장음표시 사용
261쪽
Σ3 8 Lib. II. De Arte Volu ntatis.
Item de a Platone , αδλ. o, iniuriae mulcti; . ab Hesiodo melius , . λ χυras. Non consectanea est polita eulpae; sed poti s coaetanea,aut collactanea itasse soror. Cum ipso scelei e nascitur,& ex ipso ; foret, fliaque est. Non ante edituis inus, tu ni ex ipso sua inuicta oriatur: inque ipso peccaturi pectore dum concipit ut malignitas , iam grauida est, imb puerpera suae prenae; pati ac mutibus sineunditate, quibus status sin mi inest; in ipso vi concipiunt. Quin ipsus eulpae ipsa in maxima, de prima poena: nullum non capitale scelus curque apud se est , etiam post indulgentiam omnium.
cap. 3 8. Nullus sui asylum habet Qui malἡ egi nullam aget bonam sugam, ubi,Iicet tutus sit, securus maneat. Pauescit,ubi putauit non metu re 1 non timebit inimicos, de erit in se quid timeat: susit lictorem liasit spiculatorcm: non susticit, se tenebit. Formidabit et lain tutus, etiam tuta. Non animo potest confidele, etiam qui fidem in dianno inuenerit. Puto sinuli supplicio in nos naturam animadu emisse,ae baibali illi,qui damnatos vinciebant cadaueribus, visci tote torquerentur. Alligatum nobis supplicium est post culpatia ; cuius cadauer restat, pavor, pudor,&Noae dieque sitim distare in pectore testem.
Ad hula,cum omnium inalotum solatium, cruciatuumque dclinimentum , caeteris in nos saeuientibus, quisque sit, ct vltimum sui petiugium, cum a ratione auxilium postulat. hoc etiam deest peccanti, euius cruciatii auget ra-
Itaque non soldira lea est fortuna nostratum irasciturum, nos ips armamus ti istitiam, in eius ligamus manu gladium nos cruentatur una, rer-
. duclles, perfidique nobis. Plus totquet malum pub , quana mala sortiana. Non solum affligit nos , quod casus fuit ; sed, quod electio nostra. Niserrimum genus miseriae, iudicio proprio se-1i miserum. Plus tristat, quiad facimus, quam quod patimur: quod contingit, dico. Nullum
ita molestat damnum . quam conscientia dam Maias. Equidem reo solum insortunium cst opus malum. Tam pessima, tam misera res malitia est, ut cunc prusperati credas, cum torque tui. Non
alio iusto titulo sortuna dici potest mala, nisi quod pro malis, de malis plerumque sigeiubeat,
cum bona est. Huic quoque tanto, id est,ueto damno patientia medicatur, sed supra se eleuata, si pamna in specie amulae suae iracundiae,ut iam ad alienum impatielitiae titulum transeat. Sic loqui liceat,& statem pro vincentium lege a victa cognomen usurpet. p. o. igitur, quemadmodum fortuna tremedium exhibuimus, serti ita huius in t tunis maximi de veri medicamentum ted habemus, non sciri, Uilti miles morbi exigunt non similes medelas: Venenum fortunae est patientia, de aduersus diros illius morsus haec thetiaca iuuat: sed impatientia culpae est amuletum conscientiae; quamuis & huius impatientiae balis, summa patientia
sit. Fortuna maligat ut vulsati arte, adulation si opprobetur, quaecumque i cccrit. Conscieutiae.' dolor c socio praeseiti itur mole, si reprobetur. quacumque feci ite pudebit Fortunae origo abscinas a est. non cadit sub mentem. At mala con- . Icacntiae causuri coniiuuiu praeeurtere potest:
nam non est alieni sibi iiij peccare. Mulum malo , I on: in i orae croti et aniciacit te; de,
ne tinacamus idamna . timeamus dsmnanda.
Non dolebit plusquθα neces. cst , qui dolet
antequam , dc ne sit nccesse dolere. Adiu cntum, quod aduersus sollem habcstus. pcnorus ouid est ; qucd vero aduersus recidentem conscienti: na, quid piauium. Illud i medium est; istud impediri enium : n: reque institia, quam sors ardua in rei sit, potist in se et ait; quam velo dimisit culpa , non dimisia, non debo, etiastis pcssit. Sicut Gnstanta a,N hil iis ubique mens, est innocentiae sti eius, de ornairentum necessarium : ita di ii ccior noxiae, sequensque pudor quidam in rc centra flos est,& spes hctia verecundia iam est insantia virtutis: propte ita non si extinguenda tristitia extinctula culpam:
nani nec noxia est,quaetcllit noxias. Ita diuatit tu sc inparati m in rei niciciti mal criam, ut aiat
mala inire cunda sint,atit foecunda suo interitu. Exemplum cavea natura in muto,de vii cra, ille is sucundus, hac infelicii et iocunda Cui ori
mater natura . ne mala raecederent ; sin initios,
ne prospera. Sterilis ille est , ne multiplicenturinonstra. Arte inquit Cic nus cer cus: M' ω - ἰν-. ιν, - o . . hi iniati. ,1. λων ἰή ν ή ποῦ γέi.s διοδεχ. Vu era vero mater est, sed stii soneri, in hoc so ς tum salutatis quod sit periculum suum. Non aliter ex culpa genitia: ti inici, ilicini tanditia in- s. ictimit ; quare salutatis hie ichleiuni homicida sua donetiit sospitale mec in se abolere decet, scd Dio sonte ,& quati in uulua, sua culpa piaecaueri do. Non volumus non nasci, si sit unde ; sed ne si 'unde. Quare, qui huius acerbitatem sentire nolit, Cap. s. in probitati ipsi repugnet impatienti quadam patientia. Nemo gratas malus est. Omnis os scis
d. s. eius ei scit ut defectu rati tiae, primum hanc ossicium puto :) quia diis ei te illud di a
duum quod virtutis in suggcstum, si stinere nC- .lumus. Duo peccaturis obiiciuntur mala, malum culpae, de malum molestiae alicuius,si malum est & ut ab hoc leuissimo expedian ur,cliginius illud grauissimum, quod sensus non tractant , quorum plutiinum valet apud vos si icti gium, si pilotes ratione loquantur. scd de his quoque duo sunt remedia, unius patientia; tui patientia alterius: in molestiam valui patientia; in culpam pollet impatientia Nili illi quid patia 'ris, ne culptati seceris; plurimum patieris. quia Dei sti. Praestat pati cum compendio quo tantum
subducimus malum, ilicet,malum uod s)laru cst ,) quam prolixa tot tura omisit ciscit. Omnitib aliquid ratiendum est,aut post prauuia
Opus quia cisti aut antea, ne sacias. inducti iussis, de callide patere. Alterutet ex his excusati labor nequit. satius est eligete minorim ; de , si dolenduin in, cito doleas, maiorem excus sis dolorem , alteiu in malum. Quid alterum dico, ubi non nisi soliun 3 Tum praeuia ista patientia duas nobis subducit molestias appendices errati :vna est conscientiae quae grauior est sonec ad p nitentiam adigat: altera ipsus poena tentiae. Horum dolorum citcumscriptio est praecox ilici
de ista ens tolerantia cum non levis vli ira erit, si cum exigua mollistia duas magnas anteueitas.
Quam salutaris es ista patientia, quae viperaeciapae, de vipia ino doloti consequetiti oba tis ed
262쪽
Actiones hones Ee alunt laetitiam. 239
sed plerisque cum sit saluberrima virtus , vitus putatur, non alitet reiiciunt: de quibus elegans Theodotus canit:
temo νε tau haec parturit illa patientia Letitiam ac se-- renum , festatiumque animum reddit. Quid illi . 1. salubrius ac celebrius, quam theatrum insontis conscientiae ubi certant, discutiuntque virtutes naiidissimo in campo3vbi totum diuinum nihil turpe horret nihil foedum habet animus 3 Tunc, a sublimitet inquit religiosio Theophanes, in sapias ae ire ευώ θειοὶν Quid -- . ' quod omni tristitiae, tormentoque D. .m δ ciuilit 3 Animosa,aut eaque illa Tiburtii senteti-- ψηκι- tia: Omnis vilis est pona, ubi rura est comes ι-. conscientia.Nanaque, sicut male ubi coscio nul- tum extrinsecum cst somentum ; aque 5 ben
conscio nec tormentum. Quin naturale praemium conscicntia est,ptima virtutis palma,certum, iuratumque bravium,gulcisque matris naturae blanditia, magnum mentis lucrum. Quae usura filicior, quam gaudere semirer, de quo iemel laborasti 3 E contra, nulla infelicior iactura, quam lucrum mali vete,iuxta Chilonem,damnum turpi pia serendum est lucto : illud semel dolet, hoc temper. Res perdita breui tempore contristat: conscientia perdita perpetuo tactu ciat. Quae libertas maior, quam nihil timere3 Quam solum habet, qui non timet patientiam. Quid timete merito potetit, qui se non timet3Belle Periandri togatus, quid libellas esset: Mana,inquit,conscientia. Et alius:
. Hirtim τὸν a virtute vivere animatum addere Formirer, etimque innoxium vacare adcier Hadriersamos.
