Introductio ad veram astronomiam: seu lectiones astronomicae habitae in Schola astronomica ...

311쪽

rectae nogreditur 'at i ii obliquior est radius in aerem incidens, e major est restactio adem bile in Hori orate restactio est maxinax intim ta tella lagis quam o gradibus stupra Ilon1on-- triret elevata, nulli sensibili obstoxia est Refraco In aequalibus 1 vertice distantiis appa-ta , isi retibus, Res iactiones sunt aequale , adeoqtie G : i. Solis, Dinae, fixariana milium in pari Altitudine, refractiones sunt aequales, contra quan

censuit instronomiae Instaurator, Refractio

rnamque primu investigator, Nobilis Braheus. En simu niuitur Fixarum Reseactioncs, da- intur etiana Solis ranaeque, Planetarunipaere re ni in Refractiones per observationes, Σ. aei liii. investigatur fixae alicujus es actio, ui et Re huam Solis c Lunae, quippe torrem idemnis λιος . on fatis accurate notae Parallaxes investiga hionem Restactionum dubiam reddunt, uni iactata sit quanta loci mutatio Parallaxi, quan ira stactioni debetur At Stellae fixae nulli Parallaxi binoxiae sunt, uota loci vatiatio a Res actione pendet. fixarum, quae ad altiti relinem majorem gradibus perveniurat, dantiu Declinationes, Asia censiones rectae, Longitudines, latitudines, iatis acurate; nam in tanta altitudine, earum seactiones sunt quina proxime nullae. Ili iis cognitis retractiones prope Horizontem se- uenti niet thodo inquiruntur. Sito peti meridi

exa in Stella cuius resi actio est investiganda, certicalis per Stellam transiviis et D Melta us visus C arcus A C erit Stellae reseactio. rvetur Distantia Stellae a veitice visi, scit a a cus

312쪽

cus hahe itur, vel per Altitudini obi ivatani alteritis Stellae extra Retra

tionis aleam positae, vel per Horologitini a toniaton, eri potis inoli inritum tuo obsseria.

tioicta ibit. M lio tempore dc Ascensione Recia Solis, dabitur punctum AEquatoris eo, dein montento culini nans, scit. punctum s. Sed datur quo iii Stellae Ascensio Recta a dipunctuari Equato is , ubi cilculus Declinati nis 1 per Stellam ductus, aquatori occururit. Ita oue dabitur AEquatoris arcus AB, ea mensura anguli In Triangulo una Sphaerico ra, ex datis lateribus et distini dverticis solo, complement Deoiaationis Stella angulo cura, invetaretur per Trigonometriam pilae ricam latus A vera cistantia Stellar vertice, a qua si lubstral

313쪽

tur', distantia visa observatione cognita liab. itur arcus Ac Stellae Resi actio, quae tinvenienda. Potest tum Fixa Refractio inveniri, Pol servetur eius Aeti mullius, seu arcus Haikon

inter Meridianum: vertica lena per Stellum ductum interceptiis, stil. o. N am arcus ille metitur angulum para, ex tuo dato, de lateriabus PT, ' invenietur L vera distantia Stelulae a vertice in si ab hae aliaratur distantia observata, restabit eo Refractio quaesita. Ανi muttitissidem otiuIVis observati ne op- time innotescet si ducatur in plano florix

tis,

314쪽

iis linea Meruliana .s, super qua in erigati filam perpetidiculare cA; Riod potulere appem se facile lites Deitide a luci si luna vi pol de esimiliter instructum. ita ius pendatur, ut Stella

ab illis duobus filis tegatura adeoque Sit S e la in plano verticalis circuli et dua fila

ducti notetur deinde punctum , ubi Llum ni plano Horthontis occurrit, in linei Meridiana punctum iu stum C A incumbit: Iulii pro que in Moridi a quolibet puncto , ductantur AB AF, regi ila in partes aequales satis nitia utas divisa, capiantur mensurae triem laterum Trianguli 3 ex quibus perari mnometriam investigetur angulus vis Ead tui, tescit Agitnullius ideris quaesitus. Ex es ractione ratio redditur, cur Sola Luna prope Holi1ontem visi, malem in limpis igDram; nam eoruάii a gines inliniores petres cito:iem inulium elevantur, non item mperiores nurgines adeoque hae margines tibi appropinquare videntur, conti actiores ullo apparent interim utriquetemrini Hor iratu lis diani tri aequaliter per refractionem elevaticum sint, invariata ianebit eorum distarnia. Radii Solares, cum Sol est iii introiit

sphaera, maius Ahiludo vulgi, aestimatur 1 st:

liari uiri. Sit e radius Horizontalis, Ave: a calis, patet essem longiorem quam et uerum autem rationeni sic investigar lacet. n.atur semidiameter Telliari, An in numeris

tundis, esse milli uium coo, αε, o an

315쪽

- e milliarium o o, cujus quadratum te estini dratis T AAE A. Adeoque si , luctato ab c aularatur quadratum ab Arillabit liladiatuni Dc , hoc est si ab Moico auferatur scio oooo, restabit aso proiadrato lineae cujus radix est 63 . Estitur L ad Eout 3 ad yo hoc est in m te ratione viam 1 ad . Hinc patet ratio, millisis oculis postumus Solem Orientem aut identem intueri; at in Meridiano non sine nitorum damno a piciendus est Sol: Nam ra- Solares in Hori onte per tam crassiim Atialesphaerae Crpus progrediendo, in particulas numera in aere volitantes impingunt, Equi- refectiuatur, eorumque vires multum M

316쪽

α96 De Siderum Refractione.

inde debilitantur. Patet etiam, cum per tam exiguum spatium progrediendo tantum debilitantur Radiorum vires, si Atmospi aera nostra ad Lunam eadem densitate se extende- ret, non Solem, medum Lunam aut Messas, videri posse.

