Introductio ad veram astronomiam: seu lectiones astronomicae habitae in Schola astronomica ...

321쪽

De Parallax Sideram. EO I

siderest fixa, ascendendo idus 1 fixa re. videbitur, rixiamvis e celitro

propiti sui a L.

conspectum, eandena ubique retinebit distan- , tu a

riana, rideoqiae distantiae, sideri; si is visa noti sunt reales, ted apparentes. it Phaenomenon seu sidus in otiaonte in id. Q. , sum e Telluris centro cura fixa r con-t E is Ajungi videbitur At a speetatore in A existente, in eadem recta cum fixa cernitur, c distare videbitura fixae, arcuros At ubi idus ad M ascendit, semper videbitur e Tel hiris centro iii conjunctione cum estdeni stata E, Uae nunc in ν existit. At e stuperficie Telluris ex Arici Lupe tum sidus videtur in N, propius quidem fixae linuri fuit, dum Horigontem occupabari tiare

non in eodem loco cum fixa, videbitur, a qua distabit spatio is, posito arcu aequali Ei Hinc sequitur, si idus aliquod eandem

semper inter fixas confervet post totiem, neque distantias arcuales ab iis leni mutare videatur,

i nulli Panillaxi sensibili erit obnoxiuna. Mina etiam si , fixis distantia quideli varietur, sed mutatio sit ea solum, quae niotui sideris pro o debetur in illo alii milli quoque est Pa rillaesis sensibilis si sidus magis vel minus fixa aliqua recesserit, vel ei accesserit, quina

postulat motus ejus proprius differentia illi erit Parallaxeos effectus Parallaxi sideri in circulo verticali, muta tionem dii eius loco inducit quoad 4eliquos PM 'IM' Spbaene circulos, efficitque ut eius Longitudo Latitudo, Ascensio Recta Decllitatio Hi versae videantur iveris quae e centro Telluris consp:ciendae. ciunt, de quatuor praecipuo

oriuntur Parallaxium species. Sit

322쪽

Sat 1 o Hortion, cuius polusu, cici cliteiusque polus p v verticalis imulus pertrans cuius eius lociis sit . at visi 1, in eoclem verti l nugis a veitiae distam Parallaxi, titudinis it acus C. Per poli Eclipticae , t sidm locum venani transeat secundarius Eclipticae, seu circulus Latiuidinis G, Gerit verias locus sideris ad Eclipticam reducitis, punctuntque G eius Longituduietaveram ostendet ; at per locum visum diictus Latitudinis citculus oti,i cum Ecliptica conveniet in puncto, quod erit sideris locus in Ecliptica visus, Arcus Eclipticae GH, intemra, a caeptus inae duos Latitudinis circulos, per v j p. rum de visum locum transeuntes, dicitur Pirustaxi L 'iIudinis Sideris in cxissentis p. lux i vera Latita id est ec: At cum in vi letiar, LM t ' Latitudo visa est , harum dissere incParallaxis Aut Ccarit r.

Si sidus sit iii circulo verticali, qui Ecliptcam iii nonagesitu arma ab oriente Putino inte

323쪽

iter cat, lio est, qui Ecliptica sit perpendibularis P. 1gr. in circuli, puncto , Parallaxis Longitudinis nulla erit; nam cum circulus urticalis uri, in ioc casu rilipticae ad arraulos ocorrrit, ter eius polos transbit, idem

que erit circuitu Latitudinis, in quo existit venis visus sideris locus, adeoque loci hi ad Eclipticam reducti in idem punctum inci dent, in hoc casu Parallaxis Latitudinis conicidi cum Parallaxi Altitudini,

catadratis orientalis Eclipticae est, qui inre nonagesinum gradum liminum ejus orietis intercedit occidentalis autem inhidrans est qui inter nonagesin in occidentem Eclipticae

gradum interjicitur. deris in orientali oua .dranti existentis longitudo visa major est quam vera: Nam oriente sidere, Parallaxis illud magis in orientem ,rimiti Gie in Ggura, locum in Ecliptica visum signat puncti a H, magis in Orientem promotum qu in est cus verus . At si sidus sit in Quadranti occi dentali, Longitudo visa minor est qu1m vera,

