporis humani ad Deum non resertur, quatenus humanae menti naturam constituit; ergo ne cognitio menti ad Deum refertur, quatenus essentiam mentis humanae constituit atque adeo per idem coroll. pro p. 11. huius mens humana eatenus Se pSam non cogno Scit. Deinde as sectionum, quibus orpus assistitur, ideae naturam ipsius corporis humani involvunt per pr0p. 16. huius). hoc est per pr0p. 13. huius eum natura mentis conveniunt. Quare harum idearum cognitio cognitionem mentis necessario inv0lvet. t perprop. praeced. harim idearum cognitio in ipsa hinnana mente SuErgo mens humana eatenus tantum Se ipsam no it q. e. d.
PROPOS. XXIV. Ion humana partium corpus hu-
n anum componentium adaequatam cognitionem non involvit.
DEMONSTR. Partes corpus humanum componentes ad essentiam ipsius corporis n0n pertinent, nisi quatenu motus suos certa quadam ratione invicem communieant vide desin post coroll. lemmat. 3.), et non platenus ut individua absque relatione ad humanum corpu considerari poSSunt. Sunt enim partes humani