R. P. Eusebii Nierembergii, ... Doctor euangelicus. Ex varijs selectisque concinnatus opusculis; ad pietatem christianam instituendam eximiè accomodatis. Quorum indicem pagina 20. exhibebit

발행: 1659년

분량: 624페이지

출처: archive.org

분류: 그리스도교

251쪽

118 Lib. II. De Arte Voluntatis.

p. 2. Abstine.

cs.c. multa, ac velle pauca. Pauca tu potes, & multam te poteli fortuna , in quam maxime patientia potes maxima inter vi mites,quae lineit inermis, Arma vitie solet vincere spe viros. sicut non magni constat bene vivete, sic nec discere Duobus vestis resumitur tota voluntatis ais,tolerantia, & temperantia. Hoc est omne pacis mysterium ; Eleusinum credes, ignotum nisi sacris animis. Hi sunt Lares tranquillitatis, Penates bonorum. Hanc Philosophiae summam cum Epicteto puta, ά. P. Non Obtinet,nec retinet Pudium , nisi qui sustinet,&abstinet. Haec sunt cardines quietis, de vitutis, Ut pacem obtineas, abstitieuevi retineas , sustine. Rarus possessionis modus. Recusando consequeris . excipiendo conseruas : recusando crepundia fortunae, excipiendo itasta. Hac solum diligentia Hieronicam sortunae se putauit Diogenes. Cinxit pinu tempora, Isthmica caeremonia, velut sacrorum victor certaminum. iussus,

ne illegitime honorem usurparet, se respondit, duos Antavi stas vicisse, voluptatem, S dolorem ; illam, quia abstinuit hune , quia sustinuit. Ne imbellem te putes : habes temperantiam, de tolerantiam, egregia stratagemata ad Uet sus astutias, quibus in te molitio sors. siuevi,siue dolo aggrediatur, omnia studia sua pla- Mettis Impetus, de illas iras tepentinas non simulatas frangis tolerando : attes, de sera altaque odia, consitis , cunctatione sortissimo arm rum genereὶ armata temperando , dum surit. Syncetus est iracundorum, de sine artificio motus.statim dura,acerba,ut obuia de simplicia tela, de palam arma torquet. Dum odit, lenta est: non vi sua contenta,insidias tentat dolos,& do lotosissimam miseriam post felicitatem adornat felicitate. Omne suum tormentum, Omnis apparatus 3c machina turbanais, deturbandis, inquam, nobis istud est : quia dat, quae nolumus; negat, quae volumus. Resistis, si abstineas his, sustineas illa.

Vetum hic geminus nostet morbus,quo grandi concepta proposito abolitur cum felicitate virtus, inverse nolle,& velle; fastidite de appe- terebitumque absurdissimὸ , praepostere. Appetimus intempestiue , cam necessaria est necessitas, quae nihil aliud catenti est, quam optare: asperimus, quam quando e quae sortuna non set t. In Ianuario cerasa quae timus : ipsa se puniunt vota nostra : hyemat plenamqne seri una. Quid alienu concupiscis3Tempini seruiendum est, ne seruias fottianae. agro Lamus pica, velut grauata,quae abominatione stomacha, de appetitu laborant, fastidiunt salubria.&, vi iniretis, iucunda 1 appetunt absurdos cibos,sive non ci- hos, gypsum , cynicham , carbones, soldes , in hyeme vernos Luctus , in vete tiri et nos. Qiud putas est, abstinere, de sustinere 3 Oppoitu num truna esse, scite nolle, scite velle, non cupere.

Abstine igitur: alioqui quid cupiendo facis, nisi

dilatare limites fortunae . extendete scopum suum 3 Licὸ t nolit,telis suis te attingo.Non m terest,caeca sit, quom insis sagittacia certa: si ico rus ubivis , si omnia sit, citate exoculatus ne-iciet. Etiam iniitia aberrare illa vulnere non sciet in eum, cuius cupiditas per Omnia obetrat

sine collimatione serit si spes quocumque collimat. Nullum telum in callum cadit in confecto agmine. Tantam patet eius scopus, quai

tum vota tua.

Scias in dimidio voluntaris circa hac extet na ,α quali in contractiori arcu totam potentiam habete. Praesumere Omnipotentiam posses, in tota, aut altera voluntatis parte, nec dimidiam : dicam pene nullam. Duo sunt libertatis membra , velle de nolle; potentissimum hoc lacertum;infirma illa mauus, quidquid non habes nolle potes. sed nono poteti habere, quidquid vult habete. Cum nolis . potes in omnia; cum vis, in nulla. Fortuita sunt, patentque fidelite cfortuna infidae O quantum aetatium est, quam prouis panopita aduersus itiitem subitam haec concisa cupidita, Quid angimui 3 valemus ad

uersus casum , de nimium valemus , cum dimisedia praeualeamus voluntate. Manea alterius manus tui scit,& claudicans, ut se dixerim , asse quitur refugam . alatamque se licitatem. Cito, certo, feliciusque te locupletxiit,quam thesaM-ri Ctu si: isti mendicitas erunt coram te cihil

volente , coram voluntate non mendica. Se

cui ἡ pet illam diues cs . liquidem cs, cum vis; namirum, cum nihil vis. Pauperem tunc δε- cis fortunam. Quid maius optate potes, aut quando magis diues 3 Nihil in te habebit, oi

hil in se . quo tibi placete possit ; salicie di

co. Datiot elis Attalo, si Attalicam contemnas supellectilein, S: potes. Maiot vis qu&m Mida voluntati tuae est i non est opus contactu, in absentia plus valet: si quidem, tam vis nihil velle, habes omnia etiam qua non v.detis: iura mirum, si qua nec optaueris, auio paupertate locuples 3 Egregie Eusebius philosophatur: Πλουσι ea χρη νemAo τον ἡγέο α νον εχειν τα

nia in voluntate possides ; si quidem Omnia nolle in voluntate est.Vbicumque dixeris, suffcit , uniuersa habes. Quid dicam a Plus habes. quam habete postis. Si rei fluunt tibi omnia. Sinon credishabiturum,criae saltem tantumd. m. aut maius habiturum, non indigete, superuacua habere.

Adeo immodet tus estvstis. sue immodica usura temterantiae. Nee minorem tolerantiae puto. Est Litaile faciliot postquam doctus abs tinete suetis , tune bene sustinete potetis. Ex cupiditate armatur impatientia, dc tres nostiae pat tutiunt timores , Abiice illas; α scies,siquando posse ii ascentem fortunam cum gratui

tione excipi, non tant dira cum patient:a Crates, sue Zeno magnus quidcm quicumque iit,aspe-to Neptuno exoneia tutus mercibus nauem libens, latus opes suas in male iecit, & gtati γ

ituriae agens,inquat:

tunae benedicens: Deest,o fortuna,magistram te mihi exhibes boni. Euge,euge , cuiatrix solicita

quo sciam.

252쪽

Tolerantia,& temperant. rerum. 210

cita animi. Gratias ago, quod venias reportatura, quod ego diu iam debuissem restituturus ad te mittere. Gratiam hanc a te habeo , quod a disti v sum.& tollis abusum, nee pro via us iram exigis. Me admones. Malo consilium tuum, quam qratiam. intelligo, quid dicas. Ad fius me colhigam, ad virtutem, ad me,ad Deum. Pti uilegio mecum uteris.Non tantum citas ad vir tutem, sed cogis. Bena vectus itum naui constacia : inde integet curabo clle. Ecce & aliorumi oblita es, quae tollere potuisti, tuo iure stant omnia. Tot mihi dedi sit,ut perdetes memoriam. Ego bene recordor, & te monebo: cape adhuc

aliqua tua. agnosce Omnia praeter me; nec, digna humano animo puto, quae tu adhuc contemnis.

