장음표시 사용
71쪽
cap 38 Eccles egitur, qui delinqvit in conspestu erus , qui
Quando sit, ut morbus morbo tollatur; consi tur quatenus auxilium est non quatenus Orbus 'ri: ζ ui ara , quae per se morbos efficiunt, . quaedam in .c.; cucidcia corpore gignuntur quaedam extrinsecus accidunt. Ac ὶα ad rum causarum, quae in corpore gignuntur,quaedam abdi, si epid.α.pactae sunt;&antecedentes appellantur, seu internae; quaedam μfurit manifestae, quar&ipsae procatamicae interdum ' O 4 a1..i; bd. minaotur non secus,ac si extrinsecus occursaxenx TDπΣ Externarum causarum, seu praegressarum aliae necςssaria nil , ' 'sunt, aer scilicet,mows, ea,quae assumuntur. Hi sun R d I p i . necessariae,quae tamen ad illas tre proportione quadδm rutata
Adambientem aerem spectant aestuaria, balneae, 0sti
nes,emplas ra; vestes tegumenta, rerumque teter, ut o Latio . dor,aut fumus,aut vapor Adea,quaeassumuntur pertinent venena,&medicameta di 4222ΣΑd motum reseruntur clamores, vociferationes; attritus tarcticis cap. i. contufiones; casus; vulnera; ferarum morsus; μα-- αῖ bestiatum ictiis, quaecunque fortuito in no struunt. Interiores morborum causa sunt humores tum primi, xu etiam secundis excrementa, contenta toto genere praeter naturam, ijumbrici,calculus,& Gallia perturbationes animi , somnus, vigilia , ac prael erea morbLPraecedenteS Contentorum vel actu es potentiari itium, aut congenitum est x parentum semine aut extrinsecus in nos iam edi eos inuadu Corioit Caus omnes hactenus recensita aut sunt inte γ' taciticata tes tantum,quae morbos eminus gignunt' aut coniunctae et in elusis inter quasi morbos nulla aliae causa intercedunt aut continentes etiam existunt,seuom genae , sic enim A otii. λεά-.
ristoteles appellat,quae stilicet ad morbos s. se ire te: 'di
soli morbi instrumentales, g qui in additio LonMyς , -Λuia manifeste continentem causam habent. avis Nullus.
72쪽
Nullus morbus in istina,perie posirus continentem a stat habere potest;si rigide philosophice, ex diffinitionis proprietate nomen accipiamus; quoniam morbi eiusmodi sublatis causis momento temporis minime tolluntur. Galenus rem,quae causa continens appellatur haud dubie a Gabinii i concessit; hac tamen voce alio sensu Galeni aetate accepta, haerio quam quo nunc illam accipimus iustissimis ille de causis . ciram Si morbi omnes ad relationum cathegoriam referrentur Mς 4ς trullus esset illorum; qui continenti causa careret. mu z. In omnibus tribus morborum summis generibus ausa coniuncta inuenitur,quam adumbrauit Galenus . illustra
I .i dein is Morbi morborum causae sunt, vel quia morbificam parti-w ς' - bus adfectis materia subministrent; vel quia ipsi per se adauri A cto mater: Vitio no aum praeter naturam affectum gi nςndi Vim habeacit. Ita plitisim efficit empyema si non purgetur intra quadraginta dies; sic assiduas lachrym rum fluxus epiphoram in-- fert,op almiam aegyi opem, ex q*ibus male utatis fistula producitur sic diat ea liosa dylenteriam inducit da levi eriaque tineisum, ut liunteriam.
RIAE morbum efficientis quinque tan
I tuti, causae esse possunt Motus Putredo iam. , vicinia rei, lidae; constrictio;&cibus po--- - Α - μὰ tusve c lidior ex quibus putredo,&obiu T ctio toto genere sunt praeter naturauri tres
V rejiquae in causis ponuntur non naturalibus. Motu res, ncaleseuiat,quoniam distractuSae qui interci-O pitur,fitiarior sicq4e ad ignis natura i disponitur. cali-
73쪽
Motu liquida, aquea non incalescunt; sed refrigeratur: quoniam interceptum aerem difficile ob fluudam naturam distrahendo rarefaciut; atq; ex illis motis empyreuma exhalat citius,quam ii quiescerent on nino. Ad motum referuntur superfluae vigilipae, Ac animi pertur γbationes,quae & ipsa caloris praeter naturam causa sunt. QuieYfame febricitant calore afficiuntur praetcrna a niori ,.quituram a vicinia rei calidae exci catini naturalis enim castor in ri of ijs ex defectu alimenti ad spirituum depastionem, cosum citata α.ptionem reseruntur cv.1. Obstructio non alia ratione caloris praeter naturam causi est,quam per antiperis m.