Ea liberias est, qua prictas purum Osirmum 'itat.
Serviles lugubresque animos, tuae inquam,pcerae se tuos culpa cicat. Quid ingenuum, quid laetum habete,quid audete potest ille,cuius mens pubi conscia De ii, PraMetilens adhibet stimulos , terreique - 1esis :Nee sidet interea, qtii term inus esse malorum PQ st, nec qui si paruarum denique finis.
sique eadem meti is magis jec, ne in moria grauescant.
Amones honesti alunt laetitiam.
cap.q3. . Opterea ad laetitiam , ta quandam adimit 1 i est uiam pacem, magnum pondus rect actiones sunt,quibus incumbendum est importune : istud enim hominis est pensum, dicam dem1stetium. Accepta caelo victima mantis est. Vetetes Lusitani abscillas captiuorum dolias Diis offetebant. Non alienam tu,sed tuam osse to. Vitiosa laus est, solum sine vitiis elle e nam nec laus est, nisi quatenus indulgemus aliquid, adulamurq; coitu piissimis moribus. Ed tes venit , eo contractus est pudot , ut minor malitia pro vii tute sit. O angustam: ὁ malignam gloriam,solum inter malignos non es t o vitupe-iabilem laudem eius,cui non alia sit, quam nonese vituperandum i Sine vitiis esse, non est binum esse. Aliud est,esse non malum : aliud pro hum cile. Non esse malum,vix non erit malum isottasse de adhuc malum est: via & dubio iure vituperio liberabitui: nam polia, bonum vile, de non este, ob viciniam saltem malitiae , iam non bonum est laus autem non est non inali; sed boni, & de bonis. Igitur non sufficit nihil poeni- tengum agere; sed agere,de quo sit gratulandum. Illud oportet cauere, illud esse bona iacere,aliud bonum eis ci : quamuis & honus non fies, nisi bona sacies; sed non .quia bona secetis, factus es bonus nisi secetis bene. Vittus,qua modum imponit rebus, maius interdum momentum habet in modo,qu ira in rebus. Quid pia stat tibi bo- .na sacete, nisi bene 3 Idem ac scribae delineanti pulchetrama elementa. quae deinde litura sussit 1a obliterat. Detinit elle bonum, quod non benὶ est. Expungi niti, id ipsum, quod facimus, si non cum suo modo & munditia. Quo excellentius quid agas , puriorem & defaecatam ibi bonita
tem naua. Exigua macula olei de imiot est in Attalica veste, aut purpura,quam grandis in vilisago. Mus atmenius suae pellis candorem seruat Cap. q. intemetatum,ctiam cum disci imine vitae.Vilis- .sime se taxat , qui minoris a stimat virtutem, quam animalia cutem ; apud quem plus vescat vivere , quam pulcherrime viuere ; plus anima, quam pudor; plus vita , quam vivendi causa. Egregie Ennius: Prater propter vitam Oixitur. Namque proptet aliam causam, quam ut vivatur,vivi tui. l ndignus est vita, qui propter illam vivi uri. Causa uiuendi dignissime virtus est .Quid amentius , quam ipsaid virum facete causam reiiciendae vii tutis ro propter vitam viciendi perdere Osfas 'Quid infelicius, quam non moriendo fieti dignum morteὶ puer noster Pelagius, ne albos suos mores contaminatos videret ab lasciuo Hab-dattaghinano Regentiam mortem maluit: tantis meloti gloria, quain Damoclis , ne libidine Demetrii tui patetiit, se interficientis. Qua ni maioras animi est pati satum,quam iacete : sunt inere virtutem , quam sugete vitiosum 3 Non unam,sed plures molles tulit pelagius, ne unuslpudor eriperetur; luot,scilicet, ineinhta sua ante in se vidit mortua, manus, tibias , brachia resecta, scilicet vidit se mortuum, antequam esset. sine manu, de brachiis ri*ualuit ad Gelsus potentem Regem. Aliis pretium pudotis singulatius fuit, Nicetae lingua, Amiano oculus, Apolloniae dentes, Maegatctae natus, Agallia mammilla, Briagittae OS: Laqueos natura tetendi ;
rorma pudicitiae , deformitate citius seruatur; atque eleganta a virtutis , contemptibili
sutor attogans est de elegantia calcei, qui cap. ., solo S sordibus laborat: homone abiecti & n gligentis animi erit in leue te viitutis, caelo &Deo natae uilibet opifex sit agit, ut nullius
pateat iustae obiurgatiotii Opus altis: cur humanae artis opificium egregium persunctorie ag mus 3 Totum pictium hominis, opus est, visi-holis fiuctus, atque sine pretio est pretium boni operis. Fac te pretiosum bene sempet operan do: arbitrio tuo stat dignitas tua: li ben Ορου-
263쪽
Σ4o Lib.II. De Arte Voluntatis.
Diti norum honorum typa sint moresseadum vidi
cap. 6.heris . nus; si optime optimus eris.Vnusquinque filius est ope in suoi uiri : rarum generationis genus, cile ab iis, quae a se sunt. De hae prosapia gloriari .etiam bonis licet. O summum fauorem l si unicum priuilegium rationisi albitrio suo posse bene fingi: qualis vis, potes esse. Ipse Creator noluit limitare bonitatem ttiam: tu tui sis petitus sabet, & exornator pro voto, pro ambitione. Quid, s bonus ab amico, a vicino esses, sine manu sine ullo suffragio tuo 3 Nequithoe fieri: peculium cuiusque de sudor, bonitas est. una est virtus , quae muttio non accipitur, contra seminae morem . sed fingamus ia : non tanti deberet seri. Praestat, neminem sedisse te sine te bonum, ut posses fieti sine vicino melici-tem , seri optimum. Ipsa illa Omnipotens manus, genitrix hominis, elabolatione sua humanam forinationem honoratis,de sanctificans, ad . imaginem diuinam te snxit, vitimam manum non sine te postula, ut suntlis seres. Aliud est esse simulacium aliud esse illud simile sunt enim imagines ratum testondentes archeu pis. Ad potitutam autem & limam tua manus, tuaque studia ex pectantur, ne vastam & rudem statuam Dei relinquas. Si peritissimus attifex, qualis aliquis Phidias,dimidium dumtaxat sactum Iouis Olympici simul actu relinqueret, interim occupaturus sterquiliniis aino uendis, ac piae taedici eximii operis vacaret ruderibus & stercori;quid satium putares in illo)An ne & saniorem te puras, si camo deditus,sorde de iace vitae distentus, insectum telinquis spirans simulacrum Dei3Putasne Deum mancum, eum Diuinitatis statuam sine manibus telin uis3 sne operibus bonis, li-co 3 putas caecum, cum sine oculis, sine prudentiae de virtutis saceὶ Putas truncum,cum sine capite & celebro, sine latione de mente ' Putas claudum, clara sine pedibus, sine gladu ad bonum 3 Monstrum enorme Deum pingis, dum te noti componis , de integium reddis. Tών ρ ῶν
in suis theologicis magnus T cologus Maxi
ύω χην. Haete, incumbe tanto operi,nec vacet labotpletiosus. Opetate sempeia: peifice expectationem de spectaculum, non Glaeciae; sed caelotum, de Dei. Memento hic dumtaxat pingi aeternitati, aeternam laudem habiturus a Deo. Attiso simulacrum in plurium oculos de iudicium venturum , exquuito, instant que curat conatu: hibiturus ex te imaginem vitalem dii inae incntis, conspiciendam, examinandamque a summo virtutis Magistro, ne quid obliquum, ne quem fictum , adulteri numque colorciri a Liuic s. Nihil nisi solidum. lectum, genuinumquoplacebit. Ne sint opera victimae fictae Milicho solii oblatae. Cui mutilam animam haberet vis, seu, quod deteraus est , panem eius meliorem mor tuam 3 Membium abscillum malles,quam moria tuum ; tunc solam desiderates, sed non te etiam impeditet : quomodo immortalem antitiam molle tantem sustines, scilicat, in eximio suo membro, de celebro, paralysi mentis usi
ctam, cum desideas, nee opera in te distia naues 3 vacat in te frons illa decoris humanti de gloria animi, ratio. Perinde atque aliquiarius mortui sin iit inutilitet harere vegeto caetero corpori,ut ibi lim snt oneri: sie de pars,
de velut caput animae, mens mortua iacet, dum torpes, dimidiarum animae, integium virtutis cadauer gestatis, inertiam boni operis. vitae sacrament uni, operari est : quare de vitae rationalis , iuxta rationem operati. Dum cessas, patentheiis vitae est otium. Interim non vivis,
