Fr. Baconi de Verulamio historia naturalis & experimentalis de ventis &c

131쪽

ris His TORIA GRAv Is Illud interim plane confitemur , de rationiblis , 5 calculis, & quota parte Quanti Materiae, quae diversis corporibus subest,& qua industria , S: sagacitate de illis Iu formatio vera capi possit, arduam inquisitionem e sie; quam tamen ingens, de latissime Asa utilitas sompe. set. Nam &Densitates. & Raritates Corporum nosse,N multo magis Condensationes. a Raresa Hebri procurare , & ess cere, maxime interest & Contemplativae , R Practicae . Cum igitur sit res si qua alia plane. sundamentalis, & Catholica ; Accincti debemus ad eam accedere , quandoquidem omnis Philosophia absque ea, plane discita cta, & dissoluta sit.

Historia Gravis & Levis.

Motum Gravitatis & Levitatis, δε- teres Motus Naturalis nomine insi niverunt. Scilicet nullum conspiciebantisiciens extemum ; nullam etiam Rest- stentiam apparentem. Quinimo citatior videbatur Motus iste in progressu suo . Huic Contemplationi, vel Sermoni potius , Phantaliam illam Mathematicam deIIaesione Graviussi ad Centrum Terrae

etiam

132쪽

etiam si perforata foret ipsa Terra, nec

non Commentum illud Scholasticum, de Motu Corporum ad loca sua, veluti l lem asperserunt. His positis. persunctos se credentes, nil amplius quaerebant, nisi quod de Centro Gravitatis, in diversis figuris , & de iis, quae per Aquam vehuntur paulo diligentius quispiam ut illis

quaesivit. Neque ex Recentioribus uisquam Operaepretium circa hoc secit, ad-deddo solummodo pauca Mechanica , eaque per Demonstrationes suas detorta. Vcrum missis verbulis, certissimum est, Corpus non nisi a Corpore pati ; . nec ullum fieri Motum Localem, qui non sollicitetur , aut a partibus Corporis ipsius, quod moretur ι aut a Corporibus adjacentibus, vel in contiguo. vel in proximo, vel saltem intra Orbem Activitatis suae. Iraque vires Magneticas non inscite.

introduxit Gilberim. sed & ipse factus Magnes; nimio stilicet plura, quam oportet , ad illas trahens, & Navem aedificans

133쪽

ti pathiae rerum.

LD, & Amicitia in Natura, stimuli sunt

Motuum , & Claves operum. Hinc Corponam Vnio& Fuga, hinc Partium Misti ν& Separatio , hinc altae atque intimae Ii ri

cant,

nique Magnalia. Naturae. Sed impura est admodum haec pars Philosophiae, de Sympathia & Antipathia Rerum . quam etiam Naturalem Magiam appellant . atque quod semper sere fit) ubi diligentia de-suit , spes superfuit. Operatio autem ejus In hominibus ,. prorsus similis est sopori

seris nonnullis Medicamentis . . quae somnum conciliant, atque insuper laeta , &placentia somnia immitunt. Primo enim Intellectum humanum in soporem conjicit , decantando Proprietates specificas,& Virtutet occultas, unde homines ad veras causas eruendas non amplius excitantur, nec evigilant; sed in hujusmodi otiis aequiescunt: deinde innumera Commenta; Somniorum instar, insinuat, & spargit. Sperant etiam Homines vani, Naturam '

134쪽

ex fronte & persona cognoscere , & per Similitudines extrinsecas, Proprietates in ternas detegere. Practica quoque, Inquisitioni simillima.Praecepita enim Magia isturalis talia sunt, ac si confiderent homines terram subigere, & Panem suum come dere absque sudore vultus , dc per otiosas,& faciles Corporum Applieationes rerum tentes fieri: semper autem in ore ha-ent, & tanquam sponsores appellant Magnetem . & consensum Auri cum Argento vivo i & pauca hujus generis , ad fidem aliarum Rerum, quae neutiquam simili contractu obligantur.Verum optima quς que laboribus, tum Inquirendi,tum Operandi, proposuit seus. Nos in jure Naturae enucleando, & rerum foederibus interpretandis, paulo diligentiores erimus; nec Miraculis faventes, nec tamen Inquisitionem instituentes humilem, aut angustam.