quaecunque,dum putret, non laboratiam morbo,sed penitu corrupta est cum igitur putredo morbum excitare dicitur iti subiecto,in quo est pro putredine putrefactionem hoc est motum, viam ad putredinem
putredo sic diffinitur ab Aristotele Interitus proprii,& teor cap.1. naturalis in quovis humido caloris ab aduetitio calore pro fectius, scilicet ambientis, a Galeno autem sic; mutatio LII: ad corruptelam totius substantiae putrescentis ab externa caliditate, quae duae diffinitiones eundem omnino sensum lia nis ambaeque de corruptione iam iacta,non de corruption quae adhuc fit,sunt accipiendae. Putredo cum sensim fit, tabe seu marcor, naturali que putredo appellatura cum repentes suffocati aut strangulatio dicitur: cum neque citissime, neque tardissime, sed tractu aliquo temporis fit I particularis putredo nominatur Quocunque modo putredo accipiatur, quadrat in illam
optime Aristotelis,& Galeni diffinitio. Putredo omnis ex se rei ab ambiente di lutionem , corruptionem humore non dissipato significat ortuique
74쪽
Miror asserere aliquos,vel mixti quatenus est mixtum, vel eiusdem quatenus esi mixtum tale in aliud mixtum dissolutionem putredinis vocabulo significari,cum haec omnia putredini aduentitia sint. Combustio, extinctio simplici rerum ortui naturaliter
non opponuntur dii quoniam non ex naturali, communi r rum missitudine pugnantiumque causarum concursione,
sed usolita quadam subita,&inimicissima vi, impetu res in interitum adducunt Cum paruus ignis a naagno dissipatur ut cum imbecillis lichni flamma a teruentissimo solis aestu restinguitura alimeto minoris flammae celerius a maiori flama occupato,quam alaerius alimenti fomes succedere possit; inio est, non extinctio,aut tabes Talis combustio solet in summo aestu accidere messoria bus,cuia dissipatis ab aere immodico calore spiritibus, repete moriuntur Cuncta putredinem concipere apta sunt, praeter ignem; qui ideo non putrescit; quoniam neque insitam neque adstititiam humiditatem habet neque euocabilem calorem. Proprii, n turalis calorisnonune cainem rei cui coercendam ingenitam humiditatem tributum intelligo ; cuilis icem ii miditas ipsa in elementis gerit; quae cum ea putrescere incipiunt; euocatur sic ab ambiente calore, ut praeter naturam diffluat, evaporet.
At dicet aliquis; si ignis non putrescit, quia caret omni humiditate; qui fiat, ut putredini terra obnoxia sit, cum ipsa omnis sit ex ressi ualiditatis; ignemque. caetera omnia element ariditate superet Resp'nde terram quoniam summe frigida non est,cal tis aliquid habere putrescere igitur illam, non humiditatis,sed caloris euocatione cum in aquam vertitur ignis calorem non esse evocabilem; quoniam Daturae repugnat, ut maior calor a minori euocetur.
Dioum fuerat naiatralis caloris appellatione calorem iu
75쪽
lum intelligi,qui ingenitam rei humiditatem coerceciat que interra humiditas ringenita praesertim, naturalis ξ Respondeo appellari a me ingenitam humid talem illud
omne,quod a rei calore secundum naturam continetum continet autem terrae calor eiusdem elementi siccitatem quam nemo miretur humiditatis nomine a me fuisse signincatam; quoniam in rebus omnibus saucissimis viiquot exceptis raturalis caloris fomes est humori, Ambientis appellatione non aerem solum Aristot intelligit; in quidquid ullo modo rem putredini subiectam ambire & circvlidare potest; ut bene, docte Gaiςnu. - Πῖς ά .i S
Ridiculi sunt aliqui,qui dicunt neque chylum,neque rem .p9. vllam aliam putrescere; ex qua transmutata praestantius aliquid gignatur, od mutatio appellationem NivUrater mino ad quem a natura dirigitur a non ab eo a quo progressio fit longe enim petita,S obscuraafferunt. Vera ratio haec est neque chylus, neque semen simpliciterputrescunt, cum corrumpuntur tum quoniam illorum humiditas maiori ex parte excipitur illico a calore potentiori rerum recens nitarum; a quo illa, aut melius, aut aeque bene ac ante retinetur, coercetur; in quia externa caliditas, qua corrupta fuerat,propria fit,naruralisque earum rerum,in quas illa post interitum abeunt.