dum nasiit a sis. Des dia est mors superstes, vigil sopor. Vacua est vita , quam non in plet cura bene vivendi. ver dixit Possidonius, unum etiadi totum diem plus placere, quam inerudito una longissimam aetatem. Quidni 3 Ante renda est
vita hora bene exacta, unum momentum, immortalitati , non solitin peccanti, sed otianti. Sacra res teinpus est ; e caelo ortum habet motu de conuersone Orbium , inde oritur, ubi aeternitas viget : ad suam Originem treducendum est , & in tempore quaerenda xternitas. Diui nitatis spectent partim te praesentcit, patet,quid
sit: latet, quid iit. Pltis inuisibile est, cum praesens est : duin contemnimus illud , quasi
sacrilegi etimus ; dum amittimus , homicidae nostri. Fiustia vivit, qui non benὸ ; at, qui male, Pessime iam moritur: mortem villam de sensibilem patitur; mors est, quatenus sine fructu vitae; sensibilis, quatenus cum damnis de mina. Illud solatium mortis multis fuit, quoa sensu currat. At vitium, Otiumque, malisna mois est, cum sensu est : seris mali, ste- tilis boni , ut inculiae terrae tribulos saltu
A vite tua racemos petis, ab arvo segetes, cur fructum tui contemnis 3 cur nullum tui usum habebis 3 Esto tui usu fructuarius. Tutui met pretiosus sundus es , setax praedium. selix planta ; de qxii erepectas a tuis fructus, cape prius a te.ropera sunt fructus homi nis , de poma caelestis arboris. vitis racemos, arua frumentum , cum non sibi fructificent, dant, quantum possitiit. Si pro libito terra germinia let , non trigesimum , centes inum protulisset : si nihil , quam ingrata colono lTu tibi structificas , de pio libito; cur an gustos tui prouentus facis 3 cur coarct is te, de limitas fructus tui dulcillimos tibi, gratos
virtus stantiis mihi videtur nautice: in primis virtuoso placet ; deinde etiam vitro si qui, quod in se non seruant, in aliis obseruant. Musi ea de Musicum delectat, de inertes artis. Cr-thara extulit Alcharoen ciuitatem , dc utitus aedificat cael stem. Cγthara , de varius i .ami agit ut, dc amornat animum. Quemadmodum musice etiam est opus, virium diligens opera, nota opus inde consistens , continua actione suam demonstraturae vim , artificiumque. Ex liberalioribus est honestatis ars, non propreto pus aliud ab operatione. Sellullatii suum artificium monstrant in Opete: quoquo Cperent ut modo rescit parum. butot cothurnum, sartot togam , sabet tripodem , auiifex calicem . in
argumentum , de Opificii gloriam iactare possunt. Quid factuni, non qualiter, ab eis poscitur: potiant etiando bonum opus facete , pos sunt ia sine arte. Abiecto penicillo absolute cap. y
264쪽
Actiones honesta alunt testitiam. 24 I
ara imaginem alicuius pictoris, quam ars non potuit. Soli vit tuti nec error, nec casus sauet: adeo inimica sertunae est. Si et tes faciendo, etianis bonum saetas, malum fecisti opus virtutis. Potest in aliis altibus ostentati industria semel sacto de suspenso de taberna artificio, situ& otio altiscibus torpentibus: non ita virtus. Quemadmodum nec peritum Muscum cognosces, nisi exerceat attein, de ipse offendat
chelyn: sui specimen daturus, actutus est. Nec satis est misse.
Res usualis,virtus est , cuius tamen usus. non cum usu petit: etenim, cum Operatio transeuntium telum iit,quando a virtute est,manet. M1tificianw admonebo, ut isis constans, iii 5 ut sis
immortalis , ne cures hae, quae manentia, conii stentiaque vident ut, autum, de caetrii census it una. Haec transbunt,cum minus putes.Cura, quae tibi trans te modo putas, actiones, ut
tecte sint: hae e manebun. Audisti aliquando monitum illud: Conserua tempus. Istud est: In omni tempore habes, quod in uno bene fecisti:
hoc te ubi inque comitabitur, de rara fide, etiam in morie, etiam post mortem. Tunc, ubi amici maxime deficiunt, incipiunt bona Opera maximὸ amica esse, ut vel inimicos concilient. Inuidia morte tua placatur, ipso cum cadauere
cadit ; post humas iras nescit , nee iam virtutis gloriae repugnat i liberum immortalitati post mortem ius relinquit: haec pacisca solum mortui posessio honesta vita, rectae actiones. Quid iuuabunt conditi cum cadauere thesauri, niti restituere tetrae , quod e suo viscere auulsum Defuncto nihil. Sol diu vitius insepulta iuuat sepultos. Non est formidabilis mois iis, qui ha
bituri sint aliquid post illam: solum est tertibilis
iis, quibus omnia,qua habent auseret. Post huma haereditas,trobitas de iustitia est, quam mors non tollit, sed attollit. Ex pruritu naturali nominis, ambituque ingenito immortalitatis, qui etiam improbos fecit aliquando. aut scit, aut fingi honos, opera nece ilaria reputa, & iuata naturae desidetium. Reliqua tecum cadunt, tecum motiuntur: solum ex mortalium rebus nequit domittix omnium mors superate quod bene egerint. Hae parte illaesi imis per triam sunditata mortem; ubi inuidia venia est facilis, teciperatur Vita. Itaque potissimum studium cum Luctu tuo, cum gustu naturae, quid immortale aspirantis. ratio Operum si, maior qu in rationis, si fas est ἡiei. Plerique , ut rationes virtutis anquirerent, petdiderunt vittiatem ; ut scirent bene o tali, deserunt: ubique modus necessarius est, nisi in iis, quae sunt cum modo , bona operi dico. Non uiuat sapere, plusquam iuuat usum. vere lamblichus ex samio Philosopho , Omne bonum, ait, te de usu consilit , non cosnitione. Esse bonum est bene agere. Veiistime a ius & sublimis Methodius : συ - . ρ α
is aegroto ais petiti Medici, nisi procedat ad m, num . & applicet temedia. Noti curant languentem cogitationes doctae , sed acerba pli it-niaca, pungentia somen a. Non satiat ut animus subtilia noscens , salutatis eloquens ; sed iusta operans.
Est tamen quaedun iapientiae, de cognitionum cap. 1 1. auaritia, sicut &pecunia ;cuitis deludiat acqui sitio auatis , non usus. Nummus ad commercia est, de iustas impensas 1 se cognitio ad operandum, iustasque actiones. Sed, sicut auari, quas auidissime pecunias congregant, condunt, iis deinceps non usuri, nec ad pietatis ossicia. nec ad egeni beneficia, nec ad si nci essitatis subsidia: ita nonnulli egregia vitae dogmata, subtiliaque vittutum p aecepta excogitantes, negligunt eorum vistin, auidi semper nouarum subtilitature, de seniorum argutas quaerentes rationes, non minus quam auati quaestis non fruuntur ; gocta quadam inspientia inertes. Dicam de iis, quod Anacharsis de Atheniens bus, numinis ad numctandum dumtaxat vii; istos
de scientia. Quid est diuitis auaritia λ locuples inopia. Quid sapientis desidia 3 doctrina stulta. Nemo paupetior est , quam diues auatus : se
ncmυ ignorantior , quam doctus inescis de istorpens. Natura paucis contenta est e plura superflutant, quam requirantur humanis necessi Atatibus . vitius quoque paucis constat praeceptis: nam , etsi implomus documentis chartas, non est, quia icquitantiit, ut bonus sis : sed, ut velis et L. Lucia j te volumus ; ite tum atque ite rum tentantiis aleam: non serepet bene conuo- 'luuntur tali ι non iactum felicitet Lmpei faci- oisus a non sempei exeunt Genses: ut aliquando cadat, qui viscat, perdimus libenter pagi has. Itaque ut velis c ile bonus, pluta necesta: ia sunt; ut sis , pauca. Addam ad ignominiae notam : deletior, i md utili tot cst doctus ignatius, qui non operatur a quam dities auarus. De sinu dantur , consumuntu. ine usu pecuniae : at Opit ma animi decreta, sanctaque proposita usu pretiosora redduntur.
