R. P. Eusebii Nierembergii, ... Doctor euangelicus. Ex varijs selectisque concinnatus opusculis; ad pietatem christianam instituendam eximiè accomodatis. Quorum indicem pagina 20. exhibebit

발행: 1659년

분량: 624페이지

출처: archive.org

분류: 그리스도교

231쪽

ΣΟ8 Lib. I. De Arte Voluntatis.

chato, Ut in illi, sistiuus esset Anaxarchus Mot, una est:& si ianὸ . iiiiiiiiiis , illa quae contempta,illa quae accepta, ς optata, alit iniquior

uitiaut crudelior,aut violentior , cicuta Soet

tis,pila Anaxarchi, serrum Deciorum. Opuleratia,& inopia non sunt aliae. Similes sunt semper honores, similes ignominiae : eadem voluptas, idem dolor. Et uti nostros conueniamus t questi magis oblectauit vita , quam Apollonia praeoptauit mortem ; impatienti diuinaque concupiscentia

laetipulo Nemo diuitiis latior quam Serapion indonita pauperiate , s ne aere , sine peta, sine pelle laetus,& ne quid possidet et, nee se, si vendidit;& ne vel noti suus aliquid suum hahetet,pletium seruitutis restituit. Gratis esse alit nusvoluit.Bis se vendidit, ut mercalet ut dominos.

Nemo hilarior gloriatione, qu ira Alexius op-rtobriis. Non satis duxit pio ambatione suae

contemptionis 2 quibuslibet despici ; sed a quibus suspiciendus elat. Quid de voluptatibus dicam,quatiam diligens sauidium piaec utriti a tietatem, confundat famem 3 Nullae ita innis erunt humanum cot, ut cruciatuum helluo fuit Laurentius. Ipsum latus, quod non ita oblona uetant incendia, petiit accommodari, ut condit et flamma gratum pulmentum doloris. Nec exigua tormentotum gula Emano suit. Domiturus concupiscentiam. voluptatem, ad extinguen.

dam uti iii aqua sinu viebatur. Haud simplici

austeritate contentus, tam delicati fuit palati,ut nolici sine sale afligi. Peteglinis cruciaturam inuentis irritabat voluptatem dolorum, quemadmodum coqui exquisitam ciborum gulam.

Nee suit satis libidini patientiae tuae quod uis

tormentum, elegantiam curabat, de exquisita Methius atte.Conradus iucundioris abstinentiae diuidus ieruabat, lonec putiescerent,dapes.

Capio. Ex quo sonte hoc discrimen 3 Quod areanum

istud,ut in eodem alueo iam exundet gaudium, iam supei fluat ni conii iure tes geret,quod nupet adurebat 3 Sunt omnia ancipitia, per itide ut rupes Gonia .ram aquas fit debat, iam flammas, tam cith ns quam nax. Haec diue Isidis non

inest rebus,c sim eaedem ipsissimae sint: t. si illis

non insidet,necellacio in ali chione latet volutitatis. Duo tantum stitit extrema,inter quae iaceat

hoc discritia eo, res ipse,& voluntas cicuta: si illis sedes abiit gaudii, in i totisque ; erit in ista. Reliqua sinali quadam natura necessit u pa

tent, nec pro libidine mutare vultus valcnt. Necessanae res sunt,eadem proinde Omnibus. Vo-

Iunias iola immunis,siti ingenua, liboa arbitrari potis, de , qua secie litat, anducie cuncta. Quapropter hac differentia noti venit a rebus non disserentibus sibi: a voluntate potius adultumuis indisserenti dilabitur, suoque rotitura tute de priuilcgio libendi. Decolores sunt res, donec illas purpuret, & illusit et asse ius inspi-aae ex se simi donec voluntas saliat iuxta huius

condiruentum, rot dulces iit, aut acerbabunt. Dicebatur Olim ignis,optimum condiment nix: 'igni enim omnis condiuntur. Idem voluntati usurpo ipsa est pulmentum, ipsa condimentum Ieiuna : prout obson erit, sapient : iritus set

ininae salsamentum lab isti ei it abii nilitum delibutum mellet ipsa, si peispergat aloen, saccharum amate citium taxationeiu suam, pretium c Dium est.

uid solicitamin d4 rebo, a se sterilibus

Cut i erimus illisae an lictiti ut, velut hedeta, saxa ducissima, haud constantet vel naturi 3 vi torem hiactae, ion rupes, scd humor pior iustitit. Cito tamen nollium eas atur gaudium, quod e nostro nutrire nolumus : ii is uir us da copulis cutimcie,malumus alla hete exuit secus.Noti sunt res tacuitii laetitia nisi aluid adtia scatur nec fertiles dolo: e , quantuis vel in grata humus tribulos non neget. Ferax de pue peia gaudii dumtaxat voluntas est. Ad ium-itium, tes erunt obstetrices: iuuant, noti edulit. Cor est quod elucubrat latati. in . Q id o 1 5, siue potius an inaura cludimus , cis sata usque a paupertate de pati latare,coti hac iitit consaru-ta as lasottiana 3 Quid animam colludi reus p DE dii alias,dcbcrisque Hiliouc s. duplaci do mno,iti crus, deinde iii itis votas 3 usque in sim atque cruLntiae, succus Ec fictis cella a .st. Equales si in te titilla itiret aqualia pi latio est, mitius elcctio. Aque cith violatui gauda omin paupertatis cata, fortasse securius , ε aalabentius , ac in praetorio epulentiae. 1 citui astat , quod placeant haec . de Et si liccant illa.

Dolor de in tot non innasco tittit rebus , non sunt redigenae legione in ista extranea. v:si oberrant, ii cc vi viatores , in inccituua viatini: non eunt, sed lustrant. pariter diueis titur tu tu

gutiolo inopis .dc in aula loeueletis:vhi nox oc currit ibi consistunt, alae discedunt:petegit ni ubique retum. Nulli tei concatenatum in gau diu ni nulla compes laetitiae. Solum cor nostium potest selieitatem in vincula coniicite. E nulla te exul dolor,nec itistitia prose ibitur. Quae insania est, elut in aliquod certum pcrgere, quae situros gaudium, ubi solum critum est , polle

oeiorem praeesse, & esse in itum, alterutii prius incucsaturum Qtiis, ut emat panes, ad totistii nam vadit i alit,ut emat vestem , ad cauponam 3 sque delinquit, qui gaudium in te buxvcstigat,quod ex se non habent, nisi ex solii ita

voluntatis oecut satione. Qtiana demens esset, qui immensum metiretur occanum, transiluet rcgna,iequaret et noti v thes, sed O: bcs, sine la-

tis indoctis quaestitius, quod domi ictu abat Piocul quaerimus , quod piope habemus: per

alienas ianuas mendicamus stipena eius quod in manu Dostra comprehendimus,quod nodis datare licet. Cui pet ambages , dc Syites perle-quimur , quod in nobis compendiose Liei quod pQ sutiam sequitur , non res Magna haec felicitas Llicitatis vetae . quod Prisco alis sit , non realis , nec reicuntium appendit tetit . custoditum est gaudium in coide

nostro.

Hunc unionem non decet.nee capit alia theia cap. t. ca,tiis animus: omnes ta inen velut rem perditam inqui iunci tiarisiemini ostem,ut in illum incidanti peruertunt Oniniani evellunt se. Quia tanti inueniti pollet, ut compensaret tuitiatu sui a Quatito plus est collabi an in o. quam cor pote 3 cortuere metite , quam pede Dum gaudium quaerunt perdunt gauituros. Quandoque obtingit,ut eius, quod in ilianu trabeitius, obliti qua ramus. Ititer dum . quia nimis custodita est

gemma. antis amputamus t fatigamur, ut inue

Liamus nulla magis molesta, nec irrata diligentia: conscientia ni tirapollibilis iactuiae obtot quei,dum staciti cres agit cun que ibi bi quantur.

232쪽

Gaudium alienum est rebus. 2O9

ritur, impossibile sit esse, quia seruata alibi est; diuturnior &desperata inquisitio plus deuexat. Ita nos tranquillitatem , & gaudium, quod in

manu nostia habemus, quod in pectore custoditur,dum pet externa quaerimus, inteine ama timus,callo inquistionis conatu, cetio crucia

tu. Idem nobis euenire video , quod AEgyptiis. Apin,Deum suum,quem secum habebant, enerabant in saccidotum sonte , cabant in saccidotum fonte , tui sus sinitio quasi tuti luctu alium adorandum bouem lac ratis enim veste δ: crinibus, occisum a se plangebant do inde lugubri habitu, flebilibus oculis circumcursabant, vi alium inuenirent. Ita nos gaudium domesticum, imb praecordiale extinguimus ; mox moesti, & lugubres eximus ad

quaerendum. Felicitatem,quam adoramus, i Omiseruare postumus: squisque suae laetitiae patria, ct patet est :) tali ii tamen, & tristes perquiri

mus exterius.