Vtinam se cum fortuna ageremus,ut ille senex, grassantibus lationibus: Quaeci unque, inquit, vobix videntia tollite. Fecerunt ita,iolo marsu- pio praeter spem relicto luod ille accepit de in-1 quutus illos, claviabat: Accipite etiam illud, quod tollete obliti estis. Fortasse istam comitatem mirata fortuna. etiam rei ituet omnia testituerunt de praedones. Christianus reiiciat sortii Dae notien,& diuinam manum in his noscat, &osculetur. . Si adhuc rapax & nux ingenium sortis non excus uictis, non erat, unde instE accuses illa: sus. Tuto si te colligas sine voto, de spe, dimitinuta fortunae praeda, in ipso illius scopo di paupertate expectare sua iacula licet. Credo nulli hi titille secutisis. impetitum sagittatorem cum vidisset stratonicus , iuxta scopulum consedit. illic se ratus securiorem. Causam reddidit : Ne

me feriat. Caeca tortuna dicitur, in seopo suo

mane illud nonus attinget, quod intentat. Quin cadant in te omnia iacula,incruentus manebis,

dum sine copiditate. Si telo primam serti aciemi et egeris,nulla nocendi vis hastili manet. Cuia iris sol tonae cupiditas est nostra, postquam detraxeris illam , sine mucrone erunt tua arma :tti sine vulnere. Lusoria tela cruorem non

gustant. Iam aibit tot longa spicietum epitome t sumpsisse Philosophiam, chira duo vetba, Abstinc, de sui line, dixerit elle. Sureisuit dimi lia

or.)t4O, altero verbo satis constat, Abstine,dico. Nemo est, qui nihil velit si nolit aliquid, praesertim quod habet. Hoc sustinere, eu, non velle, nisi quod tenes. Limpida itaque de alba cupiditatibus voluntas, leuem fortunae sucinamienti et rex se enim sortuna leuis est: sed grauio res sarcinasua clitellas habet cupiditates hum nas. sine quibus nullum onus imponit nobis: nullum sne desideriorum clitellis in comm aram accommodate nihil nos onerat, nisi vota, qti x tamen mala pleiumque inscij , unde onus veniat, multiplicamus, vi alleuieinoi ; excre- . icente tamen iniseciae pondere. Quidam misticus fatigatus ex aratione,tegi est urus in villam. aratrum asello alligauit ue insiti et ascendit:sed nimio nauatus onere asellus progredi non poterat ; tunc ille descendit . itiisque imponens humetis aratrum, iteium ascendens ad asellum inquit : Nunc procedere potes: non enim iit; sed ego aratrum sero Non isto min)s ridiculis amus rustico . Clitas & cupiditates nostias, quα nostrum non opptimunt .d ObrΗunt gaudium , nouis cutis de votis tueti dc alleviare

siuemus. Nihil pro ab aliud facimus, quam R. P. I. . Nierembergi I.

integrium onus pristinum retinere , de pondera nobis noua imponere. Donee toleramus cupiditates , stimus nobis intolerabiles sine ulla adhue sortunae grauitate. Excutiamus illas, exonetemur spe : tune ipsam fortunam leuem reperiemus, re nos,de illam sustinebimus. aecumque sustinete licet non sustinenti sutura; grauia profecto onera , quae se mitε accomm

dant, ut nos grauent, suamque multitudinein apte componunt, ut quae tempus non capiet, capiat cor miseruira : pendentia enim non tantiam mala, sed bona molesta sunt. Ex ipsis maialis non tot pollunt venite simul,quot postumus timere. Pauca sunt pila, quae una vice mittere sortuna potest ; δe nisi adiuuatetur des deriis

nostris, cito videtemus exeimem, de inani pharetra. Est itaque pavientiae mati ix , abstinentia cupiditatis, paci titulo,atque patientia malorum, de bonotum.

Caeteriim,c sim patientiam nomino, non dico cap 8. rem simplicem.Noti est patientia tantona malo tum,est de bonotum ; & horuni interdum dissocilior. Illa est,cum pateris:haec, cum agis.De ista post iodum dilietemus. Aliis Istribui tot modis patientia: a diuinci Eph: emti ita iam abam dixit patientiam erga Deum; aliam erga Daemonem; aliam ei ga homines. Ego quartam adiicio molestissimam,erga se . Sive in uniuersum bisariam pallior patientiam, dc aliorum,& sua. Ista maior, quantum distat sustentare , quod reclinat, aut quod incumbit; sustinere humero,aut tergore. Dissicilius est serie, quod si pia nos est , quam quod iuxta. Iumenta minas pollunt portare, quini vehere in uno homine satis habent,quod baiulent; sed familiain tialiunt. Omne momentum tranquillitatis,patientia est; magnum pacis

sacramentum, tuta sic 'matis ara , praeco di caduceus selicitatis. Quid iuuat, s. cum exteris non conssi mus, si intestine affigimur tumul tu ante in se corde 3 Nohis ipsi pacifici sitius de

trucidato appetitu patientes nolitae tristitiae, no- strae adhuc impatientia ,aliquando de parientiae.

Quemadmodum nihil magis contingens, cquam pati; nihil teputa magis tibi necestatium, '

quam patientia. Naturale omnium humano rum malorum medicamentum est, quo vehit dictamo ea pellimus aciem , senumque damnorum.Non iniquius actum nobiscum,quam cum

seris. Apet hederam suam habet, diaco s)lue

strem lactucam , anguis marathnim,testudo culinam : aliis viciniol medela data est, ipsi membra:cani lingua bali inium est vulnerato. Nominibus uniuei sale pharmacum, tilentium , de patientia est Quid contingens pati,dixti Iam erue do necessarium est quare neces latissima patientia , qua silum fit, ne patiatis anticipata qua-gam dote. Impassibilis pataeiat et patiendo fies. lnv qinetabilis animus, nisi sol sim impatientia est, velut Achilles calce. Nee maiorem attem patacntiae putes, quam si non vlud, saltem non inuite pati. Compendio quodam se a labole, de suppliciis vitae liberat, qui facile tulit. Sponte seratur necessitas. Manus, pedes, artus reliqui, suis potius deficiet laviniis,quam in eis ces denophi patiendo te antiit. lnstrat, mutili, penitus adhuc te scissi, non inepti funt pastioni. Egregie Herodes Sophis viduin podagra re chi

tagia labotabat, Cum,inquat,edere Oportet, manus non habeo oportet progi edi non sunt mihi

v pedes;

253쪽

Σ3o Lib. II. De Arte Uoluntatis.

pedes ; oportet dolete , tunc & pedes mihi sunt, de manus. Ita integri semper ad patiendum sumus. Satis hoc monstrat integritatem viti in patientia esse. Adeo necessarium est pati, ut deficientibus manibus, non gcsciat pati manibus.

Quid,togabis, si e pati illis,sine illis 3 Dicam: Non habete, non poste illis pari. Nihil deest

homini labori suo. etiamsi delint anus: imo hoc ipso minus deest. Alte , & in medullas cordia demittenda vox Themanitae illiti, i Homo naseitut ad laborem,

d auis ad volatum. Intuere, quia desit volucribus , ut volenti totae in hoc positae sunt, tostio acuto ut scindant prorae loco, aetem,alarum remigibus actuosae,oblongioribus suo ordine penulis,ex utroque instructae latere velut transtras,

cauda claui instar est, qua ilectuntur dc subernant ut, pedibus collectitiis, digitis sparsis, vneuibus aduncis, quibus tanquain anchoras apte

haereant suis portubus ramis. Licet nunquam volate vidisses, hoc ipso quod voluerunt cerne. res structuram, dic eies ad volandum facta ista aetheris nauigia. Non miniis homo deuotus labori nascituit intuete illum: nihil notabis de-cile, vi patiativi ; eui multam dest patientiae. Tota hominis conditio in hoc videtur affabi Eelabotata: ludis, ut laboret, ut pati poliat: non institi ius pennis,ut auis , sed egenus, insimus, nudus, crinis adhuc sui saepe destitutus. vii dique sua nuditate, & egestate adornatus est passioni, ut auis caelo. Omnia obseruabis, dum ne- que necessaria vitae habete videas habere necessaria, ut graue sibi si vel viueretquemadmodum palla leuitati suae habet,quoa necesse est. Id in tetest,quia auibus deficere possint instrumenta volandi non homini patiendi. Adeo sta natuta

est nostrae conditioni At quod nostra renit, non confident casui. Cetuo currete deficiet, lupo

praedari , leoni timeti , non homini polle pati.

Maiot rerum nostratum cura est. Non temet Enobis data de tuta, si profutura. cap. I i. vitae humanae primitiae,ssetus est ; primi it tes , lacri irae: inde auspicia sumit. Non ante

nascitur nomo,quam patitur;imo de ipso gemitot tu. Primum lucis tributum, pati est: inde petieliquas aetates pendenda sua , ut Blesensis ait, vectigalia misellae. Athitror, qui hanc penso diem indigne seit,qui laborem recusat indignius aestimate naturam dignistimavi, hominem dico, de hoc ipso dignum, vi non sit. lniui iam dignitati humanae facit, si dignam patientia non censeatidi minora,viti,inquam, se laxet pia nato sui. Fetat adultus, quod infans tulit;nec pudeat con

serationis suae,qui non prios sentit luce, quam dolorem. Hoc est primum, quod docet ut, quod ultimδ discitur. Omnia animalia suas statim

tignoscunt virestiudis homo nascitur ad omnia,tiis ad lacrymas: sed oportet eluditi ad lactrinarum causas. Omnia discere opus habet praetet luctum. Omnia illi labore constantii blum sponte habet lacrymate. unus homini genis datus gratis , caeteia non sine laborum pretio: sed dotus fletus gratis ; quia omnium laboriam appendix leuamen sit. Oppotiunum nece sitim doloribus delinimentum adiungit natura, lacra mas. Istud praeparauit oleum mitigandis fortuna plagis , quas duriores sen timus sine hoe ungiiciato nativo. Illa enim vulneta , quoium sensus non uitret oculos, gravida sciuntur. Puto a naturale e se homini pati, cum solus a natu:a habeat flete. violenta est omnis vitae huius selicitas externorum,& inuitus hic addititius Attunae splendor, itide breuis est: nihil violentum, perpetuum. Modus naturalis hominis, pati est. Miseria cie litui: sed sine patientia, ateor. Non deficit natura in necessat iis; minus plouidentia

diuina, & gratia: nunquam igitur deficiet pati, necessarissimi in hum; na vitae. Inuenti iunt plures, qui non ii stant , nemo, qui nunquam fleuetit. ipse Democlitus ilendo est natus. Nemo sitie labore, sine dolore nullus.

