장음표시 사용
121쪽
habet suas essentias ab aeterno, homo, v. g. ab aeter no est animal rationale,non aulcm ratione existentiae,quia cum uniuersalia non exiliant ni si in singu- Iaribus, & per singularia, non semper extiterunt, sed ubi primum singularia coeperunt existere, tam- diuque existunt, quamdiu i pia singularia: ex quo quaestio soluitur quae communiter Proponitur, an quomodo uniuersalia aetcrna lint: uno vcrbo concludendo,aeterna essc per esentiam sed non per existentiam.
Vtrum Giuersaliasint ubique. BReuiter respiadeo Vniuersalia non esse ubique positive, sed tantum negative. Haec rcsponsio explicatur,simulque probatur: illud dicitur ubique positive, quod omnem locum occupat, ut DeuS, &corpus, si daretur quod mole sua omne spatium repleret et illisa cin negative tantum Obique esse di eitur,quod nulli certo loco est astrictum, sed potest in quolibet designabili loco existere: Atqui uniuer' i salia non, replcnt Omnem locum , neque etiam ulli certo sunt addicta, sed possunt in quolibet designa bili existere,quia non existunt, iace sunt in loco nisi per singularia quae omne spatium non Occupant, possunt tamen indifflarenter omni loco adesse: crgo lucrialia non sunt ubique positive, scd tantum negative. .
, A De conuementia Vnιuersalium interse.
RSputendum ex supradictis Univcrsale posse
considerari bifariam, scilicet materialiter pro
122쪽
natura quae dicitur uniuersalis, puta humana, di formaliter pro Vniuersalitate. Supponendum praeterea ex dicendis infra in An-
lepraedicamento, couenientiam esse triplicem, --mon'mam inter ea quae solo nomine conueniunt ut canis caelestis, terrenus ,-marinus conueniunt in nomine canis: Synonymam, interea quae nomine& natura conueniunt, Vt homo & tautum in nomine, Jc natura animalis: & Analogam inter ea quae nomine,&aliquo pacto natura conseiatiunt,ut animal, potio, Vrina, quae conueniunt in nomine sani,&aliquo pacto in natura, non tamen eodem, quia
alia est ratio sanitatis animalis, alia potionis, e& vrinae, ut postea dicetur.His duobus positis, sit. Prima propositio.
VNiuersalia considerata primo modo, inter se
Probatur.Naturae omnes tam substantiales quhaaccidentales possunt conuenire synonyme, ut pro babimus in Antepraedic. contra D. Thomam: At-qdi uniuersalia 1pectata primo modo sepiadicto, scilicet pro rebus ipsis quae dicunturi uniuersales, sunt naturae substantiales, Scaccidentales, animal enim quod est genus est substantia, & albedo accidens: ergo uniuersalia hoc primo modo sumpta inter se synonyme conueniunt. Secunda propositio
VNiuersalia conueniunt univoce in uniuersalicate seu quod eodem recidit) uniuersalitas est synonyma univoca respespectu omnium Vniuersali tuni, Sencris scilicet, speciei dc caecerarino,
123쪽
Probatnr: illud est senonymum quod conuenit
secundum nomen, & naturam ter nomen explica tam , atqui uniuersalitas est eiusmodi respectu omnium uniuersalitatum: ergo illarum comparationecst synonyma,Minor probatur: nulla datur ex praefatis octo uniuersalitatibuS quae non vocetur Vm- uersalitas,ut constata. ergo nome Vniuersalitatis Oinnibus uniuersalitatIbus conuenit : rationcm autem cssentialem seu naturam conuenire Ostenditur: Na-
tura uniuersalitatis consistit in aptitudinc ad existe- dum in multis coniuncta cum Vnitate naturς, atqui haec ostentia singulis uniuersalitatibus competit, nam sicut uniuersalitas gencris est aptitudo ad cxi-stcndum in multis,ita uniuersalitas speciei,dist cren tiarum, propriorum ,& accidentium: ergo natura uniuersalitatis conuenit omnibus uniuersalitatibus& consequentcr iliarum respectu est synonyma. Obiicies primo, Quod uni conuenit independcnter, & alteri dependenter, non cst eorum respectu synonymii: atqui uniuersalitas independer conue- uenit generi, & speciei, dependenter vcro aliis univcrsalibus, quia sine genere & specie, necessent differentiae, nec propria, nec accidentia: ergo illis non est hoc rcspectu univocum.