Falli aliqv ido nos facit spes bona suturi : cap. Lputamus uberi penu sapientiae promptia, ope 'raturos. o cassam cogitationem procrastinaniatis i Elegantet eam Alclivulnus parat,ticam di cit. O ineptiam ex nimio sapiendi studio, ex nimia providentiat non dissimilem illius amen tiae , qui expectatione serculi legis ieiunabati .
iucundisis, dicebat, tunc epulaturum i interim sanae retiit. Non curamus vitam, quae nostra est, piae sentem dico sed vel fututam , quae nostra nondum est, & bona nunquam erit, nisi incipiat este ; vel vicini, quae aliena est. O vim bene voto viuinuasi 5 quam ignauitet te, de euentu i hoc est, male temper: quia decet nimus semper benε in ea, quae ante nos albissit xum sunt morum leueta de ad praesens sordidi incedimus suscis, tetrisque affectibus, sed pulchiis cogitationibus. Sumus ut crgni, quorum pedes, cui in perpetuo bulneo sint, nigri sunt
continua ablutione dealbantiit nunquam : reli quum corpus extia aquas candidissimum est. Illa nost x vitae Pars anterior, quam p: a sensfluxus tempti: uo, non attigit , nec attinget,
sancta solum, de puta est. Ita Per tuo negotio otiosi sumus. Proh ineltissimum ad otium animal, hominem sapientem l supeisso itin hac mundana te- publica Rex, si non laboret, si non negotiet utri up tuacuus finis est , si in ilico i is vitiis, cui oti nia citam sunt, ii nihil essetat, superuncaneus tu, de Otiosissimus, sic dixerint, ad otium.
265쪽
ΣΛ1 Lib IL De Arte Voluntatis.
est srdeta caelum ipso sui e spectu tanguntur
natura sua: videri pio ossicio esset. Inhibeamus quadrigam Solis ,& pernices incutsus coin pescamus : negotians illud lumen situ & inertia sidat: celset lustratio caelorum , quotidianisti pensum , clarae illae radiorum manus , quibus Oeconomiis iste uniuet si dispensat cuncta in ossicinis suis, in praecordiis terra: metalla cudit, in viscere nubili fulmina; adhuc non otiosus erit, si aspiciatur: decin naturae est , & cxoin tioni seruiet pulcherrimum sydus, vestit hono ratis aulici hoc naturae atrium, &diuini prae- tot ij decorabit si tem. At homo, cui omnia
seruiunt, semiet nihil , nisi sibi, nisi virtuti seruiat. Nihil placidius, imo nihil pacatius,
nihil conuenientius actuoso sapiente, nihili inpertinentius cessante. Quies animi. motus virtutis est ; de tumultus mentis, Otium inertis. Dieam aliua mirabilius: impettinenti ot est, qui
nihil agit, quam qui nihil est. Quid, si mal
aliquid faciat 3 Anne reduci velles in piistinam non entium naallam, de resolui in inanitatem . tuam, unde inductus Laisti in hoc naturaium vulgus 3 Minus es, si cellas. At et insiugi sera succidit ut: quates, quate 3 ut non sit; nempe, ut nihil sit. Villior ergo est , cum non est, qi iam' cum est sine fructu. Eligitur illud : igitur ptae
fertur. In hae naturae familia , suum cuique pensum datur: nullum otij priuilegium est: nis. biliora, actuosiora sunt & sentidiora. Respice primum agilitatis exemplura, caelum a deinde illustria, de calida elementa.: proxima astris loco, de femore sunt. Ignis suburbium caeli est iterra torpens, de segnis , velut insula lono distat, pios pia viactur.
Eruderanda perturIationibus motantam FRuctus hactenus voluntatis , tranquillita
tem, de laetitiam in uniuersum cxhibuimus: modum eius , usumque exima j instri, menti reliquum est ostendere. Non sitis est stonstrare, quid agas: sed quo , ct quomodo, bene, aut melita. Post petitiam Musci iuuat conchae qua litas i post pacis subricanda modum , testat instrumenti modus. Sape manus eluditi artificis ob itide peccat organum. In primis expeditum, mundumque Oportet seruarit nam torpet rubi- sitie & sorde insectum ; exercitio tamen serua
tui limpidum, splendidum. Ita & voluntas suae gubernationi, de usui impeditui sua labe , sua passionum cane , suo ignauiae otio, sua libidinum xiugine, suo denique rudele. Diuus Pa sinus ait: Impuras amor, maccitosa tibia Tti ira sunt anima.
Vsus voluntatis libertas est. Plobus usu; -- liotis electio , eiulqus, quod rationi atridet, non quod adulatur passionibus, quibus inepta suo fit libertatis usui. Ad quas conspurcata he betatur. Turbato latice ai enulas sui di perspici nequeunt, quae in pu : a ta limpida unda patefiunt: turbido quoque animo pei uidet parum mens instabili, iusquedlque circumacto Oerils specillo vultus ignoratus manebit ; nulla apta comet ut species: dc versatili coide nihil coi mode discernitur,trihil salutare decerni tui .Quae lux resisteret quatuor conspirationi ventorum sante cupiditate, quod animi lumen immune et it 3 irrequietis tui binibus naucletus,vel Noto dumtaxat lacessitus ain ad imum,iam ad sublime iactatam nequit dirigere ratem. Quemad modum qui vertigines agit, cerebro turbatur, donec corruat; si aliquo tem ite conetur, in diuti sum vadit ; egressurus ianuam impingit in murum, illisi stonteiomnia euersa videt: ita circumttactus animus affectibus videt nihil. Heli ; omnia inuersa, donec mens concidat adaequata pecori. Hoc affectuum vortice dejectus suo de honore& statu animas se alleuare nescit.
suisque nequit se asserere angoribus. anni simia curiditatum fiuctibus, minias i s cupiditatibus, angorum Eotibus. Haec sunt libertatis o stacula. nisi purificetur cot:
Blanditot assectuum intellectus, parastusque cupiditatis , nata libentet dicit, de ad gustum
Pro exactione fnis gubernantur eaetera illi si
servientia : quate peruertuntur, siue peruerso,
siue subuerso illo, inter quae iudiei uim est de scientia i quae , dum seruit diuitiarum libidini, tenetia a diuinasimo Iacobo dicitur ; dum de- lectationi, animalis dum sinui , diabolica.
Qua parte acus magneti contingitur . eo inclinat de respicit : sic acumen intellectus eo trahitur, qua voluntatis contaminatione intacitui : nam assectus
contag/saa palloribus omnia pingunt. Omnes colores atquatis videntur lutida. Sapientes Atabs dixit: C m nemo erit,a quo consilium spetas. si te ipsuin adhibebis, suge consilium quod proximum est cupiditati: nam cupiditas hostis
est intelligentiae. Sed de illud idem egregie: So-
eis est cupiditatis caecitas. Magna instrumenta leui sorde impediuntur: unus dens in aliqua limiologis rota aerugin atus totum attificium impedit , motum retardat. Undique retti . splendida, alba voluntas sit, ut quiescat. suamque gubernet sicilem laetitiam, scilicet, ut libeat, vita quid libeat. si benὸ libeat Dicas, quaeso, quo taxas pretio liberum esse. cv IZ
dominum tuarum actionum , imb votorum.
grandi potestate ; inter caelestes honores centuriati , Regem esse, si mundi non credis, saltem tui ampliori dominatione 3 Curvilissimo pendis honorem . commodumque istud, futili te dedens passioni,acerbae tyrannidi i Fingamus prae mmm libertatis propositum btutis, liberis p rtei ea solita ad opinionem indolis. Propone Lotii, aut equo, oblatum libertatis aequalis auhumanae priuilegium, illa lege, ut impetus illa
mitificet irae, hic cupidinis. Moseratum pretium
non negarent, squidem illud exactum, quod vi tro exhibendum. Gratis homini ratio, libertisque data: sed ipse rationalis vendit, pro quo it
lationabilia mercarentur, pro furore. pro libi, dine ; aemulatur opprobrium brutorum exauctoratus ingenuitate tua ; emancipatus diuina cognatione S samilia. Quidni 3 Mancipatus mam
266쪽
Vrtiam ista affectuum expiatio siti de snguia
lorum, de omnium. Non satis est timigare pertiitharaonem, nasi id fiat, non perturbatione. Multis ali uitiam satiauit fames honoris : aliis libidinem extinxit ardor ii ae Adolescens Terentianus flammas Copidinis it aclidia domuit. Diuisa est mali potentiat ad ebptismum singula mala sunt, ut se non tot ment, sibique repugnent. vitia adiena time non pollunt vitia nostra . se de proptia grauia sunt propriis, sortiora
infirmiocibus Iu peibus odit alterius supcibiam,
non odio superbiae, sed amore: quaa ipse sui se hiis est, suaque tibi visus est impediti ab alio gloria i quia diligit superbiam suam, odit alienam. Sape non tani amor virtutis, quam zelus viti) , male de ' vitiis metetur. Ita cu : vitia sua ipse odit v:trosus amore vitiorum,sed maiorum.
