Fr. Baconi de Verulamio historia naturalis & experimentalis de ventis &c

121쪽

His TORI Adam.Amnium,al quando evenit ut Gurges in summitate A qua in contrarium vergat Gurgiti in profundo: ita'in Aere, fan-ribus simul contrariis ventis, alteν alaerum supervolat. Duemadmodum sunt Cataractae Pluviarum, in statis angusto ; similirer is Turbines ventorum. memadmodum Aqua , utcunque progrediantur, tamen si pertu bata fuerint . interim undulant. modo ascendentes,'cumulata, modo descendentes , sulcata; similiter faciunt se venti, nisi quod absit Motus Gravitatis. Sunt is alia simi elidines, qua ex iis , qua inquisita sunt. notari possunt.

Generales; utrique Mobiles apud nos. Nil enim ad ue pronunciamus. At Particulares ex singulis fere Articulis , possunt decerpi, aut expromi; Generales, eosque I. Ventus non ea aliud qhippiam ab

' Canones mobiles

CONNEXIO. Anones aut Particulares sint, aut

musa

122쪽

VENTOR vM tost Impulsionem simplicem , aut per Immissionem Vaporum.1. Venti per Impulsionem Aeris simplicem, fiunt quatuor modis. Aut per Motum Aeris naturalem ἔ aut per Expansionem Aeris in viis solis ; aut per Receptionem Aeris ex frigora subitaneo; aut per Compressionem Aeris per Corpora externa.

Possit esse is quintusModus,per irationem, θ' Concussionem Aeris ab Asitis: sed filiant pauli1φπ h Asmodi res, aut audiamtur parca fide.

3. Uentorum,qtu fiunt per Immistionem vaporum , pracipu causa est supremeratio Aeris, per Aerem noviter factum ex vaporibuου; unde moles Aeris excrescis, s no- statia quaeritis. 4. Quantum nod magnum Aeris supe

additi. magnum ciet tumorem in Aere ei eumquaque ; ita ut Aer ista novus , ex reso- latione Vaporum , ρωι eonferat ad Motum, quam ad Materiam: Corpus autem magnum venti consistit in Aere priore, neque Aer noum Aerem veterem ante β agit, ac

si Corpora separata essent; sed utraque

eammissa, ampliorem locum desiderant . . mando allud eoncurrit Principium Motus, prater ipsam Superonerationem Ae

123쪽

ti magni. s impetus, raro oriantur ex Superoneratisne Aerusimplici. c . Quatuor sunt Accessoria ad Superonerationem Aeris: Expiratio e subterraneis e Dejectio ex media regione Aeris quam vo

bilitas , atque Acrimonia Exhalationis ipsius.. 7. Motus venti quasi semper lateralis. ect: verum v qui fit per Super oneratisinem

simplicem , usque a principio: is qui fit per

Exprrationem . terra, aut Repercussionem ab alto, non multo post: nisi Eruptio. aut Pracipitium, aut Reverberatio, fuerint ad- modiam violenta. . S. Aer nonnullam eo responem tolerat . antequam Sisperonerationem percipiat. Aerem contiguum impellat; ex quo fit. ut omnes venti sint paulo densiores, quam Aer quictu . s. Sedantur venti quinque modis; ausce netbud vaporibuου, aut Sublimatis; aus Tran resis, aut Demiutis. . Io. Coeunt Vapores, atque adeo ipse Arein pluviam, quatuor modis r aut per copiam Aggravanιem, Gut per Frigora condensan-rra; aut per Ventos contrariol compellentes, aut per Oli a repercu:;entes.

124쪽

VENTOR v M. Iosau Tam Vapores, quam Exhalaticnes, Materia ventorum sunt. Etenim ex Exhalationibus nunquam Pluvia, ex vaporibus suisme Venti. Αι Atad intereu, quodD-cti Uenti ex Vaporibus, facilius se incorporant Aeri puro, 29 eitim sedantur, neesintram obstinati, quam ilia ex Halitibus. aa. Modin. is diversa conditiones Caloris , non minus pessunt in Generalione ven-' torum , quam CopiaAut Conditiones Ma

teriae. .