Historia Sulphuris, Mer

- . .

troductum est; atque quoad Speculativa, est ex iis, quae illi asserunt, Inventum optimum. Subtiliores ex iis, quiqye phi-

135쪽

lio H I s T o R I AIosophantur maxime .' Elementa volunt esse Terram . Aquam, Aerem, AEu era; Illa autem non Materiam rerum esse ponunt, sed Matrices; in quibus specifica

Semina rerum generant, pro natura Ma

tricis. Pro Materia autem prima' quam spoliatam; &adia phoram ponunt Schola pici substituunt illa tria, Sulphurem, Mereturium . Se Salem; ex quibus omnia Corpora sint coagmentata, δc mista: Nos vocabula ipsorum accipimus ; Dogmata parum sana sunt. Illud tamen non male cum illorum opinione convenit , quod duo ex illis, Su hurem scilicet, & Mercurium. sensu nostro accepta eensemus esse Naturas admodum primordiales , Se penitissimos Materia Schematismos ; Se inter Formas prima classis sere praecipuas. Variare autem possumus Vocabula Sulphuris& Mercurii, ut ea - aliter nominemus ;Olesum. Aqueum a Pingue, Crudum: Inflammabile, Non inflammabiter hujusmodi. Videntur enim esse hae duae Rerum Tribus magnae prorsus, de quae Universum occupant, & penetrant: Siquidem in Subterraneis, sunt Sulphur , Sc Mercurim, ut appellantur: in Vegetabili & Animali genere , sunt oleum. & Aqua in P neumaticis inserioribus , sunt Aer, R

136쪽

Flammae in Coelestibus, Corpuι sen, MAEther purum; verum de ultima hac Du litate nil ρdbuc pronunciamus, licet probabilis videatur esse Symbolitatio. Quod vero ad Salem attinet; alia res est. Si enim Salem intelligunt pro parte Corporis fixa, quae neque abit in Flammam, neque in Fuismum ; pertinet hoc ad Inquisitionem Fluλῶ. & Determinati; de quibus nunc non est sermo. Sin Salem accipi volunt, secundum literam, absque parabola ι non est Salaliquid tertium 4 Sulphura . & Mercurio, sed mistum ex utrisque per spiritum acrem devinctis. Etenim Sal omnis habet partes inflammabiles ; habet alias, flammam non solum non concipientes, sed eam exhorrentes, & strenue fugientes. Nihilominus

cum Inquisitio de Sale, sit quiddam Affine

Inquisitioni de duobus reliquis, atque insuper sit eximii usus, utpote vinculum utriusque Naturae, Sulphurea & Salis. &Vitae ipsius rudimentum ; illum etiam in hane Himrιam & Inquisitionem recipere visum est. At illud interim monemus, de Pneumaticis illis, Aera , Aqua, Stetitas, AEthera , nos illa prout certe me xantur) Inquisitiombus propriis reserva-

137쪽

rii HIs TORIA VITAE& Animali , hic tantum Bistoriam insti

Historia Vitae & Mortis.

DE Vita brevi, & Arte lanra , vetus est Cantilena, ct querela. Videtur igitur

esse tanquam ex congruo, ut nos, qui pro viribus ineumbimus ad Artes perscien .etiam de Vita Hominum producenda, cogitationem suscipiamus, favente & Veriaratis Vita Authore. Et si enim Vita Mortalium, non aliud sit, quam Cumulus, &aecessio Peccatorum , & aErumnarum, quique ad AE ternitatem aspirant, iis leve iit lucrum vita ; tamen non despicienda est, etiam nobis Christianis, Operum Charitatis Continuatio. Quinetiam Discipulus Α- matus caeteris superstes suit; & complures ex Patribu , praesertim Monachis sanhis,&Eremitis, longam suerint; ut isti Benedictioni toties in Lege veteri repetitae, minus detractum videatur post aevum Serva- roris, quam reliquis Benedictonibus terrenis.Verum ut hoc pro maximo Bono habeatur i proclive est. De Modis assequen-d ardua Inquisitio; eoque magis, quod sit& Opinionibus saliis, & Praeconiis vanis

138쪽

depravata. Nam & quae a turba Medico mm, de Humore Rassicali, & Calore Naturuili diei solent, sunt seductoria ; di laudes immodicae Medicinar mi comicarum , primo inflant Hominum spes, deinde destituunt.

