장음표시 사용
291쪽
DE ANIMORUM IMMOR T. Num dimidio, cum in illa diuiditur, nec quod quadratum lineae, quae est diameter quadrati, sit duplum illi quadrato,cuius est dimetiens, ideo his
duabus causis in illis propositio non uerificatur. videmus autem, sorma quaelibet, ut aeris, uel aqua non est susceptiua nisi quorundam obiectorum, nam homo,Vel lepus m aqua,uel aere constare non potest , Ec ita de alqs: sed quia propositio etiam extenditur ad ea, quae solo nomine causae dicuntur, licet diuersa ratione, uidetur difficultas de lumine syderum: nam hoc potentia producit omnes formas, Sc tamen est generabile, & corruptibile. Respondeo ad hoc, qudd non per se hoc facere potest, sed alterius uirtute: nos autem loquiamur de principali,nec constat quod lumine omnia haec agat,nedum quod eodem lumine, anima autem est principale: sed uidetur difficultas, quia sic patiens intellectus concluditur immortalis, Sc hoe iam nos negauimus dico, quod ut diximus p tiens recipit agentis uirtute , dc habet rationem facultatis,non substantiae nos autem diximus prius, quod facultatem non est necesse esse perpetuam, sed substantiam,quae est fundamentum facultatis, sicut est necessie caelum eta aeternum, quia Prod istiuum omnium formarum, non tamen hoc Immen,uel hunc motum,de si haec sint susceptiua inis
finitarum Hrmarum,quantum merito sui, nos autem agentem substantiam constituimus, materi lam autem facultatem, at in uia AUerroes concit dit argumentum immortalitatem, etiam materi
iis , quia ipse eum intellectum substantiam perse
292쪽
ι HIERON. CARDANI LIB. ab agente penitus separatam facit, Sc non iaculina
Sed in tertia respontane est Ionge maior dis- ficultas sed ut ad autoritatem Philosophi ueniam,
de ad Alexandri interpretationem, Videtur alli ruas concludere deuera forma nam forma trigoni, ut trigonus habet interiorem angulum duo-hus oppositis coaequalem,est in anima Iantum, Scforma equi est in anima,quia intellectus intestigendo, est illa forma, δc in eam uertitur, Sc coetu non continet formas inseriorum,nec uere, nec perfecte: non uerὸ, nam sic es et coelum corruptibile, quia formae hae sunt tales nec perfecte,quia ex limo posset homo generari, quod est falsum: in perfectis
enim formis requiruntur materiae propriae, M t men coelum est incorruptibile; causa igitur quod corrumpi nequeat, est continentia omnium forismarum cum indifferentia ad illas: nam quod ii differenter ad omnia se habet,at nullo patitur: viatur anima cum talis fit,est incorruptibilis. Alexander opponit praeparationem , sed praeparatio non est subiectum horum, sed anima: igitur pro a- ratio cum sit sola ratio,non est incorruptibilis, sed anima ipsaeaut igitur anima nihil est, aut incorruptibilis est. Ad id de sensu communi,illud fuit sorsitan quod impulit illos,uelut Proclum,ad crederidum , Platonem omnia animalia, δύ sola perseerigeneris,uelle animam habere immortalem: sed ii ritas est, qudd sensus communis recipit sormas omnium sensibilium,sed tamen,ut solum comprehensas sub quini generibus, ideo non comPrehendit
293쪽
DE ANIMORUM IMMOR T. astrhendit substantiam alicuius indiuidui sed exteriora quedam tantum,tum maxime, quord ut dixiamus nec medullam sed solus hominis sensus, at pideo etiam illius fundamentum est incorruptibile, de est anima in lectitia, non ut intclle 'iua,sed,ut
declaratum est, corpori communicata,arm coluncta. Et si dicat Alexander,qudd intellectus est recipiens seipsum,hoc est omnino falsum: nam Erma equi esset larma assiai. ut igitur materia prima est aliquid praeter krmam priuationem, sic mat rialis intellectus existens solii potentia, antequam intelligat,& est unus in omnibus eo modo ferme quo materia prima: nam per partes diuiditur, Sccum moritur homo coniungitur actui suo,retines omnes uirtutes, per quas potuit recipere krmas, sensibilium,uel intelligibilium icet remaneant uirtutes illae maxima ex parte tantum secundum rationem principii,ut uirtus Iridis in Sole. Ex quo faciter intelligimus, quod is, qui nuper i scripsit de Anima, sumens historiam a corpore,&υiribus eius,ob nimiam ambitionem uoluit ut intelligeremus,illum credere,eam esse mortalem:nec
minus deuius a Philosophis, quam a Romana ecclesia.