Res perfectae materia gignuntur,in ipsae aliqua saltem ex partes' putrescente quae enim ex illius materiae corrit 'in Eurptione supersunt post nouam generationem excrementa , .eάα ου
cuniis humidum habent calore non plene coercitum 'io P. Piscite Aristoteles F negat sponte orientiae putredine ori anim e ii.
ri; licet sine put dine taliam nihil fiat tittae. DVermes,quos stercora genuerunt, e putri materia dicuntur iam is quoniam exigua stercorum portio in vermes transit, hinc Aristoteles pronunciauit η sponte orta, idest quae a stia. . cunque sine semisum,aut germinum prolata ne,aur fauatio 3-: gen. animis
ne pronascunturcum putredine in ita gigni Iditat Recte negat alibi Aristotele ex putridis lumbricos ge p x9. tu itrefactis rebus; at nc G quatenus rari: generantur enim talia ex putrefactis rebus; at non . . ., t
76쪽
quatenus putrefacti sed quatenus concoctiS. Quae ex aeris aestu,& intemperie corrumpuntur; absolute putrescunt, quoniam peregrinus calor, qui naturali calore expulso illivum corpora pervadit, non id molitur, in ctam humiditatem sedulo cohibeat ad nouam aliquam g
Arist ista Illi non bene cientiunt, qui dicunt, aut spiritus per hu-I bi: mana corpora discurrentes, aut in sanguinem putrescere
Ilia. ebris in spiritibus putridis accensa,inter putridas non
connumeratura quoniam illi cito, facile aut ei suunt, aut, a lib. . de emendantur , aut putredinem in humores transfundunt. -- ς' od semel eoniputruit,non potest deinde arte ita mς dar integritatique pristinae restitui. e Gai. tibi, Sacu ς prohibitus perspiratus,omnes res ad putredinεn eph. ς ' - trahit; italacilis. commoda ventilatio omnium auxili
abi. ap ' rum maxime corpus ab omni putredine liberat. Non solum ecp ohibito perspiratu putrescunt humana 4 - ub x M. corpora, sed etiam . ex alijs causis; verissimum tamen ib φη - luci est. humores nu quani putrescere sine ope externae ausi, quin sit in aficto corpore difficilis ventilatio. Accedere potest ut sine ulla obstructione tum perspis tus,rum ventilatio difficilis existat,preu icilicer, grauata L;b hi m. h. Videtur saepissime Galenus ς significare voluisse liqua Gi xub i. d fieri putredinem citra obstructionem;sed de ea tantu putre 4 - - ς ne loquitur; fab externa causa originem nullam haberi Galae rim Pus gignitura calore naturali mi Co motu , invi interarim το Rost concoctionem , d putrefactionem medius est,ita utriusque a b G. participatione,ut pioin ijssime concoctio non minus prem obiiciet aliquis; quod motu medio mouetur non ace dit ad tranque extremorum; sed quantum ad alterum ae cedidi, tantum recedit ab altero,sicut videre est extepescente,aut pallescetate eorpore: a materia puris tum concocti luem,tum putredinem .ioqi mriorem in fine haber, quamis Principio. Respondeo
77쪽
Respondeo maiorem nunciationem de iis tantum qualitatibus veram esse, quarum alterutra rei mobili necessario inest tales simi calor, irigus, candorque migredo dic ctionem autem, putredinem non ita se habere;quod eram crudum est,neque putre,neque coctuna ciue. Recte R Hippocrates,Aristoteles,S Galenus docent.n ip 55
quam ex integro,ie ex emiputriri sanguine pus generari. Ib. 3 de histoc
Egregie Galenus , putredinem coctione sisti inpuris ge GL 7 γ' neratione;quoniam quidquid putrescit, pariter coquitur
deteriori modo putresceret nisi con queretur libriAms.
Sed, illud verissimum es coctione promoueri putredi M- - nem in puris generatione. Putrefactio non opponitur concoct orat,nisi cum concocta materia in laumanam substantiam est conuercenda
OT modis frigus inducitur quot modisca milis lor interimitur. at calor Interimitur ori longa, breuimum putredine, cuius tres esse sp cies dixi 'uae L Lmus; disfipatione, aut ab exercitationem, igitur ex E
mia, aut nimia vigilia, aut ab immodices et:
gaudio profecta: extinctior idest alter xi ea frigidis; seu externa, seu intra nos frigida sint. Putredo cum facta est,nunquam non infrigidat chim fit, calorem naturalem remittit auctione caloris illius mi est
Suffcicationis causae ut plurimum sunt multa cibortinaco peta,obstructis,otium,metusque,&mlstitia. . . : iit Tabes 4 maxime .lex longo aetatistra coadimen ' θρύψ'
ne causae caIorem generantes nimio excessu fiunt Ita: causast goris ex accidenti, eo modo, Holdai vicissim G .'