Atque de Morte, quae sequitur ex Suocatione, Putrefactionein variis Morbis, non instituitur praesens inquisitio;ipertinet enim ad mureiam Medicinalem: sed de eataorum. Martes: quae fit per Reseruironem, ac Atrophιam senilem. λttamen de ultimo passu Mortis, arq de ipse Extinctio vita, quae tot modis, & exterius, & inierius, fieri potest, 'ui tamen habent quasi

Atrixiam eommune,antequam ad Articulum Morinis ventum sit inquirere ι affine quiddam praesenti Inquisitioni esse censemus: sed illud postremo loco ponemus. Quod reparari potest sensim, atque: primo Integro non destructo, id potentia aeternum est, tanquam Ignis vestalis. Cum igitur viderent Mediri. α Philosophi. ala prosus Animalia, eorumque Corpora reparari, refici; neque tamen id diu fieri, sed paulo post senescere ea,& ad Interitum propers deduci ι Mortem Uaaesiverunt in aliquo , quod proprie reparari non possit 3 existimantes Humorem aliquem Radi-- F 2 calem

139쪽

Hι Hrs TORIA VITA Realem, & Primigenium non reparari in solidum, sed fieri jam usque ab Infantia, Ap-

politionem quandam degenerem, non Reparationem justam . quae sensim cum Aetate depravetur, & demum Pravum deducat ad Nullum. Haec cogitarunt imperite satis, & leviter. Omnia enim in Animali, sub Adolescentia , & Iuventute, reparantur integre ι'quietiam ad tempus, Quantitate augentur, Qualitate meliorantur; ut Materia Reparationis, quali aeterna esse posset, si Modus Reparationis non intercideret. Sed revera hoc fit. Vergente artare , inaequalis admodum fit Reparatio; aliae partes reparantur satis seliciter, aliaraegre, S in pejus: ut ab eo tempore, Corpora humana subire incipiant tormentum illud Mezentii, Ut viva in amplexu mor-ruorum immortantur. atque facile reparabilia, propter aegre reparabilia copulata, deficiant.Nam etiam post Declinationem,& decursum aetatis, Spiritus. Sanguis, ro, Adeps , Acile reparantur; at quae sic-c i ores, aut porosiores sunt partes , Membrana, Se Tunica omnes, Nervi, Arterrae.

Vena. Ossa, Cartilagines , etiam Viscera pleraque, denique organtea fere omnia, difficilius reparantur, & eum jactura. Illae autem ipsae partes, cum ad illas alteras Repa-

140쪽

ετ MORTIS. I IReparabiles partes, actu reparandas, Omnino officium suum praestare debeant; activitate sua, ac viribus imminutae, sunctiones suas amplius exequi non possunt. Ex quo sit, ut paulo post, Omnia ruere i et piant, δc ipsae illae partes, quae in natura sua sunt valde reparabiles, tamen deficientibus organis Reparationis, nec ipsae sina iliter amplius commode reparentur, sed minuantur, & tandem deficiant. Causa autem Periodi ea est; quod Spiritus , instar Flammae lenis perpetuo praedatorius, S cum hoc conspirans Aer externus, qua etiam corpora fugit, & arefacit, tandem officinam Corporis,& Machinas,& Organa perdat, & inhabilia reddat ad Munus Reparationis. Hae sunt verae viae Mortis naturalis bene & diligenter animo volvendae. Etenim qui Naturae vias non noverit , quomodo is illis occurrere posse,

eamque vertere

Itaque duplex debet esse Inquisitio: altera de Consumptione . aut Depradatione corporis humani; altera de ejustem Reparatione, aut Refectione : eo intuitu, ut altera, quantum fieri possit, inhibeatur, altera consortetur. Atque prior istarum pertinet praecipue ad Spiritus, & Aerem e ternum, per quos fit Depraedatio, Secunda