Experimur persdiam laetitiae promissae ab iis

circum raneis ; & tamen non discimus experientia. Solius fortunae lude, hebesque peliculum est. Cilin totiens nostrum naufragetur

gaudium fortunae fluctibus, iterum pelago nos damus quaesturi nouum : cum paululum sedatam videmus, fictam potanatis. Quid mirum, si satigata cursu irrequieto , cum per hum G, summa per Mai,vel Eurus

γιν Si las equitauit undas,

aliquando quiescat est, ut recreata recurrat. Pausam fortunae ex lataudine potius, quam ex fide putare tutius est. Improbe dixit probἡ5ytus Neptunum accusat, qui iterum naufragium facit. Improbe dico, fortunam damnat, qui bis luget infortunium.Siculus quidam met-cator cum ficos veheret, secit naufragium: postea sedent in littote,placidum pelaetus conspiciens, ut illud inquit Noui. quid velis: scos vis. Vibane dixit, pliadentius secit: noluit se tursus sucti biit confidere Oporteret iocari pariter, sed dissa dei e sottunae: non calumniari illam,sed nos accusate. Qui fluctus remedium famis quaereret ab ulmo non istam, sed se accuset. Nemo prodiget quod medicat Nemo potest dare,quod non habet. Debet petete ab habente. Si non habent res gaudium .stultum est,illas flagitate importuno voto. Non itaque rea nostri angoris sunt,quas absque iure criminamur. Ipsa innocentes a damnis nos vexantibus ipsae illiberales bonorum, quibus peis imur. Non valent benefacete, nec sciunt nocet et satis licὴt in liberinescae ; praeterea ineptae, nisi nolit aerugiat, opemque serat voluntas n5sve prodat. Nec statiam merentur, nec bilem. Nihil date poliuntiquod sibi cot non praecipiat. Nihilomin sis nostras illis imputamus molestias, de contra omne culpamus fas Sumus viscelestissimi, quorum nequitia, non ut communis & vulgaris,excusatione augetur, sed accusatione geminatur. Patrant ipsi facinus, cuius vile dissimulent reos, insinulatores se saciunt. Accusant , imponuntque insonti vicino, quod ips comitii, e. e. ita iniimulamus res eius criminis,quod nos tenet. Quae culpa tabulae est, ii pictor utilium imaginis obliquet, & citet 3 CK-men istud atris est, & impetitae manus. Nulla obliquitas. ulla intutia est vitae, cuius non stitius amor vitae. Nullum maluin contra volui

talem accidit,cuius non sit auctor voluntas, non complex modo. Nostio m ct iugulam it gladio, dimingendo in fortunam. Crimen nostrum eththmiacen calamitatum corrumpere in virus selicitatis. sola voluntas sons est, tera innoxia, imo inde indulgent. Iam innocentia pro bene scentia est: undique laevigatae sunt se totundae nec unde gaudium eminet potius,quim in ruta Non ita est,ut putauit Epictetus, duplici omnia exornari ansa ; una deloetationis , tolerabili, geleui; alia dolotis, importabili, ac graui;& prove

ab alterutra comtrehenderentur, aut latari nos, aut triliari: melius diceret, duo esse voluntati

brachia , tes sine obice sunt, &ae iubiles . )vnum,quo grauescunt,quaecumque contigerint alterum,quo alleuiantur illud architectatur dolorem hoc fabricat laetitiam. Non sunt in rebus duo manubtia , sunt dux in voluntate manus: una Leem,alia aqualem gestat. Dixerim de illis:

Alia torpens,& inauspicita ; alia stabilis,& tam

petita, ut illinc etiam corripiens. unde videnturi dicate & adurere res, calleat indemnis alleua ter atque ex iis, quae aliis sunt instrumenta to P quendi, extorquet alacritatem. Quidquid contigerit,trans ranat in gaudium. Maicit haec gratia. quam Midae cuius digiti sodinae erant auri; cuius palma, India,aut Arabia aliqua. Non minas manualis est laetiti manum habet voluntas conuertendi omnia.si non in autum, in id, quod

auro non emittit. ipsi est sibi felix Arabia ,γrsa India, ipsa aut isodina, & vena locupletis pacis,

non indigae rebus laetitiN. Ad haec, ex nuntio salso acquisitae haeredita- Cap. is tis,ex opinione mendace diuitiatum etiam in vitiosissima delectamur. Non ergo nos delectant ies, non haereditas, non diuitiae, quae tunc abellent. At, si seductio alterius tanti foret, ut nos exhilararet, citi ratio hic λ& cognitio voti tantidem non erit 3 Valeat resipiscentia, quod

insipientia possit sapienti quod ign tantia. F cile est sed rustis gaudere, quod sdem adulationi

prodigant:ad ea enim, quae pro nostio dicuntulsustu piopensi suademur, nec alium magis veri tatas testem, & vadem expectamus . nisi commodum. Eet hoc iam gaudete potetas , aut credete nuntianti ditissimu in fundum , tibi esse teipsum. Falsus diuitias, de salso annuntiantibus credimus.& exultamus: gaudeamus saltem hae Opinione vera opulentia vciae. Demus quia salsa sit fide digna est,quia utilior, tuta percom

PROLEPSIS III

Ovidquid igitur fortunae , se licitatisque Cap.rc

possidet nomen oce N aute tenus illo defungitur.Faciem boni si obtendat, est ad Leucitatem, &, ut se dixerim . Dii unam insonunij, sub persona aliena piovis, α felicissimi. Nemo hostilia, vulnerat, quam amabili manu: nemo

magis sine pietatis specie, quam qui si e suspicionis setit sine timore is , de quo titin tamecur: Ira, qua igitur, nuet

Non aliae insidiet perniciosiores sunt, quam fecis-

5 3 in rix

233쪽

21 o Lib. I. De Arte Voluntatis

ritatis. Diui Σ,lio notes, voluptates, insidiae o lamitatis , velamenta malitiae , latebrae , de propugnacula miseriae . unde grassatur auspicati)s, iniustum felicitatis titulum usurparunt,eis magis alienum,quo nihil in seli eius sit, quam vide te selicem, de non este. Hoc ipso, quo persuadent selicitatem, iurant non esse. Iis tamensdem damus,non minus insani,quam si dicenti se esse mutum, credeteitius. Quis crederet verberanti , non laedete,sed desinite 3 Quam tranquillitatem , quae beatitatis , siue balis est , sue colonis, dabunt diuitiae, semina curarum, ma trices timorum, illecebiae discriminum.ossicina sortianae saeuitura 3Fete potius,qui nullas habet

duritias , in numerato felicitatem liabet. Quo modo arcam nummis aggravans alleviabit coici Honores, ac voluptates , qua arte pacabunt voluntatem . si irratant Honos non implet animum, sed instat,& spatium ambitioni sucat: ac denique,ut egregiὸ Georgius Pisides: Ru nosa est et , iti bini α τῶ ν - κλέους.

ni, teria est voluptas potius obruet appetatum, quam la- prima sub tiabit. Res de substantia clieitati x, non aliis sellia :co - organis conscitur, quini voluntate secum est ia' co nam Qualis amor, & affectuum ustis, ta throno,. ae lis sertuna. Huius monumenti sinulachrum ad tumba . coluit Achaia , sertuna amplexante amorem. Cptima felicitas est factitia propria manu. Hoc opus eius conditionis est, ut nulli satisfaciat, si aliena elaboretur dextera, nisi amor cuiusqua cudat. Provi gubernatur cor , impetatui cr-

tuna.

Cap.11. Cuique sua magis placent i de quo magis propria placidiora ; eb magis cultasque sunt

propria,quae sicit. Nemo non asscitui et D ea. quae escit. Ea opera magis a se Acta habet, quo minus aliis ad saciendum habet opus. Si ergo, quod summopere nobis placet, est felicitas , eroprium cuiusque debet esse , de Opus cuiusque solius, nee ingi gum aliena rete ori-etium rerum opera, aut materia. solum igitur

gaudij auctor, uisque sibi sussciet non diuitiae,

quae nostra non sunt, nee opus nostrum, sed itunae. Procul sunt , ut eas procul habeamus, cum nos alienent. Fiaem v luptatum iniuria est: ambae prauertunt consita naturae, in centiatium des ectentes. Ad corporis usum exteriora dedit; ipsum corpus in seruitium animai ipsam animam in obsequium Dei. Hune sanctilinium ordinem abrogat unaquaeque inordinatio animi: voluptatum affectio subigit animam corpori. Scelestior est amor diuitiarum, qui vitureque tertio ptodit ;& animam , de corpus vili tradit stet illa, de iis, quae extra nos sunt. si alienant nos, quomodo vi uisant glO- tiam selicitatis rei piopriae 3 illi, qui alienus est, nihil proprium iemanet. In hoc non tantum resutatur hae sputia sol tutia: sed iam excluditur a societate , 5e amore nummi, legitima ocvera ptiuatum, scilicet, cuiusque bonum & d