quoniam Parallaxis in hoc situ sidus verius oeciden em detrudit. Referat jam circulus T 1 AEquatorem, P ejus polum, v Meridianum v c circulum Ver ticalem, per sidiis transeu tena in quo sit C i locus sideris verus D vis a sintque cc PD Secundarit Equatoris, sive circuli Declinationuni per locum sidetis verum ii sum traducta, quatori occurrentes in c&M. Pir intuit c os tendet Alcensionem rectam sideris veram,

visoni, quarum distantia inest Pii alluxi ire mi re D. Declinatio ideris vera est

324쪽

De pstranaei Sidern

visa n, differentia Declinationi mi Ct ut Parallaxi L Emmmis. Si sidus sit adini erueni Meridiani, laetitio recta visa Drajores vera si ad occideritem, fiet visa minor veri At cum sidus tu Meridiano culminat, ii ulla es Parallaxis Ascensionis rectae, propterem quiuidem Declinationis circulis, per visum

rum locum traInst.

Varias excogitaverunt Astronomi methodos, iit siderum Parallaxes investi senti it e iride eotum distantiae 5 Teillare ii notescatit. His enini cogi iti citidicium aliquod de Ast,plitudine nitidan ferre licebit. Modos ali quos, quos ad rimandas Parallaxes adhibue. runt Atii nonci liceat nunc vobis exponero Privi observetur sidus, quandocsi in eodem verticali circulo cum duabus stellis fias, vis verticalis, in qua simul videntur Pixaec D.&sidus , cujus locus visus erit quoque meodem verticali, qui sita, inade si sidus nullui habeat motuna Proprium, eundem semper cri

325쪽

fixas edi consserinabit situm, erit tiae citis verus in linea per fixas cia transeunte.

Post aliquod templis rursus observetur sideris positio respectu fixa 116 quando scit non in dein verticali, sed potius in Circulo Hor, Gnte equidistante videlitur, seta sunt fixae eincitque loeus sideris visese, at verus erit in linea dis, quae fixas conjungit di observent irrdistantiae fixarum rideris a ertice Lil a cus d Mess. e Capiantur etiam loci visi si distantia de , fixa a d Qtatum distantia ita Lociis veru sideris est in verticali, si per locunt visum transeunte, est etiam in linea te, erit ergo in intersectione . ideoque Parati laxis sideris est e s. In triangulo a P damtur omnia latera, quare innotescet angulusu de rursus in triangulo de dantur omnia littera, innotet te igitur angulus due, vel vis. Denique in triangulo ivs,datur aliis tu, dia mutia fixae da vertice observata cum angulas sis deves mox inventis; quare invenietur latuvva, quod abi e ablatuna, relinquit arcum sue Parallaxini quaestam. I otest sidens Parallaxis hac quoque ratione set Murmillime obtineri nempe observetur, quandos sidus est in aliquo vertie ali cum quavis stellis, vicin , ejusque distantic fixa capiarur drinde observetur rursus, itando sidusin fixa parem obtinent ab Im iEonte altitudinem, rum distantiarum differentia erit quam proxumo sideris Parallaxis. Sit Horizon o Vertex loci ri circulus verticalis v t, in quo observetur sidus in hin fixa in D locus autem sideris

326쪽

verus sit s. sin Parallaxis Altitvilinum disse rentiam erit sideris es Fixa distantia visa obf. etiar deinde laxa in in idus in loco visese, in eadem , vertice distantia, erit distan tia sideris rixae te quam proxime aequalis vox illorum ditatuae . Nam ita locus sideris

verus. Et quoniam Parallaxisse res Marsecusve, parva ad modii in enuit s&delare ae quales, quod adeo verum est, ut si a. rallaxes, se foret utatus gradlis, intended svix uno minuto disserent Si itaque instrue mento observetur distantiade, notus erit a ciusds, ipsi quamproxime aequalis .est sat qualis Dd, in prima observatione a meitaque austratur arcus notus ori , restabit x Paratu laxis sideris in E Observata Plia. 1 inelai alicujus Parallaxis inveniri u rue potest, observando ejus Azimul laum, di antiam iu vertice, tempus inter observationem, Meius ad Meridianum appulsum. Sit

327쪽

D Parana i Sideri .