317쪽

De Parallaxi aderum.

UM monas omnes apparentes diurni cir uis, AXem Telluri non cirra locum spe istiis, elatoris ejus supcificiem incolentis peragi vi- rete . denti Ir, necesse est, ut qui motus sideriim Telluris superficie observat, ea cinaequaliteram armis moveri aspiciat Nam si mobile aliquo aequa-, biliter in circuli peripliori defenatur, motus inluabilitas ex nullo ali puncto, praeter ea, quae in Axe Circuli locratur, spectari potest unde Phaenomeni in caelo locus visus diversiis erit, cum e superficie Terrae observatur, quam si ex ejusdem centro spectaretur Et hae locorum differentia, cum sidus h stupet ficie Teia luris videtur, ab ejus centro spectatur, Parallaxis dicitur. Sit Quadrans circuli in Telluri superficie maximi, cujus centriam T. A locus u insuperficie, e usque vertex in caelis , circulusque, Haeseia caelum Stellatum, linea AD Horizontem sensibilem, in quo sit sidus in Geujus distantia 1 Telluris centro sit et c. hoc sit dii se Telluris centro spectatum in Caelo Stella

to in F conspicietur, supra Horimntem arcu Daclevatum punctum dicitur locias Plix nona

i ii venis. At si Telluris supellicie in A Observator illud intueatur, in Horieontis puncto Dipium

318쪽

ας, De Parallaxi Sideram

ipsium conspiciet, iacui locus ejus apparens iiiiiiatur. Et Arcus Da dictetentia inter

vertimin visum diuitur Paractaris A ixi. Si lidus altilis elevetur supra Horizonteriin M, ejus locus verus is Telluris centro visus cstis, at visus superficiei puncto A ess, kPatrallaxis est arciis , qui arcu Da minor est: de Parallaxis cleris in Horizonte existen iis est omnium maxima qui, altilis attollit ursidus, eo minorem patitur parallaxini liat tem ad verticem pervenerit, nulli parallaxi essola oxia nam cum in cheristit, tam ex TU

319쪽

m A in ea leni rect videtur, nullacii e est ei reluia intor locum verum di visum. Qublui ait I

Parallaxis est mitior: ita fidem a Telline lon- mi in vilis remoti Parallaxis es c o sideris piopiori, cparallaxi mitior. Hinc patet Parallaxit esse diaerentiam inter veram sideris a vertice di stanti an errae centro visen ,' eam quae superficie conspicitur Nam sideris,

era illi aiatia a vertice est arcus v P, at ex

pecto iidere, distantia ejus , vertice est, N.

Has distantias metiuntur anguli vae M AM, imprehensi rectari, ad verticem ducta, hectis ex centro: superficie Telluris ad sidus ductis horum autem angulariam di rentia est angulus M A. . Nan est angulus AN externus aequalis duobus 1iterni AT N MAG adeoque est TM disset tia angularuni AM&vTM; qui ita liue panillaxim metitur: ideo ipso Parallaxis dicitur . Est auia ut is autem ubique hie angulis ille sub quo semi-e diameter Tenae, per locum observatoris ducta, a j i. idere videtur, adeoque ubi semidiameter illa: mur directe videtur, maximus est hoc est sideris i in Horixonte existenti maxima est Rirallaxis; emiiaa, Tt alcindelido minuitur Mallaxis, iii, ra- ione, quae in sequenti Theoremato demon- stratur.

Nam per notissimum Trigonometriae Theo- , uis

ema In Triangulo ATM , est sinus anguli . T

320쪽

go, De Parallaxi Sidera

1M ad mutilangi iti Ai vel AM, ut i d TM : scit in consitas at ratione semidianae tri Tolli ri ad sideris dis alitiain. Hinc sitius Parallaxis sideri, in C, in ad ilium Parallaxi ut suam anguli AR ad sinum anguli AN.

Itaque ii detur sideris Parallaxis in aliqhia ivertice distantii dabitur . eius Parallaxis ii alia quavis. vertice distatilia. Sillia non enon aliquod longius is eos imidiametris Telluris ab ejus cetur diliet, em

Parallaxis etiam Iori; talis inscii sibilis GDdit. Nam si sit A, ad i. seunt Itadius ad sinunt anguli et is, inveniet ut ille angulus uno scimpulis secundi I; qui an tu, ani exiguus est, ut nullis initi unacris iis observari possit.

Si detur sideris alieujus distantia a Tellus; centro, dabitur ejus Parallaxis Nam in tuas,

ut T A e rectangulo ad A, ex datis T csen μiametro Telluris, distantia sideris, i venient per Trigonometriam an ilus A LPa illaxis uideris orthoiitalis, Et vicinini lidetur Parathi dabitia distantia sideris Terra centro in eodem scae triangulo .c Ita tis A N angulo A ca, eliciet ii distantia m Si sidus nullunt habeat motuin sibi propti um, ejus distantia vera aqualibet lixa, cra

cum circuli mensuranda. semper eadem V inimulata mi anet, in omni fide ris supra Hars, Onteni ele ationea at si Parallaxi sensibili si

obnoxium sidus, ejus distantia visa a Phri ali qui continuo mutabitura Et si fixa sit inclem circulo verticali cum sidero sed illo aritor, nainuitur distantia ascendendo, si rumi