Eliquando inquit pius Gulgo displicet malum
sitie mercede honii sed mala displicentia est etiam mali, ubi bonum non placuit. Succumbis, vis cum vii tute vitium domes. Vecissime illud Atableum: Non vincit,sed vincitur,qui malum
malo vincit Tune inaicium certum non dem cratia passionis in cor Cccurati, sed monarchia res mi alicuius assectus , dc, ut suo nomine dicam; urannide. Tam validum tune imperat vitium t set uiant, ecdantque ipsa vitia. . In hanc t7rannicam potentiam in fingit pli
quando aliqua asiectio : quia sine facto de fide vitia inter se sunt. Singula seorsim .suaeque legis.
svi titiis, nec ut virtutes in fine i erantur. Ad erraudum non p:oponitur scopus. singula vitia
suum iter suum tominum habent, suum rixetia 'pitium, sine ordine sunt, sine subdere, indiuiri a
contendunt. ita malum malo contradicit pio
pter inordinatum incursum, de vilitis sinis desectum, qui tamen est foedus, s laque virtutum in eadem consertarum linea . ut . pretiosissimi
uniones , in qua vinitae', aut una sunt, aut viis,
iuxta Apollophanem. Malum tame, quia dis pet- sum, & sibi non amicum . & virtuti est holitie. via cuiusque viiij singularis est , de ab alterius deuia,& a virtute auia:ideb licet itiret se inimica sint, seu que fastidiant. viituti etiam disten
tiunt. Quare ni hal de virtute meretur . qui vitio vitium perimit. Sancta virtutis manu trucidantur; feliciter ulide setiuntiit. Viitutis virtus Aa ior est 5e solitor , quam viiij robur Vna virtus duobus stillicit contiatiis : duos aemulos opposuit Obiecitque contra illam natura gnara vitium honi , de mali: validias propterea destruuntur, quae virtus devastat. luia robustior. interdum tamen tallimur, de ex specie armauit tutis iudicamus,quae sunt viti);quia pati personati vultu. Simiam suam qualibet vitius habet, simile vitium similia sngens, quod amico sto hostilia parat. Fortitudini temeritas, prudentiae duplicitas. magnanimitati ambitio, blan
da augustaque insidiantur facie. Interdum speciosiora vitia sunt, si ad sormam virtutis componantur. Larua speciosioi fit, quam naturalia vultus choragi. At
uale captus ea texebrum non habet. Isti sormati,de,ut sic dixerim , affectati affectuupeis otiae dumtaxat sunt: quia sine ratione. Pulchra facies; sed superscies. Elegans caputiat sine
cerebro. Forma viri uis; sed quia sine ininte,quae virtutem imitet,& animat, inanis. Tota statis similitudo est; nec aliter quam Smerdes deprehensus,quod mutilus auribus fui stet ; in eo vit-tus dignoscenda quia integra sit, germana, aut ita , Ohediens omnino rationi, undequaqua quadrat , constans stans post omnem iactum 'de iacturam. Nullum Regem sui sedit, ne lumbeauit, nis integra virtus, cui soluiti fida selici s est.. Dignoscere subtilitet affectus prauos O t- cap. ii
ret,ne ignoscamus, nce specie probabili caetera pericula nobis cicemus. imbuit Rinyclarum ciues dogmate Pythagorico,caede abstinentes ani- . iii ilium , surrentes suae paludis non occidebant, a quibus mox deleti fuere: na, sum una cupiditate abstinentes alicti indulgemus, hanc non ex viri te veniam, ab ipsis cupiditatibus delebi miit. Si ad tempus componi intundemai totaint,
nuli est fides ; ci in minus putes, se explicant. Quidam . 3ptius instituerat iunia, ad cho tum , adductiique ad sutationem personatiqquispiam ex spectatoribus Obiecit nuces, ad
quas repente illa procurrentes chorum & modulos teliquerunt cum risu 3 pro chorea, rixa
consetta nucum cuias a r ita scri) interdum, con-
cimiique assectus aliquandiu videntur; sed tandem nesciunt se dissimulate, s hoc etiam stultitiae debent, harmoniamque citi lini commutant in tumultum , prout libidinis opportunitas
At te , simplicio appellatur ambitio , - p. ca
. χά cs , etenim illam viti 5 exuimus , postrema est vitiorum tunica. assectuum subucula, incinitiis adhaerescit animo adhuc caeteris malis ob ipsana depositas. Opprimit alia vitia, Ni credas eximiam virtutem 1 sed egregie eam dixit
Ble sensis illatitatis simiam. Totus tamen zelus malinae, profectus sui est ad summum oppi imitvita a,non perimit. Duo mala sunt duini malum ob malum deficit. Domesticiora de piaecordia- lia, sottalle chaticita. vatia victa funi, quae non tam reprimuntiar, quam recluduntur, de victor vitium insolenties, asperi utque insurgit testae- natis reliquas, ut quod omne ius usurpet. Caeteriam de prauos alios silectus, non tam repellit a corde , quθna compellit in cor: non liberat illis: animum; sed illos in calcetat in animo, cot simque eitas actiones dutaxat cohibet: namque, qui Oh teuerentiam, inon utitutis uerae . sed μα-iatae, te non scortatur; obscoena non cessat, turpi aque cogitatione tractate. Quin nec magis impugnat alias malis, quam sibi, haec stona cupido: plei uinque se detieri; sed ,vt exurgat, adun - ca assectatione in se reflcctitur: summittit , ut attollatur: dum in caput suum videtur saeuii recentibus vi hydria pullulat. Itaque extingue te assectum affectu, edicitate est. Canem sugiti-uam ligat lactatius agninis, qui compescit cupiditatem cupiditate. Si sorte infirmior cohibetur, essetoe it pollentior: non est effundete venenum; sed transiundere, de ab uno in alterum itansmit
tere calicem. Eque ex vitro,atque ex auro,vitus
267쪽
144 Lib. I I. De Arte Voluntatis.
pinione ; nomine, inquam de sama, stagiliorire vitio : uti obique prae idia motare, de puniagit. Aliud est abiice te afiectus, aliud mutare taliud commutate passiones, aliua mercati virtutem. Ne sitius trapealtae cupiditatum ; sedemptores iustitia de honestatis. Sive maius,siue ambitiose; ss i cupidus es, de sussicit sol lunae intis est miseriae. Quid agis Ex uno assectu adimis , alteri adiicis. Quo tuam tibi plus adimis racem,deai- eis quietem, & saginas hostem robustum, ut licentius ratiotii sit rebellis. Pacatius regnum est, tutumque irrannide, cum Primates aeque,& mediocritet polletit. Cum aliquis nimis eminet , imminet, nec sine suspicione assectationis
caue I : ita cum Omnes affectus inediocres sunt, minus peti clitatur regia auctoritas ratio itis: at, si ita unus e ineret, omnium in se vitibus collectis, facile suo illam expelletat solio. Robur unitum in uno violentius caedit, quam pet cateios die patum, qui dis scutiet sudetania tuti licet enim contrarii sint rationi, sunt intricem. lus; oportet non solum partem secare
cupiditatis sed omnino extingitere. scra vulnu tata selocior est: intcidum mutila cupiditas violentius trahit , valentius i ruit: qui caudam dumtaxat vipeiae calcit , in maiori erit discit
initi et nisi totam possit it cingere, pia stat nihil: laesa acerbior fit. Hoc contingit, si cum virtute non tes stimus , quae omnibus tes stat malis ;qua, cum unam caedit cupiditatem, cadit Omnes : at, quando non a virtute caea itur assectus.