num , pax. Non potest sibi aliquid dare, qui se

non tetinet. Quid de honoribus dicam, piae- temti in alieni sitii sint ,& nos alienanti ienissimi sunt: quia mini A possunt esse opus nostium, quam voluptas , dc diuitiae. Voluptatem si e oretatione nostra non cupimus idiuitias sine operatione alterius leniamus : at honos non est opus nostrum,sed est alterius Non est hono tali opus, sed honorantis hoc ipso alienissimus. de quia non nosterin quia alterius.Satis haec te pillia, vi deleant ut e censu selicitatis , quae opus cuiusque est. Alienant quoque nos,dum nout nos saciunt, non Dei: nec enim suae mentii , id est, lanae est, qui non sit, de pateat diuinae.)Scientiis mam , scilicet, telum methodum in

cardine corruinpunt. Pro amotis itaque gubernaculo ad nauigat Cap is, truria, sitie diuitiarum, de extetior in armamentas. Quisque secum vehit expeditam gau-dh ossicitiam Deus de homo solitati j satis sunt: quisque susscit libit cuique, inquam, suis citi quod suum est. Unum puto ex omnibus felicem, Micin se uno ponit omnia. Nihil se amisi se tespondit Stilpo restituenti Demetrio, quidquid ablatum isset militati iniuria, cum

Megara cepi set Digna Christiano vox : sed timque indigna eius,qui conditionem splendidum, muneraque Ptolomei recusauit, qui ingenitam intemperantiam domuit.Cum gula & vitiositate,sortissimis euertendo animum pugilibus, rit-tem illum Virum natura comiti sit, ad operimentum virtutis : sed eos non debilitauit inodo sed vicit ; sed deleuit sine vestigio,ad monumentum Victoriae. Totus regius Philosophus Prienensis, C in capta pattia, onusti renam tu riim sarcinis uniuersi fugerent,nihil sustuli tu gatus causam : Omnia mea, inquit,micum porto. Noveratrem portatilem , sine onere tamen, felicitatem esse. ille alter, Aristippus aliquis post naufragium nudus,venit locustes Rhodum. teris iacturam suam lamentantibus, ipse alacris: quia ex fluctibus detulerat sua omnia , dum se. Adde,in ipso nausissio, velut in arido, sapiens star constat. Pectus secum portat, secutum pot-tum,tion modo inacis, sed etiam in tetra, piocet lota sol lunae. t ulla laus Chut iberti Regis a sancto viro venantio:

Te volas Amri peiorar in i corda tamtititie Ne seris, ii vis s. anchora Mentis aὰest. In Neptutii vinis iactatus, si tranquillo corde, omnia in littus misit. Rectum cot Cinnia seruat, quae set iida sunt, nimirum, quae seruata Crot-tet, seruata stificiunt aduetrius peracula totae, aduersas minas caeli. duetius lucias Insit tum. Non aliis armis quam e imis anima audax iis arrogans,Epictetus prouocauit sortiana imo ruriter, inquit. plue calamitates t stationem meam seruabo , non amittam bona mea , non pace ,

Plue labores , plue pericula , plue dolores, siue

ignominias, ue inopiam nec importunatas labo: una, nec timordis minis, nec sensus cruciatuum, nec pudor opprobri j, nee incommoda paupertatis incommodabunt me . non obauenegaudium, non turbabunt quietem domesticam Idi, non munitam modo, sed securam. ipsa pace dimicatiit sortissime. Omnia pialia vii αvincit. Nihil ita durisos sertunam, atque saxpraeliatur animi. Non iracundia opus est; sed lae-.to, blando, iusto tamen amoris mcdo. Maiorem iiduciam pacis, de amoris ordinati, Cap 1ν

nobis piae stet e, emplum &disciplina Latit s.

la amoris οἱ dinatione armati, re nedum si uio- cantas sed iactantas, de cetii, quod neque nors, neque vita, neque Angeli, neque Pesticipatus, Mequo

234쪽

Qui sique sufficit laetiae. 2Is

neque virtutes , neque instantia, neque sutura, Deque altitudo , neque prosundum, neque crea- tota alia posset illum sua dimovete a voluntate, suo separate ab amore , quem separauerat a seia parabilibus. Non exigue sortis, non exigue tutus erat, qui parum,& contemptibile duxit,cα- tamana tribulationis, angustiae, famis,nuditatis periculi, persecutionis, gladii: aduersus maiora audebat. Valentiores aemulos contemnens,non vim mod5 tertenam , mi e vulgaria sulmina fortunae,inopiam. discrimina, dolores , calum mas, supercalestes copias, δe spirituum exercitus unus solus fidentissime praesumebat. Quo gladio quo clypeo 3 nisi voluntatis charitate, pace ordinata 3 O quanta vis pacis o quanta vis inermium Potuit esset Resistit sottunae, mundo: resistit Caelo. Patum hoc : neque creaturam aliam dixit posse separare. Fortasse meminerat infirmarum, ignobiliumve creaturatum Angelos, Principatus, Virtutes, Caeli robur, ae decus memorauit. Cur aliam creaturam lacessit, nouam prouocat, creandam valentiorem deiiderat 3 Adeo super omnia est animus rite, δc apte amantis, ut id , quod non est, lacessat; csim id, quod sit, iam vicerit. Macedonis ardor solum votis minor : victoriis enim de isto mundo ma tor,nouos expetiuit. Ita Paulus non aliis ordini-hus.& phalangibus,quam suae ordinatione voluntatis , de fruitione amoris, parem aemulum

non agnoscens mundum, vitramundanum meditabatur:tam suffecte sibi valet, valens commilitone Deo animus, ut solus si perfitiat cunetis quae sunt,& qua cisent; iis,quae sunt.& quae non itini ; iis , quae sunt, ta quae possent cile; isto . de alio mundo, id est, duplici maior. Secum locuples, de pollens, discipulus Diuini

tatis.

Nulli Deo thesauri sunt: omnia bona seeum habet, ese est. Nullus suae felicitatis apparatus, nisi ipse. Fiugalis beatitas est ,& sne silmptu.

Vitum quamobrem telum contemptorem se contentum solo , Ae felicitate eum ipso Deo contendere Philosophi iactarunt: luia vicique

susscti et tibi. Gestio mitabilius dicere : Deus suis cit sibi sed non supercit. Totum , quod est, necessatium sibi est. Ita tamen homo tibii cum Deo tamen) suscit, ut abundan, sibi, de si iaperuacaneum si sere dimidium sui iis Teii

animus, superfluit corpus : adeo locupletes, assuentesque ipsa nos natura fecit. Non totum quod dedit, non totus homo requititur gaudio

Lominis, De se superest, ut sit superior i bus; ut si laetus, felix. Postquam det portiones sui,

manebit cum omnibus suis aeque diues, ac an-.tea: adeo pronum & exemptum homini lic bit gaudium, non sortunae modo donis, scd suisai tubus ; non immune reiab extetio: ibus , sed

innatas. Pr scindatur manus , amputctus pes, ita cetur hiachium, eluantus ocula: amputata

dextera, scilla tibia, secto atmo, effolia lumine, poterit gaudete, retinete quietem sui,integrum virum esse. Integritati nostiae non requiruntur partes. Superiluunt artus, manus , pedes, brachia, oculi, & quidquid nobis deelle potest.

non deest laetitiae. lmpe itinens est gaudio quod petiit et ad casuna. Quidquid nobis excidete rotest, non est, cui in centu nostrorum scriba tui bonorum : semper enim , ait sanctus

iret,

Indemnis proprium seruat sapientia ce vim Nihil unquam mutuo accepit: suptemum soratianae gladiam posuit Automedon , nihil debere. vere quidem , si et editor fortuna ipsa sitisses. Puto eum, qui omnia fortunae debet , etiamsi omnia possideat in imo gradu felicitatis iacere. Nihil aut minimum fortunae habet, qui Omnia ab illa liabet.Sine alienis felix rebus este potetitie)m possit sine se toto. Dieat Antipatet Cyrenaicus , quid defuit il- Cap tuli, licet defuissent octili 3 Auneta nocturnum nullum gaudium potest esse ipse othitatem sua

collacrymantes, aut solatus est,aut iocatus, audaintaientur,sserentque oculis sanis, de nihil sibi exoculato deesset laetitiae. Pardulphus noster, parentibus, amicisque dolentibus caecitatem suam ipse solus gaudebat. Noluit, cem posset. impetrate sibi vitiam , cum garet aliis illuminabat caecos ipse caecus t subleuabat miseriam alienam , si tirabat latitiam propriam. Dicat Epictetiis , num desiderauit pedem validum, quomin sis caelo amicus inuideretur , aut coleretur 3 praestat voluptas sedens de quieta, suam istae fugaces , perniciores , de pernicio otes quadrupedibus , , quod peius est, peior eribrimoics. Mutius non egebat dotera , ut frae gloriae Mictum carperet. Sponte venit ad bonos laetitia: non opus est arcipi. Scaeuolae quoque laudem abstulit Basaam iusticus inexcusibi hure, exusta dextera, immota , quia de inconcusso pectore. Potuit de sine manu rapere gloriam Dei ; quid mirum , si Romanam. Attentissiti uni caelum aspexit sacrificium illud n lentas iactificare e & cum ardentibus suis vidisset oculis , inuidebat ardenti manui. Anne Antigonus colliso naso, philippus oblaeso crure, Pitilop xincnes sine ventre, nunquam risu

ter aut Zeno screata lingua semel ingemuit' An ne aeternae inii riae se damnauit Anam nius praecis auri lar Anne Agatha sine laetitia quia sue ubere, muliebri decore, si peste ctili sobolis penu in sanciae 3 Dicat sanctissim Damasus: Fortior huc,rrticib isque viris, Exposuit Da memίνa fagi :Periore qtiam faerit valido, Torta mammidia docis partiti,