.po Meridianus, in quo sit vertex, Polus P .is o Horizon, v circulus Verticalis,' sideris locum verum s visum x transiens

raducantur quoque per locum verum bisum circuli Declinationum s I cciservem

que sit deris Mimuthus o vel anguliis so, modo, qla in Lectione de Retractione ita derum Mimustos capere docuimus. Observetur quoque ideris distantia 1 veitice vii

vis, iotetur montentum temporis, quo observatio facta est. Expectetur deinde, dum ad Meridialium appulerit,in momentum appulsiis accurath definiatur, quod fit vel per Horologium Autoniaton, vel per Altitudinem fixae alicujus notae. Temporis intervallum i ter observationem primam sideris in Vetticali,&ejus appullum ad meridianum, in gradus militat: Mquatoris conversum dabit arcum E. quatoris rex, qui es mensura anguli, i s. It et que

328쪽

3o De Parallax Sideram

que in triangillo viri, datur latus vi, dictanti Polia vertice, Maligulio 4 4 4, unde notescet arcus, s vera distantia sideris , vel lice qua ex observata vis sublatu, restabit

cus a Palallaxis qua sita. Notandum est, u convertatur tempus iis adta di scrupula Equatoris, reducendum est prius tempus in homin mimata pruni in bilis, quae lioris Solaribus sunt. aliquantulum nititores invel si adhibeantur hom Solare , rq earum singulis numerandi sunt in AEquat e gradus Is nainui a secund 27, tert proportionaliter pro particulis adjunctis. Sit Hi arcus tur irontis, At Meridianus, a quo sit p polus v vertex loci sideris locis visus , ante appulsum sideris ad Melidi, num observenu ejus a vertice distantia vi,sdem locus verus sit ' Parallaxisss, ventito Munuthus v notetur tem

329쪽

De Parasia1 Sidem

observationis deinde post appullam sideris

Meridianum observetur illud iterum, quam eandem obtinet. vertice distantiam vi, inde cum visae distantiae sinat quales, erunt quoque vera dillantiae vis, v I aequa lex Notoriis Intervallima Temporis intei primam obser nationem secutula in lio templis in gradus minuta AEquatoris conversurra, .ibit angurium cujus dimidium est aligulus spinest siue in triangui ps, dantur anguli spv vi, qui est complementum Atimuisti ad 18o gradus, item latus vis distantia veiticis&Poli; inde innotescet arcus' s, illantia vera peris a vertit G quae si ab v observati dista artii, auferatur, dabitis Parallaxim quaesit. in

ent: at absque illius obtervatione I arallaxeosi siti olbtineri potest, per Alcensiones id

330쪽

gi, De Paradavi Sideret .

his verasin visas, ex quibus Zimuthi calcitieliciuntist. Nam observentia distantiae de iis duabus quibusvis axis quarum distantia Ascentiones rectae note fiunt , exinde umratur sideri Ascensio rem, uti in L i ta docuimus deinde ora sidus ad Meridia. num peri merit, rursus captim eius distaritiast duabus xi e quibus habebitur e mmethodo Ascenso rem sideris vera, seu punctum, ubi circulus Declinationis mPerum sideris lectu transiens AEquatori op

currit.

Ex semisone recta vis arderis in Verii. cali in obsim athrae puncto AEquatoris cui ruiname, dabitur angulus quare in tibangulo 4 , ex datis lateribus u , va, armgulo inveniri ores angulus P v , qui est rimul halis angulus dat autem sideris Ascensione vera, quae in Meridiano observata suit, iuncto aeqvitoris culminante, dabitur

hitur Iatus uri, vera sideris , vertice distantia. quae si ab observata vis auseratur, relinquetur a Parallaxi sideris. Ad Ascensiones siderum rectas determidas, non satis fida et in subtili hoc nego Telnporis observatio, ita fit Penduli vibrantuope si enim unius scrupuli secundi error in

IIumerando columissita suerit, hi enor Rodii cet in scentione recta errorem I . eiu secund.

turl