I . Solis calor in Generatione ventorum, ita proportionatus esse debet, ut eos excitet, sed non lavo copia, ut coeant in pluviam a nec tanta paucitate, ut prorsιι discutianiuri sipentur. I . venti seirant ex parte Fomitum suo.

rum a cumqua Fomites varie d ovantur,

divensi venti, ut plurimum, simulθirant;

se ortior debiliorem. aut obruit , aut fe- octis in Currentem suum. as. Vbique generantur u enti, ab ipsa temra superficie, inque ad frigidam Regionem A eris r sed stequentiores in proximo, fortiores in sublimi. Is. Regiones, qua habent ventos Amrias ex repidis, sunt calidiores, quam pro ra

tisne Climatis sui ; qua ex gelidis , . frigidio

res. ε

125쪽

Charta humaua, sive optati

va cum proximis circa ventos.

I. Tr Ela Navium , ita componere'di V ponere, ut minore flatu, majorem 'eonficiant viam; se insigniter utilis. ad compendia itinerum per Mare . es parcen- 'impensis. PROxIM. Proximum non occurrit adhuc inventum , praecisa in 'praerical Sed

. . eonsule de eo Art. 26.

2. OPTATI v. Molendina adventum s vela serum ita fabricari, ut minore gatu . plus molant; Res utilis ad lucrum. PRoxi M. Consula de hoc. Experimen' ta nostra, in Responso ad Artic. 27. ubi videtur res quasi per aeta.

3. OPTATI v. Ventos orituram occasuros. is tempora ipsorum praenoscere; Res utilis ad Navigationes .m Agriculturam a maxime autem ad electiones temporum, ad praelia Navalia. P Rox IM. me multa pertinent eorum,

qua in Inquisitione , presertim in Responso AEdArticulum notata sunt. Αι Obβrvatio Observationes Uiores,super

126쪽

VENTORUM. III

tio in posterum diligentior se quibus eaeo H erit patescente jam causa ventorum, longe ex ad ora prognostiea prassabit.

q. OPTATIV. Iudicium , es Prognostica facere per ventos, de atiis rebus: veta uti primo ,s sint Continentes, aut Insulaeis Mari, in aliquo Deo, vel polim mare liberum ' Res utilὼ ad Navigationes novas, incognit s. P Roxi M. Proximum tir, Observatis circa Ventos statos: id quo usus videtur Columbus. s. OPTA T IV. Itidem de ubertate, aut Caritate stuctuum, is segerum, annis singulis 1 RPs utila ad lucrum ,-venditrones anticipantees, is coemptiones, ut proditum est da Thalete, circa Monopolium Oliva

rum.

P Rox IM. Huc pertinens nonnulla, in

Inquisitione posita, de Ventis, aut malignis, aut decus is, s temporibus , quando

nocent, ad Artic. 29.

6. OPTATI v. Itidem, da Morbis sPectilentiis, annis singulis: Res utilis ad exis imationem Medie orum, se ilia pradicere possint etiam ad Causαι,-Curas morborum, is nonnulla alia civilia.

PROXIM. Huc pertinent etiam nonnul

127쪽

HI HISTORIAM NI Tu M. De Praedictionibus ex Ventis , circa segetes, sectus, is morbos, fuli Historias Agriculturae , cs Medi

cinae.

dare

P Rox IM. De his . habentur quadams perstitiosa, Magica,qua videntur iugna qua in Historiam Naturalem seriam G severam recipiantur. Neque occurrit nobis aliquid Proximum in hoc genetreta Desig- 'natio ea esse poterat, ut Natura Aeris penι- tua mirojiciatur , cs inquiratur ; si possit in Ueniri ahqu d, quod ιn quantussie non muna, in Aerem ιmmissum , post excitare is multiplicare Motum ad Dilatationem, aut Contractionem, in Corpore Aerue

Ex hoc etenim is feri ροσιι) sequentur Excitationes cs Sedationes Ventorum ; quale est illud Experimentum Plinii de Aceto injecto in occursim Turbinis, si verum foret. Altera designatio ptior esse, per Emisonem