Cur, quaeres. homo beatitudini unice deuo- cap. ia.

tu, nascitur 'ad laborem 3 Cut stendo se dedicat gaudior unum istud animal capax selicitatis,cut

capax duntareat fletus 3 Nascit ut ad virtutem, proximum felicitatis organum. Quale ad labo rem, qui naalla, &, vi scdixei iiii, argilla virtutis est nulla sine dissicultatis elemeio,iuilla sine laboris emittit nummo Neque paucotu cffici iarum materiam creant. Niti homines essent in-di .vnde misericordia 3 nas infirmi,unde constantia nisi dolentes,unde sortitudo 3nis egeni, unde librialitas γ imo nis moitales, vinde im-n Drtalitas contempta morie Iam sol Oile tetit momentum collationis, clim homo comparat Iaui. Natura volucris petitiis se attollit sui et humum t inde ima ista despectura, in caelestium xi cinia d. sit: cum ad terram se demittit. adhuc super nos, aut in arboribus diuersat ut subluuis. aut super tecta nostra insidet quieta, aut in petaeruptis habitat secuta, eminens aliquod sempet affectat. Homo pa: iter calo natus,cie despicientiae huius terreni puncti, illuc se euehit labou-bus, velut alis assurgit suis aquila in aethera. O . salutate consilium t 5 diuinae prouidentiae siti

dium , & inuentum l Eius nobis necessitas imponitur, cuius pretium nostra vota citare debet. utilitas nectistati eisdem colligatur catenis.sa- , tis hoc ad patientiam. scite quidam Arabs in . quit : sepes tolerantiae, utilitas: namque ut necessatia iit nostra utilitas , labot necessarius est. Quantumuis in alicui .s sinum totam cornuc

piam vacuefaciat fortuna semel prodiga sne . poenitenti aliquando labore in ta inopiam te: tiet. Pona usin Darius illi assiim sucinant: tot fluviorum domini, nihili minus stillam optarunt. Torpuit aliquando Alexander stigore, quiset E suit dominus Solis, tantum in d moiua Oriente valuit, ut nil, nisi vetate oriti, ieliqua

esset Wtannis.

sunt praeterea , quia necessarius labor, alij cap. 13. quoque labores necessatis , voluntatios dico Elegati, Philosophus in hoc Eusebius ait: ν.

νἱ,νroia. sed iam in hoc remedium laborum rita vides patientiam. Qui ultro patitur , non patitui , quod necesse est pati. Clauus clauumtiudit. Morsus venenati applicito item veneno qui

mitescunt : ided necessa ius labotibus sunt ne A cessaria voluntatij, ut violenta non frat inuiti. Sed nec graue solet, esse necesse pati, nec ino 'i' lesta necillitas natura , nis nos, ultra quod est. nece iste fietemus nec initati . de miseri. Mati

augemus adiumento nostio , propter ineruditionein, ait Diphilus e qua etiam beatum irio - . net, discete masaias. Quid r tionabilius mot- tali quam diaceti inintalitate suamaabores vitae,

quadam .

254쪽

Cap. II.

Tolerantia,& temperanti rerum. 2 1

Ledammortis lemmata 3 Quid salutarius,quimcete periclitati, ut dediscamus fortunae reueren tiain,cuius omnia scire oneta debemus, ac si Optaremus Magnum ludimentum patientiae est,uoletent. pati, sin minus expectantem . Mirum est, cum

nihil sicquentius obuet set ut in vita .quam labotes , vix suaderi suturos : anici dolemus, quam posse cie imus. Pletum ue fidem miseriae nostiae nihil nobis, nisi ipsa misella facit. Prapa-tandus quoque animus cst, interdum probandus ,& infortuniis imponendus lusoriis. Nec Democritus audiendus. Dicebat: Si quae sunt perpetienda discere liceret ,& non perpeti. Bonum est et discere: sed si perpetienda sunt omnino,quid iuuat discete 3 perpeti enim necesse est. Ridiculum placitum, ebedo: iis apuisset ipse auctor, nihil aliud risisset. Iuuat discere pati mala: sed nos non malos sordi iuvabit discete pati, si

non ut mala non sint saltem ne mali sinus: etimus impatientia. Praeterquam quod ipsa mala vitamus,vulnera, plagas naturae, fortunae, suto- iis .alicui sortas le& sui vitate non pollumus: sed haec mala non sunt, scd vaginae malorum. Mala inde contra se distringit,aut opinio nolita

aut impatientia Bion aiebat, masnum malumelse , non posse set te malum. Absque hoc nulli potest vita libauis esse ad quod elud tro sua

est. Batuat itaque animus rudibu, laboribus, velita tioneque se instituat dolorum , ut ad seriam sertunae manum, d clerociasque iras callide , &iam doetiis plagas excipiat. Sallustius quadam, qui simplicis aetate vitiit. accensum cathonem nudo imponebat semoti .es flatu ipse ignem ex . citabat, periculum de se factuius , quousque tolerare posset. Credo illum ignem extinxit lesulmina ardentis fortunae. Si leuia fiunt, quae praeuidentur ; leuiora eiunt , quae prae ira: tui ; cum iam subinde non timeantur. Sunt timotes , dentes acutiores miseris , quibus intolerabiles morsus sentimus. In te Sybarita

ille, de quo scriblit Setinus , causam censuit

Spartanae sortitudinis. Lacedaemonem Git) sottiana peregrinatus adstupuit trucem illam disciplinam,quibus a pueris graui educabantur cii cratu:tune nihil ipsos praestare dixit quod sacilEmortem in bello obirent, ne ita vi uete cogerentur. Nesciebat mollis homo , quantum valeret labot contra laborem, de patientia a lucrsus passionem. Constantia illa Spatiana, non desperatio fuit, sed firmata patiendi vitius,quibus tantum dederunt voluntatis laboles , ut non modo necessarios vitae illos de vulgates sopitent, scalptam sati necellitatem occulilliendo vincerent, in violentiam moltis violenti, dum non se erunt inuitam motitutis.Timidus veneni Mithridates assidua ciborum venenatione , tam innocens sibi cimne virus Leit ut nec volenti nocue

. iit rapto se damno Deit secutum etiam a te;& in

iumentuin vitae. nocumentum torsit: illum

aluit exitium. Simili ingacitate opo: tet ad milia dias, nescio, an dica v naturae, p:aelitui Labo i-bus assuescere praeliat aduersus ips s. iuuabutit, quos timemus. Essicax patiendo pia paratur vi

tae antidotum, pat Izntia.