Solutio quorundam oblematum in hac Philosophorum uia. SEd, ut omnibus plene satisfaciamus , Ostenda- 1
musm, quam uerisimilis sit haec opinio, Scquim prope ipsam accedat ueritatem,rum Uzqus dicta sunt clarius clucescant, Perimerorum qu 3 rundam
294쪽
ay4 HIERON. cARDANI LIB. rudam,quae sensui subiiciuntur,ratio a nobis reddenda est. Primo igitur quaeri solet, cur iadiu modi tuorum nec spectris movemur, imagines te uid mUS,aus per somnium,quales nunc sunt Alexa der,aut Caesar, aut Aristoteles: an quoniam iam uniti sunt primae menti, uel, ut huic opinioni magis est consentaneum , alia ingressae corpora, illorum metes sub ea specie nos turbare amplius non possunt: videmus etenim profecto sic accidere, utiandiu mortui spectru nemo se uidisse referat, dodum autem plures, aut uigilantes,aut per somnia. α Cur uero quidam mutuo se amant,alii se od runt,ctiam minima causac quoniam Parentum,.scfiliorum,aut Datrum corpora ali s inhabitarunt,
aut inimicorum Sc hostium, uel a quibus poenas, ac supplicia sumpsere: uerisimile est enim ualde
hoc cum ab aliquibus uehementer irritati non irascamur,alios etiam gratuito oderimus: nam quae
Histio esse potest, si ex tam minimis homo costat, quae hoc possit efficere c Porris remanet affectus ille naturalis illa dissensio,seu consensus,etiam si memoria ex toto aboleatur,uelut olea,quae myrtum
diligit,uitem odit,teste Theophrasto extingui amrem eas facultates in morte diximus, quantum ad animae rationem attinet, non in ipse principio immta Aristotelis sententiam. Cur pueri in utero a matre desideratarum rotabm io. rum uestigia iri corpore contrahunt c Vidit hoe C .is. Ec Rhodiginus Caelius,quem nos audiuimus, sed causam non adiecit, haec autem sic se habet: dum
foetus est in utero Prsgnantis imaginationi labiici
295쪽
atur , indicio est tales concipi pueros, qualis fuerit
imago parentum hora congresssius, quod tamen nos non admittimus, quamuis Iacob historia de ovibus reluctetur : aliquid tamen facere imaginationem non negamus, uerum animula foetu comtenta mouetur imagine animae matris: indicio est, quod solis foetibus grandioribus hoc accidat, α quod illusionibus animae mulierum, quae absoluia Ium infantem utero gerular,uelut ut pueri ipsi eorum,quae in urceis uidere se existimant haud duabie patet: horum omnium causa una est,quoniam menti,M imaginatio imaginationi annexa est, pro Pterea quoniam animus corpori in homine domi natur,dc in foetu iam perfecto similitudo alimenti iam imaginatione matris uiolenta defertur cum ipso alimeto, ac spiritu in fortus corpus, essingiti rem similem et,quam imaginatione conceperat,additi, pleruna membris exterioribus: quoniam quae format infantem uirtus, inutile existimat, ac extra ordinem membrorum intus illud retinere: ergo si propellere nequeat,abortitur infans.Quam ob causam,dc cur non semper talia fiunt signa, manifestum eth:& cur magno desiderio rerum foetus quando abortiantur,quando non, satis ex his Patet, nam in tenui appetentia nihil horum efficitur,in ualida autem abortitur, aut uestigium marinet,si iam foetus animum conceperit. Cur homo solus rideat quonia Blus admira- 4tione habet,hoc enim metis opus inqua est,ob hoc solus ridere potest est enim risus e ru,que chim uoluptate admiramur, ob id repentina risum cierex 4 solent
296쪽
solent,quae iam previsa sunt non adeo, aut minus. , Cur belluarum etiam senectus maiorem Praese fert sapienti cinii ramen mente omnino careat Cap. 1 . sic enim inquit Aristoteles sexto de Natura animalium,de mulis loquens, Vita mulis ad annos multos , iam quidam uel octogelimum annum potuit agere ut Athenis cum templum aedificaretur, qui quamuis demissus munere Per senediam, cdmea
tamen,ac obiens, iumenta exhortabatur ad opus: quamobrem decretu est, a nemine eum arceri frumentorum acervis. Inest ergo sapientiae uestigium
helluis: sed illud uel consuetudine faciebat, idq; nil
mirum,uel consilio,hoc autem prodigiosum , atineae causa exteriore pendebat. In uniuersum igitur mens,quae belluis moerius adest, adeo Hrtiter imprimere potest,ut uestigium in opere sapietiae pos. sit praeferre,sapientiam nunquam neqr enim aliud praeter id munus consuetum obire nouerat.