sed ab alio,& cupiditas vapulat cupiditate snihil aliud fiet,quam cum leo cauda se vectarat, ut irriter. Omnes cupidines cadant valida vit- tutis dextra. An canes sibi ex oraculo persuadebant, sole, ut amitterent patriam terram, s particulam largitentur: ita, ii descimus in particula cupiditatis, si unum remittimus strictum, laxatur tota clipi do: si ad tempus sopiatur, reoxi creabitur: si iuges, redibit. Qui copiditatem alia pellit copiditate , canem pane inllit: si deleantur omnes praeter unam , ta ab una ex homicida reuiui ent Ad exemplum huius uenae natiabo antiquam apud lapones historiam. Duae in illo imperio praeclarae familiae erant, quae in se factiones regni traxerant capitali odio aemulae, iugi serio &istii dissidentes: haec sunt, clades, ctuor, bella, pessiit e radicis ae vitationis poma. Simel occadit, petiisse omnes alterius iamiliae , nullo nisi
insante quodam superstite,cui hostilis sutor indulsi: sed adultus restautauit ille lus odio,
totque comparauit viro, tot copias coegit, ut Lollini sine miscricordia caedem vindicaret, truciditatis omnibus collatiae familiae.& facti nis aemulis, sui inite nemine, siue adultorum. sue infantium, siue visorum, siue fixini nanun. Doctus nuteticordia sui , immiscricciis D t. Noverat multinum mortuorum vindictae suis cete unum vitium. Idem in animi resut lica puta, ubi vitiorum , ii tutum ille fimiliae aemulis
ardent factionibus: aliquando pluribus vitiis deletis, s et ga, vitum benigni simus, hoe vlei Lcetur alia: delebit virtutes, non plures, sed omnes. Quare, oportet secutitati titistiae cunctos sinistros trucidare Hectus Athalia Omne semen regium mactant : ereptus solum infans Ioas
eam .spoliauit regno cum vita. Quid ante: cst unus solus assectus testct, si hic vindicet cateros F Quid interest, deficiant, si sol te deficiunt passiones, cum vita sitfiiciat miseriae γ Quid iescit lint pauci hostes,si sunt plus valent Numerum potentia compensat, aut excedit.
Sola virtus paeificat re explanat animum:nihil illum aequatilem,nis ratio facit, eundem in diuellis; unum in omnibus vitae casibus. Qi i-dam . ut Cimbri, labores belli serent hilariter, agritudinis aegi E: contra alii, victaeci, tolerabunt humane morbum, pcllime hostem. Nisi
virtus fit et adhuc inconstans est ipsa constan-Na. Idem animi tenor, ii ex bono est,ubique est. Totam per omnes modos vii tum choreamyna ducet; perinde ut in harmonice aptata cy-itiata, s vitiam solum tangas fidem, terae reso
nant: sic in animo tempetat ,minus unius vir tutis caelitas opportune comarouet , uni Uriincti.
sue ies iident, siue eoncinunt. in sonitu unius illi harmosia non constat omnes debent choi iadae conueline . ita omne opus,omnis patientia Iescinat virtutum, cuius ex multis , ex Dionibus,
C aias, O impetus ad sonum. IAm ad in strumenti usum pulsus spectat,
quare gubernandum vi. ob huiui in petitiam pereunt non pauca artificia. Ducturus pictor subtilissimum filum, si apprimat penni callum, lituram, non lineam producet. Lapidarius politurus petram, si toto lacetio insigeret, instingeret potios . At, s saliet lento de molli
malleo dumtaxat lamberet incudem, de non cae deret pleno to te & halatu, nunquam ferrum deret. Huius genetis voluntas est; et Ona exigit, spiritusque, O κ .ri et Aia in ta . . Animus, vis, audacia, commeatus virtutis, atque felicitatis eli ; non duritiae,voluptas, stus. Hac potius viatica iniscitae. Consentit Menan dio Ioannes G cometra: διι γαρ iis λιυμ ,-m.λγ ἐς: ίατοι.
Nihil iri titium est animo tarti de audenti. De-amh alat , iuxta Euripidem, virtus super labores, tareόsque in teidum afiectus tractat: nequit , aut delicato pede supergredi, aut mol': dextra aggredi Omnium pretiosissima te s. libertas est: qualis libertas sui erit, felicitas inquam 3 Quid mirum, diffcultas petetrum commendet , ii vigor silicitatem 3 vis materiam virtutis pia parat, subigitque , dc pinsit suem
Non imperite Musinius, omnium diffeillimam attem se licitutas ditiit, dissiciliotem medicina , musica, di mechanicis. Cateratura disciplina est innoxia, & inculpabilis, sne pugna, litie contiariis, sine oppositis reolibus, foe
es ictu est. In aliis altisciis materia resistit: hie de alti sex tibi obest. de consuetudo impedidi Quid a Ipsa praecordia inale sana de assueta re. pugnant ; affectusque non tondendi, sed et a dicanda. Annesam quercum sne vi non ei tes: eum stupe est , quod intus repugnat, dia, ut S. Ennodius ait, Ass. cap. c g.
268쪽
Conatus,& impetus ad bonum. 2 4 s
Glit patio sui sine valentia non fit, quia non sine violentia. vis desideratur, & iuxta Pseudo-Xillum,infinita e quod credo in mollioribus ii bidinibus cum religione dictum,& non site Philosophiae venia : namque & momento peti mendae 1 unt, & sottissimae sunt aemula. Nee calor momento superari potest, iuxta Physicorum placita ; nis aduersariae qualitatis vis infinita sit. paucioribus consigens copiis , non vincet,nis valentioribus. Non totus tia pugnas
pro te, sed dimidium tui. Conatu supplendum est. Nui duellum acceptaret hac superba lege,
ut una manu dumtaxat dimicatet , amulus cum
utraque insolentis oportet et esse robotis. Quid, si aduersus plutes unus selus alterius lacerti mutatus 3 Cupiditates infinitae sunt: tot hostes ha- . hes sine lassareidine pus naturus: eis singulae infirmae solent, numero sunt robustissimae, importunitate molestissa inae, & caterua sua te vincent,&ptolemia; nisi valide, diuque nescium inducias obstes. Vt urbs expugnetur, quot machinae, qimi egregiam nullam probitatis formam habitillentiptos iittiti findie e robiistillimum virum, incredibilibuς instreti uim vitibus, per omnem vio
lentiam versatum . per omnem e ditum tole- irantiam, usque ad caeli patientiam,quod vi eatiosustinuit I utiero : namque hac maxima virorum probatio, sustinere etiam ipsum Deum. At qui hanc vim monemus necessariam, non in ar- tu corporis, sed in arte mentis a non in lacertis,
sed in virtutibus , non ut habeas , sed vi adhibeas. Iam habes: voluntas est. Quid neeesse velle; quod talis bene habes, rard generosEOmnis palma tui, est animosa bona voluntas. Nullum sne huius honitate bonum habebis. hoc est,sicies. Habes, quod laboras,quod aegi), quod vi facis. Non vehiunt gratis magna bona,
potessis veneunt. Nummus . aut angot, aut labor est. Hoe Dei commercium , sua labore, iuxta Epicharmum, vendentis bona. Aude, aggredete,conare. ec, prout voluit pabianus, in cursu et te aciem,non minutis vulneribus: im
petii, :non subtilitate solum aduerson affectu, pugna. Meticulosi terga vertentes magis expo- nubtae discrimini avelli, apertique . cum noti copiae,quot ingenia,quot arma quaei unciit 3 Plus liud telis obiiciant, quam tergus, ignavortim est. sui potiri,quam letum: plus est se inuadere, clypeum. Pirites silent cadere in fuga qilani iri
quam urbes, quam orbes.quod non sine vi fiet. Potentior tibi hostis es, quam hostilis Xerxis exercitiis ; expugnam disse ilior castris turritis, prasgiis,& cinctis triplici muto vi bibus. Quot expugnatores urbium fuerunt, qui se non potuerunt, non dican expugnare, sed propugnate ; ne dicam aominati. sed tueri, quia nee intueri 3 Quare . sottior est, qui dominatur ani mo suo nulla voluptate eaptus. is ἔν ra δὲ ς est, inquit Alius Aristides, quem expugnatori pra*onit urbium homo linteus : haeredi tritia superstitione Eudemonis filius suit. Sacerdotis Olymnici Iouis; sed fel gio e interpretatur Sa
-άνυ αμ - άνδροι δρῶ. Quantortae stant tot mens saxo ; eo praestat expugnare se, quam urbes t quanto melior animus corpo te, melius est uincere se, quam alios. Aliena victoria hostium dumtaxat 3omat corpora, non animos, qui eo plus cssitati, indomitique sunt quo videant domita corpora ligno, setroque ad- ut icta i at victoria sui ipsum superat supetiorem mundo, caeloque animum. vulgares, vilesque viti crepete ciuitates clarissimas: sed viles voluptates viros elatissimos. Plurimi sub gitio em suam Oppida . metropoles,rcgna secete : pauci, raro e. i metipsos. Ad hae e. vi vibanus sui Dominis quatriis, Maximus pontifex, cleganter gixit: Chin quis contra populos, vel urbes de clitat, tociis simul interior, α exter tot homo pugnat: at, dum contra se, non totus, sed itii
Eoi quam dimidius dimicat. Quidni a Dimient i inermis: sed, quid miliam, ii ne armis si siles e 3 igitur non molli &agnaua manu qui pro se militat, tam minima su parte repugnet, pugnetque.