Tanti piaeterea est assiduus labor, ut pro constantia sit, de sincetilliinam hane fingat victu tum. Gladiatores Ac pusiles , perditi, barbatique

homines, si vel mediocriter exerciti, sine semiam, ii ne gestu plagas accipere malebant , 'quam ignominiose declinate: si quando decumbebant consedit .ulneribus, mittebant ad dominos quid velint, ut satisfactum iis ellet, velle decumbete; iussisque sertum iecipere, collum ediplicabant. O sae, seria iii ludis i A sdes ludorum in seriis discriminibus Non interest iam putes ludicram sortianam, ludosque a te, quominus serio pareas cum fide immortali usque ad mortem dico. Stet sapiens ad itiit a:vt ingenuus gladratot miliatat, renuntiet Deo quid velit, sati,iactum do se statare ad iugulum. velit magis pia an , quam

turpitet vitare. Sacrum certamen iapientis de sottunae est: datut iii specticulum mundo, An gelis hominibus, dicatum Deo. Patiendo vincat aemulam. Gloriosolem Olympicis palmam obstinata dabat patientia , quae cedent una in tius susti tiendo larigauit Sapientis est. Omnem inimicam violentiam lassate se vincete Male di . xi patiendo:icd patientia : iam non patiens , de neque percutias nec percutiens victor. Hete laus Melan comae suit, sicquenter per totum diem celtabat: in vehementissimo anni tempore patem se duobus ae inulis sentiebatialterum potuit antagonistam Solem serie , tot manibus, quot radiis in aestu pugnantcm. Vitumque tole rando vicit. Cum victoriam citius obtinere caeaden O valuit Iet noluit misi cedendo.Plagis opti-

mum quemque putauit a vitaismo polle vinci, si ata cadat. Eam rebat ut vetiissimam victoliam, cum integet aduersarius & absque vulnere compellit ut sui in xu. Tunc non a vulne te, sed a seu et ipso vinci.

igitur,quod potuit in gladiatoribus 5e pugili- cap. ij.

bus vitiani,& sputia patientia, potetit in te legi. tima : de quod in Mel coma consuetudo &exercitatio valuit , soterit in te etiam ratio'

Quod latio in Polssidonio scitetit in te fratra .rege .lia,quae in gustachio plui litium, in aliis satis

praeualuit . non in te uno amisit vires. Virtus

quidem Dei in itis imitate rei se itui, utique sui

periculum exhibens. Anne tollodo infitiaritatem a te,aut te illam tolerante 3 Hoc puto. Exigua namquc potentiae gloria aduersus rem in sit viam esset qualis a ducisus infirmitatem a illa est magna vilius, quae in animum pollet, rem liberam, quem finium cum in simitate susteii tati plus gloriatur viitus Dei poste in te, quam

in infirmitalcra toam.

venam, si dclicatitis lenit diuin quaelianus, nec cadiiudibus audetinus laboribus ei iri ad labore . ι '' saltem spe pia paremur aut expectatione. Aetem suam obtundunt .: la od Obtutum nonninu sed quia inscctimui ad fauores sortia node qua seret bene cogitamus, ctia inii maledicamus. 5e mal Est de nobis mcciis .itis petatos nos subito assultuatterent. Non est arduus adtiosas argua apparatu . Expectatio interdum sui sciet. dc quidem rei mira, Qquentaque fide ventutae, de quidem sine

mota. Quid cium ciebi ius in vitae uenit, quam euentus extra votum Sapios in die quid doleas quid salieni tuli ineas,occursat. lmina, cambis in die cibus contingat capi, ut tina die Sc vita praerat tui ; de ad labolem, dolorem , miti tiam, quae non duas modo in die horas, sed an

nos continuos occupcnt,ti unquam sinus inu:uehi. Cum tam in manu ti istia sit urae palatio, quam iti sui tunae erit ποῦ doeilio λ Nasia, quot

255쪽

Lib. II. De Arte Voluntatis.

uni stomacho requirantur, plusquam factificio. Non se leui maiestate,nec quoquolibet titu vult

Deus ventet coli. Quot homi nes occupat, c quos,lanios, riscat rcs, Opiliones , venatores Quot insitu inenta,obelos,aliena, fidelias , caca- hos, vinulas , tripodes, gabatas , mazonomos,

pelues, scobinas,s attagines, patinas,di sexcenta alia utensilia gulae.Cui rei tantus apparatus3Vni palato semel, ibis , mulcendo. O inepti nostad voluptates,paramur,& non ad laborem;haud

Lis,seaiottalle,si non continuum, per momenta sustinendum. Quis ad aduentum hostis cet- tum securus de quietus erit δε ad familiaris set- tuitum occursum anxius Quid, inquam, ad voluptatem nos pr struimus ad quietem ipsam, non ia laborem 3Spsidas munimur,culcittis, puluinaribus , indomi, usi stragulis;ad iucunda remollia armamur, somnium , vi buri, quia stequentia.Frequentius occulti t. quid durum susti iaticas. Laboramus , ut sustineamus ventrem, detergus: cut non ut si istineamus totos nos,couditionem nostiam 3 Cur non laborabimus, ne

laboremus 3 Delicatus nimis sensus est securi: acerbus dolor non putantis:valide casus delicits dente nes molestissinie sortunatastat quiescentem. Rudis & indoctus Iahotum impatienti se a sigit S macerat animo iniet ipsas blanditias cupiditatis,in ipso voluptatum sinu quiete. us stimo impatientiam esse vigiliae incubonem , atque ephialtem vitae. Molestissimus hie morbus nec enim sine sua molestia quies noui aest,nec somnus line morbo, tam licet saltem ob

numerum,ciam tempus vigiliae non capiat,cedere malis,& aliter quam repugnando quaerere resistentiain: aggreditur morbus, inquam, iste quiescentes ,& pondere suo pressos videtur OPrrimere, praesecare , grauate une ullo Onete, niti.quod ipsi imaginantur,& interdum Tollunt elamorem quas si iugudent tr. Et rursus idem Lucretius ait: Isidii diptignante ni iti Avie 2oleribui eatini, Zι qucis Panthera morsu, isti e leonis

II iuuant,r magnis clamoribus omnia omplent. IIcilii mortem eboni multi de motibus altis, Mi quasi praecipitent ad terram corpree tota, Exterrentur ex somno ι se mentibus capti

Vix ad se redeunt permoti corporis oti. Ad hae maiot omnium molestia est sine spe remedij ittitis conatibus conati in imaginem pondetis: Nee quicquam auidos exteκdere cum sis Vial. iidemur,s in mediis conatibus agri

Quae expressiot impatientiae imago grauissime incumbentis,iis potissinum, qua quieti di ine tiae sua incumbunt 3 Sine oncte . ii ii quod apsi

putant,opprimuntur. clamant, stendent, tepugnant callo conatu. Gravius Onus senilunt, binagis succutiunt ; non excutiunt. Totum PDndus impatientium est,nolle pondus iesstet e. A .

si aliquando euigilent ad se de velint, quod necesse est, ubi enim magis est rationabib, voluntas, quam cum magis irrationabilis necessitas γ) anet grauitas illa. Non vi cum sortiana agendum, sed patientia i nisi quia & huius suinivriunt vi: est portat omnia: etenim ponat, quod

vult portate,& hoc ipso quod vult. Tulit Sam

sola portas ciuitatis G ae; pignus fortitudinis, crinis suit, quemadmodum de Pterelao, & Niso:maginim iobur sediti sitinae ineutitatis Cet laus in patienti pignus vitium, non capillus a Dalila aliqua, ut Comethe,aut Sc)lla, muliebri S timada tondendus manu. Ipsum velle, securitas est iobolis hoc ipso, quod velit potiare, non tantum potest, sed potiat. Humerus patientiae

voluntas est. Facilis animi sortitudo,non machi na,imo nec laceiici, sed nec voto eget. Robut vimitis extra se non est.

sunt etiam labores necessarii, si non ips labo- eQ. ,

tanti, aliis laboraturis. Pro communi Reipublicae causa etiam mollem fetenaum est : pro publica totius notitae naturae non nimis crit conditionem nature in exesbun interdum veniunt:

potest serti, quidquid potuit. Dolabe inde , cur

non nulli in s pciciis set e , quam Potn: ealtu 3 Ad documentum patientia, abiit m ligamque ruinosam nostram conditionem protia iit

aeternae mentis maternus amora muri Haec tia,

per interualla, velut nodos, ad fragilis o .undinas consilentiam egregia documenta virorum, qui- . bus fulciretur gentis mortale .donec immortalis ipse se ei lorum, vitaque poter, in vita mortalina iceretur patientiae do morti interim . ne sine

aliquo speculo mundus esset, vicarios & praecurii res patientiae suae piae misit Psimum iri Abel titulum patientiae, ut ait diuinus Aldheliamus, originalis dedicauit. Cui nimirum 3 Inno centiae, quas oraginali quodam iure, priuilegio

potius in caeteris iustas haereditatuta pati .ec patientiam. Nulli plus, nulli melius. Sed iam in hoc minias patiuntur,quam qui minus deberent. probi de iusti. Nemo sanctios pati ciu,quam qucaniquius pati videtis. Repei tot laborum Adam

fuit, patientiae Abel: vicinum remedium petilii belui. Peccati inuantum mala sunt.1nnocentia vero tolerantia: ita ut res propria peculium,

chatior N abundant tot est iustis palaetitia. Cae-tetiam,ille clamor Abesis posthumiis,non impatieris suit: non enim liacunde ratientis causam diuina ita ita ad se aduocaret: ita ut inquit san

menta iecit mors in iusto inuaste morienti, quae

iussitum ex iniquitate habebat. Posset ei uti e in ictu primo aborrae, auspicatios in see si,

Cain oti uia. Memo tamen per aliena, de mala fide pollessionem morialium mors et erit iniusto& vit in exterminanda iustii spei iustu iusto tum virgin , cx virganibus patie ta matre gemina natalatia nati m. si litem dixit Vlut it mors in suo a natio ostendens , quem sinem esset habituta. Etenim ardea quodam tiat navaticinio tunc clangere det vlulares ut, cum emittitur a venatore falco occisuus illain Mot- tua est mors ab illo, in quem nihil habuit . quae solum locum hahet, ubi peccatum cst, ubi corruptio est. Alius nodus mundi ad constantiam,post spa- cap.: i, tum consentaneum postus iob qui debuit patientiam post selicitatem, de ptist innocentiam. Nullibi patientia latior magis secum contenta, quam in innocentibus. Vir idem contubet

256쪽

Tolerantia,& temperantia rerum. 233

cula sua aduersitate probata clarete. Nulla virtus sine labole est alimento suo: non coram εhabitat, ubi procul annonam habet: ideo iusti, α caelestibus vitis vicinus est labor. Sua propterea lentetitia intercipio Elipharem:De humo non nascitur dolor: natu nascitur aliquando de caelo potitas, Mad caelestes , purosque libentius. Venit, quam ad eos, qui sordidae N ierienae sutit

uitae.