Maior simpliciter neganda est, siquidcm intellectus & scientia in gradu qualitatis synonyme con-ueuiunt, etiam secundum mentem aduersariorum,
quamquam tamen qualitas intellectui conueniat in dependcnter, &scientiae dependenter, quia scientia sine intellectu eisc, aut definiri non potest. Sed i liaec solutio clarior erit in antepraed. ubi agemus de Conuenientia entis respectu Dei ,& creaturarum substantiq& accidentis. ν. Secundo obiicies. Si uniuersalitas synonyme con-
124쪽
.ematocto niuersalitatibus, earum comparatione debebit cile genus, aut aliquod aliud cx uniuersalibus quod tanton assignari non potest: atqui uniuersalitas nequit esse genus respectu octo uniuersalit tum,quia genus ut infra docebimus non dcbet cOtineri in suis differentiis, per quas contrahitur, ut animal non includitur in rationali, & irrationali, quς sunt differentiae ipsum ad hominem, Sc brutum contrahentcs, uniuersalitas verbincommuni
includitur in differentiis specialium uniuersalita . tum, quia illς disserentiς sunt uniuersales, ac proinde ita cludunt uniuersalitatem: ergo uniuersilitas non conuenit synonyme octo uniuersalitatibus.' Respondeo neg. m. potest enim aliquid ciΙesy- non mum, quod tamen genus non crit aut alipuid aliud ex univerialibus, ut videre est, in ipsa diuina persona, prout comunis cst tribus personis, Patris,
Fili j, &Spiritus sancti, ipsa enim persona diuina vc-rh synonyme id cst, lecundum nomen, &vaturam, tribus illis personis conuenit, quia quelibet persona diuina, & vocatur persona diuina, dc eius naturam ex aequo participat, attamen genus ei se non potest: osteditur: Genus debet praedicari M s peciebus: icd tres illae pcrsonae diuinae non sunt species, quia specics debent componi cx genere, differcntia, illae vero personae hanc non poliant admit- .ccre compositionem, nam quicquid ust in Deo omni planexompositione carcat ncceile est: ergo persona in communi diuina non est genus, respectu trium personarum diuinarum, nec ediam 1 peciest de qua pol se csse dubitatio) quia nullum iupra se genuS agnoscis, cum tamen omnis se ecius aliquod ii Pra se genus habere debeat. Ergoiynonyma est, nec
yllum tamen ex viuuersalibus. Piura & apex ciora
125쪽
citato loco in Antepraedic. Haec de viuuersalibus
Giuersalibus speciatim.sECTIO PRIMA. .
De nomine ct varia acceptione Generis.
QVod caput est caeteris partibus, illud est Geta
nus reliquis uniuersalibus, sicut enim capiti lubnutiuntur alia membra, sic generi subiiciuntur caetera uniuersalia, & sicut a capite reliqua pendent membra, ita a genere reliqua uniuersalia. Tolle caput omnia tollis membra, tolle genus nulla rema iaciat uniuersalia; propterea hanc uniuersalium speciatim disputationeri non incongrue cumPorpnyrio in sua Introductione a genere auspicamur: do cet autem Porphyrius c. a. praedictae Introductionis genus trifariam sumi polle. Primo pro collectione,& multitudine eorum quae ab uno principio, ut fonte manarunt,Vt genus Heraclidarum pro iis hominibus,qui ex Hcrcule profecti sunt. Sccundo accipitur genus pro eo principio, vel 'capite quo multitudo eiusmodi fluxisse dicitur, Mhoc cst vel pater:vt Hercules, eorum respectu qui ab ipso orti sunt, vel Patria,ut Gallia respectu Gallorum,His aniarcspectu Hispanoru, & sic de aliis. Postremo sumitur genus accurate dc philosophice pro eo uniuersali quod sub se species continet, ut animalcontinet homine, & brutum,quodque prae
dicatur demestis specie differentibus in quaestione' quid '
126쪽
quid est, v t idem antinal de homine & bruto, cum quid sint homo,& brutum inquirimus: sed haec in digent pleniori expositione quam quaestionc tertia
De existentia Generis , seu an sit. CVm Genus sit primum uniuersiale; & veluti ea
put a quo caetera dependeΠd ,. ipsum existcre omnes unanimiter conccdunt ne reliqua de medio
tollere cogantur Vniuersalia. . . . . . .