Delicia cui carcer erat. Non extra ostium carceris exulat vita beata

Vbique capitur in omni a ustia lata. Si licet in mundo laetati , licet in carcere. Mundus cer est , ex quo ad causam dicend ni sui singulis diebus euocantui rei : quod autem in Learcer, magnus ille vir Morus dicebat, aliorum Plincipum e cete si minor, beneficii loco h beo , cum e malis nainimum sit eligendum. Quid hunc, et illi ininum diuido 3 Diuellam cunctos,& corpus; si alienum si omnia sua animus habet. Serii iebat Barbato Paulinus, 1 erui bat venditus Serapion, nullum membrum albi-tiio suo stabat: i abat tamen animus, cotulabat gaudium. Et, ne limitatum si viti priuilegium, non cap. ι ζα 5 absque artubus contentaneis nati

tae : sed , quod plus est . si ic pugnantibus constat et, secumque civilia , geniuntque tormenta gestato, de , ut de illo veria, Cita- iidemus L 1niei Chi sostomi dixi flet, ees tot

iocibus compositum liouunem : nec tantiam.

235쪽

Σ 1 1 Lib.I. De Arte Voluntatis.

vi οντων, ψυχῆς τε, καὶ σώματ2.. sed tot

carnifices habete, quot articulos ; adhue non praeualerent obtuere gaudium. Summus ille patronus delectationis, Epicurus, in summo die vitae, quem beatum dixit, atrocissimis viscerum, & vesicae doloribus inuasses, velut cisen s s. di in vindictam, iuuidiamque defensae' vo luptatis grassantibus, cum his omnibus animi laetitiam compensabat , ut Hermaco testatus est. Docuetat es ipse Metrodorum siue crucietur , siue excarnificetur, sapientem nihilomino, felicem sole. Potest inter corporis cruciatus enatare alacritas mentis, & fluctus, quaslatioque sertunae miserae spumate laetitiam.Egregie Speusippus , cruribus resolutus , monenti Diogeni, ut se ipsum eriperet molesta vita, respondit: Non ciuitibus vivimus ; sed mente. Eius rei est beate vivete, cuius de vivere Anima vivimus vi anima beate vivemus, i ben . Susscit felici vitae,quidquid susscit vitae. Tunc ciliraminus in corpore occupatur, magis in. Capitolio suo,mente, augussius , placida usque recepta viuit .illuc colla itur vita,rubi plastantissima est nec pet sutiles spargitui voluptates, nee dissipat ut persensiis. Vnita vita vivacior est, vivis coniuncta ess cacior. L ibentei has misceo Philosophorum memorias , ut pudor nobis sit non sacere, quae Ethnici,non est opus dicere, secere; sed, ouae dixeie. Pleraque adulterina virtutis sunt titeor hoc tamen ipso nos arguet patientia viiij netligentiores, inertes, cum fauorem contemnamus gratia. Quod in illi, potuit malitia; s mitius sentite volumus, ratio ; cur in nobis non poterit virtus Deus 3 Nunc spectemus & nostros Milogenes sanus

morbo, contentusque corporis se totum continente lue,vota addidit: commiserantes mone.

hat, non corporis valetudinem sibi optare, non postulare precibus,sed animi. Aiebat:Deum oro, ut in hac instinitate diutios durem. Aded ani reus vigebat corrupto corpore. Quid iam egetet,qui nec corpore toto egebat Non mirum, omnia munera Eustochii resutasse. Superuacua extetiora duxit qui tibi superfluus fuit.Parnabas Anachoreta stitnulum infixum noluit emete,

putridoque pede gratulabat ut sibi. Respondebat

admirantibus : Quanth magis homo exteriotratinu,tan id magis interior viret. lacturam pedi, suetum fecit animi.Dolor pretium,aut vadimonium laetitiae suit. permisit vero se Medici, sed.quia tantundem fuat, ac laniatoribus. st phania, Lib3s phagedana horribi lue corruptus, di seid in dimidio sui cadauet ante mollem, quoad usum membroru,& s torem, non quoad

sensum , qui soldm vitae secit fidem ; patientiae

suae sit tuiuebat. Grandior natura vir, granis dioi omni fide constantia& securitas cuius non obstant admirationi miracula gratiae. Interam dum curabaret, honeste hoc dico, nam dilae labatur, non cessabat a penso, di opera diurna. Iam ab vito tam aduersario otij magnum quid petabis Toti iamne utique non a bonis,sed passi oras Quoius suti labori obtorpuit dolori: manibus Ope Ialut, de palmae solia contexe hucius biliter adstantes alloquebatur tam aberat semitu quam ab otio Testes oculati sitit Am monius de Euagrius,quos non allocutus modo interea sitit,sed solatus. Reliquum corpus co mittebat Chirurgo , impia manu mcmfra rescindenti ipse miniis quam si altet secate tu an eius, nec compassionem habuit Poterat,s non sui, pia lentium habere, qui loco sui, sani, inte-giique patiebantur delicatissimo membio, corde,sectionem alienam: ille tamen fuit iocinenti immemor, nisi a compatientibus admoneretur pati uleo perfunctorie dolebat. Quid, inquam, dolebat 3Cum tulisset abscissionem attuum immutabilis, tanquam s vestes scinderentiat, aut in senstes pali,qui cccam adeiant,lugebant dilaniationeni: ipse minlis,quain tonsuetam putauit, sua non impeditus Opera in tanto opere carnificum. Quomodo,quod non turbauit manus,&linguam, turbaret pectus satiatum erat gaudio,vt in alios eructat et solatia. ira dominus

doloris fuit, qui licentiam dolendi pia se aliis negauit 3Nescio an masnus, an multus Vit si mr,qui S agere.& loqui, e pati omnia vitae munia potu it. Magnum est, simul potuit et sed admitabile quod bene; incredibile quod pati optiis mesac com loquetet ut bene egeret mel: us, de id patiendo, ubi non habent dicta figem , opera tempus. Maior suit Stephani laus quam an teligionismo Honotato is uinitiam. intonvit sanebis Taio: Vira fuit mestor lingua uesa lingua modesta. Solatus est alios,ciliti miraculum esset non queri. Laboratait, id est , vixit bene, cum suisceretro' male mori. Fecit ruit: δ nouum. com sturendum fuit, necessarium laborem pari. Attendit , evitque plura,cύm vix credibile esset,se 1olum ferre. Peistinctolium quid se habuit, lahorem, officium. Parergon ope tantem duxit, sed opeiam, opus ipsum. Adeo se neglexit, adcoquod a se dilexit. Exhibeo de mollissimum, Umidumque sexum, constantem,sortem lici

exernus, non me modo, non cute triatum, scd

came , sanctam virginem Spem, ipso nomine inaugurat ira gaudio, re caelo. Vn vivens, ne dicam , cadauet fuit, sed seeletus carnibus denudatae Sine me hiis, nis cum membrorum medullis', ossibus constabat, re, quod mireris, constans. Non poturi palinodiam extorquere Antiochus inauditi Stoici, , C3nicis, Gymnosophistis . patientia iactato thus. Paradoxi: Nihil iucunt, hau pari. vetits e cum pro Deo, es cum Deo. Tunc primum visa Spes intrate calum , & manere. Quin re regnum Dei haereditatem post humani nullo. nis harede, tincto possedit ante mortem: cilin, scilicet, ni Italis tuit, non mortua Cato,& Li suis

regnum Dei non rossident: sea , quia Spes s- . ne carne, di sine sanguine , quid impedit scilidere 3 Haereditavit vitia regnum Dei, cuti s ros sessionis titulus, mors est ; seu potius possessa est a regno Dei . de motituta cito , haeressitata a vita aeterna Argute ait sustinus Neabolitanus: x ρον A. Q Ab τι--αλνγρ Πλει

quum est quod contra constantiam siet, & animi tentet alma γ Moisne, mutilatio magna ii minis, id est , dimidij, totius, scilicet. ccii miis 3 Ridiculae minae non in gis molestiam facient , quam eum, qui cubitum eat , si adiuue sexui.