, Post Iob, ad interuallum competens, statutus. ' Tobias ad oculorum plagam pio chelidonia patientia usus: obcaecatus ab harundinibus, ptistantius quain illae, pharmacum caecitatis inuenit cuius & maior gloria, quod portasset vivos, quam quod mortuos. Hie etiam post innocentiam.& licet non post selieitatem, post la temPatizns,donec venit qui etiam post impassibilitatem Filius Dei tanto exemplo digna patientia Dicitam voluntati a passio necessitati nostrae patiendi erat necess alia Exemplo ipso suos exica- cum uniuersi mali patientiam ostendit , atque Cyrenaicum Silphium animorui Optime qui dam ad I t s v M :

Hoc aspirabat arcano hallucinas instinctu tudissens is nostrae misellae, Filium aliquem Dei ad Liam is, parientiae documentum, item de virtutis ideam: non inuenit; secit sibi, proposititque Aleidem filium sotiis, continuae patientiae , obedientiae, virtutisque formam ; in cuius laboribus & patientia nunquam maiori cinii indulgentia pollementiri sibi est uin antiquitas id censti it ver laborem potius repugnantem esse , quam indignam rem Diuinitate, dignam uirtute, necessaria 'que, ut duplici patientiam modo iuuaret, dc pictio patiendi, &dignitate patientis. Vicitiam figmenta humana vetitas diuina,vitta quam

mortalium vota licentet optauere , non spe-

tunt. Satis iam ex Filio Dei insitum Patientia , blandimentum de panacea malorum .vndi que spirabat mansuetudinem i a s v s , vita,

doctrina.

ista constantiae e emplaria proponenda sunt, non alia sputiae patientiae , 5e linutatae sortitudinis, quae, cum sitim tulerit, non potuit ipsum licidi. Reiicio Omnino,quod proposuit Seneca, alioqui saepe vetus,interduim Chiastianus,Cat . nas exemplum: nam de ruit ipse cum Republica. Quae constantia fuit in statu alieno Qualis constantia, quae constantem non sustentauit ; sed v)cta est rebus,non dico,tabantibus. sed labentibus ; non caducis modo, sed cadentibus , excisisqueFateor spectaculum dignum, quod te-ssiciat intentus suo operi Deus: siteor dignum virum sortem cum mala fortuna compositum: scd non ideo pulchrum, nec magnopere egregii . quod non in mollissimo Sardanapalo in-. ueniam. Si s rectemus Catonem post ruinas publicas, ubi stat vel priuatus paties cecidit vit ille nullo impcllente si vii fuit,qui decubuit,vel

. vi ad magni strepitu in casus sit minae inta Lecociutini.Quid 3 inquies , licet omnia in unius ditionem concesserint, custodiantur legionibus terrae, classibus matia , Caesitianus poli.rs inales obsideat Cato, qu, exeat,habuit: honesta vox,

adulatio estion nis qua sugiataico. Non potuit pedibus,sugiit manibus. Quia reseri Vti libet sit at modo , suga est. Timor sileis, inu tot fusae, in illo s: gacissimus, quia maior R. p. min. Etis , Merembergio.

consternatio , insperato ei gio violentam viam repetit. At, cuiusnam timidus iei homo ille sortunae toties baiulus 3 Eandem sonu nam timuit 3 Quinam Eam nonne diu tulit. utique. Sed erto hoc secit: putauit esse, quae solet, inconstantem ; expectauit illam mutari. Sed, ciam pertinacem nouit, de semel setia in , sormidaviti ostremum ictum ; N blanditas sibi consulens,

ua manu composuit vulnus ad gustum Non est .magna patientia , quae, ut vult, patitur. Potuit ita, sistincte fortunae. non odium. Leuis constantia, quae soldui ad impetum est, quae constantem sol tu nam non tolerat: breui tempore, etiam non nimis sortis magnum sustentabit

onus: diu sustinere.& pei petis, hoc est t-tissimi. Vilis itaque de abiectus pugil Cato filii

ab stadio segiit, & impatiens reliquit in arena se: tunum,non victam, sed adhue non defessam, de gloriantem integro lacerto. Quae malor inconstantia , quam eius , qui constantior filii vel bili Mit una λ Quis minus mitis,quam quisugat, currit prios, citiusque quam illa. imum constantis, iniuste sapientis, iniuste iusti, imo viii nomen Cato possedit, qui tam nitae de sapientia est meritus . vi castini aliquem, aut caulam palatii dignam sapictis mo: te. Vtinam p/legillet conclusionem Theodoti , non disicita Nonem Socraticam. Nullam satis magnam caua sim verissime asstinauit Theodorus CF theraeus sipienti ei se ad vitam finiendam. Optima id probat ratione : istum enim, qui casus humanos

conremnit, vitam propter eos iclinquere , quo

modo non contrarium suetit illi, qui nihil ho-n uiri,quani honestum , de solum turpe, malumasset uit 3 utinam ipsum Cato attenditiet Socta-tem,damnantem 0.. ιαν , & prohibentem piaescripta statione egredi, non iubente summo vitae duce. Quid igitur exaegeras nugnum ducem Catonem,qui abiectissimus utiles sitit Re liquit stationem, abscedit loco suo , non paruit vitae duci. idni inquies, adhuc etiam studia ultima nocte tiactabat i Opportuniora debuisset,& nescio. cum satis immortalitatem non didiceriti mortalissimae enim patientiae factus,

cxit tam cito viiiii experiri, anne peruet aetcr nitas,s ipse non perit et i quam expectare poterat, ut expectauit fortunam . quam usque ad mortem suam in realem aestimauit: non moreretur interim immortalitas. Debebat proludere,

A periculum constantia petitis facete , quam

aeternitatis.

Quae igitur patientiae,& sertitudini; luti, seit1 CV.

Non iecit magis,quam mollissimi, Haemon Sardanapalus. O mamum Catonis sic mus patrare tantum , quantum is , qui fulses tramuit quam so ni inae,Euadne. locato, Auetolia quanimetetrices , Sappi , Phaedra quam puellae,Th be vi Mis,Phlais gi, divitie squam pueri, Iphis, Damocles t quam sines . AEgaeus , Se- solitis. Tima: e uim infimi , Acistarchus, Eratosthenes quam retites,Empedocles, Timagoras, Luci ci ius i Egregia laus cpientis xiii. cithe,quod amentes, quod pueri. quod puellae,

quod fines,quod languentes, quos impatientia, alit libidinis suae . aut cuiatiae sedit impatientes vitai stire dicas,Cetonem sibi manus consciuii se, ut sus iret sottunam, sue ut sectilet ut ini-

mortalitatem, impatieritiam non negabis, aut voti, aut timoris , ut litat modo vita. vii,

257쪽

134 Lib. ΙL De Arte Voluntatis.

nam huius tam patiens suisset, quis stis. Illa clara vox, cum sitientibus ardore & sce ita te Libro copiis, miles in galeae orbem vix e