Ventorum ex subier1aneis , si congregentur alicubi, in magna copia quale est aliud receptum de Puteo in Dalmatia .; verum is loca huyumossi Carcerum nosse discit . g. OPTAT iv. Complura ludicra, smira, per motum Uentorum licereia. PRO Tibi . De Κου cogitationem suscia perea

128쪽

V E N T o R V M. II 3pere . nobis non ea otium. Proximum es illud vulgatum Duellorum ad ventum: Proculdubio, multa ejusmodi jucunda re

periri possunt; s ad Motus, es ad So

Aditus ad Titulos in proxi-

mos quinque mens cS . destinatos.

l mirum,si Natura Philosophiae, & Scientiis Debitrix sit, cum ad

reddendas rationes, nunquam adhue lit interpetiara. Neque enim de euanto Materiae, & Suomodo illud per eorpora sit distributum in aliis copi bse in aliis parce instituta emnquisitio diligens, &dispensatoria. secundum veros, aut proximos veris calculos. Illud recte receptum est . Nil deperdi, aut addi Summae univerincali: Etiam tractatus eth a nonnullis illeloeus; Quomodo corpora laxari possint.& contrahi absque vacuo intermisto , secundum plus & minus. Dens autem &. Rari

129쪽

Ii HIs TORIA DEN si Rari Naturas, alius ad Copiam& paucitatem Materiae retulit alius hoc ipsume tulit; plerique . Authorem suum secuti, rem totam per frigidam illam distinctionem Actus & Potentiae discutiunt, &componunt. Et iam qui illa Materiae rationibus attribuunt, quae vera est sententia) neqqe Materiam primam Quanto plane spoliant, licet ad alias soripas aequam volunt, tamen in hoc ipso inquisitionem terminant, ulterius nihil quaerunt, neque quid inde sequatur perspiciunt; rem que quae ad infinita spectat. Naturalis Philosophiae veluti Balis eli, aut non attingunt, aut non urgent.

Primo igitur, quod bene positum est. non movendum : Non scilicet fieri in aliqua transmutatione corporum . Transactionem , ut a nihilo, aut ad nillilum ιSed opera esse ejusdem Omnipotentiae, creare ex nihilo, & redigere in nihilum , Ex cursu Naturae vero hoc nunquam fieri. Itaq; Summa Materiae totalis semper constat ; nil additur, nil minuitur. At istam Summam inter corpora per portione s dividi, nemini dubium esse possit. Neque enim quisqua subtilitatibus abstractis tam

dementatus esse queat, ut existimet tantum Materiae ineste dolio A quae, quantum

decem

130쪽

deeem doliis Aquae; neque similiter dolio

Aeris, quantum decem doliis Aeris. At in edrpore eodem non dubitatUr, quin CO- .pia Materiae multiplicetur pro mensura corporis: In . eorporibus diversis, ambigitur. Quod si demonstretur, unum dolium Aquae in Aerem versum, decem dare dolia Aeris, istam enim computationem . propter opinionem receptam sumimus, '

licet centupla verior sit bene habet: Etenim jam non amplius sunt diversa corpora , Aqua & Aer, sed idem eorpus Aeris, in decem doliis. At unum dolium Aeris ut modo concessum est) decima tantum pars est decem doliorum. Itaque

resisti jam nonrotest . quin in uno dolio Aquae, decuplo plus sit materiae, quam in uno dolio Aeris. Itaque si quis asserat dolium Aquae totum , in dolium Aeris uni- eum verti posse, idem prorsus esti ae si aD serat aliquid posse redigi ad nihilum. Etenim una Decima Αquet ad hoc sufficiet, reliquae novem partes necesse est ut annihi- lentur. Contra. si quis asserat, dolium Aeris, in dolium Aquae verti posse, idem estae si asserat aliquid posiocreari ex nihilo. Etenim Dolium Aeris , nisi ad decimam patem Dolii Aquae attinget; Reliquae novem partes necesse est ut fiant ex nihilo. Illud