78쪽
ratraciunt; sicut patet ex affusu frigida in conuulsionibus. a Lib. de respi Tabes ab Aristotele a diffinitur corruptio caloris,in qua feci probi. s. calor ieipium conficit ut una longa aetas natiuum calore sic debilitauit; ut is a leuis.no ambientis calore dispergicitra violentiam possit. Suffocationem voco chm insitus animantibus calor a cir. cunctante calore, accensaque fuligine propter negatam respirationem perimitur. Esculenta, potulenta omnia seu calida, seu frigida sint; cruditaten refrigerant cum leuem tantum , imperferctam admodum alteratione ferre a calore nostro valuerunt.
De causis humidae s de causissic m temperiei Cap. VII.
ICC1ORES mus praeter naturam aut G lan tib decim P in alteratione aut resolutione, humidiores,aut
μ' ' U Resolutione desiccant tum quae nutritiOne n impediunt,ut cura,mhs ilia, inedia,usus alimentorum parum nutrientium, usus adstringentium medicamentotum tum quae resolutionem ex se augent, nutritione non impedita, ut exercitatio nimia mora in sole, vigiliae superfluae. . . . Retentione s humectant immodice quq cunque efficiut,
gi, 3' '' ' dice adaucta; quod praesta usus alimentorum valde nutrientium , seu distributione maiori faeta , quam oporteret, quod efficit balneum statim a sumpto cibo istu prohibita dissolutione, mon adiuta nutritione; quod faciunt obturantia medicamenta. De
79쪽
Liber Primus. δα causis intemperiei cum materia.
τ', cum materia sit ' cum a Galen lib. 2humor quispiam, aut partem in intemperie λςζ do c. ι .adducit, aut partis intemperiem fovet. Fouet materia morbum, gignitque eunde aut substantia,aut quantitat aut mala qualitate,aut malo fatu. Materia intemperiei comeS,aut corpulenta est,aut vap rosa,aut Batulenta. Redundantia b sensu in is in toto corpore,aut illius par te aliqua intemperiem tacit calidam, tumidam pituitae
frigidam,& humidam; bilis flauae calidam,& siccam; melancholiae frigidam, xsicca. atque haec vera sun r, cum humores nulla neque putredo , neque ustio afficit tum enim alij bintemperie diuerti morbi exoriuntur; ut ex putri pituita febris in ex sta melancholia Cancer. Humor aliquis in parteasdundat, et quia ibi est ge- GaI. lib a. de nitus vel quia aliunde transmissus esit gignitur in parte qua diffs M. piam humor ex alimentis in illam traductis, vel ex debilitate facultatis alterantis, Mimmutantis alimenta4 vel ex impotentia facultatis expula is retentis illic, quae necessi rio generantur ex quotidiana nutritione excrementis. Causa cur expultrix facultas materiam excrementitiam expellere non potest triplex est crassities, aut cruditas expellendae materiae; imbecillitas facultati ab intemperie orta, Mobiistictio in meatibus, per quos materia expelli solet. Qui humores aliunde veniunt vel a parte, a qua veniunt, mittuntur, vel a parte in quam veniunt trahuntur vel suc
Fortiora membra mittunt humores excrementitios ad debiliora:missaque coguntur recipere debiliora. Trahucitur a parte aliqua humores, vel calore, excitato, aut per impositum medicamentum vehementer calfaciens, aut per duriorem frictionem, aut per retentionem puῆrium,
80쪽
deva de calentium sic rcorum, ei vehementia uobore tractricis virtutis,vel dolore. Calor trahit per se, propria vi dolor non nisi ex accidenti sicut a Galeno scribitur lib. I 3. methodi . embris scilicet, quae circa dolentem particulam posita sust ad im- mittendum instigatis.. V ..d: Exactione δ robustae facultatis ordinatim; moderate
capci operantis non potest morbus ingenerario membro, cui ea insidet; potest tamen ex illa membrum aliud morbum
Facultas non ordine, mon moderate operans non solualijs membris, sed suo etiam ipsius membro parere morbii potest; ut perspicuu est ex homine venis exinanito propter copiosam vacuationem cibisque statim Mimmodie refectos nimiam etenim inanitionem sentientes venae, iuccOScrudos trahunt auidissime priusquam in ventriculo coquantum, his vero tractis constat genitas iri in ipsis venis trahentibus nivitas obstructiones ; quod colligo ex Galeno in lib. q. de tuenda vabetudine. Mouetur sine ordine facultas vel propter excessum qualitatis trahentis,qua instrumentum afficitur, vel propter irritatione facultatis;cuius rei exemplum accomodatissimu esse potest canina fames; vel quia contraria facultas est debilis. Contrarias facultates voco, quarum actiones mutuo .se impediunt ut retinendi, expellendi facultates, ut enim contingit musculum aliquem habentem maxime secundum naturam tamen contrahi,quia qui e regione positus est languet; quod fit in paralysi iis retinens virtus operatur numium;quia languet expultrix,& haec quia languet illa.