ro Graecis insitum,noua semper,quasi e re sua id esse putaret,in immensum extollere gloria,Sc diuinitatis opinione,ex leuitate, dc fabula etia quaeretes. 6 Sed cur ante clades, de cum ipsis, si ingentes fuerint,monstra, prodigia* apparent, quale illud neque enim maius autoritate, uel testimonio h minis proferre possum Caesaris, uerba eius su iungere libet, ea autem sunt: Eodemq; die Anti chiae in Syria bis tantus exercitus clamor Sc lan rum sonus exauditus est, ut in muris armata clauitas discurreret: hoc idem Ptolemaide accidit. Haec ille. Quae neque conficta esse poterant, i ste tota una urbe , imo duabus, nec Caesari deerat calum
297쪽
calumniator. etiam usque ad contumeliam, nec
quicquam fuit dignum,ut pro his metiretur qua-
lia ea sunt, quae accidi Te iuxta Rubiconem res runtur. Ergo signa ante clades quaedam a causis ijsdem fiunt,a quibus Sc clades, ut monstra, ignes in coeloi fulminam. Alia ueror ab agente intellectu, qui mentibus multorum praesagia magnoruma
Iorum iniicit, sic ut animam moueant muliorum Imaginatione commora: nam non omnes auditi
mentes etiam illas dum separantur, ut infrὰ ostendemus, affines sibi commouent: unde in cladibus multae a multis euocantur, sed mens illa communisAc sempiterna, maiorem causam Praebet, quoniam dc ante cladem hoc accidit. Cur uero magis Antiochiae,quam Romaec ex sequenti ratione d
Cur prophetae dentur,& qui de futuris aperter ruerissima doceantc qualis admirabilis fuit Esaias. mens ipsa, cum nullo modo corpori immiscetur, helluas facit cum mediocriter, homines: cum autecopiosus effunditur spiritus, non repugnate ui cor Porea, Propheta evadit. Propterea nemo eruditus Propheta est,quoniam mens illa pura doctrina n5 indiget nec in omnibus regionibus Prophetae ain Parent:nam iuxta polos impossibile est ut nascan-Tur,corPUS enim eorum,qui illic habitant,densum est,ideo* repugnat tantae mentis sinceritati: at u ro imbelle, tenue corpus sectum esse homini ob excellentiam animae, declarat Plato in Timeo, dicens: Potuerat Deus tamen solidum hominis cor-Pus concinnare,ut nocumeto krinsecus occursan
298쪽
ti minus foret obnoxium sed mollius essicere prae optauit,quo ei set contemplationi paratius. Ergo iri Palaestina latum floruere Prophetae ea enim regio Perquam temperata est, atque omnium coeli regionum amoenissima. Hi uero tales nec timidi sunt, nec iracundi: assiectus enim hi necessario corporis Ualidioris sunt: unde δί iracundos natura longius oeuum protrahere videmus. Sed Sc hi in cibo m derati sunt, nanque plenior uultus corpus obesum reddit plures autem illorum propter id etia in dosertis locis inhabitarunt,ob id etiam expertes sunt Veneris,ea enim corpus Ec mentem concutit. Declaratum est autem tales ab omni mentis concussione Vacare oportere progenitores uero non impios illorum esse necesse est: talibus enim humores praui insunt,unde tam sincaeri vasculi generatio impeditur mentem autem illam,quae sic mouet,palam est ex uniuersalium cognitione,non singulariis Procedere,quibus postmodum simul iunctis, essicitur singularis cuiusda notitia, i haec omnia insunt: uim de accidit,ut non ,nisi post euetum, oraculum ill rum intelligatur,tunc uerd ad Uuguem omnia expleta cernere fas est. Velut enim in somniis dictum iam est ex Averrois sentcntia generales apparenufuturorum conditiones,quibus ad singulariis coniecturam peruenimus, sis uigilatibus in prophetis:
sertius enim metem mens comuniS mouet, qui per somnum coelum imaginationem, praesertimctim corpus,ut dixi,paratum habeat phirimos autem , imo populos ab his moueri necessapium est, quia mens communis mulcorum commouer meri Q tem
299쪽
DE ANIMORVM IMMORT. x 'tem , ob id assentiuntur plebei maximὰ homines:
necesse est enim ut pars toti,& productum producenti pareat,ut lumen Soli,aut lux ipsa. Propterea nec cur illis pareant satis nouerunt, sed naturali impetu ad hoc mouentur Ergo tantum a bellua hoὰmo,quantum ab homine Propheta distat hic autequasi medius est inter separatam mentem,Sc hominem mens separata uniuersalis mentis Sc Prophetae rursus medium est,media etiam mens illa communis inter ultima coelestium intelligentia, δί singulare. Avicena uero decimo suae primae Philoso c/pphiae arbitratur, quod talis uis habeat uirtute admirabiles res agendi,ut ob hoc a populo consensu omnium aliquid maius caeteris hominibus obtinere credatur:ostedunt autem dicta Prophetarum in uniuersali mentem illam nostrum originem singularia sub generali modo intelligere, atque hocide animus noster habet,postqua fuerit separatus.
Cur multis contingat, ut mortem amicorum, taut affinium absentium sentiant ' Hoc ideo euenit, quia lux illa utrisque coniuncta est.Propterea non nisi in colunctissimis animis accidit, tum maxime
in matre, ac filiis, Sc fratribus, si nobis ualde chari sint atque ideo illis contingit,quod crystallo si S
Iis radiis exponatur, nanque dum amouetur crystallus,motum quendam efficere uidetur in radiis, etsi non faciat: hora igitur illa cum lucem corpus relinquit,si proxima ualde sensibilis lacrit, Sc comporeis uinculis explicata, sentiet mutatione illam, quae cdm leuissima sit,facilius per somnum perci- Piturmam Sc reliqua leuia,ut etiam exigui dolores
300쪽
soo HIERON. CARDANI LIB. in somno grauissima esse uidentur, quoniam uiristus animae omnibus exterioribus eXplicita negoc as, totam sentit alterationem: no igitur omnibus, sed multis hoc contingit, atque etiam ob hoc non nisi ipso temporis mometo,quo obeunt: sic autem commota mens simulachrum ex imaginatione suscitat uel uidentis,aut audientis uocem,aut in somno etiam speciem eius,qui moritur, uidere se existimantis ob id igitur in magnis cladibus sic multos affici necesse est, unde concursus Sc diuinatio. Cur autem hoc hic magis,quam alibi cocingat,in praecedenti dubitatione ostensum est. Palam etiam fit, non omnes eiusdem loci accolas hoc praesentirerno
enim omnes mentem habet i corpore sic liberam, nec omneS propinquoS:quare no eae caelo hae pro stigiae fieri possunt,ueret esse,nam omneS era senαtirent: uidetur autem communis illa menS,ac nomhis coniuncta,huic causae non parum conferre. Ex his non obsturum est,
y Cur maxime per somnum diuinemus:nam undiximus mens minus a corporis sensibilibus fun- ictionibus detinetur.Ergo si mens ualida fuerit,corpus aute inane,& languidum,animus optime litus,sensus interiores puri,tunc maxime etiam simulachra ipsaru rerum intueri potest: nam mens
quae nos illuminat, aut singularia agnostit, quod Cap. i. Avicena fatetur decimo suae primae Philosophiae, aut omnibus uniuersalibus cognitis hoc ipsum singulare agnoscere,quanquam nequeat ostendere,iamen potest Eae quo etiam maxime apertum est,