Sed disticultas est utrum unica existente specie existeret genus, verbi gratia, uniea hominis specie existente existerct animal silue materialiter sapium pro natura animalis, siue formalitier quatenus genus est, seu pro goncretiato Vt Ioquuntur.) Eadem quaestio proponitur de specie, an similiter uno exustente indiuiduo posset existere, Verbi gratia, uno existente Petro, posset cxistere homo siue materi liter sumptum pro natura hominis, siue sormaliter ratione specialitatis. Sit autem t ζPrima propositio. GEnos materialiter sumptum pro natura qua dicitur genus integrum conscruatur in unica specie, & spccies in unico indiuiduo, verbi gratia, natura animalis in solo hominc, dc hominis in solo
Probatur,natura generis tota est in unica spccie,& tota natura speciei in unico indiuiduo, ve rbi gratia, e tota animalis natura inunico solo hominc, dc homi nis in unico Petro, adeo ut nihil plus animalitatis habcat surini homo, & brutum, qutia solus homo,
127쪽
nihil plus humanitatis Petrus,Paulus, & caeteri homines , quam solus Petrus: ergo genus materialiter semptum pro natura quae dicitur genus, potest integrum conseruari in unica specie,& species in unico indiuiduo,si quoquc ipsa species materialiter accipiatur.
Occurres, fi senus fidem de specie dicendum est in totum sit in unica specie , quomodo potest esse in
aliis 3 Respondeo: eo modo proportione seruata quo anima tota existes in digito, tota existit in aliis corporis partibus, unde dicunt totum quidem genus, verbi gratia, animal esse in unica specie puta homin non tamen totaliter, quia particula illa totaliter excludit animal ab aliis speciebus, sicuti anima dicitur tota in digito,non tamen totaliter, ne hac particula excluderetur a reliquis corporis partibus. Alii dicunt genus totum reperiri in unica specie
intentiue, hoc est,secundum totam suam essentiam, non tamen extensiue,quia secundum eandem essentiam ad alias species extenditur: sicut anima existens in digito,tota est intensiue, id est,secundum totam suam essentiam, non tamen exicnsiue, quia secun-ἡum eandem suam essentiam non desinit ad alias eorroris partes sese extendere. Alij denique dicunt totum genus esse in Unica spem cie essentialitor, quia est secundum totam suam j cssentiam,non tamen entitatiue,hoc est,secund im it tum modum quo essentia illa gcneris per varias peetes dispergitur; sicut anima in digito tota est essentialiter,id est,secundἰim suam essentiam, non tamen
entitatiuE, id est, secundum illum modum quo anima per varias corporis partes diffunditur.