illud constitandum est ad exemplar v7ttulis , quanti robur inobetur Ethnici in Aleiae, ecclesiasticis Sapientibus in Samsone. illi, cum R. P. I m. E . Nura eri,
pugna. Duplicat aduersitius vites, qui secutis de se restaurat impetum maiorem e vires antea diuisas. attentas etiam ad defensionem sui, colligit ad osensionem hostis iam plusquam exer-mis quia fagientis. Qirare , non solum honora tior; sed etiam ipsis victis securior est pugna, quam suga. ln cvisu licet teluctetis ; hae e libet
talis tuae vis est, posse te cogeret hoc tui tibiariis ius, te nuta late, ad victoriam, scilicet, si ad pugnam. Maxima coactione re violentia opus en in iis cupiditatibus, quae magis alienae sunt a ratione. Qua patre consentimus belialius , eodem nobiscit in gerendum modo. Ra tione non sectu nit 3 compellantur. Admittie
de vim virtus , & gloria libereatis. subibit, si
non per vim , saltem cum vi amata. Hanc vim praeeipuὴ adurisus mala, ct in malis commendo , quae rationi minus patent. Ad bona Dux esto , est ad mala miles : nam pio speta mente sunt regenda, aduersa manu vin odi, aut toleia vianda. Felix ille, qui bonorum tector, malotum impugnator est.
CA tertim de artes sunt plura exigentes; nec cap. o. 'contentae industria de robore , diligentiam appetunt. iners industria cum incuria est: dehiter but cum torpore. At, cui maris debita sol ieitudo est, quam virtuti totam si icitatutae vitam Cui magis cura obnoxia, quam omnia curanti an ea praecipue recura amanda est, qua nihil cures ibi adhibenda diligetia, ubi omnia negligas: te primum .s tibi prouidete uis. Cura vittiatas est secura incuria.tuta felicitas procurata sors, ptO- uisci colus bonorum quae piget fugit moratii P. Oximum est,ut nunquam saeia , quod in pro- . x intimi vis sacere. Modesta te pulsa, procrastina tio est. dobis ipsis urbani sumus, & rationi aliquid boni ilagitanti vitane denegamus. Non
269쪽
146 Lib.II. De Arte Voluntatis.
cap. l. inquimus i Nolo sacere. O,Postea,cras saciam. Damus verba.& nobis imponimus,ut miseri simus, vi mali. Ipsa vina vecordi cunctatione minuamus. saepti sine luit fortuna culpas iiositae inertiae. Apte Bel nardus frities et inquit: Rard diligentiam cum infortunio sociabis. Diligentia, mater sommae in pluribus suit sue, ut se dicam,quaedam altera,& sinitia se: tuna: Mittam dico,non secundam ; quia, quod fida sit, melior est ι & quia praeuenit,prior. Est quaedam manualis prosperitas, cst praecox de antici para sors. Cibit omnium rerum velocissima nuna sit, praecurrit illam diligentia : prisis inteidum donat, quam fortuna inuti et: es nescio, au dicim sertunam, sputiam dilirantiam ; ati diligentiam legit inem fortunam. Id saltem nemo negauit, addet e sottianae non
quid leue , addit dignitatem, addit, ut sic dixerim, mentem illi, quae bruta etiam a sapien tibus diistimatur, cum pro voto & ex consilio sit. Non aliud deest seriura ad sui revelen tiam, quam quM non sit in humana manti: istam calumniam diligentia exput. Addit & lumina excaecatae sorti: nam e iuxta illud Plaua / tinum, In ore i is quaqtie habet ecaelos. Fastuosum illum, salsim tamen. sertunae titu
. tum quod omnia sh; serviant Reginae omni uidi. iure usurpatinam diligentiae ipsa siluit soliuna. velitis itaque Antiphanes est ι T. . :Λι- , pia . o M. Quid aluit Datamis Mu
rii., ciam felicitatem, an militatis petitia,an robiit
istud hostibus maius.) Peruigil, inde sellaque
sollicitudo. Fortunam sibi , priusquam hostes, subegit. Non aliam felicitalcm,quam diligen tiam nouiti felicior, qui secit felicitatem,quam
qua teperit. Si ad sol lunam easu occurrentem vigilia valet, quantum ad virtutem valebit si ii obluam consilior Insomnis opilio pro pecude prinoctat: cui pro felicitate non expcigiscimus, nas quZd
damnis nostris aut inutalibus, da ligentes stimus.
voluptati, tio 3 Quemadmodum canis illa subtiin Apologis Locman vetustissimi Poetae, quam
inri-Wittis somno non incitabant , Maddentium sonitum& tilina tionem,cuin coiare edebat euigilabat statim. Respice aulaint tot Argos; tot vitareos inuenies, quot ambitiosos, oculis, Ac mananus uberes, ut nutus Principum distinguantor in vultu, vclut ex tripode, augurentur macula cupiditatis, transpiciant sustus. atas adulantium,S ossicio pracutianti ulla. Plaecipua aulae,id est,adulationis, ars, diligentia est. Nequis alitet Deo placere, nequis tibi. Inettia
enim primiliti sibi grauis est 3& plater ignauiae non prouisum damnum, sua si inuictat prouidentia. Qui voluptatis causa deses est, is, ait Thu dides, confestim desidiae suae tu cunditate , Haeret quam quia segnis sit, privabitur. Desident importunis cicadae modulis in aesta te; natiant Armicae operas. Succedit hyeres: illatum otium fluctificat inediam ; harum solario copiam, quibus inopia cum dila gentia fuit annotia, fuit tartuna, fuit sortianae. Bestio lae, quas i scitas, despectatque natuta seca, qtas innoxias damnauit hiemali hyemali et-
fastulo, quas vivas se ultura denegato quai Ulam auata cie cum minivis utitur victit, ipse cap. 72. cap. 73 sibi carcerem in horrcum mutarunt , hyso haeum in triclinium. Vna fax nimia an in
lium sorti ica diues cst, habet, pial det, c-ditque, Alia in diem victitantia pauperri a sunt; stilicet , portionem prouidctitia D rasum in illatum diligentia dclegauit i sessu: de illis sollicita, quod licitas Leerit. Plus pro illis curauit quia curas cum illis diuiseiit. ita etiam sael ἡ tititia patiem sui tum eum diligentia sarcitur. Coniat spem, dera n . Quanto istum p.7 studio natura compin, quam ne Inteet apiaculam 3 Vix imauit : auata materiam diait,
exiguam distribuens; distram.&quasi sui oblita speciem contemptibilem posuit, non disposuit. Sed ausei e inundo pauonem , quid omiticinus Aufer apiculam, qutinta ausurim vi metas. ustus, lucis, valeti dinis mensa δε ara 3 Di ligentia sea ne si sentiam crvcndauit natum, 'pretiosorem se Deictis speciose lite. Quid in laris 3 Studio prorito labori studium alieni saenori Alcit; hoc satis praelata. quod studiosa
eta. Ad has te iure remittit patri mia best Glas. imbuendum disti plina vitiae. Ab st communibus voluminibus exemplum apis; sed illustre in. dignumque, non modo huic chattae. sed nomii facto inserendum. Elegantet Sapictis ait:
abnovi debet esse coMIInxam. V Eiam post curam, vi essiciamus sicuti ta- cap. I.