236쪽

Gaudium laetitium est.

PROLEPSIS IV.

Gaudium factitium est.

cim , T Am siqvrdem propitie actum nobiscum : reia I huc enim non estu onfisum gaudium. Fruga --lis apparatus , non mogo corporis nudi vestibus, ted membris, imb animi sere nudi corpore satis est. Reliquum erit persequi delectabilis huius artificij modum. Iacet in nobis tantae cretae organum pretiosum ; dicam , ptetiosius

iuundo. Villi tamen,quia torpet, aut vacat,quod solum negotiaturum erat. Reliqua, cum vacen

& superfluant nobis,exercemus de ad officia laetitiae vigemus in callum i cui illud unum,quod nec ellarium est, ilibertatem voluntatis, otiati patimur Quanta putabis esse posse velle, quae libeant a Tanti, ac posse, quaecumque libeant. Tanti est libertas ad amandam, quanta potentra in amatam rem. Pet illam fit homo suae aibitet laetitiae, di pacis Licet fingere sui citatem pro li-buo:alioqui precaria sortuna profestum est insoni iiij. Non est quid dominans de violentum, gaudium, aut moetor vitae:assecla sunt voluntatis,qua,cum libera sit, liberum cst,quibus velit, gaudete. Vbi non erit liberum laetati . si in ipsa calce fortuna, in Lice mortis,in face inuidiae,in omni isaiae apparatu liberum est etiam seruis gaudere 3 Baibatus ille . excidit al: ud nomen, non potuit excidere gloria o Hispanus ille obtruncatot Asdrubalis, domini vi tot, posthunta rara avis fide, qui tetinuit nomen immottalusne nomine , comprehensus, inter cluciatus ipso, risii exultaba quas euasisset: tigebat patiens,quod deflebant videntes,quod inuidentes; atque ana nitate fontis tot uitatem saeuientium temni Conditione seruus erat opimi tunitate moribundus, loco odiosus, modo cxcruciatus de tamen latus , etiam sine volo; dc tamen

ridens,etiam sine parasito ; nisi saltar, carnifices scurras habuit, totmenta excitabat cachinnum, calumniae erant iacetiae. Sisicit libertas serui violentiam totmentorum,de in ipsis armis calamitatis gaudium suum potuit collocate, quae violentia,quod telum sortunae valebit intermittere, si sortiter nolimus 3Adiungo testam seruili conditioni. Celi metes, vandalorum Rex victus, vinctusque cum coniuge, cum litieris, cum sa- ilia, licentiam gaudendi habuit . de sottasse nunquam maiorem libertatem laetitiae, sine modestia Ducebatut a Iustiniano in triumpho: cachinnanti tamen,& licenti diffluebat risu. Puta haliat alienatus mente prae dolore sxuientis nituitae : sanum tamen ille se oster dit. Rideo, inquit mina vicissisadines,ut qui modo Rex suerificiam semiam. Negotium despciatum habes, mina si ridicula es, in quem tant selib ua

ii suisti. quia praesumis posse luctum com

pellete, s tua attes , de vites ii sui sunt 3 Noni tum , cum attides , ride se sacis ; facis, de cum excandes. I oedus , de immodestus suarentium gestus sicilius cachinnum moue quam serena facies. Iam , si de cruciatibus, de infelicitate licet laetati, cui non saltem cum. Alli ,3 Quid, quaeso, ni aius esset; libertas amanai, homilianesve quacunque ; an dicentia eti-ciendi, siuendique quxcumque amares,aut cu- peres a Si volenti sumptuosum, de ἱn sinum ptie totium habitate , hoc ipso enasceretur superba moles, construerentur sponte magnifica aedis cia, caelatis fulta columnis, marmoreis distincta atriis , tessellatis capacia cubilibus , bracteatis compta parietibus, ut votum esset, de exemplat, de atii sex : si conspatiari libuisset per arere mil*mos honos, Thessala Tempe, subito pati uti rettibi humus Paradisos,de i l1sa a. ua : si libeat li- . betalem esse , tepente I dii thesauri , latetes Cras, tenam pondere suo patigarent pro te: de sic in reliquis cupiditatem superata faciatias,

desidetia euentus: omnem istam pernicem potentiam , hanc Mercuria vargam vincit libertas amandi; nec di siderat voluntas suae tranquilli tati,dc g udio piaetoria,Paiadisos,gaetas : mellat sibi virgula durina est omnia habet, si nolit, sus si ictus utriusque est ideir , non cruciari, de paranimi. Habita vii gailla, caduceus pacificans. veiε dictum de Elicilio, qui omnia contemne te docuit:

temnit de compendiose illis commodis pet sui licet.sne strepitu, sine inuidia ; tacita quadam, pacifica. subita de felici ut sic dixerim, licitate.

Atigi ila iactatio Lit illa Seueri: Cmnia sui.

Oaemia sum dicat vit. Cmnia est, cui nihil de dii Sed tecte adiecit ille: omnia fui,re nihil e2- pedit. Oppositum die ira ni a sum, de omnicidcxpedit. Hippias, nobilis sophissa , cdm venit ceu mine O:3mpico lii suci , ii hil eoru in , quae .

iucum tulerat . aut emit, aut accepit: omnia ipse sibi propriis parauerat manibus , calceamenta, vestes gestamina de ornamenta, quibus non indutus sol timaed splendidus suit; interulam tu

micam, purpuramque domi fecerat, balteum Babylonica pictura vallegatum color arat. anni tum manus circulauerat, palam clauserat,vnio- hem scalpserat: omnia sibi fuit, textor aurifex. satior, faber, sutor, multiscius sui arti sex. Non est, quod in deat animus tot artes omnia pensat ait ilicium voluntatis Ipsa tibi meum Soli, apponit omnia sbi non scit sed dat:maior patia, labor minot. Laus Hippiae fuit nihil ab alio petiisse: sed negare non pollet, a se laborem ex

Orais a fortuna matella ,1 natura tempus. Ci-

tb tamen sibi dat omnia aduo gratiosior; qui

nolit. Sine elaboratione habet, in quo diu laboratu res siciendo , angit ut ciscitiando, timetui cauendo. Expertus hoc, qui fauore impetiali ab inopia assuti viam cpulcntiani evectus, se que rebat ut insidiis sui tu peratoris tonatio, de otio ptiuatum. r. id amplius habet qui diuuiis ut in sidus potitur. si virisque vigilla Quid exi res ab ambitu aedium. ab amoenitate horiorum, tib aissuentia duntiatum. nisi gaudete 3 Hoc praestate potest voluntas sine tot adminicula, α

cum immunitate curarum sui uandi possidendi. ptouchendi. Pereunt itura .enim amatorem rerum qu flam miseriae dilemmate intercipit ne crearia calamitas, siue optet, siue possideat, sue donitur. liue multout votis. Vetissime sanctus Prosi Iaala.

237쪽

Σ14 Lib. I. De Arte Voluntatis

cap. 3 talentium, siue in I .

c eitatem.

ad omnem progressionem, quae cognosei iur,imm Oh litatem. Cap. 37.

Nihil puto interest marcete timoribus, an des

detiis. Parum rescit,ptopinetur cicuta au Iccc Iice, an fictili. Eamdem desdem carenti, timores si uenti, ministrant tristitiam. Quamobrem

voluntas abstemia sottianae,& recta,ocysis ad klicitatem venit suis irrita votas , quam praua compos : imo illa saepe, ista nunquam. Non semper est felix voluntas irepleta. Illam felicem puto,quae impleti non expectat. Laetitiam possessionis cum habet , valet ex

contemptu capere, si careat. Gaudium habendicam amauerit, potest compensare non habendo , si fastidierat. Commulctvota, cominutauit gaudia. Facillimum est totius miseriae remedium , mutatio cupiditatis. Transferat deside-xium,& salua omnia fient. Qua pane saeuit sot-tuna , eludat desultotia libertate. Transultando praestrangemus miseriam, eludemus ludentem fortunam. 9sque licet haec cupere ac odisse:aequὸ licet gaudete obtinendo,&carendo. pro praevio

affectu. Licet liberum non si habete , liberum est nolle:& petinde est possidere, ac non velle. Compendium cupiditatis supplet omne impendium, di plodigalitatem fortunae ; cuius

cornucopia vbetior est inopia amata. Leuius est non acquirete , qnain amittete : facilius calete , dc contemnere , quam consequi.