Clatior 5e illa manus, quae omnium sitim ex in xit turbidae modico ciluso aquai,cum Sie e ei vis ira Exc, si galeam, suffecta ue arenibus unda. Immemor poste, pr arteritae virtutis, patientibus fortunam suis ille solum pati noluit: populo se utente, ille solum euadere voluit. Fotet sola trium Omnium, videre Catonem miserum. Feli citas putaselut cum illo in licem esse. Magnam uitiis panem deponit fortuna, cum paritet mmeliores saeuit. Si quemas modum reiecit temedium sitis, Micitet temedium fortunae,integrae gloriae esset. p. 23. Oportet igitur patientiam etiam vitae, quam

puto omnium maximam, habere,cuius duo cla-itissima specula in Iob, & Tobia habemus, qui

non modo a soauna prouocati,sed a coiugibus, suas tutati sunt calamitates in patrocinio vitae. Alteri patientia mortis,ut quae minor esset,suia fecit exemplum Ahelis, inito consilio dispositum, usquequo utatusque patientiae archetypum in Filio Dei post et respectari, vallam de

inexpertam mollem committere cum innocentia , ut primus cstiti sati impetus obiectiis patientiae donaretiit, cuius vit tutis vitibus letusa acie sui teli. tactoque robore, mitius inde sauciaret inois moriales. Iustus Abel stimus ad exemplum moliendi ponitur, cum fotmidabilius vitae fuit nomen mollis tune illibatae , ut eius tolerantiam Decret, di pro pharmaco pot- . rigeret.At,cum expetientia docti mortales aliud malum morte maius, vitam apud sapientcsma lam, apua miseros suam ; positi sunt sob,de Tobias ad patientiam vivendi, qui acerbiorem nece vitam misertim, ne sectilent malam, tolera runt.Quo pariter sacerent meliorem , docuerunt aliud pharmacum maiorum praestantius morte, patientiam eis & contra vulgus steterunt. saliaso enim istum commendabilem titulum morti artogans Euripides appellavit,

m uium, Quasi ab ipso alibi non poneretur mors maxi- mum malorum. Quare si de ipsa non sui pha:-macum est, non est malorum medicamentum. Et iam satis magnum malum foret , non esse medicinam malorum, nisi maximum malum.

ιυν-,iabis. Medicus malorum incutabilium estris a. . mors, si ple Miaicus malum esset incut ab se, cui iam nullos Musisti testat ei. si iiii litet peccat illud Sophoclistri, mi M. Eυθ' . Dete s ier . ., - --- si restat morbus ipsi mois,medicandus non est mors postremus moibotum Medicas: icis nostrorum malorum , cui uri astutiarunt vulgati Medic tum more, violentis, acet Hotibus Deae civit ne notionibus medentium. Caia salus: quoium sane mothorum, imo & medicament

tum, sit eo medicamentit ira motium. Qui s destequentius tollit morbum, quam aliud te: - dium sed de ipsam non negant Comici acerbam,

scut nec potionem: καM. ι ζην κρειτ ιν, ἡ καλαι ξανυν.

Tam pessime apud eundem Euripidem mors

pioscinditur. Ponam motum dicit peiorem ma- - 'ia vita. Quare inique prouisum mortalium ge- mari. neci , s pcaeter Oitem non aliud malorum venenum atque pharmacum esset. imperita 5c mu illa medicina nostia conditionis fuisset,&cum certa sua necissitate necessaria desperatio rei malum malis i nedicando,& malum aliquod sine medicatione relinquendo. At integie,& in uniuersum cautum est.om- cap. 16.nia mala curate non potest,nisi aliquod non malum : quamobrem non pet ininteio siquidem de ipsa dicitur mala talis habetur etiam non malis; sed est solitin inalis. Quana igitur,quaeres, illam dixetim uniuersalem malorum medicinam; Eam dico esse, quae est ipsius adhuc mortis medicina: de quam nemo, nec maligni dixerunt malam. pata entiam ; quam, adhuc cum mala est, lauda Iuni non mali.&Seneca in suo Catone,& Dion

in suo Melancoma & Philo in suo Pancratiastet

deo optima virtus patientiae est, vi sui nominis. ut imaginis reueientia laudabile se sicetit usui, vitium calumniatoribus. Quid iam mirum,s cuius umbra protegit vilium. eius fauot. de substantia tueatur virtuosum3 Hanc quoque dedit Leonides unicam moltis medelam. Vindicetigit ut haec tute suo debitos titulos. Potientia est maximum omnium malorum pharmacum iii curabilium Asculapius; ultimus Medicus mot-borum , ipse etiam non vltimus; mortis remedium;omnium durotum unguentum ; innocens damnorum medicina; suauis violentotum potio; de calamitosorum sacrum, vi restituam quoque, quod Boetius moni usurpauit, Hue parens tinnm miseris Ablam. Denique, ne illud negem , quod inuidia haut . negauit sortunae, patientia est, ut elegant et ait nostet Zeno, Regi hi retum omnium. pielsus dico, Resina sol nae. Sed adiunge esicaciae medendi, acilitatem medicaminis. Non est opus adduci ex alio orbe, aut euiscerare terram , ante fibris helestum eliquate , aut e medullis animalium promere, aut pharmacopolam adire, dicam, nec voveretiam habes patientiain, si velis pati praeim medicina est , manuale phai a- cum ubique,tia promptu in te, omnia, ad Omnes. Nee Medicum voce acciti est necelle: non Vt incis,quae vocantes & Hentroies destit trasaua in nentes oculos. Stirua Misos Moratur aure.

Hactenus dimidiam, de velut ex obliquo si- cap. r.

ciem pati tis respeximus N quam sit ἡe malis henem a.Gratus omnis asperui est. & si spectemus integium . regione, toto ore scitemur quim sit etiam mei ita de bonis. Hac sunt vit- tutis sacramenta mala pati, bona facere. Vmu que patientia splendide sustentat: cum qua maialum non est ; tine qua bonum non et . Puto ipsam emporium de Mettopolim boninum. Omnis victus colonia patientia eli: ab ea tanquam martice deducitur. Suam illi virtutes debent originem , euius pars inest de singulis; qua: um iocus, qAatum vel a , atque L statium, ratactat Ia est, quod aut iactatius , aut glori sius hahent. CVile nihil necessarius: nam , sicut ex N

258쪽

Tolerantia,& temperant. rerum. 23s

aere esse birus imaginem, prist, dissoluit Aundit , ita discitis. duraque materia virtutum rei

patientiam emolliti & eliquari est opus, ut elegans, spiransque statua Diuinitatis euadat. Non mirum a vii tuoso requiramu labotem , si re fabro Hoc bonorum pretium lex quaedam mundi iustissima taxac Sustine quod non vis, ut obtineas quod vis. Labor est clumena boni viti;patientia,an rea moneta.sola ignauia& sutot ineriatiae, pauperes facit, non solum bonorum corporis.& animi ι sed di sui. Ipsam animam sine patientia non possidetit. Non nisi de hac confidit

sua bona, siue natura, iliae virtus .sue,quod magis miteris . fortuna. Nulli libentius, quam labori, concredita felicitas copiam sui facit. Non sine colapho mulcet: non line pane Laboris sul

mentum felicitatis editur. De fortunavere dici tuta

Anguis sicil Habitur manibus , nisi ficulneis

soliis, aut asperitate aliqua stringatuc. Lubrica fortuna est: vix sine labore, aut exasperatione tenebitur.Et ut Latius est , quotiet magna tibi constat han m. se At si eutius. ipse labor, arcta est contractae in posterum laetitiae: ita veluti ars adiicitur Labor antecedens obibia at gaudia succedentia. Quem Umodum fames naturale salsamentum, cibum,

is , que gaudia simul aliti Libentius respicit, quod suom qiusque putat; ci putat. pto quo laborauit. Titulus quidam pollestionis est patientia , ius dat labor. Libeios cum maiore dolore editos chariores habet, & magis suos genit icsuauia . salubriusque subit post amatorem nectat:nuus acerbis herbis conficitur, non gustandus, nisi carpentibus thymum. Mulca Attica non insidet Hrmettio melli, quia nec amatoili, mi flori,ait Tretetcs:

Mi α γοῦν iri σασα φευγε θυμωτου θυμου. Eesimie Xenophanes nullam diligebat gloriam, pro qua non saborasset ii iiii, Diuinitaris,cuius lic t patientia immu-n s, expersque laborum sit, non est gloria; quam eY illis ostentauit nobis ampliau;tque in specie.& ad Gemplum suo modo. Maligne cogitauit

desii prenaa illa actuosa& optima mente Homogenes, alio & inessescia mollem putans:eleganter tamen ab Asto refutatus ita : Amplior gloria eius, s laborauit. Fecit Dens mundum. Don tantum videt, non tantum smittit. si hi,

quid piu abis dignius storia, nisi fecisse a Quid otiolius quam fecisse otiam. in ipsa quietis

diuinae memoria de cesebritate , gloria laborum promulgatur mortalibus, quorum pensum pati est. lisum praeteres vltimum potentiae diuinae quasi eruditae iam.& quid petitius moliturae, ad extremum reseruatuiti tatum praecipua fab iandi sotiua sormauat. Non imperans Deus secit hominem, ut reliquam plebem mundi; sed operatus,& quali figulus labolans, secit iaciens. Animal unum regium,beatitudinis capax, caelemonia laborum inaugurat selicitati &s militii dini suae. Ante docetiit homo , qu uti sit: ptius exemplum vitae. Obm vitam capit: antea ablegatur otium,quam locum habuit Degit quo auxta in animae donatione specuuen laboris, spiratione ingerens limo, tanquam piae labore an bolus te spiraturus. vi uetiti ad Obseqvium homi nis creata ipso cieationis modo per impetium eludiit de dicauit obedientiae humanae : hominem vero dominio tunc , poste, & laboli . MDomitius ipse,& quasi laborans feeit.ut originis suae affectionem contrahet et homo. N assectum

oppignoraret Deus , magis suum teputaturus hominem, magis dile tutus. credo. iuxta Xenophanis gustum. Labot quoddam est supeti'

dium amoris. Tantum praeterea ornamentum, siue patientiae sue patiendi est, opinor, utriusque, labotenim ex se quoque bonus Eli, ecialia non pro-rtet tolerantiae bonum, ut in fidem virtutis, in argumentum Philosophiae suam ouematitit Sa reis diaetam toici seuerat atrum,Crnica rigorem, Gγmnosophistae crudelitatem osque ad desper tionis, aut insaniae sic itin. Omnes de patientia subornabant lapientiam, aut sapiendi statuam subctruxere. Omnis se de tolerantia probauae

Philosophia. falsa simulans, vera ostendens. AEdesius , postquam mercaturae gratia misius a patre in Gnxciam , Philosophiae dedit operam ; post reditum plagis ac plus , tutient iste se en , togisti patri quid in Philosophorum schola d dicillet, Hoc , inquit, ut patris iram commode perpeti possem. idem di- seiplinae testimonium Zenonis alumnus pellit buit. Maius Possidonio periculum fuit: etiam volentes ipsos dolores maledici non exaudiauit 1 Nihil agis Moloi,ait: quamuis sis molestus,

ni inquam te tamen confiterior esse malum. ita

se curioso Pompeio Philosophum dedit. Sed

de Dion 1sus Heracleotes, cum non dissimula nit,non potuit simulare Philosophiam , quam xi cum patientia posuit adeo auctoritas, & auia itum illud, quod in vii tu e miramur, a con si antia sustentatur. Hoc piaestat patientia , quod spieulatores Regi ad maiestatem. & se citatem: 5: tutum, de verendum ficit. Satellitium animi, patientia est: in sua maiestate seruat virtutem , virtuosum in secutitate, ne mala malenciant. Est vGlut tutelare quoddam Numen nusetis. N eustos ani forum spiritus. Merito illam Halligatius dixit custodein conditionis nostrae. O quanta otia virtutis, cuius satelles est, qua est Regina Ierim orinnium, patientia xaria vii iis non solum Philosophiae charactet, sea & Christianae te fleta est militiae stemma dignitatis. Hanc non suspiciunt modo impatientes rei tetentui de irati. Ablaames casus obrutusque ab infidelibus , integro oppido, rion tantiam restitu , sed feliciti

Alexandro, ocrus Calare vicit. Machina, patientia luit: tormentum iride iaculatum , veneratio sui admitata O. Domum togatus etiam imperauit ; in piae iidem,in pationum. in spem denique tuam alieno ambitu electus, a quibus

ante experimentum tolerantiae in tu era & Ω-nus abiectus. Postea manestatem vitrutas contemplati , arbitrium terum suarum penes illum locutivit, regium quid N impetao dignum longari mirarem ad antes. vere quadem ait magnus Leander ad religio sissimos Paties Tolitatios in tertio coetu Patientia aemulatores suos, aut superat, aut tu tatur.

259쪽

236 Lib.I. De Arte Voluntatis

Hanc etiam vim nouit Solon: eum accusitetur, quod despuentem in si toleraret: Piscatores,inquit,vigobium unum capiant patiuntur se aqua marina conspergi;ego idem serie non sustineam, ut hominem capiam ρ Nescio, an ceperit ; cepit, pistatusque est regnum nostet Ioannes Fctnm-dius,piscator Christi, Xauellique comes. In tituto pio concione de m)steriis nostris disserebat,cum piat tetien, Ethnicus in faciem concio nantis collectum in ore sordidum sputum scire uit: ille in turbidus , ne veibo quidem, sed nee sestu reddito, percellit fulminat interdum vultus sine tonitrii, in te sit, codem pertexens tenore sermonem ; deinceps tamen superuacuum post exempli rhetoricen. Auspicium istud patientiae

fuit Amansiicianae, Iaponicaque Ecclesie .Tunc ptimus di illatenus nemo) omnium conuelsus, qui vidit documentum patientiae,inuidit genus Philosophiae diuinum rudeo qu stuosa industia, patientia est,& compendiosa vincendi ais.salutare suit Ptinxiiij monitum: Malitia nunquam supetat malitiam : per bonitatem vincas malitiam. Sed, cui pollemus superate vitio vitium, cui non hanc gloriam reseruabimus virtuti 3 Eadem patientia rit incruentam victoriam domuit Motois aemulum sutilia, a quo si gerat sottissimae fugae modo,ne offenderet,non dicinnaanu, humeros solum, non lacertos patientia L

ber, sed ne aspectu. Mox quaestus sitit: lectusetat se ultib in custodiam. reum se situans inimici, hoc solo,quod alius potuit irasci sed audito aduentantis amuli nomine, tunc impatiens Diu in patientiae, tune violator sui carceiis, arrepta seeuci Legit ostium, ad hostem accurrit, ecquasi qui οὐ iidetat, ad pedes prior corruit, excipit hospitio x contatio Dixerim ista,ut videtis iam, quam sit cilicax organum tranquillitatis,& Llicis, paciscaeque vita, tolerantia: s- quidem in alieno solo fiuctificat pacem,& mitigat extraneos. Quam sucunda erit ibi, ubi Lia est 3 Quant sim alit patiens virtutem piopriam,

quae alaena etiam vitia non patitur Caeletum, Leandet diuisiti dixit ego copulo,& dilato. Patientia malos superat, aut luctatur: sed mala, de superat,& luctatui. In homines 'a tet,in fortunam praeualet:facit,ut struin vel inuita virtuti. Non honoratius duntaxat titulus eius est liabet de suos magnos ad virtutem quaestus. vere Theologus adfabulatui apud S.Maximum: sub arbore illa, quae res echa pullulare in sabulis celebratur, di cum krto certare, quae, tPoctatum verba usurpemus, aανα s. ω, τομῆ 'ται, sapientem putat vetiti. Elegantissime ait : E χιὶ I. δεχ 7 σὰetit τι i. r. ra r τι-

Etenim sepiente patiente, Non bd a se l. corpore firmior. Feracissima bonorum damna tolerando sacit, pet ipsa vulnera nouos spiritus bibit,arduus repuerascit visor, suo cruore irriguus ι':Dι ut ilex tonsa bipennibus. Nigra ferali frondo in algius, po damna. per cades ab ipso

DMir opes, animumque ferro.

Duplex itaque patientiae beneficium is, mi-n te damna corpocis,& inde aligere animi ho-na siue , Vc ri Optius dicam , vitulla est Os crum, α id diuinum , damna convcrrere an bona. Optime Narianaenus: nai, A λ m οφα μακροθυμiαν. Concoctio. de digestio cibotum illa quotidiana miracula sacit: tes mo: tuas anima donat extraneas in sotim substantiam de sortunam, ut se te seimet viveti ducit. Non alitet per patientiam, suum calidissimum virtus stomachum, in se, in sui commodum tiatis format incommoda. Lia pini amata aqua macetari dulcescunt, dc nutriunt: aduersitatus ipsas patientia inaceres,ut iis

saginetur illas sauit si, quatenus se illas reficit. Subsiliunt e plagis quadam animo diuinae luces , velut scintillae e stice sillicto. Quo mini shaeret corpori antina , quo minus sentibilibus incumbat; eo rationis. diuini tumque capacior, de magis sui est.Quae cluia illo carneo 1 epto caligat ; si acto,de pete ullo ad luimen aliquod eua gila quas scr seissuta, deinissum.Corporis vulnera, ctielitae sunt inentis,quibus caelum respectat. Caeterum, de luet animi est annona, inde vescitui diuitiis. Sublimitet sipientiamuis Cregorius inquit:

Ipsani motura , quam introduxit impatientia gulae inuescam, sue, ut noster Zeno ait .indage-itaria, vorat, digerat , itan substantiat patientia

in vitam , in se, dum oudita iti Abele, docta in Christo:ut iam Paradoxum non si illud Pirili nis , inter motiem de vitam interea e nihil; nec ad exant rationem illud Euii pidis:

Nae bona vita vitalem mortem, dum patitur, facit. Potili sapientis opus est, quaedam aemulatio mortis. In patientia expressam videbis. Deserit pet illam ergastulum sium an inius de in conspicuum vadi Et ira ardente, aut fluctuante sciuolo isto nostro corpustulo in uaso doloribus, ctuciatibus, aliisque satellitibus mortalitatis de iam pene domum ingressis, velut in illuvie post

magnos Liabies, cum paumacnta unda vestruit,

refugit habitator ad si petiora domus, ubi nau-st gante solo,clementioli, minusque cucro utitur dio. Sic anima super tecta se tota colliuit ad mentem, post cuius limen laborem tu . D

quit, dum inia co: roris . velut sua sua, cisti . Ascendit, qub non astendit dolor. Crauiss dici pedum dolore vexatus Agesilaus inuisentem se

Carneadem , in stui. que exue statim volentem, nescio cuius inii lentiae impatient , in more eli, mala non leueten optimos et nullam veniam naturae impetrant virtutis pinulisia, acciuit: sane,inquit Carneades : nahil ei, in i ii

linc huc peruenit. indicaris pedibus. dc pectine. Ostendit ita, licet pedes dolui sient, ii timui emantinum, nec ab imo ctuciatum ascendisse illuci quo se tecepetat in subbine. ibi hoc seminum bonum nactis Oblitiet, miniis assci cum c p trii mota ab illo longiusque a tensu stans, proinde a dolote se vicinior Deo ad liberos radios fiuitiat, velut esblatio, exto se inpet sicuro ani-ina conscientiani potius,quam tensarn doloris habens. Inde ab eminenti tutus despicit sima,

Ut qui e senestia caeis elotiatores spectat. Con stanti ae

260쪽

Pra cautio poenitendorum. 2 37

stantiae benescio posthum a suae libertatis priuilegia etiam vinctus animus praegustat. Morsioluat mimam e corpore , iunipitque arctissima vincula,vt tota euadat sursum, sumtisque copi letur. Patientia, ii non dissoluit, ladiat animam rvelut catenam suam producit, ut conspatiati istius valeat. Si non euellit, dimouet a corpore, desere totum hominem in animum reducit. Prolixa religatus reste intra suum ambitum solutus, libesque est Quin de metis an se collectus ardor, velut rit anti peristasim, aduertitatibus initatus magis accenditur. Numquatia ignis robustior, quam inter aquas ; denso in nubilo occlusus ramarit fulmina ita igniculus metis, cum clausi Omncs meatus voluptatis; quo camino calens spiritus in fumum dissipatur;tunc et umpit in al- La valenti Is , ipsum post se trahens interdum corpus,quod sulfuratur passioni. Maior est leuitas ignis, quam tetrae grauitas. Magnas tunes de montes impatis vis agnis attollit.

QEd ad patientiae vim circa reala redeo , soli

Odioli iam laude. H D tenus potentem illam praedi uimus aduersiti fortunae potentiam; aduersus illa, inquam,quae videntur ii ala, solum quia videntur,non quia snt; nis quod iam,quia videntur. sunt; ignominia dolor,inopia,que suis postea defendemus titulis: namque illud in iste ita ibus fortunae malum, aut maximum, aut solum est,putrii. Quare vana de sit da gloria ellet patientia , quod fac mala inania & Diuo tolla aut tolei : te ibi duntaxat pollet, tum mala non patimur, sed fingimus. Laus eius vera est, ideo in vera inala poliet: non, quia portat ; scd, quia tollit non quia Lit; sed, tuta aufert. Ete- nam,vcie mala pati, sol alti 'est male agere,euius quia causa est,ta patitur, impatientia pessina est. Optima veth patrentia, quia non patitur. Hoc genus pel simini mali, idcirco maius est; quia non videtur. cam est. & nisi, dum fuit, videt, tui acium de bono esset. Haec solemnia vitias uiat viciis aditus mendara exitus crudelis. Mali Pallio; mala,inquam. actio inde suam malitiam 'stendit,qiuod tam escax sit vicum non sit,sunsciat Aolori; de tam maligna. ut cu:ra sit, ut sit, sussciat dolo. Se negat, quantum sit,cum est; explicaturmaeum suit, ad cruciatum animi. Quantum in se etit,cuius ita laedit umbra Quati,qui vitam beatam, gaudium' pace inque pei cupiat, hoc praecipuum curet opus , curare nullum, cui

non subter selit virtus. Quae pax, de securitas Qit ulciseenti si quid ampli., cludelitas velit )pioprio arbitrio 3 Quae vita suo se quid plus ira velit necanti nisi te Quod gaudium tot luctatit quid vitia iustitia expostat 3 3 aut tot tuto se

conscientia iniqua,etiainst in ulnis soli una pacificis mulceat. Nullum satis est sonacntiam extrinsecus eius figoris,aut caloris, ira , minus sobricitans corripitur. Hyemis, statisque iniuriis tessisti mustia rem,aut aestum intestitium necessise est pati. ita conscientiae repugnare non pol sumus,etiamsi fortuna nos iuuet.

s. Quidni a Maior dolor consci; sui est, qu in perpetientis hostilia: sicut maior est calor, qui ρpraecordiis, de sebii per artuum medullas socierit; quam quem morsu aniculae irritatus Sol iaculatur e caelo. Quae atiocior Anacstiis alicuius, aut Gγsenis, aut Phelotimae, aut Petilli ita poma miseros de vinctos tot sit, vi culpa Oie- siem immunem . nisi se Non triantius crudolior , qu in cotis cientia. sue Sγlla carecte, siue Caeditius centula, siue Sitiis Isthmiaca puni,si Phalatis boue,siue Staton caute, siue raunus di

O mite, Diomedis Qui Busiridis ara

Parricidium vindieat uti Pelusi pto ilagitii dignitate, nullum hactenus tolluta ingenium patduxerunt; non culleum, non vi uicomburium:

saeuius quid cogitatunt, piae, scilices, matiis naturae serulam, cotistientiam. Ad sumimae atrocitatis exemplum docti, notiam saeuitiam didice- sunt, parricidam sancientes triduo cogi sirici re occisi cadauer, ut sic pumictui enorianismo omnium supplicio, iam nitione facinoris. Ipse

Agfigentinus irratinus vitiu taurum nou It la: uite conscientia. Ne tantuin ingenio Perilli de buisset crudelitatem, inuenit conseri animi to: mentum: nonnullos vita donauit, ut danis aret atrocitari non metallo, non setto,non calido aere,

sed se consciis sui Quin ta prima parricidi) pix-

n'.conscientia stit: primus reus mortis si tae donatus vita. Qui mortem prius vidit,.se. cat, dignus aesti iratur non minoie supplici

quam securitatu vita , quam moniis auis no securam : etenim atrocius morte malum est, vitam conscite malam Sie, qui prior obst citic tus est morti. illatenus infacundae tunc primi para ,metu mulctatur,& conscientia: adeo haec

torquet, cum ipsa capitalis est salus: Ipsos in otiatis re generis nostri primogenitotes, qui priua

nobis dederunt mortem,quina vitalia, i peccati renitti, pacior attigit; maiorem ipsa morte pinnam putarunt, vivere reos mortis. Vellent acl mortem confugere, visi suseient. Belle ait idem Marius Victoi: coperent .s Ioiὰ pareret, conire se parat bro et que adeo con ιν min. faena Calpa siti est,trium miseros moriale pauentes Martis imago thuri; struas imbro aque lusa ostendunt anis solaria falsa tenebris. Habes iam legale stupplicium,de politichim onscientiam csse apud Pelusios, habes syrannici Daingenuuti sub Phalait,habes diuin m cc risuram

in Cain , habes ' naturalem iustitiam iii Adam Deus, ratio, nati ta, de sutor ipse iii hoc non desipiens testantur, acerbissin iam esse Gilii O-mum sui. Ad hac, si uitue magnitudo cum celtitudinec triat. Nemo t)i annotum fuit, qui alicui non indulleiit; nemo, lucra aliquis non euaserat. nemo. quem satellcs nunquam seselletit conicientiae solum seuoitat , nec venia, nec iuga, nec statis alludit. Non si exile illi cor . non pu cesnobis sedes, non amicis manus, aut astutae, aut

valida, ut vel dimitti, vel elabi vel la lata possimus. Nemo a sem citra se cultet; nemo sui est

praeuarica tot cordis; nemo in praeteritum valet. Peccalse, incluctabilia tutantiis est anima. Laxe Victote o ictum :Cent mina pana

SEARCH

MENU NAVIGATION