tem anime: oportet i curam sacere , Sconstantiae ne tuo vincite: nec enim petiti esti-feis est, opera caduca sacere ; sed sundata, ae-icina. M gnum pietium dat rebus diuturnitas. vitium si secticitate aquaiet aurum, pretio superaret. Saepe poeticuus, quod in iebus est, tempus est. Antiqua artificia antiquius habeti tur. Diqnitas est durasse: int di polle durare. nec facile infiingi. Integios animos reddit virtus. Ipsa res integra, res vita, non licta, non diei, quae cum sole occidat, aut cum Sole roncitatur; interdiu , ct noctu, ubique di locotum
de temporiim amanda, quae adhuc in exitu inchoat; res perpetui i litu est, ne ossendat silem:
perpetuia nascuut , ne unquam occidat. Nulla
dies sine linea, quanto magis sine puncto3 Esto
mallem. nulla hora, n illum punctum sine vitia te. Res continua est : si istia fiet, si per seu sta. Ex fracta patera non aleremus vitam; eut ipsam vitalitati singimus Idem velle, idem nolle Ast sacramentiam sapientiae: nee enitii nisi ad lectum unitas voti repetitur. Vitium dispergitur Ctintinuam complacentiam sustanete,nonnis honeris valet. Hoc pellimum malum habemus , mutare mala, variate vitia,non ponere
cupidi tes, sed transponere : alioqui uel uicia taedio citius boni ellemus. Nemo in bono stare potest, qui non progre- p.7ς diluti Bas, diuinae imaginis,uiuuiis dico, pro
270쪽
Bonum debet esse Contin illam. 247
cessus est. Ut stet immota,prom ueatur. in constantia collocatur istud Dei pulcherrimum mi icium ; nec ibi stabilietur, ras pet continuam progressionem. Facilius sui gatur,qui diunat. An qui interim ambularet Rectitudo humani status . & figura consissens yellu potius,
quam statu consist alisque sege. Specta. sime tam humatiam e tota in antecessionem componitur. Commodius attus compacti sint ad Progrediendum , quana recedendum : ire vite Mias, non recessim, voluit diuina mens. In hoete a caducatura , fluentiumque alueo tetrahemur impetu denui, si antrorsum non tenda mus, imo contendamus. Suffcit, ut te inuenias retto absque alia diligentia, aut negligentia tua, dum in amnem non procedas, & su ius impugnes. Ad natare seinperest opus, ne redacti, re uolutique unda absorbeamur. Dignata est Sa- ientia caeli aliquando consentire suculari iai veridicae, di Don stultae , satigatos ex viriu-te , damnandosque ad exteriores tenebras, ad fletus, ad liti dentes mugitus, Obiiciens. manibus di pedibus obligatos: scilicet, inertes inensi acesque innuit, aut descientes, qui non pio uectu nec adultimuin virtutis si in t egressi Hoetitu nutat Plato Ardiaeum saeuitervbi nec obli tus tenebratum exteriorum, de gelus, de sicido ris , addidit aliam caeremoniam, quam non Q pressit nostet Magistet I E s v s, non iam neces saliam solendente sua diuina doctrina . quod etiam obligato capite proiiciebantur ignorantes signans. Nunc nos malitia plus damnat. Non viderant Ethnici finein virtutis . & tamen procedere iubebant: quid nos libero lumine , fio- posita certa meta, aut icipemus lassi, aut inora mut claudi inaequali gressu ; nune recti, nunc declinantes; iam boni,iam pessimi heri stuatos, Iodie maligni 3 Sanitas animi non laborat ter tiana sebii, ut stigeamus, de caleamus ; ut allecia Da aegrotenti s luce. Non computat virtus atros dies .non est bicolor. sapiens est . qui nescit numerum : unum se stabiliens ubique; licet minus sit unus,quam plura Pinest esse unum quam multos. Magnitudo viri unitate constat. Magnus est . qui non est multus,non vatius. Meraticae iactionis celebre
suit placitum, id bonum dumtaxat ine, quod ellet unum. Consentit de aliud Pythagoricum, vititatem spectate ad bonum , ad malum diuertitatem. Satis plura facit, qui seinpet eadem. Assequitur nulla,qui sequitur cuncta. Id sis hodie quod bene heri : id cras,quod hodie. Vnum impediunt plura: M pluta via una consere, imbad magna. Non est Geometrae magnitudinem taxate uni ut b, sed Arithmetici ; tam conti nua ies st: non cubitu , nec pertica metienda est sed numeto, siue unitate potius. Magnus est, qui unus, qui idem est ad minitationem di
Istam te iseram Diuinitatis quam Piosper com- mendat,vsurpat etiam virius, cui nihil prae constantia consentaneum. Quid obiicies alis cultates 5c atava passim occurrentia pateor,passina
offendi, quibus offenssamus; sed stulia sistititiis:
id ipsum, quo pigritamus, nos citat. Nihil nos actione Lugis arduum arceat , quam a ficem aurum , sculptorem abies, quam usa - talium a mutuatione indigens. Anne propterea deselenda ars , quia materia suppetat a Glifieij Materia virtutis , dat scultas cli r quid ruta dissicilius quidquam Occurrat, ut otiine de iistas , Praestantior materia inuenta est. Nunquam vidi amficem opus fastidiisse , quoaptetiosus metallum viderat : nobilior materia
virtutis dissicilior est. Dura , dissicilia iiii ligna
ad cathediais', ves statuam seligit fabet, quamuis magis laboret: cur ad se lora felicitatis, ad statuam Divitiatatas iecusas dissicilem materiam, cum tui copia operis , ipsa diis cultas, la-hoique su3Nihil igitur iuste impedit continuam virtutis
gloriam uitiant multa in pinnis ipsa continuatio, quae maxime maeriam praepalat, ipsas diis cultates lauigans. Vete a Saluio dictum eligendam esse vitam bonam , statam consuetudine ficti .Quid 3 ipsius dolendi mos gratus est. Mu ordiuturnus, voluptas familiaris saepe euadit. Maligni anima est , queri de natura , quod cum actionibus corporis Haesenteni voluptatimet cedem donauetit, salubres mentis sanctiones in diis cultatibus locauetit. oti reliquit sane sua,& mixima voluptate virtutem, sed cuiuingenio id secit. Corpori in ituto voluptatem similem distribuit, senilem , moribundam , inrpso suo natali expilantem,deiicientem quo plus procedit. Quo plus comederis , minorem capis gustum, donee fastidias , de ipsa sit acciba v luptas': animo tamen aterno vitalem dedit Mori tem se inpet, quo plus diurnauit, iucundiorem. usu naioxuo, consuetudine augeturi, de annis si perennio praest intissima praeteαὶ naturae commisia sura, supplementumque, consuetudo est. Si in . aliquo peccauit communis gena tracis pietas, resarcit hoc temeato. Mutat otia , voluntariaque indole, stat laesachio, per quam in illa te compones , qua velis. Hanc maximam libet litatem suscepimus polle pio gultu mutari, aut com p
ni. Matet amant imina non unica vestem unigenito dat,plures largitur, ut mutate possit ira nos benigna patens natura,non uno adiicinxit ingenio ; dedit, unde mutaremus , de mutaremur
Non tantum illi debemus, quod nos dedetit sed quod dederit mutatorios. Multum dedit in hoc, quod possemus recusare,quod dcdat ; quod ponsemus ponere nos, utare nos, alios essici, meliores,inquam,&, velut vestem, exuere genium
Quantum ad bonum praestat consuetudo, collige, ex quo pollet in malum.Faciet homines meliores, quae potest facere alios : nempe,homines faciet viros,quae potest sacere belluas. Suderasis quid mi , quemadmodum narrat Aben Ezra, psus a palentibus, in thluas se trecepit, ubi ceruorum gregalis, eorum titudiu vixit, inanibus, pedibusque gradiens , eodem xescens pabulo; cumque Itis illae Re, cum aliis illum venate et ceruis destitutus parentibus , ipsum alloquentibus respondit trahit nec vinum nec panem ap-1 utum siluauit, nis herbam, donee patentum
manus iterum euadensi ediit ad siluam. Adeli consuetudinas fauore quod hombile,insulsumque, non modo .ci spontaneum,sed necessarium pergit. Quid ruitum cedat consuetudini iudis natura,si cedit ratio S politia3Transtin olentiam voluntas antiqua. Pinde ut voluntatius