Cur non eligimus, quod leuius , quod facilius, si magis secutum, si non miniis rtunatum Semper manet semita aliqua, quae paci, atque gaudio pateat. Si iter possidendi occludit ut , via contemnendi est regia , de expedita semper. Nucleum suavem , etiam sine putaminibus, accipies ; cui non ει laetitiam sne his, quae illam continete putas 3 sine laetis dico, quae cortices sunt laetitiae, non laetitia : potest sine illis esse. Delectatio sequitur assinum, non res. Nescit sedere in pollellion e , aut priuatione rerum, donec voluntas haereat, aut hoiteat. Si ita seli, at quas esset, ut quidquid videret, haberet, di possessonem cupitorum ibi iliti oculis acciperet, non ellet selicior, qu 1 qui pote ii, quid quia uidet non cupere. stabilis sol tutia eius est, cuius post currentem fortunam cupiditas noncutst. Quid opus habes,palentur cupidines tuae Immo is soli im est,qui assequitui fulcitatena; istain dR,quae sine sit epitu est quae intus litet, quae verse pax est,cuius es cosortio aemulus bi- uiti itatis. Non sine magno sacramento aposto licus de caelestis Vir.5 lustiis, cuius meminit di uinus Lucas, ut puto clam Maximo, Monothelitatumi maximo triumphatore , pacem Deiri is vocat , S πασπι γιγνω- M utilis me egoν, ακινηπιω. Salentas laus , patientiae opus, & quietis meta, pax est, & Ω- licit .

O quam cit b, quam paciscem sine copiis,

potes mundi . N trium omnium potui ; litibnodigere, si despicias i Nondum dimidium Oi bis adeptus suit miles Macedo: si tu contemnis, minus totius eiae renunciasti aliis, contentus tibi , liberalis reliquis. Munificentia tua, Cibis est. Ad summum, regna dabat Alerander, Non mundos. quos non nati in votis habuit, delaci iras; priusque vidit Diogenem dominum omnium dominum mundi,quam se ac plus habui 1e innocent ei.& sine caede, quam inhuma

ne isse, α tot cladibus. Quid post longam usu

carionem felicitatis, reiumque creti iam usum solet haheli, nisi fastidium , etiam iucundatum a Idem habet ante felicitatem , qui contemnit. Poinde est centcrenete , ac diu silicem suisse: par exitus utrobique. Quot tacitos de maloies Alexandios libeatas sua facit, qui mundum despiciunt, de utendum concedunt aliis , id est, donant; nec digna se munera eius putantὶSuperat in hoc lamula virtutis auaritia sonu nam : plura vota illa habet, quam haec dona. Nonne de supcrabit virius plura conic renens,quam fortuna iactat , quam neget 3 inuentio auaritia est, pcst omnia posse optare aliquid Stim cupiditates, vi numeri r nulla est. postquam non sit alia. Idem hie mihi videtiit dacendum, quod argute Seneca videns Ne1onelia occidentem plurimos, quotquot de impelio cogitare existimabat. Dixit: Licet plurimos Occidas.attamen non potes successore tuum C cidere. Ita est : eis consequatur plurima cupiditas, non rct si vitimum cons qui, post quod non cupiat aliud. v iitutis autem ingenium est; post nihil habere omnia. Itaque libertas amandae , non possessio tela initae , radix latitiae est. Multi plus gaudet t. si non habetent, qua Eabent . quam alii laetatent ut obtinendo:ciuciuntur optando.

Quid retum mutationem deploramus 3 De- C g. mus alicui fidam fortunam: in potiuna erit, de molesta, di non credo placitutam. Ad naus cruri Samio tWranno fuit, qui solum visus sortuna partus; teri priuigni, t alumni. Et tamen in trinos Luotus quia continuos aegria tulit doluit importunam felicitatem: Oluat,aut re iacere, aut interpellare, abiecto pleri sole annuli pignore, . tesseruabantur odia posthuma : ) non potuit. Volens perdidit,inuitus icire: at. unus suit,quem licitas rei sequeletur, di inuaderet colam, P ter morem suum. Alioqui reis: Mittit filices suos soli una; sed cum fugit, aut ducit illos. Demus ita ad gustum cum aliquo actum, ut prosperitati obligaietur: tius infelicitatis essit alligatam telicitatem cstare, nee polle aliquando excutere. Hanc extraneam dico. Pluies infelicesse iri talent , si necessati A suttiti ecent felices. Fuilletit miscit, ii ncceiratio Reges Maius igitur cst bonum , liheotas cupiditatis,quam pios petitatis necessitis : magis inim scitiinat rcc. contemni fottonare, quθm ipsa ics . Imrecia inulti recusarunt; alis quia min potuerunt, mi

seritaeos iudicaiunt se:& hoc ipso suetunt. Neminem scillit miscita : si putetur, t h. Hoc ipio. quod falleris,uetissime miser et is Quidni misei iam putat uot feliciorem necessatia felicitate 3

Genucius exilium a uinum anteposuit regno. Cordianus militiam, nisi coactus in stati tabui gladiis, noluit accipere. Secundum ictum malum putauit imperium, secundam post mortem, dii, it secundam sortunam ; inter purpuram, de necem dubius fuit. Qua miseria malin, quam rubi fatum , di sceptium de nectilitate

certant

Dicam iam non aliquem , qui recusarit re- Cap., snum: scd.quod maius, nurtem, quae illud iecu-ituit filio. Lusitam in Regnum Tetna tense Ae rium puerum decvnnem elaturi, a matre af serunt: tenuit illa primitin deinde muliebribus armis,laci mis,precibus, mox inbustius amFlexibus ac vitieus,& denique maluat occidi, uiuitilium

238쪽

Gaudium saetitium est. 213

filium Regem videte .un1ὸ brachiis matris ereptus filius, εe matri ereptus praecipitio spiritus.

Adia magnum in t tunium est necessitas soria ore. vicit Philosophia balbatae sceminae. lauae natione,ambitionem Romanae Atrippinae. Haec voto imperium stis, suae praeposuit vitae: illa maluit mori , quam filium imperare. Gau-gium sancto Patriarchae Iacobo ex nuntio vi uentis Iosephi temperatum suit , ut illud sustinere vivus posset , quod simul annuntiatetur imperasse AEgyptiis. Nullam laetitiam hie elicitas excitate potuit: sibi stissicere dii it, si adhuc Ioseph , filius suus, viveret. Non seriai-uit ituria filia laetitiae patris: deseruiit tamen

vitae, ne vita fili Damcida esset, ut suit in Ro mana seemina. Timuit prudens senta sorsan, mutatos inruula si ij mores : timuit certius mutabiles sortunae. Neutrum nuntium seorsim sustinere mitasse pollet, aur gaudio, aut militia victus. : vitumque sustinuit vicissim atterere

ratum.

Plutis igitur est libertas fortunae , qu in s in

te solum decoqueret illa totum patrimonium, S cum iureiurando repetendum negaret. Pluraiolum potest sottiana date ; voluntas satis. Magnum interest discrimen inter plus, & satis hahelei illud est limen cupiditatis , istudii ines. Semper in vestibulo cupiditatis est, qui cupit. Undecumque inripitur, sine ultima. Ex quavis

cupidine ingreditur auaritia, etiam ingressa. t ncorpore infinito qua incumque partem assignes, aque distabit a sne, ac priores. undique mediuest, nulli bi extremum. iodlibet punctum est centrum . in medio iacet. Vastissima,institiaque1xiaes sit desideriorum.Ex quolibet x alia distat

terminis,quia nullus. in unoquoque auaritia incentro est suo. Vndecumque ambitio in ptima est lineae Vbi terminus nullus est,totum est initium. Adeo singulatis genii est cupiditas ut eiustet minus nulli hi sititi eius principium ubique. Post plura sunt alia post alia, omnia; si omnia

restant auatitiae vota:post satis, nullum. Diuino artificio sublicata est voluntas humana r in ea

una cuncta conti nentur,quia valet compensare omnia , valet superate. Peritia artis est . breui plura resumere,& in caelatione exigui unionis

exprimere ingentem figuram suis absilutam, suis magnam in paruo partibus, vi in Alexandri

annulo. Maioti astutia elaborata voluntas, cum

una sit,plus quani omnia comprehendit. Ipsi est compendium gaudiorum ; sua tamen constantium magnitudine, & numero. Nihil opus habet mutuare a fortuna , quod non intus habeat; nihil deprecati,quod non queat eludere:cui mi-r bilior est vis, quam annulo Gygis; nec minus per eam ad regnum tartunae scandere licet,

quam ia Lydium. palam annuli si ad se con-' uerteret Gyges, inuis bilis fiebat, tutusque t si a

se ad extranseca auerteret, ratum immunitatis

priuilegium amittebat omnibus patens visibilis etiam inuidentibu L. Ita cupiditas , si in se tesse-etariu quisque secutus esit, inuisibilisque fortunae suis illum non attactu is iaculis,locupletissimum assequetur regnum : at, si ad exteriora conuertat, tunc scopus ploponitur sortunae, tunc conspicuus& eiiidens rapidis ex onit ut telis. Adhuc incruentus 3e indemnis, nutet et it solo timore misitiae. Cotitia erit is , qui introuerse cupiti tali, est i etiamsi non sit aliud , de quo gaudeat, de secraritate gaudebit, inter caeca di volantia sulmina stomachatae sitiis perpetuo

radens,& columis.