128쪽
Secunda propositio. Enus formaliter sumptum pro generestate , Ipotest conseruari in unica spccie,& species eodem modo sumpto,in unico indiuiduo. Haec propositio supposita nostra scicntia de uniuersali formaliter a parte rei in singularibus, facile probatur: natura in aliquo singular i existens est formaliter v- niuersalis,ut supr probauimus; ergo genus potest esse krmaliter genus in una tantum existens specie,& species tarmaliter species in uno existens indiuiduo,v. g.animal in solo homine existens,& homo in
obiicies,persectum uniuersale debet ad omnia sua inferiora referri: ergo genus in unica specie noin . est pcrfectum uniuersale, nec species in unico indiuiduo,quia sic genus non refertur ad omnia sua inferiora,scilicet species,nec species ad omnia indiuidua,quae sunt speciei inferiora. Respondeo distinct.antece&persectum uniuersale debet ad omnia sua inferiora referri, vel possibilia, vici actualia, concedo ; actualist tantum, nego: alias nunquam genus, & species possent esse perfecta uniuersalia, quia non tot possunt dari species sub uno genere, quin adhuc plures per diuinam pomtentiam dari posunt, non tot indiuidua sub eadem specie,quin adhuc plura sub ea collocari diuina potestate queant; unde patet negandam esse conse
129쪽
De definitionibus Generis. VT Vniuersalis in communi, sic generis desinitio duplici modo tradi potest,uel per proprietatem nimirum praedicandi aptitudinim hoc modo , Genus est uniuersale aptum praedicari de multis specie differenticus in quastione quid est: vel per essentiam, scilicet aptitudinem existendi in multis, his verbis, Genus est uniuersale aptum inesse multis pecie disserentibus, tanquam pars essentialis respondens ma-
De priori definitione, utpotE quae traditur a Porphyrio in hoc articulo potissim im loquimur, sin- .sulasque eius partes diligenter examinamus. Primb itacu ponitur uniuersale,in quo genus cuminis uniuersatious conuenit. Additur aptupraedicari. δε multis ad distinctionem indiuidui,quod de seipso latum praedicazur,ut Petrus est Petrus. Tertio adiicitur, specie disserentibus, ad differentia speciei, quae non potest praedicari nisi de solis numero distinistis, ut homo de singularibus hominibus solo numero differentibus. Ultimb adiligitur in quaestione quid est, seu quando rei natura pctitur,quidve 1it inquirim': ' sic quaerenti quid sit homo,&quid brutu, recte per genus nempe animal respondemus,dicimusque nomo est animat,brutum en animat,in quibus propositionibus animal praedicatur de homine & bruto: hac particula primo distinguitur genus , differentia quae quamuis estentialiter praedicetur de eo cin,
130쪽
1us est disserentia ,' quoniam ad eius essentiam pertinet,non tamen simpliciter in quid , sed in quiae quid,seu per modum formae Jcqualitatis generi aduenientis ; & illud ad speciem quam eiientialiter
constituit,contrahentis,u. g. licet rationale praedicetur essentialiter de homine,qisia ad eius essentiam
spectat,non tamen simpliciter in quid, sed in quale quid, seu per modum sormae & qualitatis animali
adueniendis,& ipsum ad hominem quem essentiali ter constituit contrahentis. Distinguitur praeterea eadem particula genus ab accidente siue proprio siue communi, quia semper accidens siue proprium siue commune praedicatur in quale, ut in propriis lotis docebimuS. Occurres: accidens etiam praedicatur in quid,Vt
quid sit linea,est quantitas,quid sit color, est qualitas,quid Logica,est scientia: ergo genus non distinguitur ab accidente,in eo quod praedicatur. Vt sepra distinguendum est antecedens, accidens praedicatur in quid,de inferioribus accidentibus,ut quantitas de quantitatibus, qualitas de qualitatib. concedo , quo scnsu non distinguitur a genere aut specie,sed est genus, vel species: genus ut color resipectu omnium specierum coloris,albedinis, ut gredinis,&aliarum: vcl species,ut albedo rcspectu nu-ius,aut illius,numero albedinis: de subiectis vep b,&substantiis,nego: ncque enim quaerenti quid sit aliqua substantia,v.g.quid sit homo,recte per aliquod accidens rcsponderi potest, homo est alnus, niger, doctus,sed tantum si quaeratur qualis sit. Praeterea contra hanc generis definitionem obiicies genus ex se distinguitur a spccicbus, ut animai ab homine, dc bruto: ergo de speciebus non videtur