Anne mendacium, aut qui g impollibile mo- CQ attinebat Diuus Paulus, cum ciues Thelidoni hortabatur semper gaudere a Nesciebatne alloqui homines .an Deo 3Si homines , inortatisne, an immortales Mortales plane nouerat,in quos gladius lator, inuidia, nsidiae,iniuriae,cuicinio

hi,& omnis denique mistia saeuit, de suatum

vitium facit non modo expetimentum , sed stentation eis. Anne Epicureos aliquos , qua omnibus indulgentiis voluptatis reuiterent tot

copiis tristitiae 3 Non, nis Christi discipulos in quos super omnia humani generis inticula astellum est inatus aliud, ipsum genus: in quos

insingebant parentes.mundus, Insernus;qui neg sui secuti sunt;quibus omni voluptati ultimum vale, de a ternum dicere opus erat ; omnibus, quae post debant. nuntium mittere , maximEpto disti plina illa vcteti , 5 nouitio seruore. Ad haec sciebat, non quolitis, sed rheil

lonicenses viros , tunc rem potis lonorum suorum direptione , malorum inuidia . insidiisque oon concustos, se3 oppressos. nec tutos molle interminante surtistitibus, de sublatis. Inter has machinas iniicetiae , inter tot organa rece ras, inter tot inimcnta sertundi, quid illas bile putauit , sine interpellatione gaudere. Opus istud indefessi gaudi) , solius animi cst.

Quomodo hunc intercidere valebit ttuna, quem caedere non valet,nec caesita videt 3 Nihil cum amnao est illi. Inter mortalitatis iniu-tias ius quoddam immortalas tranquillitatis reat inere poteli, Deo immoliati similis homo mo

riturus.

Dei seum P losophiae munus censuit Hie- cara,

tocles, illiusque studioses Aaxit Deos mortales: Dui initatis titulum tribuit tib similiti,dinem: addidit mortalitatis ob mutationem, & transultationem fortunae, quae, quia snistra , inuit εadhuc bonos verberat impotenti sui illa manu.& errore impetusFalsus est aequo titulo Deita tis,o immortalitatis aemulatione gestiunt. lnde penJentia rerum .dc sui solius sitirentio mortales facit;immortales possessulos suam sne usu patione interpellante paceni. Similis virtutis statua Deo aeternitatem metetur. Vsurro hoc dicta

Procli a diuino Epiphamo, & Methodio traditum : quemadmodum Phidia, , cilin Pisaeum samesaeium Ahticast, oleum circum pedes eniundi iussit colam ipsa statua , G ebore enim

erat ut ipiam immortalem conseruatet: non minus summum illum rerum Attificem,quam manuatios , sui timulacra constantiam plovidisse. In ipsa smilitudine in tetruptionis causa est.

Quae similitudo Dei immunitas fortunae, desulscientia sui. Haec quia casu immunis, stabilis,' cuius quietem nec tui babit lex siti, nec ulta

sedit una interpellebit, nec seueritas mortas, nec leuitas sortis, nec le. ia unius, nee ludibria alte tius. Factatius Deus euadit mitillus homo im muni, perennique beata rate, selius voluntatis ii auguratione. Si ars aliqua esset, uae horeines in

Reeexescitet; si robiit sub ingenium caderens elegantia, ait uixque proceritas industriae paretet; si uis perspicax. acus due mentis attificiatalis iatet quis pretio,quis labori parceret i quem non reddidit Et laetum auitia, audacem cupia

239쪽

cap. 44

116 Lib. I. De Arte Voluntatis.

gitas 3 Cut , quia inuentio non si fortunae, nec ais effetendi Rege, dominosque tricem anguli, sed Deos Dynastas sui. fortunae,mundi ι torre mus, de impatientes lucto deificae dignitatis si mus Quae mutatio nostii genetis est, vi solum Diuinitatem iam fastidiat cupiditas famelica omnium. nis eius soldm,quo satiari potest ubi nunc est antiquus ille ardor primo coaetaneus homini .c diu voluit esse sicut Deus 3 supplicium est praesens, fastidium praeteriti appetitus. Crimen fuit in seientia. S intellectu concupiscere Diuinitatem : vitreus est in amore, di voluntate consequi. Taedium huius, poena est illius auiditatis. Etrauit Adam in modo, non in aspecitu. Hoe pallimonio similitudinis suae donauit Deus hominem , scretum ultimum , velut Beniamin dilectum , & Bennoni chariam, aeque filium dextera sua , & doloris , exclamar S. Hilarius: Oser x animal nimiam , cui doιra Tisis iis

Dicam, o felicius cui dolor Dei est mater. sani-hus suis secit Deus hominem doloribus refecit. Non igitur,quem sedilexit Benjamin, ohaere-Aem telinquit:sed in silmilitudinis suae portione haereditalia instituit adeunda . non insatione scientiae, sed inodestia voluntatis. Frustia ad similitudinem diuinam natalia humana celebrant ut , s appetete , & imitati illam non liceret.

OVoniam suae alactitatis ditebit ictus esse

quisque habilis est,ante elabo:aticinis eius moduna,Oportebit, in quo pax animi, gaudiumque iistat, prannitere. Caudium eii quoddam silentium appetitus;qua tam modestia ambitionis , quoddam claustrum cupiditatas ; quidam thronus iam considentis assectus quoddam sine fastidio cpulum cordis . quadam p: ada voluntatis ; quadam Hors dosdeiij;qitidani auacitia limes ; quaeaam contellatatio animi,& ieiuna; quadam adaequatio amotis , A rei amatae quaedam societas uoluntatis , Seius, quod optabat; quidam asseruis desiderata; quaedam praesentia pati, quidam occursiis quae sti; quidam contactus , quidam amplexus boni: R denique, ut

naee complectar, quoddam Satis. Non totum tamen in rebus considet , vix pede altero contingit, quatenus sit nexus, di consenso earum at ue voluntatis, quas mutuo conni tu , respectisque vicissim sibi respondentium, recipi ccci attracta ira complexu, adaeqirato conuenientium unplemcnto.Omne gaudii opiscium haec complietio est , si nihil cauum rei et voluntata. Qui gaudet, conici tus dicitur quia tunc gaudet voluntas,cum continet quidquid cape te valet, aut volet adest, quidquid exoptare ; velut calix, laquorem iaram tem,aliquam fidam ex rebus latitiam l Omnia praetet Deum culta sunt v luntati de grandi peccant paruit te. Ad diuinam normam structa voluntas est. Quuntuimus dilatentur , quantumuis insen tur.quantum uas ea plicentur haec contracta, quae

vulgus bonorum titulo lictioniM suo pedum,

digitos insurgant extremos, sum gant ceruicem. attollant fiontem a minoris staturae erunt, atque ex hac diligentia institi tota,instabiliota,ridicula. Omnia minus sunt, si nostrum expandamus sinundi inaequalia nobis , nec implebunt. vcstis Zachaei adaptati non pollet attubus Cottae r nec Gigantis calceum impleret pes paruuli si vastus Oceani alveus exsiccaretur, stilla aquae non ponsit impleri. Anne cauum, quo potest capi Deus, occludet gutta una mellis , aut satias aeris, aut glebula luti 3 Quidquid,inquam, volupe si, quo mulceat libido; duidquid honorificum,quo ambitio snset quidquid opulentuin,quo conjus cet auaratra Diuinis pis , iuxta Athanasium. essormata voluntas est Non milum, si minus illi sit, quidqnia Deo est minus. Quomodo vasta illa inanitas, Deum exceptura, solidabitur rebus inanibus Solo intus Deo contento contenta est. Solus,qui est omnia, quadrat cupiditati. Solum illum, qui sit omnia dico : nare, nec omnia qua

diabunt, nisi illud , quod si solum, omnia. iam aliquid maius est , quam omnia; unum , quod si omnia. Addit sit per omnia gloriam sinplicitatis , di in unitate cunctorum ada insitatvirtutem, magnificat prastantiam , cic scit itiinfinitatem. vitio solum satis est inclemento, quid erit is inplicitas 3 quid v nitas quid ex uniueisis unum non unitum, sed unitas Non est, cur pingatur pusillus amor : 'upet omnia est: cum Deo iselo audet componi, seque cum illo

metiri.

At legitimum licet gaudium genuinaque s littas voluntatis cus soluq sit: in cutet an inde dilabitur. Res viatica quaedam & modesta latitia, ptoludium N praelibamentum illius. Si sest propterea voluntatis usus , & trodus tranquillitatis : ut, lacet istis rebus pncteteuntabus, pro tantii usque ad interitum non sedeamus; sistamus tamen. de perfunctetia iungamur intcti: ,facticiaque felicitate in hac vita, quae saltem amat Oiem eius tergat, fortunam expiet, tainaniam voluntatis,ii non repleat, expicat Luplex quies humani co: dis est,una appetitus, altera motus eiusdem irretitus. illam p:imam habete valemus . dum tigimus cupiditatem an vo O . determinamusque. nec per te in angi los obcitamus vagi bonum tepertuli. Intento tamen, inuentoque iam bono , t nc procedit motus appetitus ad fixum , statuitque aliquid, cuius deinceps peregrinatio suavis est: quia non sit error, ded iter. Magis iunc laborant, es angunt ut viatores , cum quaiunt iter, non cum itineiantur. Est in vitae huius via sua. quies: dum cupissitas non palatur. Aliud est quaerere viam, aliud ire. Illud fatigat ; quia inquietum , S in cellum: istud etiam voluptatis causa sui nimias Ante terminum solet etiani qui

scere viator. Vetum, nόnne Omnia nupet calumniati sitiamus,iti inora,cuita, de pusilla, piae capacissimo voluntatis giemio 3 Quore o inane illud immensviri occupabunt 3 Vtique omnia exigua sunt;&,si cupiditas se aperiat,cuncta non Cppe tient. Potest tamen stius nostet laxati, re stim gi : explicata potest , potest compi: tr. Mastutia fabrefacta voluntas est, ut, licet immens se fundi , arctari sciat. S mininus quibuscumque conuenite adaequatam rebus scri, hoc est,quae- tau . Duo quae inat qualia sunt iterutro pollunt modo

240쪽

In quo sit gaudium 2 i

modo patiari inuicem si, aut maiori detrahatur, ue gauisurus, ut, siud sui bonum diuitioquam aut minoti addatur:aut contrahendo illud , aut spem praebendi semper bona est ; hoc tamen ipso istud protrahendo. Non sunt tres tantae, ut iamia mala, quM bona : h1pocrisi enim laborat: )ictum tolerent facescent in nihilum non sunt ta- sumpsit verb , cum aget placuit. Quid modies, ut sustinere onus possint; institiae sunt adia Cincinnatus honorem annuum voluit, ii di tamentum quodlibet grauabat, aut obruet. Re- nuum noluit 3 ampliauit illic, collegit hic, cum medium in voluntate erit t non E chalγbe, aut se ad tus collegit3lbidem Asticani ambitio destrio facta; E cera potiti, est nata hic miseriis, suit:in otio tunc quieuit tuta gloria laborum: dc misericordiae : densari potest:e,pandi potest, ille in metendis honoribus praemia duxit,laho dilatata, de constringite materia ductili est, qua res in iecusandis. AEque in viroque laboraui in in se colligitur, & e se producitur arcana qua- merito, de in modestia , in qua maius meridam Virtute ex libertatis vimile ampliatur, nune tum. Pio praemio fuit non cellare mereti. Tunc resumitur adaequatura se rebus pro cuiusque ma- honos itudine: ita sinum eius constrictum occupant Inferior Urii refuit, mettisique repMUMmrasua: licet naturalem mensuram non coni- maia maiori Doluti fortuna minorem

Pleant,explent altiscialem ; quod quieti aliciti Se consessa tiro. Magntim, d.lara prisa ; at is est. Hoc tarum est priuilegium libemiis, Maior m,cor empta proba .sς accommodare minoribus ; aequate, cui voa s,Dignus solum dignitate est ille, quo dignitas luerit. non est aqhuc gigna , sed candidata. Prouiden- relicitas infinita est, parem esse cupiditatem iiis mi isti e sortunae palmis vllisi exilite elege

cupitis: non dico ob ambiguitatem magnitudi- runt, iuὸm cadere , aut proiici. Cadere pelicu-nis; sed,cui aequa est cupiditati potentia. Infinia lum.proiici contemptus exilice virtus est. Hanc tu in quid est,finire votati pse terminuς eupidita a magnam felicitatem habuerunt, non vinci sciatum immensus est Erramus tamen, cum post citate. O quam magna virtus sugere fortunam, interminabile obertamus i &, quod intermina- deinde telistere, maxima fugaici Robusti anum tum est , non quaerimus. Quod tamen natura est teluctari sortunae , sortunati non ccderc. Deus, arte virtutis potest mortalis aenuitati t de Quid secit solonem recusare thionum 3 Pol quod nequit potentia humana, potest abstinen- cherrimum loeum nouerat: sed rivi exitum Pontia. igitur,cum gaudium non in rebus commo- habetet ; seque paucis inodicisque, t reii iis, retur, sed in ista flet contesietatione,& adimpleta adaptauit. Quid Audentium abnuere imperium trione . pro libidine voluntatis ; quacumque re Constitato cupiditatis. Quid Seuerum inter voluntas expleatur, hilatis de tranquilla mane- blandimenta solli , de ad latorum, in comitiis hietquia plena tam in labore. Mam in mollitie; voluptatum diuitiis rotentia,immunitate 3 lmeam in cinciat a quam in delinimento gavisura. peratot etat, eo nescis, an dignus non mς i. AEque utrisque compleri licet. victus melle quam non nasci .seuetitas conde nahat naturi impleri potest,aeque ae klle: quodvis infundas, talein , utilitas publicae tui moituitatem. Quid, ptunus erit. Siue pyxis aloen, me sacchatu inca- inquavi, cit,ut leguminibus contentus citet; piat,Vtroque opplebi tui : ita rebus sine delectu adeo alluetus , ut carnem pro dicgato venet nodulis, blandisve voluntas resecta erit. si se a sumpserit , qua expirauit Accommodati commodat constringit;& velut Helisaeus paruuia voluntatis. Nec aliud Antisthenem , Zenonemio commetitur,dum nihil vitii velit, quam ha Citti eum laetos, ut ego ad luminum suto, ut bet, aut habituta est ; sue labor, dolo: ; sue ips, beatos i ii omni austetitate,sule materia vitae alia aerum sit maior. Nullus labor acerbus est fecit. patientibus, sed nolentibus. Nequaquam putes Nostios 1 taetereo, qui modicis vixetoni con- CV, 9 extra fidem,molesta aeriimnosaque laetitiam vo- tenti.Deo pleni erant quid innum tanto hospi-luntatis poste alete: ipsis mi is potest nutriti te si omni oecupatus locus, aliis spatium rebus selicitas. Nemo est nutet , qui sua miseria est non linquet ei 3 Quid mirum sit patuo contentiis contentus: potius, quia ex voto in miseria vi- in quo Deus contentiis occupat mulium 3Nihili at, Attunatum dicam. Nullus est infelix sensu apud se sustinent edin teneant quod est Omnia. aliorum. Qui sua conscientia vetἡ felix est, non Quid miliam caelestis ille v ir,braciscus Lurius, erit falso iudicio calamitosug. Quis beatior, nostri Oidinis clatui non solum miraculis,sed quam qui agit ex voto suo,& res pro voto agun- nitietia sua decus , postquam Omnia reliquisset et 3 Fabios,Camillos,Regulos paupertas de an cunctisque Doliatus praeter se, quia non ic nu-flictio non i testarunt: quia non extra corum. dum vidit, si pallium dediiset egenis Neque Quid interest, quod inop sit. qui hoc vult este 3 enim satis erit paupertatis amans,cui non exu Quid refert, in otius sit, qui honoiem te spitii 3 det amor in pauperes. V lucumque res amata

quominus laetulimus sit, csim id sit, quod vult, conseicitur, trahit, instar magnetis,coida. xl plena& solidata voluntate 3 Desideria sunt tale humauam stoliam sectum iiii a luit: nam, Hiactiones, de productiones illius: at , si plena gloriatus Chiistus Distum dimidiati a Maltino etiam absinthii succo,gaudens perinde erit; exta pallu co:am Angelis ostentabat, ct pcne pix ,

picti,gaudae est. mebat, non holaestiora putrivia ariogans, liba

Qua cavs e suit. quod Attalus regiis deliciis, que augustiis ecquis gloriae pietium aestimauit,

licentioribus, inquam, omissis, olitor maluisset cum etd celiqua vhimae misericordiae , de paupe fieri,N iusticam curam, quam publicam gerere; talis algumenta pallium Lupius adiecerit, quod hortos fodere , qu3m in soliis sedete ; germina in paties diuisit pauperibus,vt. licet diuitu adsit ut quam impetare 3 Quia vi deinde aerariae plures venit et tot unased , quamuis ultima haecariis fabricae vacasset, cui autum vacabat, ara- gloria, non suit vltinrachalitas , nec edit mali unam supellex, satis est dicere sua, Attalicar pauperias: tumcam deinde scillam totae s don La aint cupiditatem regno de opibus gauisus ita uit quot in si usta dissemuit. Nec dum hic He- R. Dan. Ensebo Meremberg, . T lit

SEARCH

MENU NAVIGATION